BMM Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonu’nda görüşülmesine başlanacak Yabancı Dijital Konaklama Platformları Kanunu Teklifi’ne ilişkin açıklamalarda bulunan Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) Başkanı Firuz Bağlıkaya, düzenlemenin yasalaşması durumunda Türkiye iç turizm pazarının kontrolünün yanancı OTA’ların eline geçeceğini ileri sürdü.
“Aynı sektörde iş yapan tüm firmalar aynı kurallara tabi olmalı”
Türkiye’deki dijital platformlara dönük bir yasal düzenleme yokken, yabancı platformlar için düzenleme yapılmasına da değinen Bağlıkaya “Peki, niye yabancılar için ayrı bir düzenleme yapıyoruz, niye onlara bu avantajları sağlıyoruz? Biz, aynı sektörde iş yapan tüm firmaların aynı kurallara tabi olması gerektiğini düşünüyoruz.Yabancı dijital platformlara aynı yasal düzenlemeler çerçevesinde muamele edilmesini daha doğru buluyoruz. Şimdi, bu işi yapan Türkiye’de Türk menşeli bu kadar firma varken, uluslararası devasa yabancı dijital firmalara Türkiye’de bu tür avantajların sağlanmasını doğru bulmuyoruz.” diye konuştu.
“Türkiye’ye gelen turist sayısı artacak argümanı doğru değil"
Kanun hazırlanırken “Türkiye’ye gelen turist artacakmış” şeklindeki argümanların gerçeği yansıtmadığını, halihazırla bu platformların yurt dışından Türkiye’ye rezervasyon almasının önünde bir engel bulunmadığını ifade eden Bağlıkaya “Yani Hollanda’dan, Almanya’dan, İngiltere’den, Amerika’dan turistin gelmesinde zaten bu platformların çalışmalarına bir engel yok, çalışıyorlardı. Mevzu, Türk vatandaşına Türkiye’de sunulan hizmetlerin satılması. Yani İstanbul’daki bir Türk vatandaşının Antalya’daki tatili, İstanbul’daki Türk vatandaşının Doğu Anadolu’daki gezisi... Yani iç tur hareketleri. Sadece bununla ilgili bir düzenleme bu.” değerlendirmesini yaptı.
“Bunun adı dijital kapitülasyondur”
Düzenlemenin yabancı dijital platformların Türkiye’de yasalara tabi olmaması için düzenlediğini anlatan Bağlıkaya “Bunun adı dijital kapitülasyondur. Bunlara sağlanan ayrıcalıklar doğru ayrıcalıklar değildir. Uzun dönemde de turizm sektörü için çok zararlıdır. Bakın, üç sene, beş sene sonra konaklama sektörü dâhil, gerçekten bütün iç turizmin dominasyonu bu firmalara geçer. Dolayısıyla kimin öne çıkacağına, hangi otelin satılacağına bunlar karar verir.” dedi.
“Yasayla komisyonun kısıtlanması mümkün değil”
Düzenlemenin yasalaşması durumunda Türkiye’de bu işi yapanların çok önemli bir bölümünün kısa sürede iş yapamaz hâle geleceğini iddia eden Bağlıkaya “Bu platformlar şu anda Türkiye’de, yurt dışından Türkiye’yi satan, Türkiye’yi satabilen platformlar. Türkiye’deki konaklama tesislerinde veya hizmet aldıkları yerlerden yüzde 35-40 komisyon alıyorlar zaten. Şimdiki yasal düzenlemede bu komisyon miktarı kısıtlanmış gibi görünüyor. Onun işlemesi mümkün değil. Çünkü bir firma bir firmadan komisyon alacaksa eğer bunun adını illa komisyon koymak zorunda değil. Reklam katkı payı olarak alır, reklamasyon olarak alır. Dolayısıyla bunu kısıtlamak mümkün değil.” değerlendirmesini yaptı.
“Türk acenteler ‘biz de yurt dışında açarız’ diyor”
Bu işi Türkiye’de yapmak isteyen firmaların Türkiye’de şirket kurarak yerel kurallara tabi olmaları gerektiğinin altını çizen TÜRSAB Başkanı şunları söyledi:
“İşin doğal akışı bu değil mi? Şimdi ben burada tüketici yasalarına tabiyim, Ticaret Bakanlığı denetimindeyim. Ofis açmam gerekiyor, personel bulundurmam gerekiyor, doğru mu? Vergi yükümlülükleri var. Her türlü denetime açığım. Burada merkezim, burada çalışıyorum.
Bir tanesi de yurt dışında sadece bir yapay zekâ, elektronik bir ortam var. Makinelerle konuşuyorsunuz, makineler karar veriyor, her şeye... Şimdi böyle bir ortamda herkes, zaten bizim konuştuğumuz büyük tur operatörleri, Türkiye içinde çalışanlar da ‘Ya böyle bir şey varsa, biz de gider yurt dışında bu işi yaparız.’ dediler.
“Yabancı platformlar kimseyle rekabet etmez, herkesi bitirir”
Yani, içerideki dinamikleri tamamen altüst edecek bir düzenlemeye doğru gidiyoruz. Ümit ediyorum, komisyon sağduyulu davranır ve bunu tekrardan gözden geçirir.
Yabancı platformlar geldiğinde daha rekabetçi rekabetçi bir ortam olacağına inanmıyorum. Yabancı platformlar gelirse hiç kimseyle rekabet etmez, herkesi bitirirler. Yani bu mümkün değil. Ondan sonra da yavaş yavaş komisyon oranları ve buradaki gelirlerini maksimize etmek için her türlü imkânı ellerinden geldiği kadar da kullanırlar.
“Yüzde 40 komisyonla çalışıyorlar.
Şu anda bir tane firmanın komisyon oranlarını konaklama tesislerine gidin sorun. Yüzde 40’ların altında değil. Yüzde 40 komisyonla çalışıyorlar. Şimdi, bu hizmeti üreten açısından bakıldığında, bunun fiyatlara yansımaması mümkün mü?
