Hızla yükselen jet yakıtı fiyatları nedeniyle ciddi bir mali baskı altına giren Hindistan havacılık sektörü, hükümete acil müdahale çağrısında bulundu. Hindistan Hava Yolları Federasyonu (FIA), Sivil Havacılık Bakanlığı’na gönderdiği yazıda sektörün “aşırı baskı” altında olduğunu vurguladı.
Birçok hat ekonomik olmaktan çıktı
FIA bünyesinde yer alan Air India, IndiGo ve SpiceJet gibi büyük taşıyıcılar, mevcut maliyet ortamının birçok hattı ekonomik olmaktan çıkardığını ve fiyatların bu seviyede kalması halinde operasyonları gözden geçirilmek zorunda kalınacaklarını belirtti.
Yakıt masrafı km başına 200 bin rupiyi aştı
Sektördeki temel sorun, havacılık türbin yakıtı (ATF) fiyatlarındaki sert artış. Ortadoğu ve Körfez bölgesindeki jeopolitik gerilim nedeniyle son dönemde yakıt fiyatlarının kilometre başına 200 bin rupi (2.100 dolar) seviyesini aşması ülkedeki havacılık sektörünü zor durumda bıraktı.
Normal şartlarda havayolu maliyetlerinin yüzde 30-40’ını oluşturan yakıt giderleri, mevcut tabloda yüzde 55-60 seviyelerine kadar yükselmiş durumda. Bu değişim, sektörün kârlılığını ciddi şekilde aşındırırken, özellikle uluslararası hatlarda fiyatlama esnekliğinin sınırlı olması nedeniyle maliyet artışlarının yolcuya yansıtılması zorlaşıyor.
Tüketim vergisi ve KDV indirimi talebi
Mevcut koşulların nakit akışları üzerinde de baskı yarattığını ve finansal riskleri artırdığını belirten FIA, hem kısa vadeli hem de yapısal önlemler talep etti. Kısa vadede jet yakıtı üzerindeki yüzde 11’lik tüketim vergisinin geçici olarak kaldırılmasını talep eden federasyon, eyalet bazında yüzde 25’e kadar çıkabilen KDV oranlarının da düşürülmesini istedi
Uzun vadede ise sektör, jet yakıtı fiyatlandırmasında daha öngörülebilir bir mekanizma talep ediyor. Özellikle rafineri marjları ile ham petrol fiyatları arasındaki uyumsuzluğun, petrol fiyatları düşse bile jet yakıtının yüksek kalmasına neden olduğu ve bunun planlama süreçlerini zorlaştırdığı ifade ediliyor.
Tedbir almak kaçınılmaz hale gelecek
Havayollarına göre bu durum yalnızca maliyet artışı değil, doğrudan operasyonel sürdürülebilirlik sorunu yaratıyor. Yakıt fiyatlarının yüksek seviyelerde kalması halinde kapasite azaltımı, hat optimizasyonu ve bilet fiyatlarında artış kaçınılmaz görünüyor.
Küresel ölçekte de benzer bir eğilim dikkat çekerken, birçok havayolu şirketi artan yakıt maliyetlerini dengelemek için ya fiyat artışına gidiyor ya da düşük kârlı hatları askıya alıyor. Hindistan’da ise şirketler şu ana kadar maliyet artışının bir kısmını absorbe etmeyi başarsa da, sektör temsilcileri bu durumun sürdürülebilir olmadığını vurguluyor.
