Türkiye’nin Avrupa Birliği ülkelerine vize serbestisi sağlanması amacıyla yürüttüğü süreçte kalan altı kriter için ilgili bakanlıklar arasında çalışma başlatıldı. Sürecin sonuçlanması, Türkiye’nin gerekli mevzuat değişikliklerini hayata geçirmesinin yanı sıra Ankara ve Brüksel’in siyasi iradesine bağlı olacak.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, 8 Ağustos’ta yaptığı açıklamada Adalet, İçişleri ve Dışişleri bakanlıklarının katılımıyla yeni bir stratejik yaklaşım benimsendiğini ve çalışmaların başladığını açıkladı. Yılmaz, kişisel verilerin korunması, terör tanımı ve geri kabul anlaşması başlıklarına odaklanıldığını belirtti.
Türkiye ile AB arasındaki Vize Serbestisi Diyaloğu, Türkiye-AB Geri Kabul Anlaşması ile eş zamanlı olarak 16 Aralık 2013’te başladı. Süreç, beş tematik grupta toplanan 72 kriterden oluşan yol haritasına dayanıyor.
Türkiye 2016 yılına kadar 65 kriteri karşılarken, 2018’de biyometrik pasaport yükümlülüğünün de tamamlanmasıyla karşılanan kriter sayısı 66’ya çıktı. Kalan altı kriter ise 13 yıldır tamamlanamadı.
Türkiye’nin karşılaması gereken 6 kriter
DW Türkçe’den Gülsen Solaker'in haberine göre, Türkiye’nin yerine getirmesi gereken kriterler şöyle:
• Terörle mücadele mevzuatının Avrupa standartlarıyla uyumlu hale getirilmesi,
• Avrupa Birliği Polis Örgütü EUROPOL ile operasyonel iş birliği anlaşması imzalanması,
• Avrupa Konseyi Yolsuzluğa Karşı Devletler Grubu’nun (GRECO) tavsiyelerinin uygulanması,
• Kişisel verilerin korunmasına ilişkin mevzuatın AB normlarına uyarlanması,
• Suç konularında tüm AB üyesi ülkelerle etkin adli iş birliği yapılması,
• Geri Kabul Anlaşması’nın üçüncü ülke vatandaşlarını da kapsayacak şekilde tam uygulanması.
Terörle mücadele mevzuatının, Türkiye açısından en hassas kriterlerden biri olduğu belirtilen haberde, AB’nin Türkiye’den terör tanımını daraltılmasını ve mevzuatını Avrupa standartlarıyla uyumlu hale getirilmesini talep ettiği kaydedildi.
Adli iş birliği kriterinde ise Türkiye’nin AB üyesi tüm ülkelerle ceza davaları, adli yardım ve suçluların takibi gibi alanlarda etkin iş birliği yapması gerekiyor. Türkiye’nin Güney Kıbrıs’ı tanımaması bu başlıktaki siyasi engeller arasında gösteriliyor.
Geri Kabul Anlaşması’nın üçüncü ülke vatandaşlarını da kapsayacak şekilde uygulanması da Türkiye açısından siyasi karar gerektiren başlıklardan biri olarak öne çıkıyor.
6 kriter tamamlanınca vize serbestisi başlayacak mı?
Kalan altı kriterin karşılanması, Türk vatandaşlarının AB ülkelerine vizesiz seyahat hakkını otomatik olarak başlatmayacak.
Türkiye’nin kriterleri yerine getirmesinin ardından Avrupa Komisyonu’nun olumlu görüş bildirmesi, sonrasında ise Avrupa Parlamentosu ve AB Konseyi’nin onayı gerekiyor.
Üye ülkelerin gerekli onayları vermesi halinde Türkiye’nin vize zorunluluğu bulunan ülkeler listesinden çıkarılarak vize muafiyeti uygulanan ülkeler listesine alınması mümkün olacak.
Türkiye, 2025 yılında Schengen Bölgesi’ne yaklaşık 1,26 milyon vize başvurusu yaptı. Avrupa Komisyonu verilerine göre bu başvuruların yaklaşık 1,07 milyonu onaylandı. Türkiye, aynı yıl Schengen vizesine en fazla başvuru yapan ikinci ülke olurken ret oranı yüzde 14,6 olarak gerçekleşti.
