Rusya’da son dönemde yaşanan havacılık yakıtı tedarik sorunları, sadece ülke içindeki hava taşımacılığını değil, Rusya’nın yakıt tedarik ettiği başta Kazakistan ve Özbekistan olmak üzere yakın bölge ülkelerini de etkilemeye başladı.
Sektör kaynaklarından edinilen bilgilere göre, bazı havalimanlarında yaşanan yakıt arzındaki sıkıntılar nedeniyle uçuşlarda gecikmeler ve iptaller yaşanırken, jet yakıtı fiyatlarında da önemli artışlar görülüyor. Bu durum özellikle yeni uçuş planlayan hava yolları açısından ciddi operasyonel riskler oluşturuyor.
Krizin etkileri üzerine Rusya Federal Hava Taşımacılığı Ajansı (Rosaviatsiya), yeni bir uygulamayı devreye aldı. Buna göre, Rusya’ya yeni tarifeli veya charter uçuş başvurusunda bulunan hava yollarının izinleri, ilgili havalimanları ve yakıt tedarik şirketlerinden alınacak “yeterli yakıt kapasitesi bulunmaktadır” teyidi gelmeden onaylanmıyor.
Bu uygulama, yeni uçuş izin süreçlerinin uzamasına, operasyon planlamalarının gecikmesine ve pazara yeni girmek isteyen hava yollarının faaliyetlerinin ertelenmesine neden oluyor.
Sektör temsilcileri, sorunun temel nedenleri arasında Rusya’daki rafineri kapasitesinin dönemsel olarak azalmasını, lojistikte yaşanan aksaklıkları ve Ukrayna’nın son dönemde Rus petrol rafinerilerine yönelik saldırılarının üretim ve dağıtım zinciri üzerindeki etkilerini gösteriyor.
Öte yandan, Hürmüz Boğazı’nda yaşanabilecek olası yeni bir kriz veya deniz taşımacılığını olumsuz etkileyecek gelişmelerin, küresel enerji piyasalarıyla birlikte havacılık yakıtı arzı üzerinde de ilave baskı oluşturabileceği değerlendiriliyor.
Uzmanlara göre, mevcut koşulların devam etmesi halinde Rusya ve çevre ülkelerde hava yolu operasyonlarının planlanması daha zor hale gelebilir; özellikle yeni hat açmayı planlayan hava yolları için izin süreçleri daha uzun sürebilir ve operasyon maliyetleri artabilir.