Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA), Avrupa’daki hava bağlantılarının 2025 yılında neredeyse durağan hale geldiğini açıkladı. Kurumun yayımladığı verilere göre Avrupa genelindeki net rota büyümesi yüzde 1 seviyesinde kaldı.
2025 yılında bağlantı büyümesi yüzde 1’de kaldı
IATA verilerine göre Avrupa’nın kendi içindeki ve dünya ile olan toplam hava bağlantı ağı, net 154 yeni rotanın eklenmesiyle 14 bin 797 hatta ulaştı. Ancak bu artışın, son 10 yıldaki yüzde 1,5’lik bileşik yıllık büyüme oranının altında kaldığı belirtildi.
2025 yılında Avrupa Birliği genelinde toplam 1.127 hava yolu rotası iptal edilirken, 1.281 yeni rota hizmete alındı. Açılan yeni rotaların 568’inin ise son 10 yıl içinde daha önce işletilmiş ancak en az bir yıl askıya alınmış hatların yeniden devreye alınmasından oluştuğu bildirildi.
IATA Dış İlişkiler Kıdemli Başkan Yardımcısı Thomas Reynaert, Avrupa’daki mevcut operasyonel ortamın hava yolu şirketlerinin büyümesini sınırladığını söyledi.
Reynaert, Avrupa Birliği’ndeki düzenleyici yükün ağırlaştığını, maliyetlerin yükseldiğini ve rekabetçilik sorunlarının çözülmediğini ifade etti. Özellikle yolcu haklarına ilişkin EU261 (Uçuş iptalleri, aşırı rötarlar veya fazla rezervasyon (overbooking) gibi durumlarda havayolu yolcularına yiyecek/içecek, ücretsiz iletişim, konaklama ve 600 Euro'ya kadar nakit tazminat gibi garantili haklar sağlayan kapsamlı bir Avrupa Birliği tüketici koruma yasası) düzenlemesini örnek gösteren Reynaert, mevcut sistemin hava yolları üzerindeki mali baskıyı artırdığını kaydetti.
9,2 milyondan fazla kişiye istihdam sağlıyor
IATA’ya göre Avrupa Birliği’nde havacılık ve havacılık bağlantılı turizm sektörü 9,2 milyondan fazla kişiye istihdam sağlıyor ve Avrupa ekonomisine 760 milyar euro katkı sunuyor. Kurum, hava bağlantılarının iş dünyası, sosyal hareketlilik ve turizm açısından kritik önem taşımayı sürdürdüğünü belirtti.
IATA’nın önerileri
IATA, Avrupa’daki politika yapıcılara yönelik bir dizi öneri de açıkladı. Kurum, EU261 yolcu hakları düzenlemesinin yeniden ele alınmasını ve tazminat uygunluk eşiklerinin yükseltilmesini istedi.
Birlik ayrıca sürdürülebilir havacılık yakıtı (SAF) maliyetlerinin düşürülmesi için “book-and-claim” sisteminin devreye alınmasını önerdi. Böylece hava yolu şirketlerinin SAF üretiminin daha verimli olduğu bölgelerden yakıt satın alabilmesinin önü açılmasının hedeflendiği belirtildi.
IATA, elektronik SAF zorunluluğunun kaldırılması ve Emisyon Ticaret Sistemi gelirlerinin daha düşük maliyetli SAF üretimini desteklemek amacıyla kullanılmasını da tavsiye etti.
Kurumun diğer önerileri arasında havalimanı ve hava seyrüsefer ücretlerinin daha sıkı düzenlenmesi, kriz dönemlerinde slot kullanımında daha fazla esneklik sağlanması ve İsveç örneğinde olduğu gibi ulusal yolcu vergilerinin kaldırılması yer aldı.
EU261 düzenlemedi hava yollarına yılda 8 milyar euro kaybettiriyor
Thomas Reynaert, özellikle EU261 düzenlemesindeki değişikliklerin kısa vadede önemli bir rahatlama sağlayabileceğini belirterek, mevcut sistemin hava yollarına yıllık yaklaşık 8 milyar euro maliyet yarattığını ifade etti.
Reynaert, artan jet yakıtı fiyatları ve altyapı maliyetleri karşısında Avrupa’daki politika yapıcıların hızlı hareket etmesi gerektiğini söyledi.
