Rusya hava yolu taşımacılığı pazarında filo kapasitesindeki değişim, uluslararası hatlara kayan talep, vergi düzenlemeleri ve yabancı hava yolu şirketlerinin Rusya’ya yönelik ilgisi aynı anda gündemde. Sektör uzmanları, bu faktörlerin önümüzdeki yıllarda uçuş sayıları ve bilet fiyatları üzerinde belirleyici olacağını değerlendiriyor.
Rus hava yolu filosunda daralma sürüyor
2022’de Rus hava yolu şirketlerinin filosunda ciddi bir daralma yaşanacağı yönündeki öngörüler gerçekleşmese de, filodaki kademeli küçülme devam ediyor. AZUR air filosundaki daralma ve Red Wings’in Boeing 777-200ER uçaklarının büyük bölümünün hizmet dışı kalması dikkat çeken gelişmeler arasında yer alıyor. Aeroflot’un uzun menzilli Airbus A350 filosunun gelecekteki bakımı da sektörün gündemindeki başlıklardan biri.
Aviaport İcra Direktörü Oleg Panteleyev, yolcu sayısındaki değişimin yalnızca uçak sayısıyla açıklanamayacağını belirtti. Panteleyev’e göre iç hatlardan uluslararası hatlara kayan talep, uçakların günlük operasyon kapasitesini etkiliyor.
Ator bülteninde yer alan habere göre Panteleyev, uluslararası uçuş mesafelerinin daha uzun olması nedeniyle aynı uçağın gün içinde gerçekleştirebildiği sefer sayısının azalabildiğini, bunun da yolcu sayısından ziyade yolcu-kilometre performansında farklı bir tablo oluşturduğunu söyledi.
Space Travel Genel Müdürü ve ATOR Başkan Yardımcısı Artur Muradyan ise geniş gövdeli uçak kapasitesindeki azalmanın uzun menzilli uçuşları etkileyebileceğini belirtti. Kapasite kaybı halinde orta gövdeli uçakların ve yakıt ikmali için teknik inişlerin daha fazla kullanılabileceğini kaydeden Muradyan, bunun da uçakların günlük kullanım verimliliğini azaltarak taşıma maliyetlerini artırma riski taşıdığını kaydetti.
Yerli uçak teslimatları 2027’den itibaren bekleniyor
Panteleyev, yeni yerli ana hat uçaklarının teslimatlarının 2027 yılında başlamasının beklendiğini söyledi. Teslimatların on yılın sonuna doğru Rus havacılık sektörünün kapasite kayıplarını telafi edebilecek seviyeye ulaşabileceğini belirtti.
Sektör açısından bir diğer gündem maddesi ise vergiler. Rusya Maliye Bakanlığı’nın Moskova üzerinden gerçekleştirilmeyen bölgeler arası uçuşlara yönelik vergi avantajlarının kaldırılması ve başkent bölgesindeki indirimli vergi uygulamasının değiştirilmesine ilişkin önerileri bulunuyor.
Panteleyev, havayolu şirketleri açısından tek bir maliyet kaleminden ziyade toplam maliyet artışının önemli olduğunu belirterek, vergi avantajlarının kaldırılmasının hem havacılık hem de turizm sektörü üzerinde etkili olabileceğini söyledi.
Yabancı hava yolu şirketlerinin ilgisi artıyor
Rusya’ya yönelik uluslararası uçuş kapasitesinde yabancı hava yolu şirketlerinin rolünün artması bekleniyor. Tur operatörlerinin değerlendirmelerine göre Çin, Vietnam, Türkiye ve BAE merkezli taşıyıcılar Rusya pazarındaki uçuş programlarını genişletme imkanlarını değerlendiriyor.
TEZ TOUR, yabancı hava yolu şirketlerinin özellikle talebin sürdüğü ve ticari açıdan cazip görülen hatlara ilgi gösterdiğini belirtti. Taylandlı taşıyıcıların da programlarını yeniden başlatmayı değerlendirdiği, ancak henüz uçuş programlarını satışa açmadığı ifade edildi.
Ancak yabancı taşıyıcıların Rusya’ya uçuşlarını artırması yalnızca ticari talebe bağlı değil. Uçuş izinleri ve ülkeler arasındaki hükümetler arası anlaşmalar da uluslararası kapasitenin belirlenmesinde etkili oluyor.
Muradyan, bazı yabancı hava yolu şirketlerinin mevcut anlaşmalarda belirlenen kapasitenin üzerinde uçuş gerçekleştirmek için başvuruda bulunduğunu ancak gerekli onayların alınamaması nedeniyle bu taleplerin karşılanamadığı örnekler bulunduğunu söyledi.
Yabancı taşıyıcıların kapasite artırması, özellikle talebin güçlü olduğu uluslararası turizm hatlarında seçenekleri artırırken, Rus hava yolu şirketlerinin uluslararası pazardaki rekabetini de etkileyebilecek bir unsur olarak değerlendiriliyor.
Panteleyev, yabancı hava yolu şirketlerinin kapasite açısından daha az kısıtla karşılaşmasının uluslararası taşımacılığın büyümesine veya en azından mevcut seviyesini korumasına katkı sağlayabileceğini ifade etti.
