Satış artışının, İran savaşı nedeniyle kısa mesafe ve daha güvenli görülen destinasyonlara yönelen İngiliz turist talebiyle aynı döneme denk gelmesi dikkat çekiyor. Seyahat acenteleri ve konsorsiyumlar, tüketicilerin artık sadece fiyatı değil, sınır geçiş süreçlerindeki kolaylığı da tatil tercihlerinde önemli kriter olarak değerlendirdiğini ifade ediyor.

Türkiye için “rekabetçi” ve “dengelenmiş fiyat” vurgusu

İngiltere merkezli seyahat ağı The Travel Network Group’un Ticari Direktörü Katharina Peck, Yunanistan’a yönelik talebin belirgin şekilde yükseldiğini belirterek, bunun arkasında biyometrik kontrollerin askıya alınmasının yarattığı güven etkisinin bulunduğunu söyledi. Peck’e göre Türkiye satışları da daha rekabetçi ve dengelenmiş fiyat yapısı sayesinde güçlü seyretmeye devam ediyor.

Yunanistan’ın satışlardaki payı yüzde 10’a yaklaştı

Advantage Travel Partnership verileri de Yunanistan’ın satış payındaki yükselişi ortaya koydu. Nisan ortasında yüzde 7,7 seviyesinde bulunan Yunanistan’ın satış payı, ay sonunda yüzde 9,8’e çıktı. Aynı dönemde İspanya, Kanarya Adaları ve Balear Adaları’nın toplam satış payında ise kademeli bir yavaşlama görüldü.

Advantage Travel Partnership CEO’su Julia Lo Bue-Said, Yunanistan’ın EES uygulamasını kaldırma kararının ardından acente ağında destinasyona yönelik talebin istikrarlı biçimde arttığını söyledi. Lo Bue-Said, İngiliz turistlerin Avrupa Birliği sınırlarındaki olası yoğunluk ve gecikmeleri dikkate alarak daha sorunsuz giriş deneyimi sunan destinasyonlara yöneldiğini ifade etti.

Ryanair de Yunanistan’ın attığı adımın ardından Avrupa Birliği’ndeki 29 EES ülkesine benzer uygulamayı hayata geçirme çağrısında bulundu. Çağrı, seyahat sektöründeki birçok kuruluş tarafından da destekleniyor.

Türkiye’ye dönük zayıf talep yerini toparlanmaya bıraktı

Sektör temsilcileri Türkiye tarafında ise yılın ilk aylarında görülen zayıf talebin yerini toparlanmaya bıraktığını belirtiyor. Resmi verilere göre Türkiye’ye gelen İngiliz ziyaretçi sayısı 2026’nın ilk çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3,4 arttı.

Travel By Hannah Direktörü Hannah Porter, son bir haftada talepte belirgin artış gördüklerini söyledi. Porter, Yunanistan’ın EES kontrollerinin kaldırılması sayesinde çok güçlü performans gösterdiğini, Türkiye satışlarının ise “yüksek fiyat-performans avantajı” nedeniyle yeniden ivme kazandığını kaydetti.

Seaside Travel yöneticisi Paula Gleeson da özellikle son dakika rezervasyon pazarının oldukça hareketli olduğunu ve operatörlerin sunduğu agresif fiyatların Türkiye ile Kıbrıs satışlarını desteklediğini ifade etti.

La Vida Travel Direktörü Karen Marin Reyes ise Yunanistan’a yönelik taleplerde artış yaşandığını, Türkiye ve Kıbrıs tarafında da tur operatörlerinin sunduğu cazip fiyatların satışları hızlandırdığını söyledi.

TUI ve Dertour, Körfez aktarmalı uçuşları yeniden satışa açtı

Avrupa’nın en büyük turizm gruplarından TUI Group, kararın ardından Orta Doğu bağlantılı destinasyonlara yönelik rezervasyonların yeniden başladığını açıkladı. Şirket, doğrudan bölgeye yönelik yaz talebinin sınırlı olduğuna dikkat çekerken, yaz sezonunda müşterilerinin yaklaşık %75’inin tatil tercihini Avrupa’dan yana kullandığını vurguladı. Buna karşın Körfez havalimanlarının Asya, Avustralya ve Hint Okyanusu destinasyonlarına erişimde kritik rol oynadığına işaret edilerek, aktarma uçuşlarının yeniden açılmasının küresel bağlantıyı güçlendirdiği belirtildi.

Benzer şekilde DERTOUR da Dubai, Abu Dabi ve Doha üzerinden yapılan transit uçuşları yeniden paket tur kapsamına aldı. Şirket, Birleşik Arap Emirlikleri hava sahasının tamamen açılmasını, bölgedeki operasyonel normalleşmenin önemli bir göstergesi olarak değerlendiriyor. Ancak güvenlik koşullarındaki olası hızlı değişimlere karşı uçuş planlarının dinamik şekilde yönetilmeye devam edileceği ifade ediliyor.

İptal ve iade esnekliği korunuyor

Operatörler, iptal ve değişiklik politikalarında ise esnekliği koruyor. DERTOUR, 8 Mayıs’a kadar olan rezervasyonlar için ücretsiz iptal ve değişiklik hakkını sürdürürken, 9–20 Mayıs tarihleri arasındaki seyahatler için eşdeğer turlara ücretsiz değişiklik imkanı sunuyor.

Schauinsland Reisen de benzer bir yaklaşım izleyerek, Birleşik Arap Emirlikleri ve Umman’a yönelik paket turların teorik olarak yeniden yapılabilir hale geldiğini, ancak mevcut güvenlik koşulları nedeniyle müşterilere ücretsiz iptal ve değişiklik hakkı tanındığını açıkladı. Şirket, özellikle Körfez aktarmalı uçuşlarda risk değerlendirmesini sürdürdüğünü ve yolcuları süreç hakkında şeffaf şekilde bilgilendirdiğini belirtiyor.

Öte yandan Coral Travel, Körfez destinasyonlarına yönelik paket turlarda daha temkinli bir tutum sergiliyor. Şirket, 12 Mayıs’a kadar olan kalkışları iptal ederken, bu tarihe kadar olan aktarmalı uçuşlar için ücretsiz iptal ve değişiklik hakkını sürdürüyor. 13 Mayıs sonrası için ise uçuşların yeniden başlatılması planlanırken, bölgeye doğrudan yapılacak seyahatler için nihai kararın hafta içinde verilmesi bekleniyor.

Rusya Tur Operatörleri Birliği verilerine göre Vietnam, 2026 yılının ilk dört ayında Rus turist pazarında tarihi bir büyüme kaydetti. Vietnam Ulusal Turizm İdaresi’nin (VNAT) açıkladığı verilere göre yalnızca Nisan ayında ülkeye gelen Rus ziyaretçi sayısı 137 bin 221’e ulaştı. Bu rakam, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 228’lik artış anlamına geliyor.

İlk 4 ayda üç kat arttı

Ocak-Nisan döneminin tamamında ise Vietnam’a gelen toplam Rus turist sayısı 504 bin 389 oldu. Geçen yılın aynı döneminde bu sayı 166 bin seviyesindeydi. Böylece Rus pazarındaki büyüme dört aylık dönemde yüzde 203’e çıktı.

İlk kez 1 milyon eşiğinin aşılması bekleniyor

ATOR Analitik Servisi, mevcut rezervasyon eğilimleri ve artan uçuş kapasitesi dikkate alındığında, 2026 yılı sonunda Vietnam’a giden Rus turist sayısının ilk kez 1 milyon eşiğini aşacağını öngörüyor. Bu gerçekleşirse, 2019 yılında kaydedilen 646 bin 500 turistlik önceki rekor da geride bırakılmış olacak.

Sektör temsilcilerine göre büyümenin temel nedeni, Rus tur operatörlerinin Vietnam’a yönelik charter ve blok koltuk programlarını ciddi ölçüde genişletmesi oldu. Özellikle 2026 ilkbahar ve yaz sezonunda Vietnam, Rus turistler açısından en hızlı büyüyen yurtdışı destinasyonlarından biri haline geldi.

Rusya pazarındaki payı yüzde 10’a yükseldi

Mayıs tatili döneminde Vietnam, tüm yurtdışı destinasyonları arasında yüzde 10 pay alarak talepte üçüncü sıraya yükseldi. Büyük tur operatörlerinde dikkat çekici artışlar yaşandı. PEGAS Touristik satışlarının geçen yıla göre yüzde 679 arttığını açıklarken, FUN&SUN tarafında büyüme yüzde 1461’e ulaştı. Anex Tour, Intourist ve Russkiy Express gibi operatörler de Vietnam satışlarının yaklaşık iki kat arttığını bildirdi.

Yaz sezonunda Vietnam operasyonları daha da büyütülüyor. Nha Trang’a Moskova, St. Petersburg, Yekaterinburg, Kazan, Novosibirsk ve Vladivostok dahil 15 farklı Rus şehrinden charter uçuş planlandı. Operasyonlarda Anex, PEGAS Touristik, Coral Travel, FUN&SUN ve Intourist aktif rol oynarken, Aeroflot da düzenli tarifeli seferlerle pazarda yer alıyor.

Operasyonlar genişletilecek

21 Mayıs itibarıyla Danang operasyonlarının da genişletilmesi planlanıyor. Böylece Vietnam’ın sadece klasik plaj destinasyonu değil, aynı zamanda kültür, şehir ve aile turizmi açısından da güçlü bir alternatif olarak konumlandığı belirtiliyor.

Kış sezonu satışları da şimdiden başladı. Ikar Airlines uçuşlarıyla Nha Trang ve Phu Quoc’a yönelik paket turlar satışa sunulurken, sektör temsilcileri Vietnam’ın artık Rus pazarı için “yıl boyu çalışan” bir destinasyona dönüştüğünü ifade ediyor.

Kurban Bayramı tatilinin 9 güne uzatılmasının üzerinden henüz 24 saat geçmeden ulaşım sektöründen zam sinyalleri gelmeye başladı. Bilet fiyatlarındaki artışa sosyal medyada çok sayıda vatandaş tepki gösterdi.

Bir sosyal medya kullanıcısı, İstanbul-Hatay uçak biletlerinin 5 bin liradan başladığını belirterek, “Allah sizi bildiği gibi yapsın ya bayramda memlekete gitmek bile lüks” ifadelerini kullandı. İstanbul-Ankara uçak bileti 1500-2000 lira, otobüs bileti 1100-1400 lira arasında seyrediyor. İstanbul-İzmir uçak bileti 3000-5000 lira, otobüs bileti 1300-1500 lira. İstanbul-Gaziantep gibi uzun mesafelerde ise uçak bileti 6000-7300 lira, otobüs bileti 1800-2100 lira arasında değişiyor.

Talep düştü, maliyet arttı

Sözcü’nün haberine göre Türkiye Otobüsçüler Federasyonu Başkanı Mustafa Yıldırım, son beş yılda seyahat talebinin yüzde 50 düştüğünü belirterek, “Akaryakıt, otoyol gibi maliyetlerimiz arttığı için sektör, iş olmamasına rağmen zam yapmak zorunda kalıyor. Yaz dönemine girerken yeniden bir yüzde 20’lik zam gelir” dedi.

İç hat uçak biletlerinde tavan aşıldı

Ulaştırma Bakanlığı’nın belirlediği tavan fiyatlara geçen ay yüzde 14 zam gelmiş ve iç hat biletlerde tavan fiyat 6 bin 990 liraya yükselmişti. Ancak sektörde bilet fiyatları şimdiden bu tutarı geçti. Havayolu şirketlerinin yeni bir zam daha yapabileceği konuşulmaya başlandı.

Raporda, borç artışının büyük ölçüde kamu borçlanmaları kaynaklı olduğu ve artışın özellikle ABD ve Çin’de yoğunlaştığı belirtildi. Küresel borcun Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’ya (GSYH) oranı ise 2023 başından bu yana yatay seyrini sürdürerek ilk çeyrekte yüzde 305 seviyesinde gerçekleşti.

Borç dinamikleri gelişmiş ve gelişmekte olan ekonomiler arasında farklılaşma gösterdi. Gelişmiş ekonomilerde borç oranları düşüş eğilimini korurken, gelişmekte olan ülkelerde artış sürdü. Bu dönemde borç oranlarında en belirgin yükseliş Norveç, Kuveyt, Çin, Bahreyn ve Suudi Arabistan’da kaydedildi.

Toplam borç stokunun dağılımına bakıldığında, hane halkı borçları 65,1 trilyon dolar, finansal olmayan şirket borçları 101,8 trilyon dolar, kamu borçları 108,5 trilyon dolar ve finansal sektör borçları 77,3 trilyon dolar seviyesine ulaştı. GSYH’ye oran bazında hane halkı borçları yüzde 56,2’ye, finansal sektör borçları ise yüzde 65,9’a geriledi. Aynı dönemde finansal olmayan şirket borçları yüzde 88,8’e, kamu borçları ise yüzde 94,8’e yükseldi.

Türkiye’de ise borçluluğun GSYH’ye oranında gerileme kaydedildi. Hane halkı borçlarının oranı yüzde 10 seviyesinde sabit kalırken, finansal olmayan şirket borçları yüzde 38,5’ten yüzde 37,7’ye, kamu borçları yüzde 27,2’den yüzde 26,2’ye düştü. Finansal sektör borçlarının oranı ise yüzde 17,1’den yüzde 17,3’e yükseldi.

Raporda, yaşlanan nüfus, artan savunma harcamaları, enerji güvenliği, siber güvenlik ve yapay zekâ yatırımları gibi yapısal faktörlerin orta ve uzun vadede borç seviyeleri üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturduğu ifade edildi. Ayrıca, Orta Doğu’daki jeopolitik gelişmelerin borçlanma dinamikleri üzerinde etkili olabileceği ve enerji ile gıda fiyatlarındaki artışın mali destek ihtiyacını artırarak borçlanmayı yükseltebileceği belirtildi.

Veri paylaşımında iki farklı yöntem

Tesisler, operasyonel verilerini sisteme iki ana yolla aktarabilecek:

1. Otomatik Entegrasyon (API): Otel Yönetim Sistemleri (PMS) kullanan tesisler, kurulan dijital köprü sayesinde verilerini otomatik olarak TGA'ya iletecek.

2. Manuel Giriş (Tesis Künye): Herhangi bir yazılım kullanmayan veya altyapısı uygun olmayan tesisler, verilerini tesis-kunye.tga.gov.tr adresi üzerinden manuel olarak kaydedebilecek.

Fiyat ve gelir detayları da Bakanlıkla paylaşılacak

Sistemin en dikkat çekici noktalarından biri, tesislerin elde ettiği finansal verilerin de paylaşım kapsamına alınması. TGA ile paylaşılması zorunlu olan veri kategorileri şu şekilde sıralanıyor:

* Genel Operasyonel Veriler: İlgili tarihte geceleyen toplam oda ve kişi sayısı (In-house), sadece o gün giriş (check-in) yapan oda ve kişi sayısı (giren_oda, giren_kisi), elde edilen net oda geliri.

* Mali Veriler (Fiyat ve Gelir): Konaklamalardan elde edilen net oda geliri. Sistem çoklu para birimi desteği sunduğu için tesisler, tahsilat yaptıkları orijinal para birimi (TRY, EUR, USD vb.) üzerinden kur dönüşümü yapmadan veri iletebilecek.

* Demografik Veriler: Misafirlerin uyruk bazlı (ülke ISO kodu) dağılımı, geceleme sayıları ve bu pazarlardan elde edilen gelir dağılımı.

* Satış Kanalı Verileri: Rezervasyonun hangi kanaldan (Acenta, Online, Bireysel vb.) geldiği, kişi sayısı ve kanal bazlı gelir detayları.

7 günlük geriye dönük bildirim kuralı

Entegrasyon sürecinde verilerin güncel tutulması büyük önem taşıyor. Sisteme veri gönderimi her gün düzenli olarak yapılacak ve her paket, işlem yapılan günden geriye dönük son 7 güne ait verileri de içerecek. Sadece gerçekleşmiş (fiili) konaklamalar bildirilecek; iptal, no-show veya opsiyonlu rezervasyonlar veri setine dahil edilmeyecek.

Teknik altyapı ve güvenlik

Veri aktarımı HTTPS protokolü üzerinden JSON formatında gerçekleştirilecek. Yazılım firmaları için "Test" ve "Canlı" olmak üzere iki aşamalı bir entegrasyon süreci kurgulandı. Her tesise özel bir API Anahtarı (X-API-Key) tanımlanarak veri güvenliği en üst düzeyde tutulacak.

Bu sistemle elde edilecek veriler, Türkiye turizminin hedef pazar analizleri, Ortalama Kalış Süresi (ALS) hesaplamaları ve anlık sektör raporlamaları için temel kaynak oluşturacak.

Görüşmenin ardından iki ülke arasında, diplomatik ve hususi pasaport hamillerinin karşılıklı olarak vize yükümlülüğünden muaf tutulmasını öngören anlaşma imzalandı.

Buna göre Türk diplomatik pasaport hamillerinin yanı sıra kamuoyunda “yeşil pasaport” olarak bilinen ve üst düzey devlet memurları, belirli kamu görevlileri ve ihracatçılar ile ailelerine tahsis edilen hususi pasaport sahipleri, Suudi Arabistan’a vizesiz seyahat edebilecek.

Suudiler Türkiye’ye zaten vizesiz seyahat edebiliyor

Suudi Arabistan vatandaşları ise zaten Türkiye’ye vizesiz seyahat edebiliyor.

2016 yılında kurulan ve ilk toplantısını 2017’de Ankara’da yapan Türk-Suudi Koordinasyon Konseyi, Suudi gazeteci Cemal Kaşıkçı’nın 2018’de İstanbul’daki Suudi Arabistan Başkonsolosluğu’nda öldürülmesi nedeniyle yaşanan gerilim sebebiyle askıya alınmıştı. İki ülke ilişkileri bu olayın ardından büyük yara almış, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan Suudi yönetimini uluslararası platformlarda sert dille eleştirmişti.

Suudi Arabistan'dan 1 milyona yakın ziyaretçi geliyır

Konsey, 2021 sonrasında başlayan ilişkilerde yaşanan normalleşme sonucunda ikinci toplantısını 18 Mayıs 2025'te Riyad'da gerçekleştirmişti.

Bugün gerçekleşen üçüncü konsey toplantısında, ikili ilişkilerde son dönemde yaşanan gelişmelerin yanı sıra konsey bünyesinde yer alan "Siyasi ve Diplomatik Komite", "Askeri ve Güvenlik Komitesi", "Kültür, Spor, Medya ve Turizm Komitesi", "Sosyal Kalkınma, Sağlık ve Eğitim Komitesi" ve "Ticaret, Sanayi, Yatırım, Altyapı ve Enerji Komitesi" kapsamında yapılan çalışmaların da ele alınması bekleniyordu.

Hac düzenlemesi vize prosedürü

Dışişleri Bakanlığı kaynaklarına göre bugün imzalanması öngörülen anlaşmanın hac ve umre dışındaki turistik seyahatleri kapsadığı değerlendiriliyor.

Türkiye'den hacca gidecek Türk vatandaşları, Diyanet İşleri Başkanlığı'nca her yıl düzenlenen kura ile belirleniyor.

İki ülke arasında hac düzenlemelerine ilişkin imzalanmış özel protokoller de yer alıyor.

Körfez bölgesinin önde gelen ülkelerinden Suudi Arabistan, İstanbul, Karadeniz ve Bursa gibi destinasyonlar için önemli kaynak pazarlardan biri. 2025 yılında bu ülkeden Türkiye’ye, bir önceki yıla kıyasla yüzde 6 artışla 921 bin ziyaretçi gelmişti.

Kaynak: BBC Türkçe

Tam sezon iptal edilen hatlar

Alman basınında yer alan bilgilere göre, özellikle Frankfurt ve Münih çıkışlı birçok Avrupa hattı yaz boyunca programdan çıkarıldı. Programdan çıkarılan rotalar şöyle:

* Frankfurt – Bydgoszcz ve Rzeszow (Polonya)
* Frankfurt – Stavanger (Norveç)
* Münih – Gdansk
* Münih – Sibiu (Romanya)

Haziran itibarıyla sezon sonuna kadar iptal edilen diğer hatlar ise şöyle:

* Frankfurt – Bordeaux
* Frankfurt – Heringsdorf
* Frankfurt – Katowice
* Frankfurt – Newcastle
* Frankfurt – Stuttgart

Ayrıca Frankfurt çıkışlı Glasgow ve Üsküp uçuşları da Haziran ayında geçici olarak durduruldu.

Bazı hatlar yeniden devreye alınıyor

Öte yandan Lufthansa, talep ve operasyonel koşullara bağlı olarak bazı rotalarda yeniden uçuş planlaması yaptı.

Haziran itibarıyla yeniden başlatılacak hatlar ise şunlar:

* Frankfurt – Cork
* Frankfurt – Lüksemburg
* Münih – Basel/Mulhouse
* Münih – Cenevre
* Münih – Ljubljana
* Münih – Rijeka
* Münih – Stuttgart
* Münih – Tivat
* Münih – Trondheim

Operasyonel optimizasyon ve talep dengesi

Bu hamle, Avrupa havacılık sektöründe artan maliyet baskısı, yakıt fiyatlarındaki yükseliş ve talep dalgalanmalarına karşı kapasite optimizasyonu stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.

Havayolları, özellikle düşük doluluk oranına sahip hatları geçici olarak askıya alarak daha kârlı rotalara odaklanmayı tercih ediyor. Lufthansa’nın yaz sezonundaki bu düzenlemesi de, sektördeki genel kapasite daralması trendini teyit ediyor.

En uygun 5 destinasyon: Abhazya lider

ATOR’un “Sletat.ru” satış verilerine dayanan analizine göre, Mayıs ayında en düşük ortalama tur fiyatlarına sahip destinasyonlar şu şekilde sıralandı:
* Abhazya: 66.500 ruble (yıllık %17 düşüş)
* Rusya (iç turizm): 75.300 ruble (%17 düşüş)
* Belarus: 75.900 ruble (ilk kez ilk 10’da)
* Vietnam: 160.000 ruble (%15 düşüş)
* Tayland: 164.000 ruble (%5 düşüş)

İç pazarda özellikle St. Petersburg, Kafkas Mineral Suları, Kaliningrad ve Tataristan gibi alternatif destinasyonlara talep artışı dikkat çekti.

Türkiye ve Maldivler pahalılaştı

Analize göre bazı popüler destinasyonlar ise uygun fiyat listesine giremedi. Ortalama Türkiye tatili yüzde 7 artışla 173 bin rubleye çıkarken, Mısır tatili fiyatı 180 bin ruble ile sabit kaldı. Çin tatillerinde ortalam fiyat ise yüzde 12 düşüşle 166 bin rubleye geriledi.

Türkiye özelinde dikkat çeken bir diğer trend ise talep yapısındaki değişim oldu. İstanbul ve Ege kıyılarına ilgi artarken, çocuklu aile oranı yüzde 42’den yüzde 29’a geriledi.

Maldivler: fiyat artışı talep profilini değiştirdi

En dikkat çekici gelişme ise Maldivler tarafında yaşandı. Ortalama tur harcaması %80 artarak 360.000 rubleye yükseldi. Bu artışta Körfez aktarmalı ucuz uçuşların azalması ve daha yüksek segment (5 yıldız, her şey dahil) talebinin artması etkili oldu.

Maldivler, 2026 Mayıs döneminde en “aile odaklı” destinasyon haline geldi ve çocuklu rezervasyon oranı %55’e ulaştı.

ATOR analizine göre 2026 yaz sezonu öncesinde turist tercihlerini belirleyen ana faktör yine fiyat oldu. Yakın ve ekonomik destinasyonlar öne çıkarken, uzak pazarlarda ise fiyat/deneyim dengesi belirleyici olmaya devam ediyor.

Üç ayda 2,5 milyon yolcu kaybetti

Middle East Eye’ın Dubai Airports’tan aktardığı verilere göre, 2026 yılının ilk çeyreğinde yolcu trafiği bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla en az 2,5 milyon kişi azaldı. Mart ayında ise düşüş daha dramatik bir seviyeye ulaşarak %66’ya kadar çıktı. Bu gerilemede, Körfez bölgesine yönelik güvenlik endişeleri ve uluslararası havayollarının uçuşlarını askıya alması belirleyici oldu.

Oteller kapandı, ciddi istihdam kayıpları yaşandı

Krizin etkisi yalnızca hava trafiğiyle sınırlı kalmadı. Otellerde doluluk oranları hızla düşerken, bazı tesislerin geçici olarak kapandığı ve istihdamda ciddi kayıplar yaşandığı belirtiliyor. Sektör temsilcileri, özellikle Ramazan döneminde İran’ın füze ve insansız hava aracı saldırılarının yoğunlaştığı günlerde, otellerin yalnızca mahsur kalan yolcularla dolduğunu, ardından talebin hızla gerilediğini ifade ediyor.

Hava sahası tamamen açıldı ama...

BAE Sivil Havacılık Kurumu, bölgedeki toparlanma çabaları kapsamında hava sahasının yeniden tamamen açıldığını duyurdu. Yetkililer, kararın operasyonel ve güvenlik koşullarının kapsamlı değerlendirilmesi sonrası alındığını belirterek uluslararası yolculara güven vermeyi hedefledi. Ancak sektör oyuncuları, bu adımın kısa vadede talebi ne ölçüde canlandıracağının belirsiz olduğuna dikkat çekiyor.

90 hava yolundan yalnızca 51’i geri döndü

Havalimanı operasyonlarında da toparlanma sınırlı kaldı. Dubai’de faaliyet gösteren yaklaşık 90 havayolundan yalnızca 51’inin uçuşlarını yeniden başlattığı ifade edilirken, özellikle Avrupa ve ABD merkezli taşıyıcıların sigorta ve güvenlik kısıtları nedeniyle bölgeye dönüşte temkinli davrandığı görülüyor. Bu durum, transit yolcu trafiğine dayalı iş modelini de zorluyor.

“İstikrarlı ve güvenli küresel merkez” algısında kırılma

Yerel işletmeler ve yatırımcılar açısından ise en büyük sorun güven kaybı olarak öne çıkıyor. Bölgede faaliyet gösteren şirketler, savaşın ilk haftalarında hem turistlerin hem de yatırımcıların hızla alternatif destinasyonlara yöneldiğini, bazı işletmelerin faaliyetlerini sonlandırdığını veya varlıklarını likide ettiğini aktarıyor. Uzmanlara göre bu durum, Dubai’nin “istikrarlı ve güvenli küresel merkez” algısında ciddi bir kırılmaya işaret ediyor.

Tüketici güveninin yeniden kazanılması kritik önemde

Sektör temsilcileri, önümüzdeki haftalarda talebin kademeli olarak geri dönmesini bekliyor ancak toparlanmanın hızının büyük ölçüde bölgedeki güvenlik algısının yeniden tesis edilmesine bağlı olacağı belirtiliyor. Turizm profesyonelleri, özellikle yaz sezonu öncesinde uluslararası uçuşların normale dönmesi ve tüketici güveninin yeniden kazanılmasının kritik önemde olduğuna dikkat çekiyor.

560 km ve altı uçuşlarda ikramı kaldırdı

Delta Air Lines şimdi de artan operasyonel maliyetler ve hizmet standardizasyonu hedefi doğrultusunda uçuş içi servis politikasında önemli bir değişikliğe gidiyor. Şirket, 19 Mayıs itibarıyla 350 milin (yaklaşık 560 km) altındaki kısa mesafeli uçuşlarda yiyecek ve içecek servisini kaldıracağını açıkladı.

Business ve first class yolcuları muaf olacak

Yeni uygulamaya göre, söz konusu mesafedeki uçuşlarda ekonomi sınıfı yolcularına herhangi bir ikram sunulmayacak. Ancak business ve first class kabinlerinde tam servis devam edecek. Bu değişiklik, Delta’nın toplam uçuşlarının yaklaşık %9’unu doğrudan etkileyecek.

Şirket, kararın temel gerekçesini “ağ genelinde daha tutarlı bir hizmet deneyimi oluşturmak” olarak açıklarken, aynı zamanda belirli segmentlerde hizmeti artırma yönünde adım attığını da belirtiyor. Buna göre, 350 mil üzerindeki uçuşlarda özellikle Delta Comfort ve ana kabin yolcuları için yiyecek-içecek seçenekleri genişletilecek. Bu kapsamda günlük uçuşların yaklaşık %14’ünde hizmet seviyesinin artırılması planlanıyor.

Rakiplerde de durum benzer

Karar, sektördeki genel eğilimle paralellik gösteriyor. American Airlines ve Southwest Airlines 250 mil üzerindeki uçuşlarda ikram sunarken, United Airlines bu sınırı 300 mil olarak uyguluyor. Delta’nın yeni eşiği ise 350 mil ile rakiplerine kıyasla daha yüksek bir sınır getiriyor.

Sektör genelinde bu tür operasyonel değişikliklerin arkasında artan yakıt maliyetleri bulunuyor. Özellikle İran kaynaklı jeopolitik gerilimlerin ardından jet yakıtı fiyatlarında yaşanan yükseliş, havayollarını maliyet azaltıcı önlemler almaya zorluyor. Yakıt giderlerinin toplam operasyon maliyetlerinin %30’una kadar ulaşabildiği bir ortamda şirketler, hem hizmet kalemlerini optimize ediyor hem de kapasite ve fiyatlama stratejilerini yeniden şekillendiriyor.

Maliyet baskısı yolcu deneyimini de etkiliyor

Analistler, maliyet baskısının yalnızca hizmet seviyelerinde değil, bilet fiyatlarında da yukarı yönlü etki yaratabileceğine dikkat çekiyor. Nitekim düşük maliyetli taşıyıcı Spirit Airlines’ın piyasadan çekilmesinin ardından rekabetin azalması, fiyatların genel seviyesini yukarı çekebilecek bir unsur olarak değerlendiriliyor.

Delta’nın attığı bu adım, havayolu sektöründe maliyet optimizasyonunun yalnızca kapasite ve fiyat üzerinden değil, yolcu deneyimi unsurları üzerinden de yeniden tanımlandığını ortaya koyuyor.

Proje, Kepez ilçesi Sinan Mahallesi’nde, 28550 ada 13 numaralı parseldeki 19.869 metrekarelik imarlı arazi üzerinde hayata geçirilecek. Havalimanı bağlantısı ve şehir içi ulaşım akslarına yakınlığı, projeyi özellikle iş ve transit yolcu segmenti açısından stratejik bir konuma taşıyor.

134 odalı şehir oteli ve ticari alanlar

Proje kapsamında 134 oda, 268 yatak kapasiteli otel, dükkan ve ofislerden oluşan ticari alanlar ve toplam 5 bloktan oluşan karma yapı planlanıyor.

Otel fonksiyonu yalnızca A Blok’ta yer alacak. Diğer bloklar (B, C, D ve E) tamamen ticari kullanım için ayrılmış durumda. Bu yapı, projeyi klasik şehir oteli konseptinin ötesine taşıyarak gelir çeşitliliği sağlayan karma kullanım modeline dönüştürüyor.

Blok dağılımı ve mimari yapı

Projede öne çıkan blok yapısı şu şekilde:
• A Blok (Otel): 10 kat, 16.467 m² inşaat alanı
• B Blok: 3 kat, 6 dükkân
• C Blok: 10 kat, 7 dükkân + 71 ofis
• D Blok: 10 kat, geniş ölçekli ofis alanları
• E Blok: 2 kat, loft ofisler

Otel bloğu; bodrum, zemin, asma kat, 6 normal kat ve restoran katı olmak üzere toplam 10 kat olarak planlandı. Yapı yüksekliği yaklaşık 35,75 metre seviyesinde olacak. Proje kapsamında toplam 17.657 metrekarelik inşaat alanı oluşturulması planlanıyor.

İnşaat aşamasında 250, işletme aşamasında ise 350 kişinin çalışması planlanan projenin 24 ayda tamamlanarak hizmete açılması planlanıyor.

İkinci çeyrekte etki daha yüksek olacak

Bu yılın turizmde zor bir sene olduğunu belirten Mete Vardar, yaklaşık iki aydır bölgeleri gezdiğini ve otelcilerle temasta olduğunu söyledi. Maliyetlerin artması ve talebin daralmasıyla sektörün zorlandığını kaydeden Vardar, ilk çeyrekte yüzde 4 artış olmasına karşın, ikinci çeyrekte etkinin daha yüksek olacağını ifade etti.

Türkiye’nin turizmde taşıdığı yüksek potansiyele dikkat çeken Mete Vardar, Rusya-Ukrayna savaşıyla başlayan ve ABD ile İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla devam eden yakın coğrafyadaki krizlerin sektörü olumsuz etkilediğini söyledi. Vardar, “Bizim yan coğrafyamız olduğu için biz de etkilendik. Bu anlamda konaklama vergisinin yüzde 1’e düşürülmesi ve 60 milyar liralık kredi desteğinin sektörde önemli bir yansıması olacak. Sağlanan bu desteklerden dolayı memnuniyetimizi iletmek istiyorum.” dedi.

Otelciler farklı destekler bekliyor

Bu desteklerin önemli olduğunu ancak özellikle zor durumda kalan otelcilerin farklı destekler beklediğini ifade eden Vardar, “Otelci dostlarımızın geçici de olsa bir KDV indirimi beklentisi var; bu 2-3 aylık bir dönem. Bunun yanında kış döneminde otellerin açık kalmasını sağlamak amacıyla personel desteği ile ilgili, devletimizin kaynak yaratmasına yönelik de bir beklenti var. Kültür ve Turizm Bakanlığımız bununla ilgili etkili çalışmalar içerisinde. Sayın Cumhurbaşkanımızın turizme bakış açısı da dünkü ifadelerinden net bir şekilde anlaşılıyor. Daha geniş kapsamlı bir destek paketi turizm sektörüne daha olumlu bir hava getirecektir.” diye konuştu.

“Kış döneminin daha rahat geçirilmesi ve turizmin 12 aya yayılması için...”

Mevcut durumda Antalya’daki otellerin mart başında, Ege’deki otellerin ise mayıs başı itibarıyla açıldığını kaydeden Vardar, yapılacak desteklerle otellerin kış dönemindeki 2-3 ayı daha rahat geçireceğini ve turizmi 12 aya yayarak talep artışı sağlayacağını vurguladı. Vardar, “Çünkü 10 yıl içinde 100 milyon turist sayısına ulaşmayı hedefliyoruz. Desteklerle hedefimize çok daha kolay biçimde ulaşabiliriz.” dedi.

Vardar, açıklamalarının devamında şu noktaların altını çizdi:

"Türkiye hakikaten bir cennet. En son 10 gündür Muğla’daydım. Muğla’da 174 tane antik kent var. Bodrum’u ayrı güzel, Marmaris’i, Turunç’u, Dalyan’ı ayrı güzel... Hele hele Dalyan’da iki gün kaldım. Orayı ihmal etmişim. Bazı şeyleri ihmal ediyoruz. Müthiş bir destinasyon. Eko-turizm ile ilgili ilk defa bir köy kabul edildi Dalyan’da. Mandalina, portakal, nar bahçeleri... Türkiye dünyanın en güzel turizm ülkesi."

ABD ve İsrail’in başlattığı İran savaşı, tüm dünyada turizm ve havacılık sektörlerini sarsıyor ve en fazla etkilenen ülkelerden biri de Türkiye. Savaşla birlikte İran, Körfez ve Orta Doğu ülkelerinden Türkiye’ye gelen turist sayısı neredeyse tamamen sıfırlanırken, güvenlik endişeleri nedeniyle Avrupa pazarlarında da büyük çaplı daralmalar yaşandı. Turizmciler son dakikaya kalan sezonu kurtarmak için uğraşırken, hükümet de konaklama vergisi indirimi ve 60 milyar liralık kredi desteği gibi enstrümanlarla zorda kalan turizm sektörünü desteklemeye çalışıyor.

ABD ile İran arasındaki geçici ve kırılgan ateşkes devam etse de kalıcı bir anlaşma sağlanmadığı için belirsizlik sürüyor ve iki ayı aşkın bir süredir turizm sektörü önünü göremiyor.

Peki Coral Travel’ın perspektifinden Almanya ve diğer Avrupa pazarlarında durum nasıl görünüyor? Türkiye talebi ne durumda, seyahatçilerin “bekle-gör” tutumu devam ediyor mu, kayıpların telafi edilmesi mümkün mü?

Coral Travel Group’un Orta Avrupa (Almanya, Avusturya, İsviçre) bölgesinden sorumlu Başkan Yardımcısı Koray Çavdır, sektörün sıcak gündemini Turizm Ekonomi Haber Müdürü Savaş Daş’a değerlendirdi.

“Talep daha güvenli destinasyonlara kaydı”

Körfez ve İran merkezli savaş, Almanya ve Avrupa pazarlarını genel olarak nasıl etkiledi?

Pazar dinamikleri üzerinde olumsuz etkiler yarattığını gözlemliyoruz. Almanya çıkışlı rezervasyonlarda düşüşler yaşanırken, Avrupa genelinde seyahat talebinde de bir yavaşlama görüldü. Turistler daha temkinli davranmaya başladı. Orta Doğu bağlantılı seyahatlerde ciddi bir “çözülme” yaşanırken, talep daha güvenli görülen bölgelere yöneldi.

“Pazardaki daralma yüzde 50’yi buldu”

Türkiye, Mısır ve Kıbrıs talebinin ciddi şekilde gerilediğine ilişkin açıklamalar Coral Travel tarafından da teyit ediliyor mu? Daralmaya ilişkin yaklaşık oran nedir?

Türkiye, Mısır ve Kıbrıs’a yönelik talep de benzer şekilde negatif etkilendi. Pazarda bu üç destinasyona yönelik %40 ile %50 arasında seyreden bir gerileme var. Coral Travel olarak pazardan bir nebze daha iyi durumdayız. Bunun sebebi de satış ve pazarlama ekip yapılanmamız ve ekibimizin son iki ayda aldığı aksiyonlar ve gerçekleştirdiği etkinliklerdir. Bu etkinliklerimize, durumun ciddiyetinin farkında olmaları nedeniyle destek ve katkı veren oteller var. Onlara burada özellikle teşekkür etmek istiyorum.

“Türkiye hâlâ cazip bir destinasyon”

Türkiye talebinin düşmesinde sadece jeopolitik gelişmeler mi etkili oldu, yoksa birkaç yıldır dillendirilen Türkiye’nin artık pahalı hâle geldiğine ilişkin söylemler de etkili oluyor mu?

Küresel enerji ve gıda maliyetlerindeki artıştan kaynaklı bir fiyat artışı söz konusu olsa da Türkiye’nin hâlâ Avrupa’daki rakiplerinin standartlarının üzerinde bir hizmet kalitesi sunduğunu göz ardı etmemek gerek. Erken rezervasyon fırsatları ve farklı bütçelere uygun segment çeşitliliği, Türkiye’nin hâlâ cazip bir destinasyon olmasını sağlıyor.

“Her 5 Avrupalıdan birinin ilk önceliği güvenlik”

Gelinen noktada ABD/İsrail ile İran arasında her an tekrar savaşa evrilebilecek geçici bir ateşkes söz konusu. Avrupa seyahat pazarı, “savaş olabilir” ihtimalini satın aldığı için mi tüketiciler hâlâ bekle-gör pozisyonunda?

Evet, Avrupa seyahat pazarındaki duraksama bu “bekle-gör” psikolojisinden kaynaklanıyor. Avrupa Seyahat Komisyonu (ETC) verilerine göre, her 5 Avrupalıdan biri için “güvenlik” şu an bir numaralı tatil kriteri konumunda. “Savaş olabilir” ihtimalini değerlendiren kesim, seyahatten vazgeçmese de rotasını “güvenli liman” olarak gördüğü bölgelere çeviriyor. Ancak artık bu durum sadece bir güvenlik endişesi değil, aynı zamanda operasyonel belirsizliklerin (yakıt, uçuş iptalleri) fiyata nasıl yansıyacağını görme isteğini de yansıtıyor.

“Yüksek sezona ve sonbahara dönük son dakika talebi kaybı telafi etmez”

Son dakikada Türkiye’ye dönük büyük ölçekli bir talep bekliyor musunuz?

Tüketicilerde yüksek sezona ve sonbahara yönelik tereddüt var. O dönemlere yönelik hareketlenebilecek potansiyel talep, sezonun kaybını kompanse edecek yoğunlukta olmayacak. Biz de bunları dikkate alarak bu sezon için planlamamızı güncelliyoruz. Pazarda son dakika satışları ağırlıklı, ancak bu satışlar da aksiyon doğrultusunda oluşuyor. Yani aksiyon alıyorsanız satış alabiliyorsunuz, aksiyon almıyorsanız satış alamıyorsunuz. Her ne kadar doğu destinasyonlarından batı destinasyonlarına bir satış kayması gözlemlense de oluşan kaybı kompanse etmeyecektir. Kara ve deniz yolu ile ulaşılabilecek destinasyonlara, kamp/karavan tatiline ve büyük kruvaziyer gemilerine de yöneliş olacaktır.

“Küçük revizyonlar yaparak verimliliği sürdüreceğimizi düşünüyoruz”

TUI Grubu’nun 2026 kârlılık hedefini aşağı yönlü revize ettiği biliniyor. Coral Travel 2026 hedeflerine hâlâ bağlı mı, yoksa hedeflerde bir revizyon söz konusu olabilir mi?

Almanya pazarının en hızlı büyüyen tur operatörlerinden biri olan Coral Travel olarak 2025’te 2,4 milyon Avrupalı turiste hizmet verdik. DACH bölgesinde (Almanya, Avusturya, İsviçre) ve Polonya’da kaydedilen güçlü performans sayesinde toplam misafir sayımız 3,8 milyona ulaştı. 2026 yılında Avrupa’nın en büyük beş tur operatörü arasındaki konumumuzu daha da güçlendirerek bu başarıyı sürdürülebilir kılmak istiyoruz. Sadece Avrupa pazarına değil, 15 farklı kaynak pazardan turist taşıma kapasitemiz de bizi rakiplerimizden farklılaştırıyor ve geleceğe güvenle bakmamızı sağlıyor. Güçlü ortaklarımız, adil fiyat-performans dengemiz ve kaliteli hizmet anlayışımızla küçük revizyonlar yaparak verimliliğimizi sürdüreceğimizi düşünüyoruz.

“Acentelerle uzun soluklu ilişkiler kuruyoruz”

Bunların dışında, sizin gözlemlediğiniz ve turizm kamuoyu ile paylaşmak istediğiniz başka başlıklar/detaylar var mı?

Acentelerimizle güvene dayalı, uzun soluklu ilişkiler kuruyoruz. Güçlü performansın yanı sıra sürdürülebilir bir iş modeline inanıyoruz. Bugün Almanya’da yaklaşık 5.800, Avusturya’da 500 ve İsviçre’de 300 aktif acente ile iş birliği içindeyiz. Her üç pazarda da önemli bir büyüme potansiyeli görüyoruz. Özellikle Avusturya’daki operasyonlarımızı iki kattan fazla büyütmüş olmamız, yerel ekibimizin acentelerle kurduğu yakın iş birliğinin ve birlikte çalıştığımız otellerle sağladığımız uyumun somut bir sonucu.

Eda Topçuoğlu, Conrad Istanbul Bosphorus bünyesinde pazarlama ve iletişim yöneticisi ve ardından da pazarlama ve iletişim müdürü olarak görev yaptı. Otelin 30. yıl dönümüne özel kampanya serisinin iletişim strateji ve uygulama süreçlerini yönetti. Bunun yanı sıra, Monteverdi Ristorante’nin açılış ve marka konumlandırma çalışmalarına liderlik ederek, restoranın kısa sürede Gault & Millau, Michelin Guide ve bir çok uluslararası ödüle layık görülmesinde önemli rol oynadı.

Conrad tarafından yapılan açıklamada, Eda Topçuoğlu’nun başarılı performansı ve stratejik katkıları doğrultusunda pazarlama ve iletişim direktörlüğü görevine getirildiği belirtildi Yeni görevinde Topçuoğlu, Conrad Istanbul Bosphorus’un tüm pazarlama ve iletişim stratejilerinden sorumlu olacak; dijital pazarlama, halkla ilişkiler, sosyal medya ve etkinlik yönetimi süreçlerine liderlik edecek.

Topçuoğlu’nun Conrad Istanbul Bosphorus’un lüks segmentteki konumunu daha da güçlendirerek, yaratıcı yaklaşımlarla büyümeyi desteklemeyi ve misafir deneyimini odağa alan projeler geliştirmeyi hedeflediği kaydedildi.

Sorun fiyat değil tedarik

Financial Times’ta yer alan habere göre, krizin merkezinde Hürmüz Boğazı’ndaki jeopolitik gelişmelerin küresel yakıt tedarik zincirini sekteye uğratması yer alıyor. Sektör, bugüne kadar yakıt fiyatlarındaki dalgalanmalara karşı hedge mekanizmaları ve kapasite planlamalarıyla önlem alabiliyordu. Ancak bu kez sorun fiyat değil, doğrudan yakıtın erişilebilirliği olduğu için mevcut planlama modelleri yetersiz kalıyor.

En sert daralma THY, Air China ve Lufthansa’da

Kapasite kesintileri küresel ölçekte yayılırken, en sert daralmaların Türk Hava Yolları, Air China ve Lufthansa gibi büyük taşıyıcılarda görüldüğü belirtiliyor. Özellikle Lufthansa’nın Ekim ayına kadar toplam 20 bin uçuş iptali planladığı ifade ediliyor.

Bunun yanı sıra Emirates, United Airlines, British Airways, American Airlines ve All Nippon Airways gibi küresel oyuncular da kapasite azaltımına giden şirketler arasında yer alıyor. Daha sınırlı kesintiler ise KLM ve Delta Air Lines gibi taşıyıcılarda görülüyor.

Hükümetler de krize karşı farklı önlemler almaya başladı. Singapur ve Tokyo’daki otoriteler, havayollarından yakıt tüketimini sınırlamak adına ek sefer planlamamalarını isterken, Vietnam yönetimi doğrudan yakıt kotalaması uygulamasına geçti.

Daha seçici davranmak sorunda kalıyorlar

Tüm bu gelişmeler, havacılık sektörünün en kritik dönemi olan yaz sezonu öncesinde gerçekleşiyor. Artan belirsizlik nedeniyle havayolları, hangi hatların korunacağı ve hangilerinin askıya alınacağı konusunda daha seçici davranmak zorunda kalıyor. Bu durum, yalnızca operasyonel planlamayı değil, aynı zamanda destinasyon bazlı talep dağılımını ve turizm hareketliliğini de doğrudan etkiliyor.

Uzmanlara göre mevcut kriz, havacılık sektöründe “yakıt fiyatı yönetimi”nden “yakıt erişimi yönetimi”ne geçişin ilk büyük testi olarak öne çıkıyor. Bu yeni denklem, önümüzdeki dönemde uçuş ağlarının yeniden şekillenmesine ve kapasite stratejilerinin köklü biçimde değişmesine yol açabilir.

Aynı dönemde turizm gelirleri daha güçlü bir performans sergileyerek Mart’ta yüzde 5,4 artışla 9,6 milyar euroya, ilk çeyrekte ise yüzde 6,3 artışla 25 milyar euroya yükseldi.

İngiltere’den 3,2 milyon turist aldı

İspanya’nın en büyük kaynak pazarı olan Birleşik Krallık, Mart ayında yaklaşık 1,27 milyon ziyaretçi ile liderliğini korudu. Bu pazar Mart ayında yüzde 2,1 büyürken, ilk çeyrekte yüzde 2,3 büyüme ile 3,19 milyon ziyaretçi girişi sağladı. Gelir tarafında ise Mart ayında 1,44 milyar euro ile toplam harcamanın yüzde 14,9’unu oluşturmasına rağmen büyüme kaydedemedi.

Almanya ve Fransa pazarlarında son durum

Almanya pazarı Mart’ta 924 bin ziyaretçi (+yüzde 2,9) ve ilk çeyrekte 2,08 milyon ziyaretçi (+yüzde 1,2) ile ikinci sırada yer aldı. Alman turistlerin Mart ayı harcaması 1,28 milyar euro olurken, yıllık artış sınırlı kalarak yüzde 0,1 seviyesinde gerçekleşti.

Fransa pazarı Mart ayında 798 bin ziyaretçi ile yüzde 4,4 büyüme kaydetse de ilk çeyrekte yüzde 5,9 daralarak 2 milyon ziyaretçiye geriledi. Mart ayında Fransızların İspanya’da yaptığı harcama ise yüzde 1,6 oranında artarak 660 milyon euro ile toplam içinde daha düşük pay aldı.

Orta ölçekli pazarlarda karmaşık görünüm

İtalya, Mart ayında 434 bin ziyaretçi ile hafif daralma (-yüzde 0,9) yaşasa da ilk çeyrekte yüzde 5,2 artışla 1,16 milyon ziyaretçiye ulaştı. Harcama tarafında ise Mart’ta 374 milyon euro ile sınırlı büyüme (yüzde 1,7) görüldü.

Hollanda pazarı Mart ayında yüzde 4,9 düşüşle 288 bin ziyaretçiye gerilerken, ilk çeyrekte de yüzde 5 daralma ile 762 bin seviyesinde kaldı. Bu pazar gelir sıralamasında ilk altıya giremedi.

İrlanda pazarı ise dikkat çekici bir performans sergiledi. Mart ayında yüzde 18,3 artışla 194 bin ziyaretçiye ulaşan pazar, ilk çeyrekte yüzde 11 büyüme ile 526 bin ziyaretçiye çıktı.

Üst gelir grubu segmentinde İskandinav ülkeleri öne çıkıyor

Ziyaretçi sayısında ilk altıda yer alan İskandinav ülkeleri, gelir tarafında çok daha güçlü bir konumda bulunuyor. Mart ayında 438 bin ziyaretçi ile yatay seyir izleyen pazar (yüzde +0,3), 781 milyon euro ile toplam harcamanın yüzde 8,1’ini oluşturdu. İskandinavların kişi başı ortalama harcaması 1.781 euro ile ortalamanın oldukça üzerinde.

ABD ve diğer uzun mesafe pazarlar

ABD pazarı Mart ayında yüzde 8,9 artışla 348 bin ziyaretçiye, ilk çeyrekte ise yüzde 5 artışla 732 bin ziyaretçiye ulaştı. Bu pazar gelir tablolarında “diğer ülkeler” segmenti içinde yer alsa da yüksek harcama potansiyeli ile büyümeyi desteklemeye devam ediyor.

“Diğer dünya ülkeleri” ise Mart ayında yüzde 10,5 artışla toplam 5,07 milyar euro harcama yaratarak gelir büyümesinin ana sürükleyicisi oldu.

Kişi başı ve günlük harcamada artış

Mart ayında kişi başı ortalama harcama yüzde 2,1 artışla 1.411 euroya yükselirken, günlük harcama yüzde 4,8 artarak 198 euroya çıktı. Ortalama konaklama süresi ise 7,1 gün ile hafif geriledi.

2026’nın ilk çeyreğinde İspanya turizminde temel eğilim, ziyaretçi artışının sınırlı kalmasına karşın gelirlerin daha hızlı büyümesi oldu. Özellikle yüksek harcama yapan pazarlardaki performans, toplam gelir artışını desteklerken; Fransa ve Hollanda gibi bazı büyük pazarlardaki daralma dikkat çekti.

Sahil Güvenlik ve Kaymakamlık koordinasyonunda gerçekleştirilen 9 kilometrelik inceleme kapsamında; kaçak platformlar, tüneller, asansör sistemleri ve çeşitli yapılaşmaların Kıyı, İmar ve Koruma Kanunlarına aykırı olduğu belirlendi. Antalya Valiliği öncülüğünde başlatılan süreçte, doğal silüeti bozan yapıların kaldırılması için uygulama aşamasına geçildi.

Tespit edilen alanlardan 10’u için izin süreçlerinin devam ettiği, 8 noktanın ise Koruma Bölge Komisyonu gündemine alınacağı bildirildi. Ayrıca 6 kaçak yapı ile ilgili Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulunuldu.

Otelin yapı kayıt belgesi iptal edildi

Denetimlerde yer alan bir otelin yapı kayıt belgesi iptal edilirken, bazı projelerin ise koruma amaçlı imar planlarına uygun şekilde onay aldığı belirtildi. Öte yandan, daha önce bölgede yer alan ve yeniden yapımı gündeme gelen otel projeleriyle ilgili yargı süreçlerinin devam ettiği bilgisi paylaşıldı.

Uzmanlar, Antalya falezlerinin dünyada nadir görülen “tufa kıyı falezi” yapısıyla öne çıktığını vurgulayarak, bölgedeki yapılaşmanın doğal habitat ve jeolojik bütünlük üzerinde risk oluşturduğuna dikkat çekiyor.

Yurt dışında Avrupa turları ve vizesiz rotalar ilgi görüyor

Uzun tatil süresi, yurt dışı seyahatlere olan ilgiyi de artırdı. Özellikle İtalya ve İspanya gibi Avrupa destinasyonları yoğun talep görürken; Roma, Floransa, Amsterdam ve Londra gibi şehirler öne çıkıyor. Vizesiz alternatiflerde ise Balkanlar, Tayland ve Bakü, tatilcilerin tercih ettiği rotalar arasında yer alıyor.

Kültür turları ve kombin programlar yükselişte

Bu yılın en dikkat çeken trendlerinden biri de kültür turlarına olan ilginin artması. GAP, Kapadokya, Karadeniz ve Likya turları yoğun talep görürken; tatilciler bu rotaları deniz tatiliyle birleştiren programlara yöneliyor. Ayrıca yalnızca İstanbul çıkışlı değil; Ankara, Bursa ve Eskişehir çıkışlı turlara olan talep de artış gösteriyor. Bu durum, seyahat planlarının daha geniş kitlelere yayıldığını ortaya koyuyor.

Devlet baba nasıl daha fazla yanımızda olur diye düşünürken...

Devlet ana, devlet baba nasıl daha fazla yanımızda olur diye fikir teatisinde bulunurken, konaklama vergisinin yüzde 1’e düşürülmesine ilişkin kararname yayımlandığını belirten İsmet Öztanık, “Bu, kısa vadede ciddi bir can suyudur. Hakkını teslim etmek gerekiyor; nitekim yakın zamanda 60 milyar liralık bir destek paketi de açıklanmıştı.” dedi.

Kriz sonrası önemli konulardan birinin, hızlı toparlanmak adına etkili tanıtım olduğunu kaydeden Öztanık, bu noktada Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı’nın (TGA) bütçesinin önemine dikkat çekti. Öztanık, “TGA’nın sektör ve hazineden gelen 180 milyon dolarlık bir bütçesi var ama 200’ü aşan krizlerde Bakanlığımızın ve Hazine’nin destekleri oluyor ve bunlar çok ciddi destekler.” ifadelerini kullandı.

“Türk Hava Yolları mantıklı bir karar aldı...”

İsrail ile ABD’nin saldırılarıyla başlayan İran savaşı nedeniyle Türkiye’nin de bulunduğu bölgeye dönük çekince oluştuğunu kaydeden Öztanık, “Türk Hava Yolları, mantıklı bir kararla bazı uçuş kapasitelerini batıdan doğuya kaydırdı. Çin’in geçen seneki kapanışı (Türkiye’ye gelen Çinli turist sayısı) 450-500 bin civarında. Öte taraftan sadece İngiltere’den bile 5 milyon insan geliyor. Türkiye İngiltere’de 20 katına çıkabilir. Bakanlığımızın orada tek taraflı vize serbestisi, THY’nin Çin slotlarının artırılmasıyla ilgili diplomatik çabalar ve Çin’den mütekabil seferlerin artırılması gibi akıllıca stratejileri oldu.” diye konuştu.

“İkinci çeyrekte dayak yiyeceğiz”

Konaklama vergisinin yarıya indirilmesinin, senede ciroda iki aylık nakit akışı getirebileceğini söyleyen Öztanık, sağlanan 60 milyar liralık kredinin bir anda tükeneceğine dikkat çekti.

Turizm sektörünün “dayak yediğini” kaydeden Öztanık, “Turizm, Türkiye’nin her zaman can suyu, her zaman sıcak para girişi. Dolayısıyla zaten gözü gibi bakılması gereken bir sektör. Devletin turizmi ele alış biçimi son 10 yılda çok daha stratejik bir hâle geldi.” dedi.

İlk çeyrek turizm verilerinde bir miktar artış yaşandığını, ancak ikinci çeyrekte geçen yıldaki rakamların yakalanmasının bile başarı olacağını kaydeden Öztanık, “Bu sene ciddi bir artış beklentisi vardı. Seneye böyle bir realite ile başladık; yanı başımızda savaş var. Dünyanın yakın zamanda gördüğü en büyük savaş bu. Türkiye bu savaştan çift taraflı etkilendi ama bu krizden en hızlı çıkabilecek ülke de kendi insan kaynağı ve özel sektör dinamizmi ile yine Türkiye olacak. Evet, ikinci çeyrekte dayak yiyeceğiz ve turizmde şu anda yaygın olan ‘bekle-gör’ durumu Türkiye’nin bugünkü sorunu değil. Yakın coğrafyanın her zaman yakın zamanlı rezervasyon yapma eğilimi var Türkiye’ye. Ancak uzak pazarlar son dakikacı olamaz.” yorumunu yaptı.

“Türkiye turizm sektörünün hata yapma kapitali yok”

Türkiye turizm sektörünün hata yapma “kapitali” olmadığını, risk sermayesi anlamında nokta atışı yürümek zorunda olduğuna dikkat çeken Öztanık, “Yatırımlarda, maliyetlerde, insan kaynakları yönetiminde, iç pazar bileşenleri olarak sapla samanı birbirine karıştırmayalım, kendi ayağımıza kurşun sıkmayalım. Medya yasağı olan rakip ülkelerimiz var. Adamın tepesine her gün bomba düşüyor ama medya yasağı var. Adam evinden şarapnel görüyor...” diye konuştu.

“Bomba düşer düşmez Dubai’yi terk ettiler”

“İstanbul Dubai olur mu?” tartışmalarına da değinen İsmet Öztanık, “Biz Dubai olamayız. Olmamıza da gerek yok. Dubai, Batı’dan gelenlerin Orta Doğu’daki konfor destinasyonu oldu. Yabancılara özel yasalar var... Bir şeyi kılıfına uydurmak anlamında Dubai inanılmaz. İnsanları mutlu ediyorlar. Ama ne oldu mutlu ettikleri insanlar? Bir bomba düşer düşmez orayı terk ettiler. Ben insanların oraya gitme kararını eleştirmiyorum. Evet, vergi indirimi var, yaşam tarzı var ama bir yandan çok ciddi pahalanan bir yer. Çok ciddi altyapı sorunları ve trafiği olan bir yer. Ama oraya giden bizim vatandaşımız bile oranın propagandasını yapıyor. İstanbul’un finans merkezi olma konusunda ise makro düzeyde işler yapılıyor. Bizim Dubai olmamıza gerek yok. Dubai fanusun içinde, suni bir yer. Dubai’nin tanıtım bütçesi Türkiye’nin üç katı. Olmak zorunda çünkü adam çölde bir hikâye satıyor.” dedi.

“Turizm tek başına bir lokomotif”

Mevcut döviz kurlarından dolayı turizmciden ihracatçıya ve tekstile kadar mutsuz kesimler olduğunu kaydeden Öztanık, turizm sektörünün yatırım ve işletme aşamasında çok sayıda sektöre dokunduğuna dikkat çekti. Öztanık, “Turizm tek başına bir lokomotif, bir bacasız sanayi. Evet, baskılanan bir kur var. ‘Şu anda kur kaç olmalı?’ derseniz, turizmci 100 liraya da tamam der. Ama oradan da enflasyon gelecek tekrar. Bir acı reçete var. Bu acı reçeteyi hepimiz çekiyoruz.” değerlendirmesini yaptı.

“Pandemiden bu yana turizme 1,1 milyar lira yatırdık”

Pandemiden bu yana turizm sektörüne 1,1 milyar lira yatırım yaptıklarını anlatan Öztanık, grup şirketlerinde şu anda 2 bin kişiyi istihdam ettiklerini söyledi. Öztanık, “Bu yatırımları yaparken bize, affedersiniz, ‘geri zekâlı’, ‘salak’ gözüyle bakanlar da oldu. ‘Sen niye bu ortamlarda bu yatırımları yapıyorsun, paranı faize koysana...’ diyenler oldu. Ama biz de bu taraftaki ülkenin daha değerli olacağına kanaat getirip bu yatırımları yaptık.” dedi.

2026 sezonunun şu dönemine kadar aldıkları rezervasyonların geçen yılın aynı döneminin yüzde 10 üzerinde olduğunu kaydeden Öztanık, “Sezona tüm lokasyonlarımızda (İstanbul, Bodrum, Kapadokya) büyük beklentilerle girdik. Ancak şu anda geriden geliyoruz. Buna rağmen senenin devamında her şey yolunda giderse 2025 rakamlarını yakalayabiliriz.” şeklinde konuştu.