Marmaris turizminin yeniden güçlenmesi için sezonun uzatılması, ulaşımın iyileştirilmesi, eğlence hayatının düzenlenmesi ve yerel kaynakların artırılması gerekiyor.
Turizm sezonunun yavaşladığı dönemlerde sektörün geleceğine ilişkin öneriler gündeme geliyor. Marmaris'te turizmin yeniden güçlendirilmesi için ulaşım ve altyapı yatırımlarından eğlence hayatına, esnaf düzenlemelerinden yerel yönetim kaynaklarına kadar birçok alanda adım atılması gerekiyor. Bölgenin ağırlıklı olarak Britanyalı turistlere dayanan müşteri yapısı, sezonun uzatılması hedefinde ekonomik koşulların ve ulaşımın dikkate alınmasını zorunlu kılıyor.
Marmaris turizminde hedef 12 ay değil, 8 aylık sezon
Marmaris'te 12 ay turizm hedefinin bölgenin mevcut turizm yapısı açısından gerçekçi olmasa da, sezonun yeniden 8 aya çıkarılması önemli bir başarı olur. Britanyalı turistlerin ağırlıklı olduğu bölgede, İngiltere'de Noel alışverişlerinin kasım ayında başlaması ve kasım, aralık, ocak ile şubat aylarında hane harcamalarının artması, tatil bütçelerinin mart ayından önce toparlanmasını zorlaştırıyor.
Mevsim koşulları da dikkate alındığında, Marmaris'in turizm sezonu için mart ayından ekim sonuna kadar uzanan yaklaşık 8 aylık bir dönem öne çıkıyor. Bu nedenle bölgenin turizm planlamasında 12 ay yerine, mevcut koşullara uygun daha uzun bir sezon hedeflenmesi bölge gerçekliği ile daha uyumlu.
Dalaman-Marmaris ulaşımı için Aksaz yolu önerisi
Marmaris turizminin rekabet gücünü etkileyen başlıklardan biri ulaşım. İngiltere ile Dalaman arasındaki uçuş süresi ortalama 4 saat. Yolcunun uçuştan 2 saat önce havalimanında bulunması ve havalimanına ulaşım da eklendiğinde, toplam yolculuk süresi yaklaşık 7 saate ulaşıyor.
Dalaman Havalimanı'na varış sonrasında pasaport kontrolü ve bagaj işlemleri en az 1 saat sürerken, özel transferle Marmaris'e ulaşım yaklaşık 80 dakika, paket tur transferleriyle ise yaklaşık 2 saat alıyor. Bu süreç, Britanyalı turistlerin Marmaris'e ulaşımında toplam seyahat süresini artırıyor.
Ulaşım süresinin kısaltılması amacıyla Aksaz yolu üzerinden Dalaman'a ulaşımı sağlayacak yeni bir güzergâh açılması gerekiyor. Bu fikir, 1990'lı yıllarda dönemin Marmaris Belediye Başkanı rahmetli Karadinç tarafından da gündeme getirilmişti. O dönemde askeri yönetimin güçlü olması nedeniyle, fotoğraf ve video çekimleriyle bilgi sızması riski gerekçe gösterilerek talep veto edilmişti.
Bugün teknolojik imkânların gelişmesiyle birlikte bu güvenlik kaygılarının yeniden değerlendirilmesi gerekiyor. Muğla milletvekilleri Yakup Otgöz, Kadem Mete, Cumhur Uzun, Gizem Özcan, Metin Ergün, Selçuk Özdağ ve Süreyya Öneş Derici'nin parti siyasetini bir kenara bırakarak ortak bir ulaşım projesi üzerinde çalışması gerekiyor.
Şehir içi ulaşımda turizm odaklı alternatifler
Marmaris'te şehir içi ulaşımın çeşitlendirilmesi ve turistik deneyimin güçlendirilmesi için yeni ulaşım seçenekleri gündeme alınabilir. Üstü açık hop-on hop-off otobüsler, Siteler-Marmaris ve İçmeler-Marmaris hatlarında turistik ulaşım sağlayabilecek üstü açık minibüsler, üstü açık taksiler ve Marmaris ile Siteler arasında nostaljik tramvay gibi seçenekler gündeme alınabilir.
1980'li yıllarda kullanılan çekçek traktörlere benzer araçlar da alternatif turistik ulaşım aracı olarak değerlendirilebilir. Armutalan-Marmaris hattındaki bazı minibüslerin ise yaş, temizlik ve klima sorunları nedeniyle yenilenmesi gerekir. Turizm kentinde toplu taşıma araçlarının bakımlı, temiz ve klimalı olması son derece önemli.
Otopark, bisiklet yolları ve altyapı
Marmaris'te otopark kapasitesinin artırılması da turizm altyapısının önemli başlıkları arasında bulunuyor. VakıfBank arazisinin yanındaki otopark projesi, olumlu olmakla birlikte ihtiyacı karşılamakta yetersiz kaldığı belirtiliyor. Eski Maxim Gazinosu'nun bulunduğu bölgede, derenin üzerine tek katlı bir otopark yapılması işleri otopark sorununa pozitif katkı sağlar.
Bisiklet yolları yapılmasına rağmen kullanımın düşük. Vatandaşların bisiklet yolları yerine kordonu tercih ediyor. Bisiklet yollarının kullanımını artırmak için denetim ve bilinçlendirme çalışmalarının güçlendirilmesi gerekiyor.
Eğlence hayatı ve kültür etkinlikleriyle turizmi canlandırmak
Marmaris'te eğlence ve etkinlik çeşitliliğinin artırılması son derece önemli. Türkiye'de şov anlamında örnek gösterilebilecek bir havuz gösterisinin yanı sıra, haftada bir gün düzenlenecek konserlerin turizm hareketliliğine katkı sağlayacağı aşikar.
Bu kapsamda, düzenli konserler ve şov programlarıyla ziyaretçilere alternatif eğlence imkânları sunulabilir. Etkinliklerin turizm sezonuna uygun bir programla planlanması, bölgenin eğlence seçeneklerinin çeşitlendirilmesi açısından önem taşıyor.
Restoran ve bar ruhsatları yeniden düzenlenmeli
Marmaris'te gürültü kirliliğinin azaltılması ve işletme düzeninin sağlanması için Belediye Meclisi tarafından kapsamlı kararlar alınması gerekiyor. Restoran ve bar ruhsatlarının yeniden gözden geçirilmesi, işletmelerin faaliyet alanlarının ve çalışma saatlerinin ayrıştırılması kritik bir önem arz ediyor.
Restoran ve bar çalışanlarının mutlaka uygun kıyafet giymesi gerekiyor. Tişört giymeyen restoran ve bar çalışanlarına da rastladık. Ayrıca sokak ortasında alkol tüketiminin önüne geçilmesi gerekiyor.
Uzunyalı’da Daisy Bar, High End ve beach club işletmelerinin 2005’ten sonra yıkılmasıyla turizmin geriye gittiği gerçeğini görmeliyiz. Turist yalnızca güneş, kum ve deniz için gelmez. Eğlence de tatilin bir parçasıdır.
Müzik saatleri ve Uzunyalı'nın turizmdeki rolü
Marmaris'te müzik yayını saatlerine ilişkin düzenlemeler yapılırken, eğlence sektörünün çalışma koşullarını dikkate alınmalı. Geçmişte saat 02.00'ye kadar izin verilen müzik yayınlarının önce 01.00'e, ardından 24.00'e çekildiği, bazı dönemlerde ise sahil işletmelerinde 23.00 civarında müzik kapatma uygulamaları yapıldığı biliniyor.
Yerleşim bölgelerinde müzik yayınının 24.00'te sona ermesi ve işletmelerin 01.00'de kapanması; Uzunyalı sahilinde ise müzik yayınının 01.00'e, işletme kapanışının 02.00'ye kadar uzatılması eğlence dengesini sağlayan önemli bir adım olacaktır.
Uzunyalı'nın, özellikle çocuklu Britanyalı aileler açısından önemli bir eğlence alanı olduğu biliniyor. Çocuklu ailelerin gece eğlenmek için Barlar Sokağı'na yönlendirilmesi yerine, Uzunyalı'da da güvenli ve düzenli eğlence imkânları sunulması lazım. İnsanlara yalnızca Barlar Sokağı'na gitmeleri gerektiğinin söylenmesi çağ dışı bir yaklaşım.
Bölgeye renk katmak ve yabancı ziyaretçilerle iletişimi kolaylaştırmak amacıyla, İngilizce veya Hollandaca bilen kolluk kuvvetlerinin görev alacağı bir Turizm Polisi veya Turizm Zabıtası projesi de göz önünde bulundurulmalı.
Halk plajlarında uygun fiyatlı şezlong ve hijyen
Marmaris Belediyesi'nin halk plajı projeleri olumlu karşılanırken, uygun fiyatlı şezlong seçeneklerinin artırılması gerekiyor. İhale yöntemiyle şezlong ücretinin 150 TL gibi makul bir seviyede sabitlenmesi, daha fazla kişinin uygun maliyetle plajlardan yararlanmasını sağlayacak bir seçenek olarak gündeme alınmalı.
Uygun fiyatlı şezlong hizmeti, belediyeye de ek gelir ve istihdam sağlayacaktır. Sahil büfelerinde ise sıkı denetim gerekiyor. Kontrolsüz ihaleler nedeniyle fiyatların yükseldiği ve bazı büfelerde bir top dondurmanın 400 TL'ye satıldığı herkesin malumu.
Sahil temizliği, alkol kullanımı ve ücretsiz tuvaletler
Sahil alanlarında alkol tüketimi ve çevre temizliği konusunda da düzenlemeler yapılması bekleniyor. Açık alanda, banklarda alkol tüketilmesinin çirkin görüntülere ve turist tacizlerine yol açabiliyor. Alkol tüketiminin bu şekilde sokak artasında yapılması rahatsız edici bir görüntü oluşturuyor.
Yaz aylarında halk plajlarında gece oturup çöp bırakanlara ciddi cezai yaptırımlar uygulanmalı. Geçen yıl yenilenen ücretsiz tuvaletler, vandallar tarafından zarar gördü. Temiz ve hijyenik hizmetin sürdürülebilmesi için ücretli işletme modeline geçilmesi gündeme alınabilir. İhale yoluyla işletilecek tuvaletlerde 30 TL gibi cüzi bir ücret karşılığında temizlik ve hijyen standardının korunması sağlanabilir.
Halk Pazarı yeniden planlanmalı
Perşembe günleri kurulan Halk Pazarı'nın yeniden inşa edilmesi ve altına otopark yapılması Marmaris’teki düzene katkı sağlayacaktır. Marmaris, giyim pazarı konusunda kısıtlamalar yaşayan bir turizm beldesi. Sahte ve taklit ürünler satılıyor diye giyim pazarı kapatılmıştı önceki belesiye başkanı zamanında. Sosyete pazarı konseptiyle yeniden planlanacak bir giyim pazarı projesi hem belediyeye gelir hem de istihdama katkı sağlar.
Marmaris'e Asian Street konsepti
Gastronomi turizmi için Barlar Sokağı'nın arkasındaki caddelerden birinin trafiğe kapatılması ve Asian Street konseptiyle dekore edilmesi yeni bir turizm ürünü ortaya çıkaracaktır. Asya ve Meksika mutfağına ait restoranların yer alacağı bir gastronomi sokağının Marmaris'in yemek ve eğlence seçeneklerini çeşitlendirebileceği aşikâr.
Kruvaziyer turizmi için marina girişi yeniden planlanmalı
Marmaris'in kruvaziyer turizminden daha fazla yararlanabilmesi için marina girişinin yeniden planlanması gerekiyor. Rıhtımın kapatılması yerine modern bir yapıya kavuşturulması ve iki büyük kruvaziyer gemisinin marinaya yanaşabilmesini sağlayacak düzenlemeler yapılmalı.
Kuşadası ve Galataport örneklerinde olduğu gibi kruvaziyer yolcularının doğrudan çarşıya ve kent merkezine ulaşmasının esnaf hareketliliğini artıracağı ortada.
ATV ve buggy araçlarına işletme başına sınır
Trafikte tehlike oluşturan ATV ve buggy gibi kiralık dört tekerlekli araçlar için kaymakamlık tarafından işletme başına en fazla iki araç sınırı getirilmeli. Bu düzenleme şehir içi trafik güvenliği ve turizm hareketliliği açısından dönem taşıyor.
Esnafın fiyat etiketlerindeki çelişkilerin önlenmesi için Esnaf ve Ticaret Odası başkanlarının sahada aktif olması, fiyatlandırma uygulamalarının denetlenmesi ve işletmelerin ziyaretçilere açık, anlaşılır fiyat sunması gerekiyor.
Ortak tanıtım fonu ve yerel turizm vergisi
Marmaris'in yurt dışı reklam ve tanıtım çalışmaları, yalnızca tek bir meslek odasının sorumluluğuna bırakılmamalı. Kaymakamın başkanlığında kurulacak ortak bir tanıtım fonuyla, reklam ve tanıtım çalışmalarının yürütülmesi düzenli ve sürdürülebilir bir tanıtım modeli için kritik önemde.
Bu çalışmalar tam rezervasyon akışının yaşandığı aralık, ocak, şubat ve mart aylarında gerçekleştirilmeli. Böylece Marmaris, turizm pazarlarında daha görünür hale gelecektir.
Yerel yönetimler, turizm altyapısı ve hizmet projelerini tamamlayabilmesi için yeni finansman kaynaklarına ihtiyaç duyuyor. Şu anda merkezi idareye aktarılan konaklama vergisi kaldırılmalı ve onun yerine toplanan kaynağın yerel idarelere aktarılacağı bir konaklama vergisi sistemi hayata geçirilmeli.
Bu kaynaklarla da otopark, halk plajı, tuvalet, tanıtım, ulaşım ve diğer turizm altyapı projelerinin yarım kalmadan tamamlanması mümkün olur.
Marmaris turizmi için ortak hareket çağrısı
Marmaris'te turizmin yeniden güçlenmesi için ulaşım, altyapı, eğlence, esnaf düzenlemeleri, kruvaziyer turizmi ve yerel kaynakların artırılması başlıklarında ortak bir çalışma yürütülmesi öneriliyor. Sezonun uzatılması ve bölgenin turizm rekabet gücünün artırılması amacıyla merkezi yönetim, yerel yönetim, meslek odaları ve sektör temsilcilerinin birlikte hareket etmesi gerektiği belirtiliyor.
