İsviçre’nin gözde kayak merkezlerinden Crans-Montana’da bulunan Le Constellation adlı barda çıkan yangın, ülke tarihinin en ağır sivil facialarından biri olarak kayıtlara geçti. Yetkililere göre yangında 40 kişi hayatını kaybetti, 119 kişi yaralandı. Olay, Perşembe günü yılbaşı kutlamalarının sürdüğü gece yarısından sonra meydana geldi.
Yangının nedeni şampanya şişelerine takılan mumlar olabilir
Yetkililerin aktardığına göre bar, çoğunluğu İsviçreli olan yerli ve yabancı turistlerle doluydu. Yangının, mekânın bodrum katında başladığı ve çok kısa sürede yayıldığı belirtildi. Valais Kantonu Savcısı Béatrice Pilloud, ilk bulguların yangının şampanya şişelerine takılan kıvılcım mumlarının (sparklers) tavana fazla yaklaştırılması sonucu çıktığını gösterdiğini açıkladı. Pilloud, bu durumun tavan kaplamasının hızla tutuşmasına yol açmış olabileceğini söyledi.
İsviçre Cumhurbaşkanı Guy Parmelin, yaşananları “ülkenin karşılaştığı en büyük trajedilerden biri” olarak nitelendirdi.
Kimlik tespiti ve kayıplar
Yetkililer, hayatını kaybedenlerin büyük bölümünün ve yaralıların bir kısmının kimliğinin henüz kesinleşmediğini bildirdi. Polis Komutanı Frédéric Gisler, 119 yaralıdan 113’ünün kimliğinin tespit edildiğini açıkladı. Tespit edilen yaralıların uyruk dağılımı şöyle paylaşıldı: 71 İsviçreli, 14 Fransız, 11 İtalyan, 4 Sırp, 1 Boşnak, 1 Belçikalı, 1 Lüksemburglu, 1 Polonyalı, 1 Portekizli.
İtalyan golfcü de kayıp
İtalyan Golf Federasyonu’nun açıklamasına göre, 16 yaşındaki İtalyan golfçü Emanuele Galeppini medyada adı geçen ilk kurban oldu. Ancak İtalya Dışişleri Bakanlığı bu bilgiyi resmen doğrulamadı. İtalya altı, Fransa sekiz vatandaşının kayıp olduğunu bildirirken; Belçika da bir vatandaşının kayıp olduğunu açıkladı. Avustralya Dışişleri ise bir Avustralya vatandaşının yaralı olarak tedavi gördüğünü duyurdu.
Yaralıların bir kısmının durumu kritik
Valais Bölgesi Başkanı Mathias Reynard, yaralıların bir kısmının hâlâ kritik durumda olduğunu ve yaşam mücadelesi verdiğini söyledi. Fransız futbol kulübü FC Metz, altyapı oyuncularından 19 yaşındaki Tahirys Dos Santos’un ağır yanıklarla Almanya’daki bir hastaneye sevk edildiğini açıkladı. Birleşik Krallık Büyükelçiliği ise durumu izlediklerini, şu ana kadar kendilerine resmi bir yardım talebi ulaşmadığını bildirdi.
Yangının nedeni ve soruşturma
Savcılık, barın iki Fransız yöneticisinin ve yangından kurtulanların ifadelerinin alındığını açıkladı. BBC’nin doğruladığı iki fotoğrafta, yangının başladığı saatlerde bar içinde şampanya şişelerine takılı yanar kıvılcım mumlarının görüldüğü, tavan kısmında ise alevlenme olduğu dikkat çekiyor.
Soruşturma kapsamında, mekânın yangın güvenliği standartlarına uyup uymadığı, acil çıkış sayısı ve genişliği, kullanılan yanmaz malzemeler ve bodrum tavanında ses yalıtımı amacıyla kullanıldığı iddia edilen köpük kaplama da inceleniyor. Bazı görgü tanıkları tahliyenin “çok zor” olduğunu, kaçış yollarının dar kaldığını anlattı. Reuters’a konuşan bir kurtulan, yoğun duman nedeniyle neredeyse hiçbir şey göremediklerini ve dışarı çıkabilmek için bir pencereyi kırmak zorunda kaldığını söyledi.
Barın sahibi ise yerel medyaya yaptığı açıklamada, işletmenin son 10 yılda üç kez denetlendiğini ve tüm düzenlemelere uygun olduğunu savundu.
Mekân hakkında
Le Constellation, uzun yıllardır faaliyet gösteren, 300 kişiye kadar kapasitesi olan büyük bir bar. Üst katta televizyonlu bir alan, alt katta ise dans ve eğlence bölümü bulunuyor. Noel ve yılbaşı dönemi, Alp kayak merkezlerinin en yoğun zamanları arasında yer alıyor. Mayıs 2024’te yayımlanan bir tanıtım videosunda, mekân içinde şişelere takılı kıvılcım mumlarıyla yapılan servislerin yer aldığı görülüyor.
“İşletme ‘bar’ statüsündeydi ancak gece kulübü olarak çalışıyordu” iddiası
En az 40 kişinin hayatını kaybettiği yangına ilişkin soruşturma derinleşirken, facianın yaşandığı Le Constellation adlı işletmenin statüsü ve yöneticileriyle ilgili dikkat çekici ayrıntılar ortaya çıktı.
Yetkililerden edinilen bilgilere göre, yangının çıktığı mekân resmi kayıtlarda “bar” olarak beyan edilmişti. Bu nedenle, bir diskotek veya eğlence kulübüne kıyasla daha esnek güvenlik standartlarına tabi olduğu belirtildi. Ancak ilk bulgular, işletmenin fiili kullanımının bar tanımının ötesine geçtiğine işaret ediyor. Mekânda dans ve yüksek yoğunluklu eğlence etkinliklerinin düzenlenmiş olması, savcılık kaynaklarına göre “kullanım amacının saptırılması” anlamına geliyor ve bu durum, işletme yönetimi açısından ağır bir ihmal olarak değerlendiriliyor.
İşletmecinin sicili bozuk
Öte yandan, barın işletmecisi Jacques Moretti’nin, Fransa’da adli makamlarca daha önce çeşitli suçlamalarla gündeme geldiği bilgisi soruşturma dosyasına yansıdı. Moretti’nin geçmişte fuhuşa aracılık (proxénétisme), dolandırıcılık, adam kaçırma ve kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma (sekestrasyon) gibi suçlamalarla yargılandığı ve bu kapsamda hapis cezası aldığı belirtiliyor. Yetkililer, söz konusu bilgilerin soruşturma kapsamında geçmiş sicil olarak değerlendirildiğini, ancak mevcut dosyanın doğrudan yangınla ilgili sorumluluklara odaklandığını vurguluyor.
02 Ocak Cuma günü, Jacques Moretti ile barın ortak yöneticilerinden olan eşi Jessica Moretti, İsviçre makamlarınca “bilgi vermek üzere çağrılan kişiler” sıfatıyla ifadeye alındı. Savcılık, soruşturmanın bu aşamasında henüz resmi bir suçlama yöneltilmediğini, ancak teknik incelemeler ve tanık beyanları doğrultusunda cezai sorumluluk tespit edilmesi halinde, “ihmal sonucu yangına sebebiyet verme” ve “ihmal sonucu ölüme neden olma” suçlamalarıyla adli sürecin genişletilebileceğini bildirdi.
Faciaya ilişkin soruşturma, yangının çıkış nedeni, mekânın kapasite kullanımı ve acil tahliye koşullarının yeterliliği başta olmak üzere çok yönlü olarak sürdürülüyor.
