ABD himayesinde İsviçre’nin Cenevre kentinde yürütülen Rusya-Ukrayna barış görüşmeleri ikinci gününe girerken, küresel diplomasi trafiği hız kazandı. Görüşmelere ilişkin değerlendirmeler ise uluslararası medya kuruluşlarında farklı tonlarda yansıtıldı.
BBC’den ‘anlamlı ilerleme’ ve ‘temkinli iyimserlik’ vurgusu
BBC’nin haberine göre ABD’nin özel temsilcisi Steve Witkoff, ilk günün ardından “anlamlı ilerleme” sağlandığını belirtti. Witkoff, sürecin ABD Başkanı Donald Trump’ın liderliğinde yürütüldüğünü ve tarafların bir araya getirilmesinin önemli bir adım olduğunu vurguladı.
Ancak Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Washington’un Kiev’den “orantısız taviz” beklediğini savunarak, Rusya lehine sonuçlanacak bir barışın kabul edilemez olduğunu dile getirdi. Zelenski, Kremlin’in, özellikle Donbas bölgesine ilişkin maksimalist taleplerinden geri adım atmamasının ilerleme beklentilerini sınırladığını ileri sürdü.
BBC ayrıca, tarafların eş zamanlı insansız hava aracı saldırılarını sürdürdüğüne dikkat çekerek, sahadaki askeri gerilimin diplomatik sürece paralel devam ettiğini aktardı.
The New York Times: Kilit başlıklar toprak ve güvenlik
The New York Times, görüşmelerin merkezinde Ukrayna’nın doğusundaki toprakların statüsü ile Batı’dan talep edilen güvenlik garantilerinin bulunduğunu yazdı. Gazeteye göre Kiev yönetimi, Rusya’nın talep ettiği doğu bölgelerinin devrini “müzakereye kapalı” bir konu olarak görüyor.
Ukrayna Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Rustem Umerov’un başkanlık ettiği heyet, görüşmelerin siyasi ve askeri başlıklar altında ayrı kanallarda sürdürüleceğini açıkladı. Analistler, “önce toprak mı, önce güvenlik garantisi mi?” sorusunun müzakere dengesini belirleyeceğini ifade ediyor.
NYT’ye göre Washington’un önce toprak tavizi, ardından güvenlik garantisi yaklaşımı Kiev’de “stratejik risk” olarak değerlendiriliyor. Bu çerçevede ABD’nin vereceği güvenlik taahhütlerinin kapsamı ve bağlayıcılığı kritik eşik olarak öne çıkıyor.
Russia Today: Zaman daralıyor, söylemler sert
Russia Today (RT), Cenevre turunun önceki Abu Dabi temaslarına kıyasla daha kapsamlı bir gündemle toplandığını aktardı. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov’un açıklamalarına yer veren RT, bu aşamada “toprak başlığının yeniden masaya geldiğini” belirtti.
Rus heyetine Kremlin danışmanı Vladimir Medinski başkanlık ederken, ABD tarafında Steve Witkoff ve Jared Kushner yer alıyor. RT, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun “en zor başlıkların kaldığı” yönündeki değerlendirmesine dikkat çekti.
Haberde ayrıca Zelenski’nin NATO üyeliği ve Avrupa’dan daha fazla askeri destek taleplerine vurgu yapılarak, Avrupa liderlerinin masada doğrudan yer almamasının dikkat çekici olduğu ifade edildi.
Kyiv Independent: Avrupa koordinasyonu öne çıkıyor
The Kyiv Independent, görüşmelerin “pratik konular ve olası çözümlerin mekanizması” üzerine yoğunlaştığını aktarıyor. Haberde ayrıca, müzakerelerin resmi açılışının İsviçreli yetkililerce yapıldığı ve Avrupa ülkeleri temsilcilerinin Ukrayna ve ABD ile eşgüdüm toplantıları gerçekleştirdiği belirtiliyor.
Zelenskiy, toprak başlığının yanı sıra Zaporijya Nükleer Santrali’nin kontrolü gibi hassas konuların da çözümsüz kaldığını ifade etti.
Jeopolitik riskler ve küresel piyasa etkisi
Cenevre’deki Rusya-Ukrayna barış görüşmeleri, enerji fiyatları, savunma harcamaları ve Avrupa güvenlik mimarisi açısından küresel piyasalar için doğrudan risk unsuru olmaya devam ediyor. Özellikle toprak statüsü ile güvenlik garantilerinin sıralaması, müzakerelerin seyrini ve olası bir ateşkes takvimini belirleyecek ana parametre olarak öne çıkıyor.
Taraflardan gelen açıklamalar ilerleme mesajı içerse de, sahadaki askeri hareketlilik ve maksimalist talepler dikkate alındığında, diplomatik çözümün kısa vadede netleşmesi hâlâ düşük olasılık olarak değerlendiriliyor.