Araştırma; Avustralya, Brezilya, Kanada, Çin, Japonya, Güney Kore ve ABD'deki tüketicilerin seyahat niyetlerini, tercihlerini ve seyahat kararlarını etkileyen faktörleri inceledi.

Uzun mesafeli seyahat talebinde gerileme

Araştırmaya göre yaz sezonunda uzun mesafeli seyahat planlayanların oranı geçen yıla kıyasla 5 puan gerileyerek yüzde 52'ye düştü.

Avrupa'yı ziyaret etmeyi planlayanların oranı da 3 puan azalarak yüzde 36 seviyesine indi. Raporda, seyahat maliyetleri ve fiyat-performans dengesi konusundaki hassasiyetin tüketici kararlarında belirleyici rol oynadığı belirtildi.

Çin ve Brezilya Avrupa’ya ilginin en güçlü olduğu pazarlar

Avrupa seyahati planlayanların oranı Çin'de yüzde 63 ile en yüksek seviyede gerçekleşti. Çin'i yüzde 47 ile Brezilya takip etti.

Kanada'da Avrupa seyahati planlayanların oranı yüzde 40 olarak ölçülürken, Japonya'da bu oran yüzde 14'e yükseldi.

ABD ve Güney Kore'de ise Avrupa'ya yönelik ilgi gerilemeye devam etti. Her iki pazarda da Avrupa'yı ziyaret etmeyi planlayanların oranı yüzde 28 olarak kaydedildi. Avustralya'da ise talep 7 puan düşüşle yüzde 33'e geriledi.

En büyük engel maliyetler

Avrupa'yı tercih etmeyen ancak yurt dışına seyahat planlayan katılımcıların yaklaşık yüzde 40'ı yüksek maliyetleri temel gerekçe olarak gösterdi.

Katılımcıların yüzde 16'sı farklı destinasyonları tercih etmeyi planladığını belirtirken, yüzde 11'i ise sınırlı tatil süresini gerekçe olarak gösterdi.

Jeopolitik gelişmeler de kararlar üzerinde etkili olmaya devam ediyor. Avrupa'yı tercih etmeyenlerin yüzde 15'i Orta Doğu'daki gerilimler ve Ukrayna savaşı gibi gelişmeleri neden olarak gösterdi.

Avrupa güvenlikte ilk sırada

Araştırmada Avrupa, siyasi istikrar, kişisel güvenlik, turistlerle yerel halk arasındaki ilişkiler ve doğal afet riski gibi tüm güvenlik kriterlerinde en yüksek puanı aldı.

Katılımcıların yüzde 44'ü Avrupa içinde destinasyon seçerken güvenliği en önemli kriter olarak değerlendirdi.

Turistik cazibe merkezleri ve gelişmiş turizm altyapısı da öne çıkan tercih nedenleri arasında yer aldı.

Demiryolu seyahatleri güç kazanıyor

Rapora göre Avrupa deneyiminin bir parçası olarak demiryolu ulaşımına olan ilgi artıyor.

İyi demiryolu bağlantıları, destinasyon seçiminde etkili olan faktörler arasında yer alırken bu kriteri dikkate alanların oranı geçen yaza göre 3 puan artarak yüzde 23'e ulaştı.

Uzun mesafeli turistlerin dörtte üçü seyahatleri sırasında birden fazla Avrupa ülkesini ziyaret etmeyi planlıyor. Ortalama ziyaret edilmesi planlanan ülke sayısı ise dörde yaklaşıyor.

Sınır ötesi ulaşımda düşük maliyetli hava yolları yüzde 47 ile ilk sırada yer alırken, demiryolu kartlarına ilgi yüzde 42'ye, nokta-nokta tren bileti talebi ise yüzde 40'a yükseldi.

Fransa liderliğini koruyor

Araştırmaya göre Avrupa'da en çok ziyaret edilmek istenen ülke yüzde 39 ile Fransa oldu.

Fransa'yı yüzde 29 ile İtalya, yüzde 25 ile Almanya, yüzde 22 ile Birleşik Krallık ve yüzde 21 ile İspanya takip etti.

Öte yandan Polonya, Slovakya, Hırvatistan ve Bulgaristan gibi Orta ve Doğu Avrupa destinasyonlarına yönelik ilginin arttığı görüldü. Araştırma, turistlerin daha uygun maliyetli ve farklı deneyimler sunan destinasyonlara yöneldiğine işaret etti.

Kültür ve gastronomi talebi destekliyor

Avrupa seyahatlerinde kültür ve tarih en önemli motivasyon olmaya devam ederken, şehir deneyimleri, gastronomi ve doğa turizmi de öne çıkan seyahat nedenleri arasında yer aldı.

Yiyecek-içecek harcamaları en yüksek bütçe ayrılan kategori olurken, alışveriş ve konaklama harcamalarına yönelik bütçe beklentilerinde düşüş gözlendi. Wellness ve sağlık odaklı harcamaların payı ise yüzde 20 seviyesine yükseldi.

ETC Başkanı Miguel Sanz, ekonomik baskılar ve jeopolitik belirsizliklere rağmen Avrupa'nın uzun mesafeli seyahatlerde ilk tercih olmaya devam ettiğini belirterek, güvenlik, bağlantısallık ve özgün deneyimlerin kıtanın rekabet gücünü destekleyen temel unsurlar olduğunu ifade etti.

WTTC Başkanı ve CEO’su Gloria Guevara tarafından tanıtılan çalışma, turizm yatırımlarında başarılı olan destinasyonların ortak özellikleri temel alınarak hazırlandı. Çerçeve, hükümetlere yatırım dostu bir ortam oluşturmak, ekonomik büyümeyi desteklemek ve turizm sektörünü geliştirmek için uygulanabilir bir yol haritası sunmayı amaçlıyor.

WTTC’ye göre yeni çerçeve, ekonomik fırsatların artırılması, istihdam yaratılması, altyapı yatırımlarının geliştirilmesi ve sürdürülebilir turizm büyümesinin desteklenmesine katkı sağlayacak.

Yedi temel ilke öne çıkıyor

WTTC tarafından belirlenen ilk ilke, yatırımcı güveninin oluşturulabilmesi için hukuki güvence ve düzenleyici istikrarın sağlanmasını içeriyor. Kuruluş, şeffaf ve öngörülebilir bir yasal yapının uzun vadeli yatırımlar açısından kritik önem taşıdığına dikkat çekiyor.

İkinci ilke kapsamında, yatırım süreçlerini hızlandırmak ve kolaylaştırmak amacıyla turizm yatırımlarına yönelik “tek durak ofis” (bürokrasinin azaltılması) modelinin oluşturulması öneriliyor.

Üçüncü ilke ise kamu kurumları, sektör temsilcileri, yerel topluluklar ve yatırımcılar arasında uzlaşıyla hazırlanmış kapsamlı bir turizm stratejisinin gerekliliğini vurguluyor.

Dördüncü ilke, turizm projelerinin uygulanabilirliğini artıracak vergi ve finansman düzenlemeleri gibi rekabetçi mali ve yatırım teşviklerine odaklanıyor.

Beşinci ilkeye göre devlet liderlerinin turizmi ulusal öncelik olarak konumlandırması ve sektöre güçlü destek vermesi, yatırımcı güveninin oluşmasında önemli rol oynuyor.

Altıncı ilke, uzun vadeli hedefler doğrultusunda hazırlanan kapsamlı destinasyon master planlarının ve görünür yatırım proje portföylerinin oluşturulmasını öneriyor.

Yedinci ve son ilke ise bağlantısallık, demografik yapı, pazar talebi ve iş gücü kapasitesi gibi unsurlarla desteklenen sürdürülebilir talep büyümesi ve pazar potansiyeline dikkat çekiyor.

WTTC: Uzun vadeli büyümenin temeli

WTTC Başkanı ve CEO’su Gloria Guevara, turizm yatırımlarında başarılı olan destinasyonların ortak özelliklerinin politika istikrarı, uzun vadeli planlama, güçlü liderlik ve kamu ile özel sektör arasındaki etkin iş birliği olduğunu belirtti.

Guevara, yayımlanan yedi ilkenin destinasyonların yatırım çekmeye hazır hale gelmesine, rekabet gücünü artırmasına ve uluslararası sermayeyi çekmesine yardımcı olacak pratik bir çerçeve sunduğunu ifade etti.

WTTC, söz konusu çalışmanın uzun vadeli turizm yatırımlarını teşvik etmeye yönelik iyi uygulama örneklerini yansıttığını ve destinasyonların küresel turizm ekonomisindeki konumlarını güçlendirmelerine katkı sağlamayı amaçladığını bildirdi.

Modern Asya lezzetleri ve Teppanyaki deneyimi

Kushimoto’nun menü konsepti ve sunduğu hizmetler şu şekilde:

• Menü Yapısı: Asya mutfağının popüler tatları modern sunumlarla hazırlanırken, Türk mutfağından ilham alan özel lezzetler Japon dokunuşlarıyla harmanlanmaktadır.
• Özel Konseptler: Şef imzalı tabakların yanı sıra restoranda Teppanyaki deneyimi de sunulmaktadır.
• Hizmet Saatleri: Zengin menü içeriğiyle hem öğle hem de akşam saatlerinde misafir ağırlanmaktadır.

Antalya sosyal yaşamına yeni lokasyon

Regnum’un hizmet kalitesini ve ağırlama standartlarını kent yaşamına entegre eden Kushimoto, yerel ve uluslararası ziyaretçiler için şehirde yeni bir nokta olmayı hedefliyor.

Restoranın bar bölümünde sunulan özel kokteyl seçkisine, ilerleyen saatlerde DJ performansları eşlik ediyor. Mekanda ayrıca özel etkinlikler ve kapalı gruplar için tasarlanmış özel alanlar da yer alıyor. Kushimoto; mimarisi, atmosferi ve konseptiyle Antalya’nın sosyal ve iş dünyası buluşmalarına hizmet verecek.

Norwegian Air tarafından yapılan açıklamada, bu anlaşmayla birlikte yılda yaklaşık 30 milyon müşteriye hizmet veren bir İskandinav seyahat grubunun oluşturulacağı, şirket gelirlerinin yüzde 50'ye yakın oranla artacağı ve 2027 yılından itibaren kazançlara olumlu katkı sağlanacağı ifade edildi.

Satın alma operasyonuna ilişkin değerlendirmede bulunan Norwegian Air CEO'su Geir Karlsen, "Mevcut müşteri tabanımız genelinde otel ve tatil satışlarını büyütmek için önemli bir fırsat görüyoruz." açıklamasını yaptı.

Havayolu şirketinin ana hissedarı Geveran tarafından desteklenen işlemin tamamlanması; hissedarların onayına, Avrupa Birliği (AB) antitröst kuruluşu da dahil olmak üzere resmi düzenleyici kurumların izinlerine tabi tutuluyor. İşlemin 2026 yılının ikinci yarısında sonuçlandırılması hedefleniyor.

Norwegian Air, sürecin tamamlanmasının ardından Strawberry Equities ile Altor ve TDR Capital tarafından yönetilen fonların şirketinde önemli paya sahip hissedarlar haline geleceğini bildirdi.

Dev bir turizm şirketi

Sektörde 70 yıllık bir geçmişe sahip olan Nordic Leisure Travel Group, operasyonel büyüklüğüyle dikkat çekiyor. Grubun kurumsal verilerine göre öne çıkan veriler şu şekilde sıralanıyor.

• Yıllık Tatil satışı: 1,25 milyon paket tur
• Destinasyon Sayısı: 223 seyahat noktası
• İstihdam Yapısı: Yıllık ortalama 3.300 çalışan (yüksek sezonda 4.500 çalışan)
• Kıdem Ortalaması: Şirkette ortalama çalışma süresi 13 yıl
• Yaş Ortalaması: Şirket içi çalışan yaş ortalaması 44

Wing Sweden, Wing Norway, Spies, Tjäreborg ve Globetrotter isimleriyle faaliyet gösteren beş tane tur operatörü markası bulunan şirket; filosunda 12 Airbus uçak bulunan Sunclass Airlines isimli bir hava yolu şirketini, Airshoppen Travel Retail isimli bir seyahat perakende şirketini ve bünyesinde 25 tane otel işletmesi bulunan Sunwing Family Resorts ve Ocean Beach Club isimli otel konseptlerini bünyesinde barındırıyor.

Volkan Ataman, bu yılki fuara ilişkin detayları Turizm Ekonomi’ye anlattı. İşte Ataman’ın Turizm Ekonomi’nin sorularına verdiği yanıtlar:

Bu yıl İstanbul Turizm Fuarı’na katılanlar hangi yeniliklerle karşılaşacak?

İstanbul Turizm Fuarı’nın 4.'sünü 24-25 Eylül 2026 tarihlerinde Yenikapı-Avrasya Gösteri ve Sanat Merkezi’nde gerçekleştireceğiz. Çok güçlü destekçilerimiz var. Türk Hava Yolları resmi hava yolu sponsoru, Türkiye İş Bankası ana sponsoru, Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) stratejik partner, Türkiye Otelciler Birliği (TUROB) ve Türkiye Turizm Yatırımcıları Derneği (TTYD) resmi iş ortağı; İstanbul Büyükşehir Belediyesi, Ticaret Bakanlığı, İstanbul Kongre ve Ziyaretçi Bürosu destekleri ile gerçekleşen fuarımıza bu kurumların sağladıkları katkı büyük.

Fuarın satın almacı profili

Bu yıl koyduğumuz hedef, İstanbul Turizm Fuarı'nı 5 yıl içerisinde dünyanın en nitelikli 3 turizm fuarından biri haline getirmek. Bunun için de öncelikle nitelikli hosted buyer programı ile katılımcıları globalde doğru satın alıcı ile fuarda bir araya getiriyor olacağız. Satın alıcılarımız; uluslararası danışmanlık firmamız aracılığı ile yapmış olduğumuz ankette Türkiye pazarı ile iş yapan ve iş yapma hedefi olan markalardan oluşmakta. 150 ülkeden önde gelen tur operatörleri, online kanallar, DMC, MICE ve seyahat acentelerinden 10 bin turizm profesyoneli ile yapılan anket çalışmasında 2 bin 200 turizm profesyonelinin Türkiye pazarı ile ilgilendiğini gördük. Ankete katılanların yüzde 44’ü Avrupa ve İngiltere, yüzde 24’ü Asya, yüzde 15’i Orta Doğu, yüzde 8’i Afrika ve yüzde 9’u Amerika’daki şirketlerden oluşmakta. Katılımcıların yaklaşık yüzde 58’i 250 bin doların üzerinde bütçe yönetiyor. Yüzde 12’si 1 ila 5 milyon dolar, yüzde 21’i ise 5 milyon doların üzerinde bütçeye sahip. Bu şirketlerin odağında konaklama, lüks ve destinasyon bazlı ürünler yer alıyor. Ayrıca Global DMC koordinasyonunda BDT pazarından Rusya, Belarus, Azerbaycan, Kazakistan, Özbekistan, Çeçenistan, Tataristan, Gürcistan’dan da güçlü markaları yine fuarımızda satın alıcı olarak ağırlıyor olacağız. Anket ve referanslar ile titizlikle yürüttüğümüz hosted buyer programı sadece katılımcı firmalara katkı sağlamayacak, aynı zamanda Türkiye’nin ticari hacmini de doğrudan artıracaktır.

Yurt dışı şirketler de stant açacak

Fuarla ilgili en fazla merak edilen konulardan biri de yurt dışı katılımı. Bu yılki fuarda yabancı ülke katılımı olacak mı?

Uluslararası fuar olma yolunda hızla ilerliyoruz ve globalden de oldukça yoğun bir katılım var. Yurt dışından stantlı katılım gösteren firmalardan bazıları; Guatemala, Kosta Rika, Panama, Dominik Cumhuriyeti, Arnavutluk, Vietnam, Bosna Hersek, Kuzey Makedonya, Sırbistan, Kolombiya, Peru, İtalya.

Katılımcı sayısı 314’ten 345’e yükseldi

ITF’nin bu yıl yurt içinde ne kadar büyüme kaydetmesi bekleniyor?

Geçtiğimiz yıl 314 katılımcı firma fuarımızda yer almıştı. Bu yıl %10 büyüme ile 345 katılımcı firma ile fuarı gerçekleştiriyor olacağız. Fuarımıza özellikle Türkiye’nin önde gelen seyahat acenteleri, tur operatörleri ve otellerin ilgisi yoğun olarak artmıştır. Burada fuarın başarılı hosted buyer programı ve nitelikli ziyaretçi çalışması ön plana çıkmaktadır.

Doluluk oranı şimdiden yüzde 45’e ulaştı

2026 stant satışları nasıl gidiyor, fuarda hâlâ yer bulmak mümkün mü?

İstanbul Turizm Fuarı ilk yıldan beri sektörde büyük heyecan yarattı ve yüksek talep görüyor. Bu yıl da fuarımıza daha 3 ay kalmasına rağmen doluluk oranı yüzde 95’e ulaştı Sektörümüzün önemli markalarının büyük kısmı stantlarını aldı.

17 başlık altında 83 konuşmacı

Fuarın convention ayağına ilişkin bu yılki program belli oldu mu?

Programın çoğunluğu belli oldu. Turizm Zirvesi’nde 17 konu başlığı altında 83 ulusal ve uluslararası konuşmacımız 2026 sezon değerlendirmesi ve 2027 beklentilerinden; BDT pazarı, Mısır pazarı gibi destinasyon oturumlarına, MICE endüstrisi ve son trendlere kadar birçok konu başlığındaki deneyimlerini sektör temsilcileriyle iki gün boyunca paylaşacaklar.

İstanbul Kongre ve Ziyaretçi Bürosu’nun sponsorluğunda gerçekleşecek “Vizyon 2036: Küresel Sektör Liderlerinin Gözünden Destinasyonların Konumlandırılması” oturumunda ICVB Genel Müdürü, CityDNA Başkanı, Destinations International Küresel Gelişimden Sorumlu Başkan Yardımcısı, UN Turizm Direktörü, ICCA CEO’su konuşmacı olarak yer alacak. Mısır Pazarı oturumunda; Rixos Mısır Otelleri CEO’su, Corendon Airlines ve Air Cairo Yönetim Kurulu Başkanları, Muğla Destinasyon Oturumunda Muğla Büyükşehir Belediye Başkanı'nın yanı sıra Bodrum, Fethiye, Marmaris belediye başkanları bizlerle olacak. Sezon değerlendirmeleri oturumlarında ise Wyndham Hotels & Resorts EMEA Başkanı, Accor Hotels Orta Doğu, Afrika & Türkiye Başkanı gibi globalden önemli isimler bu oturumlarda konuşmacı olarak yer alacak.

Fuarımızın partisi ise 24 Eylül akşamı Swissôtel The Bosphorus İstanbul’da eğlence ve network’ü bir arada sunacak.

17 binin üzerinde ziyaretçi bekleniyor

Fuar Türkiye ve İstanbul turizmi için ne anlam ifade ediyor?

Fuarımız; profesyonel hosted buyer programıyla yeni müşteri ve pazarların kazanılmasını, fuar kapsamında gerçekleştirilen network geceleri ile sektörün kendi içerisinde birlik, beraberlik ve motivasyonunun sağlanmasını, sektöre yönelik düzenlenen zirve, workshop ve seminerlerle de sektörün kalite çıtasını yükseltmeyi hedeflemektedir.

Globalden ağırladığımız satın alıcılar Türkiye ile iş yapma hedefi olan doğru şirketlerden oluşmakta. Dolayısıyla Türkiye’nin ticari hacmine büyük katkı sağladığını düşünüyorum. Türkiye ve globalde yapmış olduğumuz iletişim çalışmaları her ne kadar fuar için yapılsa da katılımcılar İstanbul’a geliyor ve bu şehri bizzat deneyimleme şansı buluyor. Fuarımıza ulusal ve uluslararası turizm profesyoneli 17 binin üzerinde ziyaretçi bekliyoruz. Fuar aynı zamanda şehrin ticaretinin de canlanmasına büyük oranda destek olmaktadır.

Şubat ayı sonunda yaşanan ABD-İsrail saldırıları sonrasında İran ve çevresindeki hava sahalarının kapanması, bölgeye seyahat eden veya bölge üzerinden aktarma yapan yolcular için önemli operasyonel aksamalara neden olmuştu.

Emirates, Etihad Airways ve Qatar Airways gibi Körfez merkezli taşıyıcılar mart ayında uçuşlarını yeniden başlatırken, birçok Avrupalı havayolu şirketi 8 Nisan’da ilan edilen ateşkese rağmen operasyonlarını hâlâ tam olarak normale döndürmedi.

Kapasite başka pazarlara kaydırıldı

Havayolu ağ planlama uzmanı Mateusz Klimek’e göre, birçok taşıyıcı Orta Doğu hatlarında kullandığı uçakları Asya’daki diğer destinasyonlara yönlendirdi.

Bu nedenle havayollarının mevcut kapasite planlamalarını kısa sürede yeniden değiştirmesi beklenmiyor. Uzmanlara göre şirketler, daha önce açıkladıkları yeniden başlama takvimlerine bağlı kalmayı tercih edecek.

Avrupa hava yollarının güncel planları

Air France, Beyrut ve Dubai uçuşlarına yönelik askıya alma kararını 24 Haziran’a kadar uzattığını açıkladı.

Avrupa Birliği Havacılık Emniyeti Ajansı (EASA) tarafından yayımlanan ve 24 Haziran’a kadar geçerli olan risk bülteninde Bahreyn, Kuveyt, İsrail, Ürdün, Katar, Umman, Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan üzerinden yapılan operasyonlarda dikkatli olunması tavsiye ediliyor.

Letonya merkezli airBaltic, Riga-Tel Aviv seferlerini 1 Temmuz’da yeniden başlatacağını duyurdu. Şirket ayrıca Riga-Dubai hattını 25 Ekim’de, Vilnius-Dubai hattını ise 28 Ekim’de yeniden açmayı planlıyor.

KLM, Dubai, Riyad ve Dammam uçuşlarını en az 9 Ağustos’a kadar askıya aldı.

Lufthansa Grubu, Austrian Airlines’ın Tel Aviv operasyonlarını yeniden başlatmasına rağmen, diğer Orta Doğu uçuşlarını Ekim 2026’ya kadar durdurmuş durumda.

LOT Polish Airlines, 31 Mayıs’ta Tel Aviv uçuşlarına yeniden başladı. Beyrut seferlerinin ise 2027 yaz tarifesiyle birlikte geri dönmesi planlanıyor.

Finnair, Doha uçuşlarını 2 Ekim’de yeniden başlatacak.

British Airways, Doha uçuşlarını 1 Ağustos’ta, Riyad uçuşlarını ise 8 Ağustos’ta yeniden devreye alacak. Dubai, Tel Aviv, Bahreyn ve Amman seferlerinin başlangıç tarihi ise 25 Ekim olarak açıklandı. Şirketin Cidde uçuşlarını yeniden başlatma planı bulunmuyor.

Norwegian ise daha önce hizmet verdiği Beyrut ve Tel Aviv hatlarındaki uçuşlarını süresiz olarak askıya aldı.

Türk taşıyıcılar operasyonlarını genişletiyor

SunExpress, Dubai uçuşlarını 30 Haziran’a kadar; Bahreyn, Beyrut ve Erbil uçuşlarını ise 14 Temmuz’a kadar askıya aldığını duyurdu.

Türk Hava Yolları ise bölgedeki operasyonlarını kademeli olarak yeniden devreye aldı. Şirket, Şam, Beyrut ve Amman uçuşlarını 1 Mayıs’ta, Doha seferlerini 8 Haziran’da, Dubai uçuşlarını ise 9 Haziran’da yeniden başlattı.

THY’nin Abu Dabi seferlerinin de 1 Temmuz itibarıyla yeniden başlaması planlanıyor.

Pegasus Hava Yolları ise Amman, Bağdat, Beyrut, Doha, Dubai, Erbil, Abu Dhabi ve Şarjah uçuşlarına başlarken, 22 Haziran’da Damman, 23 Haziran’da da Bahreyn uçuşlarına başlayacak

Körfez taşıyıcılarında talebi canlandırma çabası

Sektör uzmanlarına göre Emirates, Etihad Airways ve Qatar Airways gibi Körfez merkezli havayolları, bölgeye yönelik talebi yeniden canlandırmak amacıyla önümüzdeki dönemde rekabetçi fiyat politikaları uygulayabilir.

Bu durumun özellikle Avrupa-Orta Doğu ve Avrupa-Asya bağlantılı seyahatlerde fiyat avantajları yaratabileceği değerlendiriliyor.

Şirket tarafından yapılan açıklamaya göre, Avrupa pazarında faaliyet gösteren TheFork, 700 milyon dolar bedelle American Express’e devredilecek. İşlem tamamen nakit ödeme yöntemiyle gerçekleştirilecek.

Satış, TripAdvisor’ın Şubat 2026’da TheFork için stratejik alternatifleri değerlendirmeye başladığını açıklamasının ardından geldi.

Odak noktası “deneyimler” segmenti

Tripadvisor yönetimi, satış sonrasında şirketin büyüme stratejisinde “Experiences” (Deneyimler) segmentine daha fazla odaklanacağını belirtti.

TripAdvisor Group CEO’su Matt Goldberg, anlaşmanın şirket portföyünün değerini ortaya koyduğunu ve deneyim odaklı faaliyet alanlarında gördükleri büyüme fırsatlarına yönelik stratejilerini desteklediğini ifade etti.

American Express portföyünü güçlendiriyor

Satın alma işlemiyle birlikte American Express, restoran rezervasyon ve yönetim hizmetleri alanındaki varlığını genişletmiş olacak.

American Express Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO’su Stephen Squeri, TheFork’u şirket bünyesine katmaktan memnuniyet duyduklarını belirterek, TripAdvisor ile olan iş birliklerini gelecekte daha da geliştirmeyi hedeflediklerini söyledi.

Avrupa’nın önemli rezervasyon platformlarından biri

TheFork, restoran rezervasyonu ve masa yönetimi çözümleri sunan önemli dijital platformlar arasında yer alıyor. Avrupa genelinde faaliyet gösteren şirket, restoranlar ile tüketicileri çevrimiçi rezervasyon altyapısı üzerinden buluşturuyor.

Anlaşmanın tamamlanmasının ardından TheFork’un faaliyetlerini American Express çatısı altında sürdürmesi bekleniyor.

Kapasite ve oda dağılımı

248 oda ve 786 yatak kapasiteli olarak planlanan tesiste 2 yataklı 75 normal oda (150 yatak), 2 yataklı 25 süit oda (50 yatak), 4 yataklı 75 süit oda (300 yatak), 4 yataklı 70 aile odası (280 yatak) ve 2 yataklı 3 bedensel engelli odası (6 yatak) bulunacak.

Proje İnşaat ve İşletme Süreçleri

Yapımı 48 ay sürmesi planlanan beş yıldızlı otel projesinin inşaat aşamasında 40, işletme aşamasında ise 100 personelin istihdam edileceği belirtildi. Bodrum, zemin, 5 normal kat ve çatı katı olmak üzere toplam 8 kattan oluşacak tesisin toplam inşaat alanının yaklaşık 48 bin metrekare olması planlanıyor.

Tesiste ayrıca konferans salonları, gastro hub, SPA, karışık yüzme ve termal havuzlar ile kadın yüzme ve termal havuzları ile çocuk havuzu yer alacak.

Shot kanalının aktardığına göre, en karmaşık durumun yaşandığı Şeremetyevo Havalimanı’nda saat 11.00 itibarıyla gidiş yönünde 50 uçuş iptal edilirken, 71 uçuş ertelendi. Havalimanına geliş yönünde ise 60 uçuşun iptal edildiği, 76 uçuşun ise ertelendiği bildirildi.

Vnukovo Havalimanı’ndan kalkması planlanan 24 uçuş iptal edilirken, 56 uçuşta gecikme yaşandı. Vnukovo’ya iniş yapması planlanan uçaklardan 17’sinin seferi iptal edilirken, 77’sinin inişi ertelendi, toplamda 94 uçak havalimanına ulaşamadı.

Farklı havalimanlarında son durum

Domodedovo Havalimanı’ndan kalkış yapması planlanan uçuşlardan 9’u iptal edildi, 16’sı ise ertelendi. Geliş yönünde ise 10 uçuş iptal edilirken, 56 uçuşta gecikme yaşandı.

Jukovski Havalimanı’nda ise gidiş yönünde en az 4 uçuş ertelenirken, geliş yönünde 1 uçuş iptal edildi.

Rusya Federal Sivil Havacılık Kurumu (Rosaviatsia), saat 11.24’te Vnukovo Havalimanı’ndaki kısıtlamaların kaldırıldığını açıkladı. Şeremetyevo Havalimanı’ndaki kısıtlamaların ise daha önce kaldırıldığı bildirildi.

Domodedovo ve Jukovski havalimanlarının ise uçuşları koordineli olarak kabul ettiği ve uğurladığı aktarıldı. Moskova Belediye Başkanı’nın paylaştığı verilere göre, gece ve sabah saatlerinde Moskova yakınlarında 194 Ukrayna insansız hava aracı düşürüldü.

Havayolu şirketleri takvimlerini güncelledi

Sadece Aeroflot ve yan kuruluşu olan Rossiya havayolu şirketi, Moskova yönüne ve Moskova’dan yapılacak 170’ten fazla uçuşu iptal etti.

Saat 11.00 itibarıyla Moskova çıkışlı 80’den fazla, Moskova varışlı ise 90’dan fazla uçuş iptal statüsünde yer aldı. Gecikme yaşanan uçuş sayıları ise sırasıyla 50 ve 60’ın üzerinde kaydedildi.

Rusya Tur Operatörleri Birliği (ATOR) tarafından aktarılan bilgilere göre, S7 ve Nordwind havayolu şirketleri de Moskova havalimanlarının kapatılması nedeniyle 18 Haziran uçuş takviminde güncelleme yapıldığını duyurdu. S7 şirketi Moskova yönündeki bazı uçuşlarını ertelerken, bazı uçuşlarını ise iptal etti.

Nordwind ise Şeremetyevo kalkışlı bazı uçakların hareket saatlerini değiştirdi.

Yolculara, havalimanına gitmeden önce uçuş durumlarını şirketlerin internet sitelerinden ve çevrimiçi panolardan kontrol etmeleri tavsiye edildi.

S7 ve Aeroflot, uçuşu iptal edilen yolculardan havalimanlarına gelmemelerini talep etti.

TÜRSAB yönetimine sessizlik eleştirisi

SAYD tarafından yapılan açıklamada, AYM kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasının üzerinden aylar geçmesine rağmen TÜRSAB'dan bilgilendirici veya yönlendirici bir resmi açıklama gelmediği ifade edildi. Acentaların varoluşunu tehdit eden bu hayati konunun gündeme alınmaması ve sergilenen kayıtsızlık eleştirilerek, meslektaşları uyarmak adına bir eylem planı sunma zorunluluğunun doğduğu belirtildi.

AYM kararı seyahat acentalarını nasıl etkileyecek?

AYM’nin E.2024/187 numaralı iptal kararının, dijital platformlar üzerinden satış yapan seyahat acentaları için yeni bir hukuki dönem başlattığına dikkat çeken SAYD, 6563 ve 6502 sayılı kanunlar kapsamında aracı hizmet sağlayıcıları koruyan kanuni kalkanın iptal edilmesiyle şu risklerin ortaya çıktığını belirtti:

• "Sadece Aracıyım" Savunmasının Çökmesi: Tüketici, otel veya turizm hizmetinde yaşadığı sorunlarda doğrudan dijital platformu (seyahat acentasını) muhatap alacaktır.

• Müteselsil Sorumluluk Yükü: Acentalar, ayıplı hizmetten, para iadelerinden ve tazminatlardan otel veya tedarikçi ile birlikte ortaklaşa (müteselsilen) sorumlu olacaktır.

• Tüketici Hakem Heyetlerinde Yeni Dönem: Tüketiciler doğrudan acentayı şikayet edebilecek, acentalar kendi kusurları olmayan konularda bedel iadesi yapmak zorunda kalarak otellerle hukuki rücu süreçlerine girmek durumunda kalacaktır.

Sözleşmeler için acil yapılandırma çağrısı

Resmi Gazete'de yayımlanmasından 9 ay sonra yürürlüğe girecek karar öncesinde seyahat acentalarının operasyonel ve hukuki altyapılarını değiştirmesi gerektiği vurgulanarak şu öneriler sıralandı:

B2B (tedarikçi) sözleşmeleri

Oteller ve tedarikçilerle yapılan sözleşmelere, tüketici hakem heyeti veya mahkeme kararıyla acenta tarafından yapılacak her türlü iade ve tazminatın, tedarikçinin alacağından ihbarsız mahsup edileceğine dair ağır rücu maddeleri eklenmelidir.

B2C (tüketici) sözleşmeleri

Mesafeli Satış Sözleşmeleri ve Ön Bilgilendirme Formlarında hizmetin kimin tarafından ifa edileceği kalın harflerle vurgulanmalı, acentanın sadece dijital altyapı ve rezervasyon hizmeti sunduğu netleştirilmelidir.

Havayolu operasyonlarındaki hukuki açmaz

SAYD, AYM kararının uçak bileti satışlarında büyük bir sistemik çıkmaza yol açacağını belirtti. Uluslararası havacılık kuralları (IATA BSP) gereği bilet bedelinin anında havayoluna aktarıldığı ve acentanın sadece cüzi bir servis bedeli (DUF) kazandığı hatırlatılan açıklamada, şu detaylara yer verildi:

• Acentanın kendi kasasında tutmadığı bilet bedelinin iadesinden sorumlu tutulması finansal risk yaratmaktadır.

• Rötar, sefer iptali gibi durumlar SHY-YOLCU yönetmeliği uyarınca tamamen havayolunun kontrolündedir. Acentanın müdahale edemeyeceği bu durumlardan müteselsil sorumlu tutulması hukukun "Kusursuz Sorumluluk" ilkelerine aykırıdır.

TÜRSAB'a lobi ve görev çağrısı

SAYD, Ticaret Bakanlığı'nın önümüzdeki aylarda hazırlayacağı yeni yönetmelik taslakları için TÜRSAB yönetiminin derhal masaya oturması gerektiğini ifade etti.

Yeni düzenlemede, 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu ve SHY-YOLCU yönetmeliği kapsamında bilet satışına aracılık eden acentaların, havayolunun kusurlarından ve bilet iadelerinden muaf tutulacağına dair net bir istisna maddesinin yer alması talep edildi. Aksi takdirde tüm IATA ve online biletleme acentalarının devasa finansal risk altına gireceği ve sistemin kilitleneceği uyarısı yapıldı.

Yaratıcı etkinlikler, interaktif deneyimler ve sahne gösterileriyle kurgulanan organizasyonda Jolly, markanın aile vizyonunu yansıtan özel bir deneyim alanı kuracak.

Teknoloji ve eğlence odaklı stand deneyimi

3-11 yaş arası çocukları ve ailelerini hedefleyen iki günlük festival süresince Jolly standı, hem marka bilinirliğini artırmaya yönelik etkinliklere hem de teknolojik uygulamalara ev sahipliği yapacak. Markanın deneyim alanında öne çıkan başlıklar şunlar olacak:

• Yapay Zeka Destekli Photobooth: Ziyaretçi aileler, yapay zeka entegrasyonlu fotoğraf kabini uygulamasıyla festival anılarını dijital ve eğlenceli karelerle kayıt altına alabilecek.

• Kurumsal Promosyon ve Etkileşim: Standı ziyaret eden tüm çocuklara özel Jolly şapkaları hediye edilerek marka sadakati ve görünürlüğü desteklenecek.

• Portföy Tanıtımı ve Kampanyalar: Deneyim alanında, Jolly’nin güncel turizm ürünleri, yaz sezonu destinasyonları ve avantajlı kurumsal/bireysel kampanyaları hakkında ziyaretçilere doğrudan bilgilendirme yapılacak.

Doğayla iç içe bir konseptte hayata geçirilecek olan Kids Fest 2026, çocukların eğlenirken öğrenmelerini sağlayan yapısıyla ailelere kaliteli zaman geçirme fırsatı sunarken; Jolly, üstlendiği atölye sponsorluğuyla organizasyonun en güçlü paydaşlarından biri olarak öne çıkıyor. Etkinliğin renkli atmosferi, festival boyunca gerçekleştirilecek profesyonel fotoğraf ve video çekimleriyle de dijital platformlara taşınacak.

Edinilen bilgiye göre balçık, oteli 65 milyon euroya (3 milyar TL) satın aldı. Tesisin işletmesi halen Irmakçılar AŞ tarafından sürdürülürken, önümüzdeki dönemde ulusal veya uluslararası bir otel markası çatısı altında faaliyet göstermesinin değerlendirildiği öğrenildi.

Yeni yatırım planları gündemde

Satın almanın ardından açıklamalarda bulunan Savaş Balçık, Çorum’a modern ve çok amaçlı bir konaklama yatırımı kazandırmayı hedeflediklerini belirtti.

Balçık, projenin yalnızca konaklama sektörüne değil, spor turizmine ve kent ekonomisine de katkı sağlayacağını ifade etti. Planlanan yatırım kapsamında aquapark ve alışveriş merkezi gibi sosyal yaşam alanlarının da yer alması öngörülüyor.

Yeni yatırımın istihdam oluşturması ve Çorum’un turizm potansiyelini güçlendirmesi hedefleniyor.

Şehrin konaklama kapasitesinde önemli tesislerden biri

İnönü Caddesi üzerinde bulunan Anitta Otel, 27 bin 464 metrekarelik açık ve kapalı alana sahip. Tesis; 216 oda ve 503 yatak kapasitesiyle hizmet veriyor.

Otel bünyesinde dört toplantı salonu ve iki balo salonu bulunurken, toplam etkinlik kapasitesi 2.500 kişiye ulaşıyor. Ayrıca açık ve kapalı otoparkların yanı sıra restoranlar, kafeler, eğlence alanları ve çeşitli ticari üniteler de tesis içerisinde yer alıyor.

SPA merkezi, kapalı yüzme havuzu, fitness merkezi, sauna, hamam ve masaj üniteleri de otelin sunduğu hizmetler arasında bulunuyor.

2021’de ihaleyle satılmıştı

Anitta Otel, daha önce Çorumlu iş insanı Uğur Barlık’ın mülkiyetindeyken Ziraat Bankası’na geçmişti.

Tesis, 2021 yılında gerçekleştirilen açık artırma ihalesinde 58 milyon 565 bin liralık teklif ile Irmakçılar AŞ tarafından satın alınmıştı. Ziraat Bankası tarafından düzenlenen ihalede otel için belirlenen muhammen bedel ise 60 milyon 825 bin lira olmuştu.

Çorum turizmine katkı beklentisi

Çorum iş dünyasında geniş yankı uyandıran satışın, kentin konaklama altyapısına ve iş seyahati pazarına katkı sağlaması bekleniyor.

Savaş Balçık, açıklamasında Çorum’un ekonomik ve sportif gelişimine katkı sunmayı hedeflediklerini belirterek, Arca Çorum FK’nın üst lig hedefleri doğrultusunda şehirde yeni fırsatlar yaratılacağını ifade etti.

Amerika Birleşik Devletleri ve İran İslam Cumhuriyeti ile mevcut savaştaki müttefikleri, askeri operasyonları kalıcı olarak sonlandıran, ticari hatları açan ve ekonomik yaptırımların kaldırılmasını düzenleyen "İslamabad Mutabakat Zaptı"nı imzaladı. Nihai anlaşmaya giden süreci başlatan mutabakat metninin maddeleri şu şekilde:

1. Taraflar Lübnan dahil tüm cephelerde askeri operasyonları derhal ve kalıcı olarak durdurmayı, birbirlerine karşı güç kullanmamayı ve Lübnan'ın egemenliğini güvence altına almayı taahhüt eder.

2. ABD ve İran, birbirlerinin egemenliğine, toprak bütünlüğüne saygı göstermeyi ve iç işlerine karışmamayı taahhüt eder.

3. Taraflar, nihai anlaşmaya en fazla 60 gün içinde ulaşmayı taahhüt eder; bu süre karşılıklı rıza ile uzatılabilir.

4. ABD, deniz ablukasını derhal kaldırmaya başlayarak 30 gün içinde tamamen bitirecektir. Bu süreçte gemi trafiği savaş öncesi döneme göre restore edilecektir. ABD güçleri nihai anlaşmadan sonraki 30 gün içinde İran yakınlarından çekilecektir.

5. İran, Basra Körfezi ile Umman Denizi arasında ticari gemilerin güvenli ve ücretsiz geçişi için 60 gün süreyle gerekli düzenlemeleri yapacaktır. Ticari gemi trafiği derhal başlayacak, teknik ve askeri engeller ile mayınların temizlenmesi 30 gün içinde tamamlanacaktır. Hürmüz Boğazı'nın gelecekteki yönetimi ve denizcilik hizmetleri için Umman Sultanlığı ve diğer kıyıdaş devletlerle uluslararası hukuk çerçevesinde diyalog yürütülecektir.

6. ABD, bölgesel ortaklarıyla birlikte İran'ın yeniden imarı ve ekonomik kalkınması için en az 300 milyar dolarlık kesin bir plan geliştirecektir. Finansal işlemler için gerekli tüm lisans, muafiyet ve izinler ABD tarafından sağlanacaktır.

7. İran'a yönelik Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) kararları, UAEA Yönetim Kurulu kararları ve ABD'nin tek taraflı birincil/ikincil tüm yaptırımları nihai anlaşmada belirlenecek takvime göre kaldırılacaktır.

8. İran, nükleer silah edinmeyeceğini veya geliştirmeyeceğini yeniden teyit eder. Stoklanmış zenginleştirilmiş malzemenin UAEA denetiminde yerinde seyreltilmesi (downblending) ve nükleer ihtiyaçlara ilişkin zenginleştirme konuları nihai anlaşma çerçevesinde karara bağlanacaktır.

9. Nihai anlaşmaya kadar mevcut durum korunacaktır. İran nükleer programının mevcut statüsünü sürdürecek, ABD ise yeni yaptırım uygulamayacak ve bölgeye ek kuvvet konuşlandırmayacaktır.

10. Anlaşmanın imzalanmasıyla birlikte yaptırımlar tamamen kalkana kadar, ABD Hazine Bakanlığı; İran ham petrolü, petrol ürünleri, türevleri ve bunlarla ilgili bankacılık, sigorta, taşımacılık gibi tüm hizmetlerin ihracatı için muafiyetler (waiver) yayımlayacaktır.

11. İran'ın dondurulmuş veya kısıtlanmış tüm fon ve varlıkları serbest bırakılarak İran Merkez Bankası tarafından belirlenen nihai lehtarlara tam olarak kullandırılacaktır. ABD gerekli tüm lisansları çıkaracaktır.

12. Mutabakat zaptının ve nihai anlaşmanın uygulanmasını izlemek amacıyla yürütme mekanizması kurulacaktır.

13. Belirtilen ticari, askeri ve finansal maddelerin (1, 4, 5, 10 ve 11) uygulanmaya başlanmasıyla birlikte taraflar münhasıran diğer maddeler üzerinde nihai anlaşma müzakerelerine başlayacaktır.

14. Nihai anlaşma, bağlayıcı bir BM Güvenlik Konseyi kararı ile onaylanacaktır.

Türkiye 2026 turizm sezonuna yüksek maliyetlerden dolayı oluşan fiyat dezavantajı, jeopolitik gerilimler ve kaynak pazarlardaki ekonomik durum nedeniyle olumsuzluklarla giriş yaptı. Erken rezervasyon döneminin önemli bir bölümünü ıskalayan Türkiye, şimdi gözünü son dakikada gelecek misafirlere çevirmiş durumda.

Peki Türkiye’nin ikinci büyük turizm pazarı Almanya’da işler nasıl gidiyor, Türkiye’ye dönük talepte bir ivme yakalanabildi mi?

Bentour Reisen Almanya Genel Müdürü Songül Göktaş Rosati ve Schmetterling CEO’su Ömer Karaca, pazardaki son durumu Turizm Ekonomi Haber Müdürü Savaş Daş’a değerlendirdi.

Rosati: Son haftalarda Türkiye son dakika satışları hızlandı

Almanya turizm pazarında son dakika sezonunun başladığını ve son haftalardaki rezervasyon girişlerinin talebin yeniden belirgin şekilde arttığını gösterdiğini kaydeden Bentour Reisen Almanya Genel Müdürü Songül Göktaş Rosati, “Başlangıçta İran çatışması kısa vadeli bir rezervasyon temkinliliğine yol açtı. Bunu piyasada da gözlemledik. Ancak bu gelişme tek başına değerlendirilmemelidir.” diye konuştu.

Türkiye özellikle aile segmentinde bir miktar kayıp yaşadı

Almanya pazarında ortaya çıkan temkinli tutumun sadece jeopolitik nedenlere bağlı olmadığına dikkat çeken Rosati, “Jeopolitik durumun yanı sıra Almanya’daki ekonomik koşullar ve destinasyonlardaki fiyat gelişmeleri de bunda rol oynadı. Buna rağmen misafirlerin seyahat etme isteği devam etti, ancak bir süre bekleme eğilimi oluştu. Bu süreçte Türkiye Almanya’da, özellikle aile segmentinde bir miktar kayıp yaşadı. Bunun nedeni de ülkedeki ekonomik sıkıntılar ve fiyat dengesi. Son dakikada bu ailelerin çoğunun Türkiye’ye döneceğine inanıyorum.” diye konuştu.

Rosati, değerlendirmesinin devamında şu noktaların altını çizdi:

“Seyahat isteği genel olarak güçlü”

“Son dakika döneminin başlamasıyla birlikte rezervasyonlarda belirgin bir hareketlilik görüyoruz. Talep yeniden artıyor ve müşteriler mevcut fırsatları çok iyi değerlendiriyor. Bu da seyahat isteğinin genel olarak güçlü olduğunu ve yeniden daha net şekilde ortaya çıktığını gösteriyor.

En önemli ve olumlu mesaj ise şu: Seyahat insanlar için hâlâ çok önemli bir ihtiyaç olarak öne çıkıyor. Yapılan güncel çalışmalar, tatilin sadece bir dinlenme değil, aynı zamanda stresin azalması, mental sağlık ve genel sağlık üzerinde de olumlu etkileri olduğunu açıkça ortaya koyuyor. Bu nedenle seyahat isteği temel olarak güçlü kalmaya devam ediyor, dış etkenler ise sadece kısa vadeli dalgalanmalara yol açabiliyor.”

Karaca: Türkiye’nin yaşadığı durgunluk önemli ölçüde fiyatlarla ilgili

Almanya turizm pazarında ciddi bir durgunluk yaşandığını belirten Schmetterling CEO’su Ömer Karaca ise durgunluğun sadece Türkiye satışlarında değil, hemen hemen tüm Doğu Akdeniz destinasyonlarında yaşandığını belirtti. Karaca, “Bizi şaşırtan, Mısır’da durgunluk olmaması. Bu nedenle yaşanan durgunluğun tek sebebinin Körfez Savaşı olmadığına inanıyoruz. Almanlar elbette savaştan dolayı çekiniyorlar ancak Türkiye’nin turizm destinasyonları İran’a çok uzak. Mısır daralma yaşamazken Türkiye’nin rezervasyonlarının zayıf seyretmesi önemli ölçüde fiyatlarla ilgili.” dedi.

“İki haftadır Türkiye talebinde toparlanma var”

İspanya ve Yunanistan’ın Almanya’da iyi talep aldığını, ancak bu kitlenin zaten bu ülkelerin müşterisi olduğuna dikkat çeken Karaca, “Eskiden Türkiye’ye gelen misafirlerin biraz Mısır’a doğru kaydığını görüyoruz. Ancak son iki haftadır Türkiye talebinde de toparlanma var. Türkiye aramaları ve rezervasyonları arttı. Yavaş yavaş son dakikaya doğru bir hareketlilik var. Eğer açıklandığı üzere, yapılan anlaşmaya göre savaş biterse önümüzdeki dönemde Almanya’da Türkiye’ye epey bir talep olacak.” değerlendirmesini yaptı.

Gidişat uçak kapasitelerine ve otel fiyatlarına bağlı

Ancak oluşacak talebin boyutunun otellere ve hava yolu şirketlerine bağlı olduğuna dikkat çeken Ömer Karaca, “Hava yolu şirketleri Almanya-Türkiye arasında uçakları azalttı. O nedenle şu anda uçaklar iyi bir dolulukla uçuyor. Ancak yaz için yeterli kapasite olmazsa o zaman son dakikada sorun yaşarız. Çünkü uçakların birçoğu zaten dolu. Türkiye’nin fiyatları yüksek demiyorum ama Almanlar, ‘Riskli bir bölgeye o parayı vermem’ diyor. Aslında Mısır daha riskli bir bölgede ancak oraya o parayı veriyor. Çünkü fiyatın risk alabilecek kadar cazip olduğunu düşünüyor. Benzer tüketici tutumu İngiltere’de de var.” şeklinde konuştu.

Savaşın bitmesi ve Dubai’nin fiyatları çekmesi durumunda, sırf fiyattan dolayı Almanya’dan Dubai’ye de ciddi bir talep oluşacağını anlatan Karaca, epeydir insanların Dubai’ye gidemediğini, fiyatın düşmesi durumunda pek çok Almanın bu destinasyona gideceğini söyledi.

Almanya’da 2025’in yüzde 5 altında kalabiliriz

Karaca, 2026 yılında Türkiye’nin Almanya’da 2025 rakamlarına ulaşıp ulaşamayacağı ile ilgili soruya ise “Almanya’dan şu ana kadar kaybettiğimizi kaybettik. Bu kaybı telafi edemeyiz. Dolayısıyla bu yıl 2025 rakamlarına ulaşmamız zor görünüyor. Mart ayına kadar yapılan erken rezervasyonlar duruyor ancak ondan sonraki süreçte talep başka destinasyonlara kaydı. Dolayısıyla bu yıl Almanya’da geçen yılki seviyenin yüzde 5 altına düşebiliriz.” yanıtını verdi.

“Schmetterling’i başka bir aşamaya taşımak istiyoruz”

Schmetterling’in hedefleri ile ilgili de bilgi veren Karaca, “Şirketi başka bir aşamaya taşımak istiyoruz. Turizm teknolojileri sağlayıcısı TraSo GmbH’yi satın aldık. Başka satın almalar için de görüşmeler yürütüyoruz. Acentelere hizmet veren bir satış kanalıyız ama bu alan sürekli değişiyor. Schmetterling’i satış kanalından daha çok destinasyon kanalı olarak konumlandırmak istiyoruz. Tur operatörü olmak istemiyoruz ve hiçbir zaman da olmayacağız. Şimdi ilk defa operatörlerin kullandığı satış kanalını satın aldık. Önümüzdeki 4-5 yıl içinde satış kanallarında büyük değişiklikler olacak. O yüzden ben de şirketi biraz başka bir tarafa taşımaya başlıyorum.” değerlendirmesini yaptı.

"Stop Vertidos al Mar" sivil oluşumunun verilerine göre, Puerto de la Cruz'da her gün yaklaşık 13.000 metreküp yetersiz arıtılmış atık su denize deşarj ediliyor. 17 Haziran 2025'te yüksek fekal bakteri değerleri nedeniyle kapatıldıktan sonra yeniden açılan Playa Jardín’de, kalıcı çözümler sunması beklenen projelerin çoğunda ciddi gecikmeler yaşanıyor. Tesisin üçüncül arıtma aşaması, kapasite artırımı, Punta Brava sualtı deşarj hattının yenilenmesi ve mahalle kanalizasyon ağının rehabilitasyonu gibi kritik adımlar henüz tamamlanamadı.

Arıtma kapasitesi yetersiz kalıyor

Orotava Vadisi'ndeki arıtma tesisinin üçüncül arıtma aşaması, 1990'lardaki ilk inşaat planlarında yer almasına rağmen ancak 2025 yılında hayata geçirilebildi. Bu sistemin amacı, arıtılmış suyu La Cruz Santa barajına pompalayarak Los Realejos ve vadi genelindeki tarım arazilerinin sulanmasında kullanmaktı. Ada yönetimi ve kamu su tedarikçisi Balten tarafından yürütülen projede, teknik veriler sistemin tam kapasite çalışmadığını gösteriyor.

Balten’in teknik belgelerine göre, başlangıçta 1 Haziran 2025 olarak belirlenen tamamlanma tarihi, orta gerilim hücrelerinin tedariğinde yaşanan aksaklıklar nedeniyle önce 1 Ekim’e, ardından 1 Mart 2026’ya ertelendi. Mevcut durumda sistem, günlük 20.000 metreküp olan toplam akışın yalnızca 7.000 metreküpünü (yaklaşık üçte birini) işleyebiliyor. Kalan 13.000 metreküp atık su, tarımsal sulama için yasal standartları karşılayamadığından denize bırakılıyor.

Genişletme projesi çevresel değerlendirme aşamasında

Ada yönetimi, yaklaşık 21 milyon avro yatırım bütçesine ve 37 aylık uygulama süresine sahip olan arıtma tesisi genişletme projesinin başladığını duyurmuş olsa da, sahada henüz herhangi bir kazı veya inşaat faaliyeti gözlemlenmedi. Santa Cruz de Tenerife Resmi Gazetesi'nde yayımlanan bildiriye göre, proje için yeni teknik belgelerin eklenmesiyle birlikte olağan çevresel etki değerlendirmesi kapsamında kamuoyu bilgilendirme süreci yeniden başlatıldı. Bu durum, projenin halen idari ve çevresel onay aşamasında olduğunu gösteriyor.

Punta brava deşarj hattı çalışmaları durdu

Yaklaşık bir yıl önce ihale edilen och 16 aylık tamamlanma süresi bulunan Punta Brava sualtı deşarj hattının yenilenmesi projesinde de fiili inşaat çalışmaları başlamadı. Ada yönetimi, sızma kuyuları için yapılan 1 milyon avroluk yan çalışmaların tamamlandığını belirtirken, ana müdahalenin deniz koşullarının elverişsizliği nedeniyle bekletildiğini açıkladı. "Stop Vertidos al Mar" yetkilileri ise projenin bir yıldır tamamen durma noktasında olduğunu ve Punta Brava'nın eski kanalizasyon ağının yenilenmesi için henüz nihai bir projenin bile hazırlanmadığını vurguluyor. İdari projelerin eksikliği, tahsis edilen fonların zaman aşımına uğraması riskini de beraberinde getiriyor.

Aydıner Grubu'nun yatırımı olarak 2010 yılında hizmete açılan otelin yıl dönümü etkinliğine, Aydıner Grubu Yönetim Kurulu Üyesi Ömer Aydıner, ailesi, otel yöneticileri, çalışanlar, iş dünyası temsilcileri ve basın mensupları katıldı.

2026 yaz sezonuna 22 Nisan’da başlayan tesis, yarımada konumu ve High Class All Inclusive konseptiyle faaliyetlerini sürdürüyor.

Müşteri deneyimini geliştirecek yeni yatırımlar yolda

Xanadu Island Bodrum’u hizmete açtıkları 2010 yılından bu yana dünya standartlarında ve yüksek segmentte üstün hizmet kalitesini hedefleyerek yatırımlar yaptıklarını kaydeden Aydıner Grubu Yönetim Kurulu Üyesi Ömer Aydıner, bu kapsamda yüksek misafir memnuniyeti ile bölge turizmine katma değer sağlamak üzere yola çıktıklarını dile getirdi.

Xanadu Island Bodrum’da üst sınıf her şey dahil konsepti ile kişiselleştirilmiş hizmetler ve lüks deneyimler geliştirerek ‘kusursuz misafir tatil deneyimi’ sunduklarını ifade eden Aydıner, “16 yıllık bir başarı hikayesi olan Xanadu Island yatırımımız böylece, Bodrum’da lüks turizm dönüşümünün önemli bir parçası ve sürdürülebilir başarının örneği oldu. Bunun en büyük nedeni, kişiye özel hizmet anlayışıyla müşteri memnuniyetini en üst seviyede karşılamak için yaptığımız yatırımlar. Önümüzdeki dönemde sunduğumuz kusursuz tatil deneyimini pekiştirecek önemli yeniliklerle bölgemizdeki en ayrıcalıklı hizmeti vermek için çalışmaya devam edeceğiz” değerlendirmesinde bulundu.

Özkan: “Sıradışı konumumuz ve hizmet kalitemiz, otelimizi bugünlere taşıdı”

Kutlama gecesinde yaptığı konuşmada tüm ekibine ve sektör paydaşlarına teşekkürlerini sunan Xanadu Island Hotel Bodrum Genel Müdürü Aytek Özkan, otelin 16’ncı yılına önemli hazırlıklar ve sürdürülebilirlik yatırımlarıyla girdiğini kaydetti. Özkan, “Xanadu Island’ı diğer Bodrum tesislerinden farklı kılan, denizle iç içe olma hissini seven ve her biri deniz gören süit ve villalarda konaklamak isteyen misafirlerimize hitap eden yarımada konumu ve hizmet kalitemiz. Bodrum Akyarlar’ın en batısındaki burunda, Ege Denizi'ne doğru uzanan ve tüm yarımadayı kapsayacak şekilde yer alan 55 bin metrekarelik özel bir yarımada üzerindeki otelin bu sıradışı konumu, misafirlere özel ve farklı bir konaklama atmosferi yaratıyor. Bu yıla ise oldukça sıkı hazırlandık. Sürdürülebilirlik yatırımlarımızı artırarak uluslararası ölçekte tanınan Yeşil Anahtar Belgesi’ni aldık ve yangın güvenliği önlemlerimizi artırdık” diye konuştu.

Danıştay tarafından iptal edildi

İzmir Yaşam Alanları tarafından yapılan yazılı açıklamada, Danıştay tarafından iptal edilen projenin yeniden gündeme taşınmasına karşı çıkılarak, projenin kamu yararına uygun olmadığı yönündeki yargı kararına dikkat çekildi.

Açıklamada, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile iş dünyası temsilcileri tarafından zaman zaman gündeme getirilen Çeşme Turizm Projesi’nin spor, fuar, gastronomi ve sağlık temalı turizm köyleri oluşturulmasını öngördüğü belirtildi.

İzmir Yaşam Alanları, Danıştay’ın iptal kararına dayanak oluşturan bilirkişi raporunda proje alanının endemik türler, koruma altındaki canlılar, nadir kuş türleri, Akdeniz foklarının yaşam alanları ve tarım arazilerini içerdiğinin tespit edildiğini ifade etti.

Bilirkişi raporu projenin olumsuz etkilerine dikkat çekti

Bilirkişi raporunda proje kapsamında yapılacak plan değişikliklerinin koruma alanlarının yanı sıra turizm amaçlı yapılaşmanın önünü açacağı belirtilen açıklamada, bunun da tarım ve orman alanları, doğal yaşam, su kaynakları ve kültürel miras üzerinde olumsuz etkiler yaratacağı yönünde değerlendirmelerin yer aldığı kaydedildi.

Söz konusu raporda planlama ilkelerine ve kamu yararına uygunluk bulunmadığının belirtildiğini hatırlatan İzmir Yaşam Alanları, projenin yeniden gündeme getirilmesine karşı olduklarını bildirdi.

“Taraf ve muhatabız” açıklaması

Açıklamada, Ankara’daki toplantıya katılan Mahmut Özgener’in yerel mutabakat ve iş birliğinin önemine ilişkin değerlendirmelerine de yer verildi.

İzmir Yaşam Alanları, Çeşme Yarımadası’nın doğal, tarihi ve kültürel değerlerinin korunması gerektiğini belirterek, turizm yatırımları kapsamında gerçekleştirilecek girişimlerin yakından takipçisi olacaklarını ifade etti.

Grup, 2020 yılında projeye karşı açılan davaların taraflarından biri olduklarını hatırlatarak, Çeşme Yarımadası’nda yürütülecek benzer projelere yönelik tutumlarının değişmediğini açıkladı.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, daha önce yaptığı açıklamada, Danıştay kararının ardından projenin rafa kaldırıldığını ancak İzmir’de yerel bir mutabakat sağlanması halinde yeniden gündeme alınabileceğini belirtmişti.

Şirketin Hannover'de yaptığı değerlendirmeye göre, bu yaz tatil planlayan tüketicilerin yaklaşık yarısı henüz rezervasyon yaptırmadı. TUI'nin mevcut yaz sezonu rezervasyonları ise geçen yılın aynı döneminin gerisinde bulunuyor.

Talep Batı Akdeniz'e kayıyor; Mısır ve Türkiye talebi zayıf?

TUI CEO'su Sebastian Ebel, jeopolitik gelişmeler nedeniyle talebin Batı Akdeniz destinasyonlarına yöneldiğini belirtti.

Sebastian Ebel'in paylaştığı verilere göre özellikle İspanya, Balear Adaları, Kanarya Adaları ve Yunanistan güçlü talep görüyor. Sebastian Ebel, bu destinasyonlarda fiyat indirimi için bir neden görmediklerini ve otellerin de fiyatlarını düşürme eğiliminde olmadığını söyledi.

Buna karşılık Mısır, Türkiye ve Kıbrıs'a yönelik rezervasyonların daha zayıf seyrettiği ifade edildi. TUI, talebin düşük olduğu destinasyonlarda özel kampanyalar ve fiyat avantajlarıyla satışları desteklemeyi planlıyor.

Seyahat talebi korunuyor

Şirketin pazar analizlerine göre, seyahat etmek isteyen kişi sayısı geçen yıla benzer seviyelerde bulunuyor. Ortadoğu'daki gelişmeler nedeniyle tüketicilerin tatil planlarından vazgeçerek daha yakın destinasyonlara yönelmesi beklentisinin ise şu ana kadar gerçekleşmediği belirtildi.

TUI, bu nedenle yaz sezonunun geri kalanında güçlü bir son dakika rezervasyon dönemi yaşanabileceğini öngörüyor.

Kış sezonunda şirketle seyahat eden müşteri sayısı 12,8 milyona ulaşarak geçen yılın üzerine çıktı.

İran savaşı ve kasırga finansal sonuçları etkiledi

Şirket, 2025/26 mali yılına ilişkin daha önce aşağı yönlü revize ettiği beklentilerini korudu. TUI, düzeltilmiş faaliyet kârının (EBIT) 1,1 milyar euro ile 1,4 milyar euro arasında gerçekleşmesini bekliyor. Şirket daha önce yüzde 7 ila 10 arasında kâr artışı öngörüyordu.

Mart sonunda sona eren mali yılın ilk yarısında gelirler 8,56 milyar euro ile geçen yılın biraz altında kaldı. Mevsimsel faaliyet zararı ise yaklaşık yüzde 25 azalarak 116 milyon euro seviyesine geriledi.

İran savaşı, şirket sonuçlarını yaklaşık 40 milyon euro olumsuz etkiledi. Bu etkinin önemli bir bölümü, iki kruvaziyer gemisinin haftalar boyunca Basra Körfezi'nde faaliyet gösterememesinden kaynaklandı. Ayrıca bölgedeki müşterilerin tahliye operasyonları da ek maliyet yarattı. Jamaika'da etkili olan Melissa Kasırgası'nın şirkete maliyeti ise yaklaşık 5 milyon euro oldu.

Uçak biletlerinde maliyet baskısı

TUI yönetimi, yükselen yakıt maliyetlerinin orta vadede hava yolu şirketlerinin bilet fiyatlarına yansıyabileceğini belirtti. Ancak olası fiyat artışlarının yüzde 10-20 seviyelerinde değil, yüzde 2-3 aralığında kalmasının beklendiği ifade edildi.

Şirket, tüm belirsizliklere rağmen seyahat fiyatlarını mümkün olduğunca istikrarlı tutmayı hedefliyor. Buna karşın şu ana kadar gerçekleşen yaz sezonu satış gelirleri geçen yılın yaklaşık yüzde 7 altında bulunuyor. Rezervasyon yapan müşteri sayısı da benzer oranda gerilemiş durumda.

TUI'ye göre mevcut rezervasyonlarda ortalama tatil fiyatları ise geçen yaz sezonuyla büyük ölçüde aynı seviyelerde seyrediyor.

Tebliğin 18’inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Üzerinde tesisin adı, türü ve varsa sınıfı ile Bakanlığın denetiminde olduğuna dair bilgiler bulunan ve Bakanlıkça hazırlanarak soğuk damga ile işaretlenmiş plaket, belgeli turizm işletmelerince tesis girişine asılır. Tesise ait turizm belgesi, müşterinin kolayca görüp okuyabileceği bir mahalde bulundurulur. Belge ve plaket ücretleri Bakanlıkça belirlenir.” cümlesinde yer alan “Bakanlığın denetiminde olduğuna” ifadesi “sınıfının Bakanlıkça belirlendiğine” şeklinde değiştirildi. Yapılan bu değişiklik, “Bakanlık artık otel denetimlerinden sorunlu olmayacak mı?” sorusunu gündeme getirdi.

Kartalkaya faciası sonrası sorumluluk tartışması yaşanmıştı

21 Ocak 2025 tarihinde Kartalkaya’da bulunan Grand Kartal Otelde yaşanan yangın faciasında 78 kişi yaşamını yitirmiş, 133 kişi de yaralanmıştı. Olay sonrası tesisin denetiminden hangi kurumun sorumlu olduğuna dair tartışmalar yaşanmış; Bolu Belediyesi, Bolu İl Özel İdaresi ve Kültür ve Turizm Bakanlığı eleştiri oklarının hedefi olmuştu.

Ancak yürütülen soruşturmalar ve görülen davalar sonucunda otel yetkilileri, Bolu Belediyesi yetkilileri ve Bolu İl Özel İdaresi yetkilileri ağır cezalar alırken, Kültür ve Turizm Bakanlığı yetkilileri gözaltına dahi alınmamıştı. Yurt dışı çıkış yasağı getirilen üç Bakanlık bürokratının söz konusu yasakları da bu yılın Nisan ayında kaldırılmıştı. Mağdurların yakınları, yaptıkları açıklamalar da sık sık Kültür ve Turizm Bakanlığı’nı işaret ederek sert suçlamalarda bulunmuştu.

Bakanlık denetim sorumluluğundan kurtulabilir mi?

Ancak konunun uzmanları, tebliğde yapılan değişikliğin Bakanlığın denetim sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı görüşünde. Tesislerin ancak Bakanlığın verdiği belgeyle çalışabildiğine veya Bakanlığın belgeyi iptal etmesi durumunda çalışamaz duruma geldiğine dikkat çeken uzmanlar, belge verme ve belgeyi iptal etme yetkisi olan bir kurumun denetim sorumluluğunun da bulunacağına vurgu yapıyor.

Yapılan değişiklik kapsamında, tesislerin genel mahallerinde müzik kullanılması halinde, 5 Aralık 1951 tarihli ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında faaliyet gösteren ilgili federasyonlardan alınan müzik lisans belgesinin başvuru dosyasına eklenmesi zorunlu hale getirildi. Yetkili federasyonlar ile belge teminine ilişkin usul ve esasların Bakanlık tarafından belirleneceği ifade edildi.

Tebliğin 18’inci maddesinde yer alan “Bakanlığın denetiminde olduğuna” ibaresi ise “sınıfının Bakanlıkça belirlendiğine” şeklinde değiştirildi.

Düzenlemeyle ayrıca geçici bir madde de eklendi. Buna göre, konaklama tesisleri hariç olmak üzere, müzik lisans belgesini Bakanlığa ibraz etme zorunluluğu getirilen ve bu düzenleme yürürlüğe girmeden önce kısmi turizm işletmesi belgesi veya turizm işletmesi belgesi almış tesislerin, söz konusu belgeyi 31 Aralık 2026 tarihine kadar temin etmeleri gerekecek.

Denetimlerde bu yükümlülüğe uyulmadığının tespit edilmesi halinde ilgili tesisler hakkında Kanun kapsamında işlem yürütülecek.

Yayımlandığı tarihte yürürlüğe giren tebliğin hükümlerini Kültür ve Turizm Bakanı yürütecek.