Turizm Ekonomi
Türkiye, Rusya turizm pazarında 2025 sezonunu 2024 seviyesinde kapatırken, bu pazarın 2026 yılında nasıl bir performans göstereceği merak ediliyor. Intourist Şirketler Grubu CEO’su İsmail Bölükbaşı, Rusya pazarının 2025 performansını, pazarda denklemi değiştiren başlıca unsurları, rakip destinasyonları ve 2026 beklentilerini Turizm Ekonomi Haber Müdürü Savaş Daş’a anlattı. Bölükbaşı, Rusya'da talebi belirleyen en önemli unsurlardan birinin kur olduğuna dikkat çekiyor.
2025: Kişi sayısı sabit, gelir tatmin edici
2025’te kişi sayısının sabit kaldığını ancak gelir kısmında tatmin edici bir yıl olduğunu belirten İsmail Bölükbaşı, Intourist’in outgoing operasyonlarında hedeflerine ulaştığını, ancak bazı konjonktürel nedenlerden (drone saldırıları, havalimanlarının sık sık kapanması…) dolayı Rusya iç pazarında istenen hedeflere ulaşılamadığını kaydetti.
Kur etkisi ve erken rezervasyon dinamikleri
Rusya outgoing pazarında 2025’in hemen bütün oyuncular açısından verimli geçtiğini belirten İsmail Bölükbaşı, 2026 için ise şunları söyledi:
“2026 yılı 2025’ten daha iyi görünüyor. Bu sadece Türkiye ile de ilgili değil. Rusya’dan turist alan tüm destinasyonlarla ilgili benzer bir durum var. Bunda da döviz karşısındaki seyri çok önemli bir rol oynuyor. Geçtiğimiz yılın bu döneminde 1 dolar 100 rublenin üzerindeydi. Şu anda ise bunun oldukça altında. Şu anda dolar 77, euro 92 ruble iken, geçen sene aynı dönemde dolar 100, euro 114 rubleydi. Bu durum ister istemez erken rezervasyonu tetikliyor.”
Fiyat Politikaları ve rakip destinasyonlar
Türkiye’deki otellerin 2025 yılında Rusya pazarında büyük fiyat artışları yapmadığını kaydeden İsmail Bölükbaşı, benzer bir durumun Rusya iç pazarı için de geçerli olduğuna dikkat çekti. Bölükbaşı, “Rusya iç pazarında kimi oteller hiç zam yapmazken, kimileri yüzde 5 civarında fiyat artırdı. Bunun yanında fiyat düşürenler de oldu. Neticede Rusların tatil için Avrupa hariç gidebileceği bir sürü yer var. Özellikle Tayland, Vietnam, Hindistan gibi destinasyonlarda çok ucuza tatil yapabiliyor Ruslar. Daha ucuza ve daha önce gitmediği bir yerde tatil yapmak insanlar için daha cazip.” diye konuştu.
Yaptırımlar, büyüme oranları ve Türkiye’nin konumu
Rusya-Ukrayna krizinin çözülmediği bir denklemde bile 2026’nın 2025’ten daha kötü olmayacağını kaydeden Bölükbaşı, “Çünkü Rusya’ya dönük yaptırımların sonuna gelindi. Bundan sonra Rusya’ya ekonomik olarak yapabilecekleri hiçbir şey yok. Geride kalan dört yıllık süreçte yaptırımların bir işe yaramadığı, Rus ekonomisinin direndiği görüldü.” ifadelerini kullandı.
İsmail Bölükbaşı, “Rusya pazarında Mısır, Tayland, BAE, Vietnam gibi ülkeler yüksek çift haneli büyürken, Türkiye’nin yalnızca yüzde 3,5 civarında büyümesinin pazarda zemin kaybettiği anlamına gelip gelmeyeceği” şeklindeki soruya ise şu yanıtı verdi:
“2024 yılı Rusya’da tur operatörleri açısından görece daha zor bir seneydi. O nedenle 2025 Türkiye planlamalarını daha temkinli yaptılar. Uçakların bir kısmı diğer pazarlara döndü. Ancak buna rağmen diğer ülkelere giden Rus turist sayısı, Türkiye’ye giden sayının yanında ihmal edilebilir düzeyde. Mısır, Tayland, Vietnam ve Dubai’ye giden Rus turist sayısı ile Türkiye’ye giden turist sayısı arasında uçurum var. 2025’te Türkiye’ye daha fazla talep yaratılabilirdi ama bu sefer operatörler zarar ederdi. Aynı durumu 2024 yılında yaşadık. ‘Artırarak gidelim’ diye bir eğilim vardı ancak bunun finansal sonuçlarına bakılınca ister istemez bundan vazgeçildi. Kaldı ki uçak yoktu. THY, Rusya pazarına bir önceki seneden daha az koltuk arz etti. Bu da bence sektörün hayrına bir gelişmeydi. Daha fazla uçak koysaydı belki yolcu sayısı yüzde 2 artardı ama tur operatörleri sıkıntı yaşardı.
“Ruslar için diğer pazarlar da son derece cazip”
Öte taraftan Türkiye çok yakın, bir sürü insan için cazip ve her bütçeye göre paket var ama bu durum Rusların sürekli Türkiye’ye gidecekleri anlamına gelmez. Diğer pazarlar da son derece cazip Ruslar için. Mesela uzun yıllar kapalı olan Vietnam bu sene açık ve çok iyi gidiyor. Türkiye ile eşdeğer bir destinasyon değil ama orada da farklı bir turizm türü var, egzotik bir destinasyon. Tayland’da da artış var. Dubai ise 12 ay turizm yapılabilen bir destinasyon ancak Dubai’de bir artış olduğunu düşünmüyorum. Çünkü orada da bir önceki sene abartılı uçuş planlamaları yapıldı ve beklenen sonuçlar elde edilmedi.
Çin ile Rusya arasında vizesiz seyahatlerin başlaması önemli. Rusya’dan Çin’e 2 milyonun üzerinde seyahat var ama bunların önemli bir kısmı Doğu’da yapılan günübirlik sınır geçişlerinden kaynaklanan rakamlar.”
Kur, maliyetler ve erken rezervasyon riski
“Türkiye’de artan maliyetlerden kaynaklı fiyat artışlarının Rusya pazarında kabul edilip edilmediği” konusunda ise, “Türkiye’nin verdiği servis karşılığında talep ettiği fiyat pazarda kabul görüyor. Bu konuda çok şikâyet de almıyoruz. Fakat Rusya’daki insanlar açısından mesele, elindeki ruble ile ne satın alabildiğiyle ilgili. Yani burada temel meselelerden biri dolar kuru. 1000 euro olan tatil seneye de 1000 euro olabilir ancak bu yıl 70 ruble olan kur seneye 100 rubleye yükseliyorsa denklem değişiyor. Dolayısıyla Türkiye’deki fiyatlardan çok burada rublenin gücü önemli. Şu anda erken rezervasyon satışlarının iyi gitme nedeni de bu.” değerlendirmesini yaptı.
"Tur operatörleri müşteriye fiyat garantisi veriyor"
Sezondaki fiyatların erken rezervasyon fiyatlarının altına düşme riskine karşı Rusya’da tur operatörlerinin önlem aldığını kaydeden Intourist Şirketler Grubu CEO’su İsmail Bölükbaşı, “Sezon ortasında fiyat, bizim erken rezervasyon döneminde sattığımız fiyatın altına düşerse farkı müşteriye iade ediyoruz. Dolayısıyla erken rezervasyon satışlarında bunun olumlu bir etkisi var. Ayrıca sezon içinde nadiren çok ciddi fiyat indirimleri oluyor.” dedi.
2026 beklentisi: 2025’in devamı
Mevcut şartlarda 2026’nın Rusya pazarında 2025’in devamı olacağını yineleyen Bölükbaşı, “Türkiye gerçekten pahalanmış bir destinasyon. Bu nedenle turistler otellerden çıkmamaya çalışıyor. Umarım ülkede ekonomi biraz düzelir; hem Türkiye’deki insanlar nefes alır hem de ülkeye gelen turistler memnun olur, biz de memnun oluruz.” diye konuştu.
