Deneyimli turizmci Kadir Uğur, geleneksel kasım ayı yazısında turizm sektörüne ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu. Geçtiğimiz yıla ilişkin değerlendirmelerinin yüzde 80 doğrulandığını ifade eden Uğur, 2027 için ise, sektörün aksine, iyimser olduğunu belirterek sürecin farklı noktalara evrilebileceğine işaret ediyor.
İşte Kadir Uğur’un “2027 Türkiye turizmi için yeni bir başlangıç olabilir mi?” başlıklı o yazısı.
Değerli meslektaşlarım, ülkemizin baş tacı turizmcilerimiz,
58 yıldır bu mesleğin içindeyim. Ne kadar şikâyet etsek, ne kadar yorulsak da mesleğimizi seviyoruz. Yoksa yıllar önce başka bir mesleği seçerdik.
Yaklaşık 20 yıldır, her kasım ayı geldiğinde alışkanlık hâline getirdiğim bir değerlendirme yaparım. Önce arkama bakar, geride bıraktığımız sezonu değerlendirir; sonra önüme bakar, gelecek sezonun nasıl şekilleneceğini düşünürüm.
Çünkü geçmiş, geleceğin en önemli yol göstericisidir. Geçmişten ders çıkarmadan geleceği doğru planlamak mümkün değildir.
Yine bir kış ve yaz sezonunu kapsayan turizm yılını geride bıraktık.
Geçen yıl kasım ayında kaleme aldığım öngörülerin yaklaşık yüzde 80'i gerçekleşti. Ancak beni asıl düşündüren konu, yıllardır kurtulmaya çalıştığımız bir alışkanlığa yeniden geri dönmüş olmamız.
Türkiye, bir dönem son dakika rezervasyonlarıyla sezon doldurmaya çalışan bir ülke olmaktan çıkma yolunda önemli mesafeler katetmişti. Ne yazık ki bugün yeniden aynı noktaya doğru ilerliyoruz.
Nedenlerini ve nasılını uzun uzun tartışmayalım. Çünkü herkes yine bildiğini okumaya devam edecek. Ta ki yaşananların sonuçları hepimize yeterince ağır gelene kadar.
Tur operatörlerinin servis ve hizmet kalitesi üzerinden rekabet etmek yerine fiyat savaşlarına girmesi, otelci meslektaşlarımızın da aynı anlayışla hareket etmesi sektörümüzün geleceği açısından ciddi bir risk oluşturuyor.
Unutmayalım ki fiyatla kazanılan müşteri, daha düşük bir fiyat gördüğünde kolaylıkla kaybedilebilir. Ancak kaliteli hizmetle, güvenle ve memnuniyetle kazanılan müşteri uzun yıllar sizinle kalır.
Turizm yalnızca yatak satmak, uçak koltuğu doldurmak veya en düşük fiyatı sunmak değildir. Turizm, bir güven ve memnuniyet işidir.
Son üç yıldır kaleme aldığım kasım değerlendirmelerine dönüp baktığımda, genellikle oldukça karamsar bir tablo çizdiğimi görüyorum.
Peki, 2027 nasıl olacak?
Bu defa önümde daha pozitif bir tablo görüyorum.
Elbette yaşanan bu hengâmenin içinde bazı otellerin kapanacağını veya el değiştireceğini, bazı tur operatörlerinin de faaliyetlerini sonlandıracağını ya da satılacağını düşünüyorum. Bu süreç kolay olmayacak. Ancak sektörlerde zaman zaman yaşanan bu tür yeniden yapılanmalar, doğru yönetildiği takdirde daha sağlıklı bir piyasa yapısının oluşmasına da zemin hazırlayabilir.
Ben 2027 yılında Türkiye turizminin önünün açılabileceğine inanıyorum.
Bunun birkaç önemli nedeni var:
1. Piyasa kendi dengesini bulacak.
Avrupalı tüketici, kendisine sunulan hizmet ile ödediği bedel arasındaki ilişkiye giderek daha fazla önem veriyor. Güvenin zedelendiği, beklentilerin karşılanmadığı bir pazarda müşteri sadakatini korumak kolay değildir. Bu nedenle özellikle Avrupa pazarında hizmet kalitesi ve müşteri memnuniyeti yeniden belirleyici olacaktır.
2. Ulaşım maliyetlerinde rahatlama yaşanabilir
Jet yakıtı fiyatlarında beklenen düşüş gerçekleşirse hava ulaşım maliyetlerinde de bir rahatlama yaşanabilir. Bu durum hem tur operatörlerinin hem de destinasyonların rekabet gücüne olumlu katkı sağlayabilir.
3. Çalışanların üzerindeki vergi yükü hafifletilebilir
Devletimizin ücret artışları yerine veya bunları tamamlayıcı biçimde, çalışanların gelir vergisi yükünü azaltacak düzenlemelere yönelmesi önemli bir seçenek olabilir. Böylece çalışanların eline daha fazla net ücret geçerken, işveren üzerindeki toplam işçilik maliyetleri de daha dengeli bir yapıya kavuşabilir.
4. İşletmelerin rekabet gücü yeniden şekillenebilir
Maliyetlerin kontrol altına alınması, işletmelerin dış pazarlarda daha rekabetçi fiyatlar sunabilmesini sağlayabilir. Ancak burada dikkat edilmesi gereken en önemli konu, fiyat avantajı yaratırken hizmet kalitesinden ödün vermemektir.
5. Döviz ve Türk lirası dengesi daha öngörülebilir olmalı.
Türk lirasının değerinin baskı mekanizmaları yerine, ekonomik gerçekler ve piyasa koşulları çerçevesinde belirlenmesi, turizm işletmelerinin uzun vadeli planlama yapabilmesi açısından önem taşıyor. Öngörülebilir bir ekonomik ortam, yatırım kararlarını ve fiyat politikalarını da olumlu etkileyecektir.
Bütün bunların gerçekleşmesi elbette ekonomik ve siyasi koşullara bağlı. Bunları kesinleşmiş gelişmeler olarak değil, 2027 için olumlu beklentilerim olarak değerlendiriyorum.
Ancak bütün bu beklentilerin üzerinde, sektörümüzün kendisine sorması gereken çok daha önemli bir soru var:
Biz gerçekten nasıl bir turizm ülkesi olmak istiyoruz?
En ucuz tatil ülkesi mi, yoksa verdiği hizmetin karşılığını fazlasıyla sunan, güvenilir ve tercih edilen bir destinasyon mu
Bence artık bu sorunun cevabını vermenin zamanı geldi.
Fiyat kırarak değil, değer yaratarak rekabet etmeliyiz. Birbirimizin müşterisini almaya çalışmak yerine Türkiye'nin toplam turizm değerini yükseltmeliyiz. Kısa vadeli kazançlar uğruna uzun vadeli itibarımızı kaybetmemeliyiz.
58 yıllık meslek hayatım bana şunu öğretti: Turizmde hiçbir başarı kalıcı değildir; ancak doğru strateji, kaliteli hizmet ve güven üzerine kurulan bir yapı uzun yıllar ayakta kalabilir.
2027'nin sektörümüz için yalnızca yeni bir sezon değil, aynı zamanda yeni bir anlayışın başlangıcı olmasını diliyorum.
Hepimize sağlıklı, bereketli, başarılı ve bol kazançlı bir 2027 sezonu olsun.
Sevgi ve saygılarımla,
Tüm turizm emekçilerine...
