İran savaşı konusunda sessizliğini bozan Almanya Cumhurbaşkanı Frank-Walter Steinmeier, ABD Başkanı Donald Trump’ı uluslararası hukuku ihlal etmekle suçladı.
“ABD ile ilişkilerin onarılması artık mümkün değil”
Alman Dışişleri Bakanlığı'nın İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra yeniden kurulmasının 75. yıl dönümü vesilesiyle Salı günü düzenlenen törende Alman diplomatlarına hitap eden Steinmeier, Almanya’nın stratejik dış politika vizyonuna ilişkin çarpıcı mesajlar verdiği konuşmasında, ABD ile ilişkilerin onarılmasının artık mümkün görünmediğini dile getirdi.
“Uluslararası düzen çöktü”
Dünyanın öngörülemezliğe evrildiğini, her geçen gün biraz daha tehlikeli, acımasız ve mantıksız hâle geldiğini, uluslararası düzenin çöktüğünü kaydeden Steinmeier, bununla birlikte kurallara dayalı düzenin vazgeçilmez olmaya devam ettiğini vurguladı.
ABD'ye mesaj: Güven kaybı ve kopuş çok derin
Rusya’nın, Ukrayna savaşı ile Avrupa güvenlik düzeninin temel ilkelerini esastan ihlal ettiğini, Avrupa’nın artık güvenliğini "Rusya ile değil, Rusya’ya karşı tasarlamak" zorunda olduğunu belirten Steinmeier, Donald Trump’ın ikinci başkanlığı ile birlikte transatlantik ilişkilerde yaşanan kırılmanın da derin bir uçurum oluşturduğunu söyledi.
Hem Rusya hem de ABD kaynaklı sarsıntıların Almanya dış politikası açısından "stratejik açıdan devrimsel nitelikte" olduğunu vurgulayan Steinmeier, ABD ile ilişkilerin geleceği konusunda karamsar bir tablo çizdi.
DW Türkçe’de yer alan habere göre, "Amerikan büyük güç politikasına duyulan güvenin kaybı ve yaşanan kopuş çok derin. Sadece müttefikleri açısından değil, dünya genelinde durum bu" ifadelerini kullanan Almanya Cumhurbaşkanı, "Gelecekteki yeni bir ABD yönetimi bile artık 'dostane hegemon' rolünü ve liberal uluslararası düzenin garantörü olma görevini öyle kolayca yeniden üstlenemeyecek" dedi.
ABD ile ilişkilerde "ödün vermemeliyiz" uyarısı
Almanya’nın ABD’de Trump ile birlikte yaşanan değişimden duyduğu rahatsızlığı net ve sert ifadelerle dile getiren Cumhurbaşkanı Steinmeier, mevcut ABD yönetimi ile başa çıkmak için pragmatik hareket edilmesi ve realist bir politika izlenmesi gerektiğini, ancak bu yapılırken Almanya’nın kendinden "ödün vermemesinin" şart olduğunu vurguladı. Frank-Walter Steinmeier, mevcut Amerikan hükümetinin Almanya’dan tamamen farklı bir dünya görüşüne sahip olduğunu; yerleşik kuralları, ortaklığı ve güveni hiçe saydığını anlattı.
Orta büyüklükteki güçlerle ilişkilerde Türkiye’ye işaret etti
Cumhurbaşkanı Steinmeier, son gelişmeler ışığında bölgesel aktörler ve orta büyüklükteki güçlerle ilişkileri geliştirmeye çalıştıklarını anlatırken Türkiye’ye de değindi.
"Büyük güçler, kuralsız bir dünyada hayatta kalabilir, hatta kısa vadede bundan kazançlı bile çıkabilir. Ama bu, bizim ve aynı zamanda ulusların büyük çoğunluğu için geçerli değil. İşte şimdi inşa etmemiz gereken köprü bu! Bizi diğer birçok ülkeyle, özellikle de dünyadaki yükselen orta büyüklükteki güçlerle bağlayan şey bu" vizyonunu aktaran Steinmeier, aralarında Türkiye’yi de saydığı birçok ülkeyle ilişkileri geliştirmek için ziyaretler gerçekleştirdiğini, stratejik açıdan bu ülkelerin önem taşıdığını vurguladı.
"Elbette bu ülkeler, görüşlerimizin ve çıkarlarımızın tamamını paylaşmıyor" gözlemini aktaran Alman Cumhurbaşkanı, "Ancak bizimle çok önemli bir hedefi paylaşıyorlar: Yarının dünyası, Çin ve ABD arasındaki ikili bir yarıştan ibaret olmamalı. Tam da bu nedenle, bu ülkeler uluslararası kuralların istikrara kavuşturulmasına, sadece birkaç kişiye değil herkese hizmet eden bir düzene ne gibi katkılar sağladığımızı da yakından izliyorlar" diye konuştu.
"Trump’ın İran savaşı uluslararası hukuka göre yasa dışı"
Konuşmasının en çarpıcı bölümünü sona bırakan Almanya Cumhurbaşkanı, "Uluslararası hukuk, çıkarıp bir kenara atacağımız bir eldiven değildir.” dedi. Pragmatik bir dış politikanın, uluslararası hukukun göz ardı edilmesi anlamına gelmediğini ifade eden Steinmeier, Gazze ve İran savaşlarına ilişkin özeleştiri de içeren şu dikkat çekici sözleri kaydetti:
"Uluslararası hukuk ihlallerini, uluslararası hukuk ihlali olarak adlandırmamak, dış politikamızı daha inandırıcı hâle getirmez. Gazze Savaşı sırasında zaten bununla boğuşmak zorunda kalmıştık ve şimdi de İran Savaşı nedeniyle benzer bir durumu yaşıyoruz. Çünkü bu savaş uluslararası hukuka göre yasa dışıdır."
Steinmeier, İran Savaşı’nın sadece uluslararası hukukun ihlalini temsil etmediğini, aynı zamanda "korkunç bir siyasi hata" olduğunu da sözlerine ekledi.
"Beni en hüsrana uğratan da bu. Çünkü eğer gerçekten de bununla İran’ın nükleer bombaya sahip olması engellenmek istendiyse o zaman bu, kaçınılması gereken gereksiz bir savaş" diyen cumhurbaşkanı, 2015’te İran ile imzalanan anlaşmanın zaten İran’ın nükleer silah edinmesini engellediğini hatırlattı.