Turizm Ekonomi
Rixos Hotels Yönetim Kurulu Başkanı Fettah Tamince, katıldığı bir televizyon yayınında turizm sektörü, küresel ekonomideki gelişmeler, Türkiye’nin yatırım ortamı ve Rixos’un devam eden yatırımları hakkında değerlendirmelerde bulundu.
Türkiye ekonomisinde ve küresel ekonomide enflasyon baskısının sürdüğünü ve yüksek finansman maliyetlerinin yatırımları zorlaştırdığını ifade eden Tamince, turizm sektöründe seyahat talebinin ve yatırım ihtiyacının devam ettiğini söyledi. Rixos’un farklı coğrafyalardaki yatırımlarını sürdürdüğünü belirten Tamince, Türkiye ve İstanbul’a yönelik uzun vadeli yatırım güvenini koruduğunu kaydetti.
Küresel ekonomide enflasyon ve faiz baskısı
Fettah Tamince, küresel ekonomide büyüme devam ederken enflasyonun yatırım ortamı üzerindeki baskısının sürdüğünü belirtti. Amerika ve Çin gibi büyük ekonomilerde büyümenin devam ettiğini, Avrupa’da ise duraklama yaşandığını ifade eden Tamince, dünyanın geri kalanında beklenen yavaşlamanın gerçekleşmediğini söyledi. Tamince, “Bir taraftan çok heyecanlı bir süreç yaşıyoruz. Çünkü işlerimizi büyütüyoruz, farklı coğrafyalarda. Bir yandan da enflasyon ekonomiler üzerinde ciddi baskılar oluşturmaya başladı” ifadelerini kullandı.
Faiz indirimi beklentisi gerçekleşmedi
Petrol fiyatları üzerindeki baskıya da değinen Tamince, tüm gayretlere rağmen enflasyon baskısının devam ettiğini ve bunun para politikalarında değişiklik yapılmasını zorlaştırdığını belirtti. Faiz indirimi beklentisine rağmen dünya genelinde faizlerin yeniden yükselmeye başladığını söyleyen Tamince, yüksek faizlerin yatırımlar üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu ifade etti.
Turizmde yatırımlar devam ediyor
Yapay zekanın turizme etkisinin diğer sektörler gibi olmadığına dikkat çeken Tamince “Özellikle yapay zekanın geldiği noktada birçok sektörde iş kaybı yaşanıyorken bizim sektörde tam tersine daha fazla ürün geliyor, daha fazla yatırım yapılıyor. İnsanlar daha fazla seyahat etmek ve daha fazla yer görmek istiyor. Tabletler sayesinde insanların daha fazla yerde çalışma imkanına sahip. Bu gelişmelerin seyahat talebiyle birlikte turizm yatırımlarını destekledi.” dedi
“Hem ülkemizde hem de bulunduğumuz bölgede birçok şeyin geçici olduğunu düşünüyoruz ve uzun vadede iyi olacağını öngörüyoruz” ifadelerini kullanan Tamince, turizm yatırımlarında uzun vadeli bakış açısına dikkat çekti.
Türkiye’nin yatırım avantajı istikrar
Türkiye’nin yatırımcılara sunduğu en büyük avantajın istikrar olduğunu belirten Tamince, Türkiye’nin bulunduğu bölgenin önemli ülkelerinden biri olduğunu ifade etti. Tamince, ülkenin bölgesel konumu, nüfusu ve ekonomisinin yatırım açısından önem taşıdığını belirtti.
“Türkiye’yi tek başına 700 küsur bin kilometrekare olarak değerlendirmemek lazım. Türkiye bölgesinin en önemli gerçeklerinden bir tanesi ve bölgenin en istikrarlı ülkesi” diyen Tamince, Türkiye’nin bulunduğu bölgede çok büyük çatışmalar yaşamadığını ve dünyada önemli bir konuma sahip olduğunu ifade etti.
Türkiye ekonomisinin yaklaşık 1,8 trilyon dolarlık büyüklüğe ulaştığını kaydeden Rixos Yönetim Kurulu Başkanı, ülkenin ilk altı ayı büyümeyle kapattığını söyledi. Tamince, bu gelişmelerin Türkiye’nin potansiyelini ve istikrarını gösterdiğini ifade etti.
Yüksek maliyetler yatırım ortamını zorluyor
Türkiye’nin yatırım ortamında enflasyonist baskının önemli bir zorluk oluşturduğunu belirten Tamince, "Enflasyon yalnızca Türkiye’de değil, birçok ülkede yatırımcıları etkiliyor. Paranın maliyetinin yüksek olması yatırımları zorlaştırıyor. Yatırım ortamı zor. Enflasyon baskısı sadece bizim ülkemizde değil birçok ülkede bizi ciddi zorluklarla karşı karşıya bırakıyor” dedi.
“Yüksek enflasyon kâr marjlarını etkiliyor”
Türkiye’de enflasyonun kâr marjları üzerindeki etkisine de değinen Tamince, bu durumun iş hayatı ve toplum açısından bir maliyet oluşturduğunu belirtti. Buna rağmen ülkeye ve İstanbul’a yönelik yatırım güvenini koruduğunu ifade eden Tamince, uzun vadeli yatırımlar konusunda geri adım atmadıklarını söyledi. “Dolayısıyla ben büyük ve uzun vadeli yatırım yapmada özgüveni, ülkeme ve İstanbul’a olan güveni koruyorum” ifadelerini kullanan Tamince, konaklama ve bu sektörü destekleyen yatırımlara devam ettiklerini belirtti.
“Enflasyona hep birlikte katlanacağız”
Enflasyona bütün iş hayatı ve toplum beraber katlanacağını söyleyen Tamince “Bu çok kolaydır diyemem, hepimiz için zorlukları var ama bir bedel ödememiz gerekiyorsa ülkemiz için seve seve ödeyeceğiz. Katlanacağız, ki uzun vadede çok daha iyi neticeler elde edelim. Dolayısıyla ben büyük ve uzun vadeli yatırım yapmada özgüveni, ülkeme ve İstanbul’a olan güveni koruyorum.” diye konuştu.
Tersane İstanbul’da 100 milyar lirayı aşan yatırım
Fettah Tamince, Rixos’un İstanbul’daki Tersane Haliç projesinin 100 milyar lirayı aşan yatırım büyüklüğüne sahip olduğunu belirtti. Projenin tamamlandığında yaklaşık 10 bin kişiye doğrudan istihdam sağlayacağını ifade eden Tamince, Tersane’nin İstanbul merkezinde 100 yıllık bir yatırım olarak planlandığını söyledi. Tamince, “Şu anda çok konsantre bir şekilde bu yatırımı devam ettirmeye çalışıyoruz” dedi. Projede fiziksel yatırımların yanı sıra şehirle etkinlik ve aktiviteleri birleştiren çalışmalara da devam ettiklerini belirten Tamince, yalnızca bina yatırımının yeterli olmadığını ifade etti.
“Şehirler artık sundukları aktivitelerle de yarışıyorlar” diyen Tamince, Tersane İstanbul’da konaklama, yeme-içme, perakende, sanat ve kültür alanlarının bir arada konumlandırıldığını söyledi.
Tersane’de yeni tesis ve müze yatırımları
Tamince, Tersane İstanbul’da iki otelin ve bazı yeme-içme ile perakende alanlarının aktif olduğunu belirtti. Projenin henüz yüzde 50’sinin tamamlandığını söyleyen Tamince, önümüzdeki yıl yeni bir tesisin açılacağını ifade etti.
İki müzenin de açılacağını belirten Tamince, projede daha fazla yeme-içme ve perakende alanının hizmete gireceğini söyledi. Tersane İstanbul’un sanat, moda, sinema, spor, kültür, yeme-içme, konaklama ve alışveriş alanlarını bir araya getiren bir yapı olarak konumlandırıldığını ifade etti.
Tamince’den turizmde nitelik vurgusu
Türkiye’nin turizmde dünyada önde gelen ülkeler arasında bulunduğunu belirten Tamince, altyapı, tesisler, ziyaretçi sayısı ve tekrar gelen misafirler açısından ülkenin önemli bir konumda olduğunu söyledi.
“Turizmde dünyada ilk üçte değilsek bile ilk dörtteyiz” diyen Tamince, Türkiye’nin turizmde daha iyi bir noktaya gelebileceğini belirtti.
Tamince, dünyada turist sayısına odaklanan turizm yaklaşımının yeniden değerlendirildiğini ifade etti. Bazı ülkelerde “biz çok turist istemiyoruz” yaklaşımının ortaya çıktığını söyleyen Tamince, Türkiye’nin de turist sayısının yanında turizmin ekonomik ve sosyal etkilerine odaklanması gerektiğini belirtti.
“Turizmde turist sayısına konsantre olduğunuzda karşılığında verdiğiniz bedeli iyi etüt etmeniz, markalaşmamız ve kitle turizminden çok kaliteli turizme yönelmemiz lazım” ifadelerini kullanan Tamince, daha fazla harcama yapan ve daha dengeli tüketen ziyaretçilere odaklanan bir turizm modelinin önemini vurguladı.
Daha az odalı, yüksek fiyatlı tesisler
Tamince, turizm yatırımlarında tesis büyüklüğü ve oda sayısından ziyade elde edilen gelirin önem taşıdığını belirtti. Daha az odalı, doğayla bütünleşmiş ve daha yüksek fiyatlı tesislere odaklanılması gerektiğini söyledi.
“50 oda ile 500 odanın gelirini elde edeceğimiz modele dönmemiz lazım” diyen Fettah Tamince, turizm tesislerinin sağlıklı yaşam konseptiyle birleştirilmesi gerektiğini ifade etti.
Tamince, turizmde daha fazla harcama yapan, daha dengeli tüketen ve destinasyona daha fazla ekonomik katkı sağlayan ziyaretçilere odaklanılması gerektiğini belirtti. Bu kapsamda tesislerin sağlıklı yaşam ve doğayla bütünleşen konseptlerle geliştirilmesini önerdi.
İstanbul’un turizm potansiyeli
İstanbul’un mevcut turizm potansiyelinin sınırlı bir bölümünü değerlendirdiğini belirten Tamince, kentte elde edilen turizm gelirinin potansiyelin altında kaldığını söyledi.
“İstanbul şu anda turizm potansiyelinin ancak yüzde 20’sini, 30’unu zor yaşıyor” diyen Tamince, İstanbul’da elde edilen gelirin kentin kitle turizmi ve üst gelir grubu ziyaretçileri açısından potansiyelinin beş kat altında olduğunu ifade etti.
Tamince, İstanbul’un turizm potansiyelinin geliştirilmesi gerektiğini belirterek, “Bizim bu potansiyele kafa yormamız lazım” dedi.
Karadeniz turizminde doğa ve yayla vurgusu
Fettah Tamince, Karadeniz’in dünyanın en güzel bölgelerinden biri olduğunu belirterek, bölgede turizm yatırımları ve yeni ürün geliştirme çalışmalarına dikkat çekti.
“Karadeniz’i yeni ürünlerle yaz turizmine çok iyi hazırlamamız lazım” diyen Tamince, bölgenin yalnızca deniz turizmi açısından değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.
Karadeniz turizminin dağ, yayla ve orman alanlarını da kapsaması gerektiğini belirten Tamince, sıcak dönemlerde dinlenme amacıyla yaylaların öne çıktığını ifade etti. Tamince, geçmişteki tecrübeler nedeniyle doğanın korunmasının da önemli olduğunu belirterek, Karadeniz’de yeni turizm ürünleri geliştirilmesi gerektiğini söyledi.
Fettah Tamince, benzer şekilde doğu ve güney doğu Anadolu’nun turizm potansiyeline de dikkat çekti.
