ABD ve İsrail’in İran’a saldırısıyla başlayan Ortadoğu’daki kriz nedeniyle yakıt fiyatları sert şekilde artarken, hava yolu şirketleri de ortaya çıkan farkı bilet fiyatlarına yansıtma kararı almıştı. Ancak Avrupa Komisyonu, havayolu şirketlerinin Avrupa Birliği’nde (AB) satın alınmış uçak biletleri için yolculardan sonradan ek ücret talep edemeyeceğine karar verdi.
Komisyonun AB ulaşım sektörü için yayımladığı rehber notunda, bilet satın alındıktan sonra fiyat değişikliği yapılmasının kurallara aykırı olduğu belirtildi. Bu açıklama, son haftalarda biletlere ek yakıt ücreti yansıtan İspanyol düşük maliyetli havayolu şirketi Volotea’yı doğrudan gündeme taşıdı.
Avrupa Komisyonu sözcüsü yaptığı açıklamada, “Uçak bileti satan herkes yolcunun ödeyeceği nihai fiyatı baştan göstermek zorundadır. Buna kaçınılmaz ve öngörülebilir tüm vergi, harç ve ücretler dahildir. Bilet satın alındıktan sonra yakıt ek ücreti eklenmesi meşru gösterilemez,” dedi.
Volotea’dan 'yakıt farkı' uygulaması
Volotea, son haftalarda artan jet yakıtı fiyatlarını gerekçe göstererek bazı biletlere 14 euro'ya kadar ek ücret uyguladı. Bu politikayı “Adil Seyahat Sözü” olarak tanımlayan şirket, bunu yeni kullanım şartlarına dahil etmiş durumda.
Şirkete göre uçuşa 7 gün kala yakıt piyasası yeniden değerlendiriliyor. Eğer yakıt fiyatları artmışsa yolcudan ek ücret alınıyor, düşmüşse fark iade ediliyor. Ancak bu ücretin ödenmesi, yolcunun koltuğunu kesinleştirmesi için zorunlu tutuluyor.
İspanyol tüketici hakları örgütü Facua ise uygulamanın yasa dışı olduğunu savunarak soruşturma çağrısı yaptı. Kuruluş ayrıca diğer havayolu şirketlerinin de aynı yöntemi uygulamaya başlamasından endişe duyduklarını belirtti.
Yolcu hakları
Euro News Türkçe’de yer alan habere göre Avrupa Komisyonu, uçuş iptallerinden etkilenen yolcuların AB hava yolcu hakları kapsamında korunmaya devam ettiğini de vurguladı.
Buna göre yolcular; ücret iadesi, alternatif uçuşa yönlendirme veya dönüş uçuşu hakkının yanı sıra havayolu şirketi tarafından havaalanında sağlanması gereken destek hizmetlerinden yararlanabiliyor.
Son dönemde yükselen yakıt fiyatları nedeniyle aralarında Lufthansa, British Airways ve KLM’nin de bulunduğu birçok Avrupalı havayolu şirketi bazı uçuşlarını iptal etmişti. Şirketler, bazı seferlerin ekonomik açıdan sürdürülemez hale geldiğini savunmuştu.
Ancak Avrupa Komisyonu’na göre havayolları yalnızca yerel yakıt kıtlığı gibi “olağanüstü durumları” kanıtlayabilirse tazminat ödemekten muaf tutulabilir.
Komisyon, Ortadoğu’daki kriz nedeniyle yükselen yakıt fiyatlarının ise “olağanüstü durum” sayılmadığını belirtti.
Komisyon sözcüsü, “Yüksek jet yakıtı fiyatları ile yakıt kıtlığı arasında fark var. Fiyat dalgalanmalarını yönetmek havayolu şirketlerinin sorumluluğudur,” dedi.
Hürmüz Boğazı krizi jet yakıtını vurdu
Avrupa Komisyonu, yakıt maliyetlerinin havayolu şirketlerinin giderlerinde büyük paya sahip olduğunu kabul ederken mevcut durumun “tamamen öngörülebilir” olduğunu ifade etti.
ABD ve İsrail’in İran’a dönük saldırılarının şubat ayında tırmanmasının ardından jet yakıtı maliyetleri iki kattan fazla arttı. Bunun temel nedeni dünya petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz'ün kapanması.
Komisyon ayrıca planlanan kalkış tarihine 14 günden az kala yapılan son dakika uçuş iptallerinde havayolu şirketlerinin kural olarak yolculara tazminat ödemek zorunda olduğunu hatırlattı. Bu tazminat, bilet ücretinin tamamının geri ödenmesi ya da aynı değerde gelecekte kullanılabilecek uçuş kuponu şeklinde olabiliyor.