Avrupa’dan ithal edildikten sonra öğütülerek denize deşarj edildiği belirtilen plastik atıklar, yaz aylarında Türkiye’nin güney sahillerinin pek çok noktasında yoğun mikroplastik görülmesine neden olmuştu. Batı basınında yer alan yeni haberler, Avrupa’dan Türkiye’ye dönük atık ihracatının devam edeceği, hatta daha da artabileceği yönünde.
Amerikan haber kuruluşu Politico, Avrupa Birliği’nin (AB) Türkiye’ye plastik atık ihracatını sürdürme kararı aldığını yazdı. Haberde, AB’nin kendi atık sevkiyatı kurallarıyla çelişen uygulamalara rağmen Türkiye’ye yüz binlerce ton atık gönderilmeye devam edileceği belirtildi.
Britanya merkezli The Guardian da ağustos ayında yayımladığı bir haberde, geçen yıl AB ülkelerinden Türkiye’ye en az 503 bin ton, Britanya’dan ise 139 bin ton plastik atık gönderildiğini aktarmıştı.
Atık ticaretiyle ilgili endişeler
Politico’nun ulaştığı bir AB belgesinde, Türkiye’nin Avrupa’dan gönderilen atıkları nasıl değerlendirdiğine ilişkin uzun bir endişe listesi yer aldı. Belgede, uluslararası atık ticaretinin genellikle belirsiz olduğu ve sevkiyatların izlenmesinin zorlaştığı vurgulandı.
Belgede ayrıca Türkiye’de plastik atıkların yalnızca yüzde 10’unun geri dönüştürüldüğü öne sürüldü. Geri kalan atıkların ise depolama alanlarına gönderildiği, yanlış yönetildiği veya çevre kirliliğine neden olduğu ifade edildi.
Bu durumlar, AB’nin atık sevkiyatı yönetmeliği kapsamında plastik atık ihracatının askıya alınması için olası gerekçeler arasında sıralandı.
Türkiye, Avrupa atığının en büyük ithalatçısı
Türkiye, Avrupa’dan gönderilen plastik atıkların açık ara en büyük ithalatçısı olarak öne çıkıyor. Geçen yıl Türkiye’ye gönderilen plastik atık miktarının yaklaşık 510 bin ton olduğu belirtildi.
Diken'in aktardığı habere göre bu miktarın, yaklaşık 25 milyar adet yarım litrelik meşrubat şişesine eşdeğer olduğu aktarıldı. Türkiye’ye gönderilen atıkların, OECD ülkelerine ihraç edilen plastik atıkların yüzde 70’ini ve dünya genelinde ihraç edilen plastik atıkların yüzde 36’sını oluşturduğu ifade edildi.
Çukurova Üniversitesi’nden Dr. Sedat Gündoğdu, AB’nin plastik kirliliğinin sorumluluğunu üstlenmesi ve Türkiye’ye atık sevkiyatını askıya alması gerektiğini söyledi.
İngiliz plastik atıkları Adana’da gömüldü ve yakıldı
Çevreci gönüllü kuruluş Greenpeace, 2021 yılında yayımladığı bir araştırmada, İngiltere’deki marketlerden çıkan plastik atıkların Adana’da gömüldüğünü ve yakıldığını bildirmişti.
Guardian’ın haberine göre Türkiye, aynı yıl yoğurt kapları, salata poşetleri ve plastik filmler de dahil olmak üzere Britanya’nın plastik atık ihracatının yüzde 94’ünü oluşturan atık türlerini yasaklamıştı. Ancak söz konusu yasak, geri dönüşüm sektörünün baskısıyla geri çekilmişti.
AB’nin yeni yasağı Türkiye’ye atık akışını artırabilir
AB, kasım ayından itibaren çoğunlukla OECD üyesi olmayan ülkelere plastik atık ihracatını yasaklamaya hazırlanıyor.
Çevreciler ise bu kararın, OECD üyesi olan ve AB’den gönderilen atıkların başlıca alıcıları arasında bulunan Türkiye’ye yönelik plastik atık ihracatını artırabileceği uyarısında bulunuyor.
