ABD ve İsrail’in İran’a saldırı başlatması ve İran’ın yaygın bir şekilde misillemede bulunarak Hürmüz Boğazı’nı kapatması nedeniyle Dubai’de enflasyon son üç ayda hızlı yükseliş gösterdi. Ekonomistlerin tahminlerine göre, Dubai’de manşet enflasyonun mayıs ayında yüzde 5,4 seviyesine ulaştı. Analistler, talepteki zayıflamadan dolayı yıl sonuna doğru enflasyonun yavaşlayabileceğine işaret ediyor. ABD ile İran arasında kalıcı bir barış olması durumunda yıl sonuna doğru enflasyon yüzde 2,8 seviyesine düşebileceği ifade ediliyor.
Ancak uzmanlar, enflasyondaki olası düşüşün yalnızca maliyet baskılarının azalmasından değil, turizm, perakende ve konaklama sektörlerindeki talep yavaşlamasından da kaynaklanabileceğini belirtiyor.
Ticaret aksadığı sürece enflasyon baskısı sürecek
ABD merkezli bir risk istihbaratı ve jeopolitik analiz şirketi RANE’in (Risk Assistance Network + Exchange) Orta Doğu ve Kuzey Afrika Kıdemli Analisti Ryan Bohl, Dubai’nin temel ticaret rotalarının aksadığı sürece enflasyon baskısının yüksek kalacağını söyledi.
Hürmüz Boğazı kaynaklı şokun ardından fiyatların hızlı şekilde eski seviyelerine dönmesinin beklenmediğini ifade eden Bohl, özellikle talepteki sert daralmanın fiyatları aşağı çekebileceğini belirtti.
Redseer Bölgesel Ortağı Sandeep Ganediwalla ise enflasyon baskısının sektörler arasında eşit dağılmadığını söyledi.
Ganediwalla’ya göre akaryakıt ve lojistik bağlantılı maliyetler daha hızlı gerileyebilirken, gıda ve kira fiyatlarının normalleşmesi daha uzun sürebilir. Özellikle market, lojistik, teslimat, ulaşım uygulamaları, restoran ve inşaat bağlantılı sektörlerin maliyet baskısından daha fazla etkilendiği belirtildi.
Araştırmalara göre Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki tüketicilerin yüzde 78’i market fiyatlarının yükseldiğini ifade ederken, yüzde 51’i gıda enflasyonunu en önemli ekonomik kaygı olarak gösterdi.
Nisan’da enflasyon yüzde 4,8’e çıktı
Tüketicilerin harcamalarını tamamen durdurmak yerine temel ihtiyaçlara öncelik verdiğini kaydeden uzmanlar, isteğe bağlı tüketim harcamalarında ise daha seçici davranmaya başladığını belirtiyor.
Dubai İstatistik Merkezi’nin verilerine göre Dubai’de yıllık enflasyon nisanda yüzde 4,8’e yükseldi. Bu oran mart ayında yüzde 3,8, savaş öncesinde ise yüzde 2,7 seviyesindeydi.
Emirates NBD Kıdemli Ekonomisti Jeanne Walters, mart ve nisanda fiyat baskılarının özellikle yakıt, ulaşım ve ithal gıda maliyetlerindeki artıştan kaynaklandığını söyledi.
BAE’de akaryakıt fiyatları, İran savaşı sonrası yükselen küresel petrol fiyatlarına paralel olarak mart ayından itibaren artış gösterdi. Hürmüz Boğazı’ndaki kesintiler nedeniyle küresel petrol arzına ilişkin endişelerin fiyatları yukarı çektiği belirtildi.
Ulaştırma’daki artış yüzde 9’u aştı
Emirates NBD verilerine göre tüketici fiyat endeksindeki ulaştırma kalemi mart ayında aylık bazda yüzde 2,3, nisanda ise yüzde 9,2 yükseldi.
Öte yandan uzmanlar, bölgedeki tansiyonun düşmesi ve enerji arzındaki kesintilerin azalması halinde yılın ikinci yarısında ulaştırma kaynaklı enflasyonun gerileyebileceğini ifade ediyor.
Institute of International Finance Başekonomisti Garbis Iradian, Hürmüz Boğazı çevresindeki gelişmelerin geçici etkiler yarattığını ancak Dubai ekonomisinde bu yıl turizm, ticaret ve yabancı çalışan hareketlerinde yavaşlama beklendiğini söyledi.
Iradian, konut piyasasındaki fiyat baskısının da nüfus artışının yavaşlamasıyla birlikte azalmasının beklendiğini belirtti.
Gıda fiyatları da krizden önemli ölçüde etkilendi. Mart ayında gıda fiyatları aylık bazda yüzde 5,3 yükselirken, nisanda yüzde 1,5 artış kaydedildi. Uzmanlar, taşımacılık maliyetlerindeki artışın restoran ve konaklama fiyatlarına da yansıdığını ifade etti.
Konut ve kamu hizmetleri kalemi ise Dubai tüketici fiyat endeksinin yüzde 37,6’sını oluşturuyor. Ocakta aylık yüzde 2,8 yükselen konut maliyetlerindeki artış, sonraki aylarda yavaşlasa da yıllık bazda yüksek seviyesini korudu.
Uluslararası Para Fonu, Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimlere rağmen Körfez ekonomilerinin 2026 yılında büyümeyi sürdüreceğini ancak büyüme hızının yavaşlayacağını açıkladı.
Fitch Ratings ise geçtiğimiz hafta Birleşik Arap Emirlikleri’nin uzun vadeli kredi notunu “AA-” seviyesinde teyit etti.
Analistler, bölgedeki gerilimin azalması ve deniz ticaret yollarının yeniden normalleşmesi halinde Dubai’de enflasyon baskısının yılın ikinci yarısında kademeli olarak hafifleyebileceğini belirtiyor.
