2026 turizmi fırsat mı kriz mi? Yol haritası eksikliği, hatalı kararlar ve değişen turist davranışı sektörü kritik bir eşiğe getirmiş bulunuyor.
• Bugüne kadar yapılanlardan yarını kestirmek oldukça zor görünüyor.
• Bunun en belirgin nedeni ise sektörün henüz bir yol haritasının çıkartılamamış olması yanında günlük, keyfi, el yordamı ile alınan kararların hem sonuçsuz hem de olabilirlikten uzak kalmasıdır.
• Gelecek yıllar için önümüzde hem fırsat hem kriz olasılıkları var ve bu ikisi arasında seçim yapmak sektör ve ona yön verenlerin vebalinde olacaktır.
• Dünya kaotik durumlar ve hallere doğru giderken insan sayısı artıyor ve bir şekilde turizm kapasitelerinin de etkilendiği farklı bir sistem kurgusu gereksinimi doğuyor.
• Salgın sonrasında turizmde ileri ülkelerin aldıkları tedbirler sonucunda bugün 1,1 milyar müşteri potansiyelinden bahsedilmektedir.
• Bu pastanın ülke payı ne yazık ki geçen yıllardan beri sabit kalmaktadır.
• Bunun üzerine anlamsız rakam oyunları da eklenince doğru tespit yapılamaz bir durum söz konusu olmaktadır.
• Hatalı yönlendirmeler ile yola çıkınca alınması gereken tedbirlerde de şaşmalar oluşmaktadır.
• Bunun tam tersi olarak değişimi anlamak ve kucaklayarak buna uygun bir yeniden yapılanmanın gerekli olduğu ortadadır.
Bu kapsamda pek çok etken var ve en çarpıcılarını ele alarak yeni yılda ve gelecek yıllarda bazı yenilikler yapılabilir mi sorusuna da yanıt olabilecek fikirleri ortaya atmakta fayda var.
Turist davranışı
Nesiller sayı ve yaş olarak arttıkça beton ve binalar içine sıkışıp kalmış turizm anlayışının pek de kabul edilebilir olmadığını anlamak gerekiyor. Bunun en çarpıcı mesajı Z Kuşağı olarak adlandırılan yaş grubunun gelecekteki ekonomik sistemin başat hâkimi olacak düşüncesidir. Öyle ki BabyBoomer dan Z Kuşağına geçmek öyle kolay ele alınıp kolaylıkla bir adaptasyondan geçirilecek şey değil. Arada 50-60 yıllık kalıplaşmış, hantallaşmış bir dizi bağımlılıklar, alışkanlıklar ve farklı çözüm önerileri var. En temel fark ise önceki şaşalı yapı ve ürünlerin güncelde hiç öneminin olmamasıdır.
Bunun yerine son teknolojik ileri sistemler yanında çevreye duyarlı, temiz, sürdürülebilir unsurların içinde yer aldığı çok farklı bir sunum ve tüketim yapısının kurulmasının faydalı olacağının anlaşılması gerektiğidir.
Sağlıklı/yavaş/kapsamlı/deneyim odaklı kurgu
S – İlerleyen teknoloji yanında yaşamın bireysel farkındalığı daha fazla sağlık unsurları içeren modellere yer veren yeni kurguların geliştirilmesi önemli bir farklılık yaratacak niteliktedir. Bunun iki ayağı vardır. Birincisi seyahat ve konaklama sırasında temiz hava-su-gıda üçlüsüne hassasiyet ve sonrasında atık yönetimi ile sürdürülebilirlik tedbirlerinin hayata geçirilmiş olması tercih nedenidir. İkincisi ise yaşam uzatan longevity niteliklerinin kalınan süre içinde birebir uygulanacağı yöntemlerin sunumu ve buradan elde edilecek faydanın önemidir.
Y – Kalış süreleri uzayarak daha sakin, rahat bir dinlence tarzı hayata geçirilmiştir. Bunun hem yeni hem de eski tesis ve pazarlama stratejilerinde kullanılması faydalı olacaktır. Ancak bu kavramı tam olarak algılayıp tesislerde gerekli değişiklikleri yapacak toptan bir mühendislik/mimarlık çalışmaları yürütülmesine gereksinim vardır. Özellikle bina tasarımında ve kullanılan yapı malzemelerinde güncel küresel turizm nosyonlarına dikkat edilmemektedir. Yapılabilir mi? Hem de kolaylıkla!
K – Turizmde sadece deniz veya kültür şekli birbirine karışmaktadır. Belki ikili hatta daha fazla katmanlı farklı temalı turizm eğilimleri gündemdedir. Bu sistem mevcut ile mukayese edilemeyecek yenilikler ve fırsatlar sunacak özelliktedir. Bu kapsamda alternatif turizm bölümlerinin, usullerinin daha icatçı ve yenilikçi olarak renkli bir yelpaze içinde tanımlanması faydalı ve de çözüm olabilir.
D – Yerel her türlü unsur yeni türün temel taşlarındandır. Ancak burada ne çamur içinde hayvanların otladığı alanlar ne de asfalt yollar ile çevrilmiş uyumsuz modeller bahis konudur. Bu kapsamda yörenin tüm zenginlikleri ve yerel değerlerin misafire abartısız şekilde sunulması ve bir şekilde birlikte keşifler yapılması cazibe merkezleri oluşturacak niteliktedir.
Güvenlik/özgürlük/hukuk önlemleri
G – Gidilen yerin güvenli olması, kriminal raporların en az seviyede tutuluyor olması tercih nedenleri olmakta ve başat etki yaratmaktadır. Bu nedenle hukuk sisteminin gözden geçirilmesi ve yasalara uymayanların sürekli af edilerek sokaklarda cürüm işlemelerine yol açan sistemler kabul edilmemek bir yana hızlı iletişim olanakları ile yıkıcı reklamlara da neden olmaktadır.
Ö – Misafirin kaldığı süre içerisinde genel ahlak ve adabı muaşeret kuralları içerisinde kendi fikirlerini, görüşlerini herhangi bir kısıt olmadan ifade edebileceği, konuşmalarının ve paylaşımlarının sansürsüz bir şekilde paylaşabildiği demokratik bir ortamda konakladığının rahatlığını hissetmesi önemli olarak görülmektedir.
H – Ekonomik ve/veya siyasi belirsizlikler karşısında net ve açık tanımlı suç ile ceza tanımı yanında eşit hak arayışı gidilecek yer ile ilgili kararları son dönemde daha belirgin hale getirmiştir. Genel anlamda büyük şikâyet konusu ırk ve cinsiyet bakımından ayrımcılık yapılması ile birlikte ceza söz konusu olduğunda eşitsizlikler olarak görünmektedir.
Turizm dünyada değişti fakat bizdeki boyutu çok farklı ve bu atılımlardan habersiz.
