BDDK’nın kredi kartı limitlerine yönelik kısıtlama kararı, iş dünyasında geniş yankı uyandırdı. Eğitim, sağlık, perakende, mobilya, otomotiv ve turizm sektörlerinden gelen tepkiler, kararın ödeme güçlüklerini artırabileceği ve kayıt dışı işlemleri tetikleyebileceği yönünde birleşiyor. Sektör temsilcileri, düzenlemenin genel ve katı bir çerçevede uygulanmasının piyasada ciddi daralma riskleri doğurabileceğine dikkat çekiyor.
Eğitim sektöründe özel okul ödemelerinin büyük ölçüde kredi kartı ve taksitli kampanyalarla yapıldığına işaret edilirken, mevcut uygulamanın yeni kayıt döneminde aileleri zorlayabileceği ifade ediliyor. Sektör temsilcileri, eğitim ve sağlık gibi alanlarda daha esnek, sektörel ayrışmaya dayalı bir yaklaşımın gerekli olduğu görüşünde.
Sağlık tarafında ise kredi kartı kullanım oranının yüzde 80’lere ulaşmış olması, kararın pratikte ciddi aksaklıklara yol açabileceği endişesini doğuruyor. Yüksek tutarlı işlemlerde nakit kullanımının hem güvenlik hem de uygulanabilirlik açısından mümkün olmadığı, bu durumun kayıt dışı riskini artırabileceği belirtiliyor.
Mobilya sektöründe kararın, kayıt içi satışları zayıflatıp haksız rekabeti körükleyebileceği değerlendirmesi öne çıkıyor. Limitlerin daraltılmasının, tüketimi tamamen ortadan kaldırmak yerine kayıt dışına yönlendirme riski taşıdığı vurgulanıyor.
Müberra Eresin: İç turizmi olumsuz etkiler
Türkiye Otelciler Birliği (TÜROB) Başkanı Müberra Eresin, kredi kartı limitlerine yönelik kısıtlamaların iç turizm üzerindeki etkilerine dikkat çekerek şu değerlendirmeyi yaptı:
“Özellikle 3–4 kişilik aileler söz konusu olduğunda, kredi kartı limitlerinin yeterli olması tatil kararını doğrudan etkileyen bir faktör haline geliyor. Elbette gelirle uyumsuz, aşırı borçlanmaya dayalı harcamalar sorgulanmalıdır. Ancak kredi kartı limitlerine yönelik genel ve katı kısıtlamalar, tatil talebini daraltarak iç turizmi olumsuz etkileyebilir. Bu tür uygulamalar, hem tüketicinin harcama davranışını hem de turizm sektöründeki nakit akışını zayıflatma riski taşımaktadır. Dolayısıyla dengeli ve sektörü gözeten bir yaklaşımın, ekonomik sürdürülebilirlik açısından daha sağlıklı olacağı kanaatindeyim.”
Ticaret dünyası ise kredi kartlarının artık yalnızca tüketim değil, ticaretin ve hizmet sektörünün temel ödeme araçlarından biri haline geldiğine dikkat çekiyor. Limitlerin daraltılmasının, özellikle KOBİ’lerin satışlarını ve nakit döngüsünü olumsuz etkileyebileceği, zincirleme biçimde üretim ve istihdama da yansıyabileceği ifade ediliyor.
Otomotiv ve ikinci el araç pazarında ise kısa vadede davranış değişiklikleri yaşanabileceği, ancak kalıcı bir daralmadan ziyade talebin daha düşük segmentlere kayacağı öngörülüyor. Sektör, süreci “pazarın yeniden dengelenmesi” olarak okuyor.
Genel tablo, kredi kartı limitlerine yönelik düzenlemenin ekonomik istikrar hedefleriyle birlikte, sektörlerin işleyiş dinamikleri gözetilerek yeniden değerlendirilmesi gerektiğine işaret ediyor. İş dünyası, daha dengeli ve sektörel farklılıkları dikkate alan bir yaklaşım çağrısında bulunuyor.
Eğitim ve sağlık sektörlerine muafiyet getirildi
BDDK, bankalara eğitim ve sağlık harcamalarının kredi kartı limitlerine ilişkin yeni düzenlemelerin uygulanmasından istisna tutulacağı talimat yazısı gönderdi.
BDDK tarafından bankalara iletilen yazıda, müşteri mağduriyetlerinin önlenmesi amacıyla dijital kanallar üzerinden gelir belgelerinin temini ve teyidi süreçlerinin oluşturulması, eğitim ve sağlık harcamalarının olumsuz şekilde etkilenmemesini sağlayacak gerekli sistemsel geliştirmenin yapılmasının gerektiği belirtildi.
Yazıda, söz konusu kararın sağlıklı ve kesintisiz şekilde uygulanabilmesi için bankaların gerekli sistemsel altyapılarını en geç 3 ay içerisinde tesis etmeleri ve tüm operasyonel süreçlerini eksiksiz biçimde tamamlamaları istendi. Ayrıca, uyum sürecinde atılması öngörülen adımları içeren yol haritasının, kuruluş birlikleri aracılığıyla BDDK'ye iletilmesi talep edildi.
Kaynak: Ekonomim
