28 Şubat’ta ABD ile İsrail'in İran’a dönük saldırıları ile başlayan ve İran’ın geniş ölçekli misillemeleri ile bölgesel bir savaşa evrilen gerilimde önemli bir dönemeç daha aşıldı. ABD ve İran, savaşı bitiren 14 maddelik mutabakat metnini dijital ortamda imzaladı. Anlaşmayı ABD Başkanı Donald Trump Fransa'nın Versay şehrinde, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise Tahran'da eş zamanlı olarak imzaladı.

Amerika Birleşik Devletleri ve İran İslam Cumhuriyeti ile mevcut savaştaki müttefikleri, askeri operasyonları kalıcı olarak sonlandıran, ticari hatları açan ve ekonomik yaptırımların kaldırılmasını düzenleyen "İslamabad Mutabakat Zaptı"nı imzaladı. Nihai anlaşmaya giden süreci başlatan mutabakat metninin maddeleri şu şekilde:

1. Taraflar Lübnan dahil tüm cephelerde askeri operasyonları derhal ve kalıcı olarak durdurmayı, birbirlerine karşı güç kullanmamayı ve Lübnan'ın egemenliğini güvence altına almayı taahhüt eder.

2. ABD ve İran, birbirlerinin egemenliğine, toprak bütünlüğüne saygı göstermeyi ve iç işlerine karışmamayı taahhüt eder.

3. Taraflar, nihai anlaşmaya en fazla 60 gün içinde ulaşmayı taahhüt eder; bu süre karşılıklı rıza ile uzatılabilir.

4. ABD, deniz ablukasını derhal kaldırmaya başlayarak 30 gün içinde tamamen bitirecektir. Bu süreçte gemi trafiği savaş öncesi döneme göre restore edilecektir. ABD güçleri nihai anlaşmadan sonraki 30 gün içinde İran yakınlarından çekilecektir.

5. İran, Basra Körfezi ile Umman Denizi arasında ticari gemilerin güvenli ve ücretsiz geçişi için 60 gün süreyle gerekli düzenlemeleri yapacaktır. Ticari gemi trafiği derhal başlayacak, teknik ve askeri engeller ile mayınların temizlenmesi 30 gün içinde tamamlanacaktır. Hürmüz Boğazı'nın gelecekteki yönetimi ve denizcilik hizmetleri için Umman Sultanlığı ve diğer kıyıdaş devletlerle uluslararası hukuk çerçevesinde diyalog yürütülecektir.

6. ABD, bölgesel ortaklarıyla birlikte İran'ın yeniden imarı ve ekonomik kalkınması için en az 300 milyar dolarlık kesin bir plan geliştirecektir. Finansal işlemler için gerekli tüm lisans, muafiyet ve izinler ABD tarafından sağlanacaktır.

7. İran'a yönelik Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) kararları, UAEA Yönetim Kurulu kararları ve ABD'nin tek taraflı birincil/ikincil tüm yaptırımları nihai anlaşmada belirlenecek takvime göre kaldırılacaktır.

8. İran, nükleer silah edinmeyeceğini veya geliştirmeyeceğini yeniden teyit eder. Stoklanmış zenginleştirilmiş malzemenin UAEA denetiminde yerinde seyreltilmesi (downblending) ve nükleer ihtiyaçlara ilişkin zenginleştirme konuları nihai anlaşma çerçevesinde karara bağlanacaktır.

9. Nihai anlaşmaya kadar mevcut durum korunacaktır. İran nükleer programının mevcut statüsünü sürdürecek, ABD ise yeni yaptırım uygulamayacak ve bölgeye ek kuvvet konuşlandırmayacaktır.

10. Anlaşmanın imzalanmasıyla birlikte yaptırımlar tamamen kalkana kadar, ABD Hazine Bakanlığı; İran ham petrolü, petrol ürünleri, türevleri ve bunlarla ilgili bankacılık, sigorta, taşımacılık gibi tüm hizmetlerin ihracatı için muafiyetler (waiver) yayımlayacaktır.

11. İran'ın dondurulmuş veya kısıtlanmış tüm fon ve varlıkları serbest bırakılarak İran Merkez Bankası tarafından belirlenen nihai lehtarlara tam olarak kullandırılacaktır. ABD gerekli tüm lisansları çıkaracaktır.

12. Mutabakat zaptının ve nihai anlaşmanın uygulanmasını izlemek amacıyla yürütme mekanizması kurulacaktır.

13. Belirtilen ticari, askeri ve finansal maddelerin (1, 4, 5, 10 ve 11) uygulanmaya başlanmasıyla birlikte taraflar münhasıran diğer maddeler üzerinde nihai anlaşma müzakerelerine başlayacaktır.

14. Nihai anlaşma, bağlayıcı bir BM Güvenlik Konseyi kararı ile onaylanacaktır.

ABD yine İran’a saldırdı İran Hürmüz Boğazı’nı kapattı
ABD yine İran’a saldırdı İran Hürmüz Boğazı’nı kapattı
İçeriği Görüntüle

W H A T S A P P

T L G R A M