"Savaşın gölgesi Antalya'nın sahillerine düşmüştür"

Bugün geldiğimiz noktada mesele artık turizm iyi mi gidiyor, kötü mü gidiyor tartışması değildir. Mesele, küresel risklerin doğrudan Türkiye’nin turizm omurgasına temas ettiği bir yapısal baskı dönemidir. Orta Doğu’da büyüyen çatışmalar ve Rusya–Ukrayna savaşı, yalnızca jeopolitik başlıklar değildir.

Bu savaşın gölgesi artık Antalya’nın sahillerine düşmüştür, Ege'nin otellerine düşmüştür, Bodrum’un restoranlarına düşmüştür, İstanbul’un çarşılarına yansımıştır ve Van’dan Mardin’e kadar ülkenin dört bir yanına kadar uzanmıştır.

"Zincirin tamamı ciddi risk altında"

Turizm, ekonomimizin yaklaşık %10–12’sini oluşturan güçlü ancak aynı zamanda kırılgan bir sektördür. Bu nedenle turizm, sadece ekonomik bir faaliyet değil, aynı zamanda bir güven yönetimidir. Turizm yalnızca otellerden ibaret değildir. Bu sektör; çiftçinin ürününü, esnafın kazancını, çalışanın gelirini ve 50’den fazla yan sektörü doğrudan etkileyen geniş bir ekonomik yapıyı kapsar. Bu nedenle bugün, bu zincirin tamamı ciddi bir risk altında bulunmaktadır.

2026 yılında yaşanan olumsuz gelişmeler, sezonun en kritik başlangıç dönemi olan Nevruz ve Paskalya takvimine denk gelmiş; ülkemize olan talebi daraltmıştır.

Rezervasyonlarda yüzde 25'e varan yavaşlama

İran ve çevre ülkelerden gelen turist sayısında ciddi düşüş var! Bu durum; Van’ı etkiliyor, Ağrı’yı etkiliyor, Hakkari’yi etkiliyor, Mardin’i etkiliyor, Gaziantep’i etkiliyor. Yani sadece sahil değil, Anadolu’nun ekonomisi etkileniyor! Bugün sahadan gelen tablo nettir: Rezervasyon hızında %20–25’e varan yavaşlama, artan iptaller ve değişen turist davranışı… Talep tamamen kaybolmamış, ancak ertelenmiştir.

Artık erken rezervasyon değil, son dakika kararları belirleyicidir.Bu durum sektörün önünü görmesine mani olmaktadır. Bakınız çok açık söylüyorum:

Bu daha başlangıçtır! Eğer bu kriz derinleşirse; Yaz sezonunda kayıp büyüyecek, Sonbaharda pazar kaybı kalıcı hale gelecek ve Türkiye, sadece bir sezon değil, yıllar sürecek bir rekabet kaybı yaşayacaktır!

Diğerleri fiyat artırıyor, Türkiye indirim yapıyor

Aynı anda rakiplerimizde ne oluyor? İspanya doluyor, Yunanistan fiyat artırıyor, İtalya talebi yönetiyor. Peki Türkiye ne yapıyor? İndirim yapıyor, Fiyat kırıyor, Kârından vazgeçiyor. Yani; Türkiye ucuzlayarak ayakta kalmaya çalışıyor, Rakipleri pahalılaşarak büyüyor! Bu tablo sürdürülebilir değildir! Bu sadece bir fiyat farkı değildir. Bu, iki farklı turizm modelidir: Biri değer odaklı büyür, diğeri sadece sayılarla ayakta kalmaya çalışır.

Ve değer üretmeyen model, uzun vadede pazar kaybetmeye mahkûmdur. Aynı anda İran merkezli kriz sadece talebi düşürmüyor, maliyet baskısını da oldukça arttırıyor. Petrol fiyatlarını artırıyor, Jet yakıtını yükseltiyor, Uçuş maliyetlerini katlıyor, belirsizlik nedeniyle uygulanan ücretsiz izinlerle kalifiye personel açığı yaşanıyor.

ÖTV ve vergi yüklerinin hafifletilmesi talebi

Bugün sektör, azalan talep ile artan maliyetlerin kıskacı altındadır ve bu sürdürülebilir değildir. Bu tabloyu doğru okumak zorundayız. Çözüm açıktır: Konaklama vergisinin yarıya indirilmesi veya kaldırılması, ÖTV ve vergi yüklerinin hafifletilmesi, enerji ve ulaşım maliyetlerinde destek sağlanması, SGK prim desteği verilmesi, havacılık ve tur operatörlerine finansal destek sunulması.

Bunlar teşvik değil, ülke ekonomisine yapılan yatırımlardır. Tanıtım politikaları güven algısını güçlendirecek şekilde yeniden kurgulanmalıdır. TGA bu dönemde önemli rol üstlenmesi gerekir. İç turizm ise bu yapının sigortasıdır; güçlü bir iç pazar, kriz dönemlerinde en büyük dayanaktır.

"Parçalı yönetim ve siyasi ayrışma turizmde kayıp üretir"

Tatil kredisi gibi iç turizmi destekleyici önlemler alınmalıdır. Ekonomi Koordinasyon Kurulu, Bakanlıklar, TOBB, TGA, Bankalar Birliği (Covid döneminde Başkan ve kamu bankalarının desteği önemliydi) havayolu şirketleri, Turizm STK'ları ve sektör temsilcileri aynı masada olmalıdır. Parçalı yönetim ve siyasi ayrışma turizmde kayıp üretir. Ve son olarak şunu ifade etmek isterim: Turizm sektörü zayıf olduğu için değil, doğru yönetilmediğinde kırılgan hale gelir.

Unutmayalım: Turizmde pazarı kaybetmek ve fiyat düşüşü hızlıdır, pazarı yeniden kazanmak ve fiyat artışı ise uzun zaman alır."

Birçok hat ekonomik olmaktan çıktı

FIA bünyesinde yer alan Air India, IndiGo ve SpiceJet gibi büyük taşıyıcılar, mevcut maliyet ortamının birçok hattı ekonomik olmaktan çıkardığını ve fiyatların bu seviyede kalması halinde operasyonları gözden geçirilmek zorunda kalınacaklarını belirtti.

Yakıt masrafı km başına 200 bin rupiyi aştı

Sektördeki temel sorun, havacılık türbin yakıtı (ATF) fiyatlarındaki sert artış. Ortadoğu ve Körfez bölgesindeki jeopolitik gerilim nedeniyle son dönemde yakıt fiyatlarının kilometre başına 200 bin rupi (2.100 dolar) seviyesini aşması ülkedeki havacılık sektörünü zor durumda bıraktı.

Normal şartlarda havayolu maliyetlerinin yüzde 30-40’ını oluşturan yakıt giderleri, mevcut tabloda yüzde 55-60 seviyelerine kadar yükselmiş durumda. Bu değişim, sektörün kârlılığını ciddi şekilde aşındırırken, özellikle uluslararası hatlarda fiyatlama esnekliğinin sınırlı olması nedeniyle maliyet artışlarının yolcuya yansıtılması zorlaşıyor.

Tüketim vergisi ve KDV indirimi talebi

Mevcut koşulların nakit akışları üzerinde de baskı yarattığını ve finansal riskleri artırdığını belirten FIA, hem kısa vadeli hem de yapısal önlemler talep etti. Kısa vadede jet yakıtı üzerindeki yüzde 11’lik tüketim vergisinin geçici olarak kaldırılmasını talep eden federasyon, eyalet bazında yüzde 25’e kadar çıkabilen KDV oranlarının da düşürülmesini istedi

Uzun vadede ise sektör, jet yakıtı fiyatlandırmasında daha öngörülebilir bir mekanizma talep ediyor. Özellikle rafineri marjları ile ham petrol fiyatları arasındaki uyumsuzluğun, petrol fiyatları düşse bile jet yakıtının yüksek kalmasına neden olduğu ve bunun planlama süreçlerini zorlaştırdığı ifade ediliyor.

Tedbir almak kaçınılmaz hale gelecek

Havayollarına göre bu durum yalnızca maliyet artışı değil, doğrudan operasyonel sürdürülebilirlik sorunu yaratıyor. Yakıt fiyatlarının yüksek seviyelerde kalması halinde kapasite azaltımı, hat optimizasyonu ve bilet fiyatlarında artış kaçınılmaz görünüyor.

Küresel ölçekte de benzer bir eğilim dikkat çekerken, birçok havayolu şirketi artan yakıt maliyetlerini dengelemek için ya fiyat artışına gidiyor ya da düşük kârlı hatları askıya alıyor. Hindistan’da ise şirketler şu ana kadar maliyet artışının bir kısmını absorbe etmeyi başarsa da, sektör temsilcileri bu durumun sürdürülebilir olmadığını vurguluyor.

İşte havayolu şirketlerinin güncel uçuş durumları ve operasyonel kararları:

Avrupalı taşıyıcılarda uzun süreli iptaller

• Lufthansa Grubu: Lufthansa, Swiss, Austrian, Brussels Airlines ve Edelweiss; Dubai ve Tel Aviv uçuşlarını 31 Mayıs’a kadar askıya aldı. Abu Dabi, Amman, Beyrut ve Riyad dahil pek çok noktaya uçuşlar 24 Ekim’e kadar durduruldu.
• Air France-KLM: Air France; Tel Aviv, Beyrut, Dubai ve Riyad seferlerini 10 Mayıs’a kadar askıya alırken; KLM, Riyad ve Dubai uçuşlarını 14 Haziran’a kadar durdurdu.
• British Airways (IAG): Orta Doğu kapasitesini düşüren şirket, Cidde rotasını kalıcı olarak kapattı. Dubai ve Doha seferlerini Temmuz ayından itibaren günde bire indirme kararı aldı.
• Aegean Airlines: Tel Aviv uçuşlarına kademeli olarak dönmeyi planlayan şirket, Beyrut uçuşlarını 26 Haziran, Dubai uçuşlarını ise 29 Haziran’a kadar iptal etti.
• LOT Polish Airlines: Tel Aviv uçuşlarını 31 Mayıs, Riyad uçuşlarını ise 30 Haziran’a kadar askıya aldı.

Kuzey Amerika ve Asya Pasifik hattı

• Delta & Air Canada: Delta, New York-Tel Aviv hattını iptal ederken Atlanta rotasını Eylül başına erteledi. Air Canada ise Tel Aviv ve Dubai uçuşlarını 7 Eylül’e kadar durdurdu.
• Cathay Pacific: Dubai ve Riyad yolcu seferlerini 30 Haziran’a kadar askıya alan şirket, Avrupa’daki yoğun talebi karşılamak için Londra ve Paris hatlarına ek seferler koydu.
• Qantas: Orta Doğu yerine Avrupa rotalarına odaklanan taşıyıcı, Roma ve Paris sefer sayılarını artırma kararı aldı.

Bölgesel taşıyıcılar ve Türkiye pazarı

• Pegasus Hava Yolları: İran, Irak, Ürdün, Lübnan ve Körfez ülkelerini kapsayan geniş bir coğrafyada uçuşlarını 1 Haziran’a kadar iptal ettiğini duyurdu.
• SunExpress: Türk Hava Yolları ve Lufthansa’nın ortak kuruluşu, Dubai uçuşlarını 21 Mayıs’a kadar durdurdu.
• El Al: İsrail merkezli taşıyıcı operasyonlarını kademeli olarak genişletse de 31 Mayıs’a kadar tüm Dubai uçuşlarını iptal etti.
• Emirates & Etihad: BAE merkezli taşıyıcılar, kısıtlı bir uçuş programıyla operasyonlarına devam ettiklerini açıkladı.

Düşük maliyetli taşıyıcılar (LCC)

• Wizz Air: İsrail uçuşlarını 4 Mayıs’a, Dubai ve Amman seferlerini ise Eylül ortasına kadar erteledi. Medine uçuşları ise süresiz olarak askıya alındı.
• Norwegian Air: Tel Aviv ve Beyrut hatlarının açılışını 15 Haziran’a öteledi.

Havacılık sektörü temsilcileri, bölgedeki gelişmelere bağlı olarak uçuş takvimlerinde güncellemelerin devam edebileceği konusunda sektörü uyarıyor.

Kapasite ve mimari detaylar

Demir Mevkii, 128 ada 1 parsel, 129 ada 1 parsel, 133 ada 2 parsel, 134 ada 1 parsel, 134 ada 2 parsel, 135 ada 1 parsel, 136 ada 1 parsel, 136 ada 2 parsel, 137 ada 1 parsel ve 137 ada 2 parsel olmak üzere toplam 10 farklı parsel. üzerinde geliştirilecek projede konaklama birimleri 6 parsel üzerinde yoğunlaşırken, diğer 4 parsel ise doğal dokunun korunması amacıyla tamamen yeşil alan olarak planlandı.

227 oda ve 454 yatak kapasitesine sahip proje, yatay mimari prensibiyle planlanacak ve tesiste bina yükseklikleri maksimum 6,50 metre ile sınırlandırılacak. 133 bin m² toplam alanın büyük bir kısmı peyzaj ve doğal sit özelliklerine uygun olarak korunacak.

Proje kapsamında 128 ada 1 parselde 14 oda-28 yatak, 129 ada 1 parselde 34 oda-68 yatak, 133 ada 2 parselde 49 oda-98 yatak, 134 ada 1 parselde 47 oda-94 yatak, 135 ada 1 parselde 41 oda-82 yatak ve 136 ada 1 parselde 42 oda-84 yatak kapasitesi ile toplam 227 oda 454 yatak planlanıyor.

Bölge ekonomisine ve istihdama katkı

Havalimanına erişim kolaylığı ve Torba-Gölköy aksındaki stratejik konumuyla dikkat çeken tesis, inşaat ve işletme aşamalarında yaratacağı istihdamla yerel ekonomiye güç katacak. Proje, Bodrum’un turizm potansiyelini nitelikli yatak kapasitesiyle destekleyerek Türkiye’nin 2024 ve sonrası için belirlediği turizm vizyonuna doğrudan katkı sunmayı hedefliyor.

Biri 84 diğer 132 odalı

Projelerden biri Küçükbakkalköy Mahallesi 2129 ada 1 parseldeki 1221 metrekare arsa üzerine inşa edilecek. 84 oda olarak planlanan otel 4 bin 337 metrekarelik inşaat alanına sahip olacak. 248 milyon lira yatırımla hayata geçecek 3 yıldızlı, 8 katlı otelde 30 personel istihdam edilecek.

Her iki otelde Ramada Encore markasıyla işletilecek

Şirketin hayata geçireceği ikinci otel projesi de yine Ataşehir’in aynı mahallesinde konumlanıyor. Küçükbakkalköy Mahallesi 1900 ada 64 parseldeki 10 bin 587 metrekarelik arsa üzerinde hayata geçirilecek 4 yıldızlı otelde 132 otel odası bulunacak.

686 milyon lira yatırımla hayata geçirilecek projenin tanıtım dosyasın, tesisin inşaat aşamasında 40, işletme aşamasında ise 35 personelin istihdam edileceği belirtildi.

Tesislerin ikisi de, Wyndham zincirine ait Ramada Encore markasıyla işletilecek.

Arazide İlgezdi ailesinin de ortaklığı var

Oteller için hazırlanarak Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na sunulan projelerden 132 odalı otelin proje tanıtım dosyasında, “Proje alanı arsa sahibi büyük hissedar olarak Sar Elektronik Gıda ve Dayanıklı Tüketim Malları Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’ne, Battal İlgezdi, Özlem İlgezdi, Turnam Nehir İlgezdi ve Erguvan İnşaat Taahhüt Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi üzerine kayıtlıdır.” ifadeleri yer aldı. Özlem İlgezdi Turnam Nehir İlgezdi Battal İlgezdi’nin kızları.

Battal İlgezdi, 2009 yılından 2019 yılına kadar CHP’nin Ataşehir Belediye Başkanı olarak görev yaptı. 2019 seçimlerinde aday gösterilmeyen İlgezdi, çeşitli suçlamalar yönelterek partisinden istifa etti.

Battal İlgezdi, 8 Aralık 2017 tarihinde, yolsuzluk ve usulsüzlük suçlamalarıyla, "usulsüz, yolsuzluk içeren işlemlerin belediye başkanının yakın akrabaları ve iş ortakları ve onların yakın akrabaları ile karmaşık ilişkiler zinciri oluşturularak ve kendi kimliği gizlenerek gerçekleştirildiği" iddiasıyla İçişleri Bakanlığı tarafından geçici olarak görevden uzaklaştırıldı. Bakanlığın konuyla ilgili açıklamasında, İlgezdi'nin akrabalarının ekonomik durumlarınca açıklanamayacak malvarlıkları edinmeleri gibi noktalar yer aldı. İlgezdi ise iddiaları reddederek, konuyla ilgili halihazırda bir beraat kararı olduğunu iddia etti.

Söz konusu tahsisler yatırıma dönüştüğünde, Türkiye’nin otel yatağı stoğuna 3 bin 500 civarında yatak daha eklenmiş olacak.

Son başvuru tarihi 20 Mayıs 2026 olarak açıklanan tahsislere ilişkin detaylar şöyle:

Kültür ve turizm bölgeleri içindeki tahsisler

1. Afyonkarahisar – Ömer Gecek Termal Turizm Merkezi

• Yer: Merkez, Sadıkbey Mahallesi
• Tesis: 5 yıldızlı otel
• Kapasite: 750 yatak
• Ada/Parsel: 252 ada, 7 parsel

2. Antalya – Side II Nolu Turizm Merkezi

• Yer: Manavgat, Kızılağaç Mahallesi
• Tesis: Spor tesisi
• Büyüklük: 5.952,23 m² kapalı alan
• Ada/Parsel: 221/70, 221/71, 221/72, 221/73, 221/75 (1 nolu özel parsel)

3. Antalya – Side Turizm Alanı (Tevsii)

• Yer: Manavgat, Sorkun Mahallesi
• Tesis: Eğlence merkezi
• Büyüklük: 490,75 m² kapalı alan
• Ada/Parsel: 1276 (1 nolu özel parsel)

4. Antalya – Güney Antalya Turizm Alanı

• Yer: Kemer, Çamyuva Mahallesi
• Tesis: Personel lojmanı
• Kapasite: 100 yatak
• Ada/Parsel: 120 ada, 3 parsel

5. Antalya – Güney Antalya Turizm Alanı

• Yer: Kemer, Göynük Mahallesi
• Tesis: 5 yıldızlı otel
• Kapasite: 1.000 yatak
• Ada/Parsel: 104 ada, 12 parsel

6. Artvin – Şavşat Çermik Termal Turizm Merkezi

• Yer: Şavşat, Çermik Köyü
• Tesis: 3 veya 4 yıldızlı otel
• Kapasite: 100 yatak
• Ada/Parsel: 101/1 (1 nolu özel parsel)

7. Muğla – Bodrum Yalıçiftliği Turizm Merkezi

• Yer: Bodrum, Kızılağaç Mahallesi
• Tesis: 5 yıldızlı otel veya tatil köyü + günübirlik tesis
• Kapasite: 1.200 yatak
• Büyüklük: 2.392,90 m² kapalı alan
• Ada/Parsel: 307/21, 308/3, 316/1 (6 nolu özel parsel)

8. Muğla – Bodrum Yalıkavak/Gündoğan/Göltürkbükü

• Yer: Bodrum, Göl Mahallesi
• Tesis: Özel konaklama tesisi
• Kapasite: 160 yatak
• Ada/Parsel: 172/22, 172/31 (1 nolu özel parsel)

Turizm bölgeleri dışındaki tahsisler

9. Balıkesir – Ayvalık

• Yer: Küçükköy Mahallesi
• Tesis: 4 veya 5 yıldızlı otel
• Kapasite: 120 yatak
• Ada/Parsel: 186/601 (1 nolu özel parsel)

10. Hatay – Arsuz

• Yer: Arpaçiftlik Mahallesi
• Tesis: 5 yıldızlı otel
• Kapasite: 300 yatak
• Ada/Parsel: 116/1 (1 nolu özel parsel)

11. Hatay – Arsuz

• Yer: Arpaçiftlik Mahallesi
• Tesis: Günübirlik tesis
• Büyüklük: 1.356,80 m² kapalı alan
• Ada/Parsel: 116/1 (2 nolu özel parsel)

12. Mersin – Tarsus

• Yer: Kızılmurat Mahallesi
• Tesis: Özel konaklama tesisi
• Kapasite: Restorasyon projesine göre belirlenecek
• Ada/Parsel: 561/2, 561/3, 561/4 (1 nolu özel parsel)

Başvuru ve süreç detayları

Tahsisler, 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre gerçekleştirilecek. Başvurular fiziki olarak Bakanlığa teslim edilecek ve yatırımcılar birden fazla taşınmaz için ayrı başvuru yapacak. Tahsisler müzakere yöntemiyle belirlenecek. Tahsis şartnamesi bedeli ise 50.000 TL olarak belirlendi.

Bakanlık, söz konusu tahsislerle farklı bölgelerde turizm arzını çeşitlendirmeyi ve yeni yatırımları hızlandırmayı hedefliyor.

İspanya talebinde rekor artış

Araştırmaya göre İspanya, yıllık bazda yüzde 28’lik artışla İngilizlerin en çok tercih ettiği destinasyon olmayı sürdürürken, İtalya yüzde 5 büyümeyle ikinci sıraya yükselerek pandemi döneminde kaybettiği konumunu geri aldı. Yunanistan aynı oranda artışla üçüncü sırada yer alırken, Portekiz ve ABD sırasıyla dördüncü ve beşinci sırayı aldı.

Türkiye ilk 5’ten düştü

Bu tablo içinde Türkiye ise yıllık bazda yüzde 3 artış kaydetmesine rağmen altıncı sıraya gerileyerek ilk beşin dışında kaldı. Analizde, Türkiye’de son dönemde yaşanan yüksek enflasyonun ülkenin “uygun fiyatlı tatil destinasyonu” algısını zayıflattığı ve bunun İngiliz turistlerin kararlarını doğrudan etkilediği vurgulandı.

Araştırma göre, tüm ana destinasyonlarda rezervasyonlar artmasına rağmen sıralamadaki değişim turist davranışındaki öncelik kaymasına işaret ediyor. 2026 sezonunda İngiliz turistler için belirleyici faktörün açık şekilde “fiyat ve öngörülebilirlik” olduğu görülüyor.

En büyük iki etken maliyet ve belirsizlik

Verilere göre İngiliz turistlerin en büyük endişeleri arasında artan seyahat maliyetleri yüzde 57,14 ile ilk sırada yer alırken, genel belirsizlik yüzde 42,86 ile ikinci sırada bulunuyor. Uçuş iptalleri yüzde 28,57 ile üçüncü sırada yer alırken, güvenlik endişeleri yüzde 21,43 seviyesinde kalıyor. Bu dağılım, fiyat baskısının talep üzerindeki belirleyici etkisini net biçimde ortaya koyuyor.

Talep yapısında belirgin bir segment ayrışması da dikkat çekiyor. Daha yüksek gelir grubuna sahip turistlerin daha uzak destinasyonlara yöneldiği, daha fazla harcama yaptığı ve deneyim odaklı tatilleri tercih ettiği görülürken; fiyat hassasiyeti yüksek kesimin daha yakın, tanıdık ve maliyet açısından “sürpriz riski düşük” destinasyonlara yöneldiği ifade ediliyor.

İklim de giderek önemli bir faktör haline geliyor

İklim faktörü de destinasyon seçiminde giderek daha önemli bir rol oynuyor. Araştırmaya katılanların yüzde 42’si aşırı hava olaylarını önemli bir risk olarak değerlendirirken, özellikle son yıllarda orman yangınlarıyla gündeme gelen Yunanistan bu açıdan dikkat çeken destinasyonlar arasında yer alıyor.

Uzak destinasyonlara dönük talepte rekor artış

Öte yandan, Avrupa içi destinasyonların yanı sıra uzun mesafe pazarlarda da güçlü talep artışı gözleniyor. Tayland’da Phuket yüzde 121, Bangkok ise yüzde 88 oranında artış kaydederken, Malé yüzde 69, Mumbai yüzde 68 büyüme gösterdi. Karayipler’de Barbados ve Antigua da sırasıyla yüzde 68 ve yüzde 76 artışla öne çıkan destinasyonlar arasında yer aldı.

İngilizlerin talebinde çift yönlü kırılma

Söz konusu veriler, İngiliz turizm talebinin iki yönlü bir kırılma yaşadığını ortaya koyuyor. Bir yanda fiyat odaklı olarak Avrupa içi “güvenli ve tanıdık” destinasyonlara yönelim artarken, diğer yanda üst segmentte uzun mesafe ve deneyim bazlı seyahatlere güçlü talep devam ediyor.

Seamus McCauley, 2026 yılında yaşanan bu değişimin geçici bir dalgalanma olmadığını belirterek, İngiliz turist davranışında yaklaşık on yılda bir görülen büyük ölçekli kırılmalardan birinin yaşandığını ifade etti. McCauley, pandemi döneminde yaşanan kısa süreli değişim dışında benzer ölçekte bir yeniden dengelenmenin uzun süredir görülmediğine dikkat çekti.

Önümüzdeki döneme ilişkin beklentiler, yakın ve erişilebilir destinasyonlara talebin güçlü kalmaya devam edeceğine işaret ediyor. İspanya, İtalya, Portekiz ve Fransa gibi destinasyonlarda kapasite baskısı ve fiyat artışlarının gündeme gelebileceği belirtilirken, alternatif olarak Adriyatik kıyıları, Polonya Baltık sahilleri ve Bulgaristan gibi daha uygun maliyetli destinasyonların öne çıkabileceği değerlendiriliyor.

Havayolu, 15 Mayıs itibarıyla Taşkent–Antalya hattında haftanın her günü karşılıklı sefer düzenleyecek. Uçuşların 347 koltuk kapasiteli Airbus A330 tipi uçaklarla yapılması planlanıyor. Operasyonların “full service” (tam hizmet) konseptiyle yürütüleceği açıklandı.

Tanıtım kapsamında Antalya’da bir bilgilendirme toplantısı düzenlendi. Şirket yetkilileri, hatla ilgili operasyonel detayları ve kapasite planlamasını sektör temsilcileriyle paylaştı. Açılış konuşmasını yapan Centrum Airlines Yönetim Kurulu Başkanı Abdulaziz Abdurahmanov, Taşkent – Antalya hattında özel havayolu olarak uçuş başlatmanın gururunu yaşadıklarını belirterek, 15 Mayıs itibarıyla haftanın her günü Airbus A330 tipi uçaklarla, 347 koltuk kapasitesi ve “full content” hizmet anlayışı ile operasyonlara başlayacaklarını açıkladı.

Centrum Airlines’ın geniş gövdeli uçakla pazara giriş yapmasının, Özbekistan çıkışlı turizm hareketini güçlendireceği belirtiliyor.

Özellikle son yıllarda yükselen Orta Asya pazarı, Türkiye için alternatif ve stratejik bir kaynak pazar haline gelmiş durumda. Bu noktada Centrum Airlines’ın agresif büyüme hedefleri de dikkat çekiyor. Şirketin önümüzdeki iki yıl içinde filosunu 100 uçağa çıkarma planı, yalnızca bir havayolu yatırımı değil, aynı zamanda Özbekistan’ın turizm ve dışa açılım vizyonunun önemli bir parçası olarak değerlendiriliyor.

Yeni hattın, Özbekistan çıkışlı Türkiye trafiğine ek kapasite sağlaması ve Antalya destinasyonunun pazar çeşitliliğine katkı sunması bekleniyor.

İngiltere’de talebi etkileyen üç temel unsur

Araştırma, özellikle Birleşik Krallık çıkışlı turizm talebinde maliyet artışları ve belirsizliğin belirleyici faktörler haline geldiğini ortaya koyuyor. Katılımcı destinasyonların %57’si artan maliyetleri, %42,8’i ise genel belirsizliği en önemli risk unsurları arasında gösteriyor. Uçuş aksaklıkları (%28,6) ve güvenlik endişeleri (%21,4) ise diğer öne çıkan başlıklar arasında yer alıyor.

Talep hala dirençli

Buna karşın, turizm talebinde henüz sert bir daralma görülmüyor. Destinasyonların %71,4’ü iptal veya ertelemelerde artış yaşanmadığını bildirirken, %29’dan azı sınırlı ya da belirgin bir artış kaydettiğini ifade ediyor. Bu durum, kısa vadede talebin görece dirençli kaldığını ortaya koyuyor.

Turizmcilerin kısa dönem beklentileri

Önümüzdeki üç ila altı aylık dönemde ise sektör temsilcileri temkinli bir görünüm çiziyor. Katılımcıların %42,8’i belirsizliğin süreceğini öngörürken, özellikle uçuş kapasitesi ve ulaşım maliyetlerine ilişkin risklerin devam edeceği değerlendiriliyor. Bununla birlikte, %57,1’lik kesim talepte kademeli ya da güçlü bir toparlanma bekliyor.

İngiltere düşen, istikrarlı giden ve yükselen destinasyonlar

Rezervasyon verileri de dengeli bir tabloya işaret ediyor. Destinasyonların yarısı Birleşik Krallık kaynaklı rezervasyonlarda değişim olmadığını belirtirken, yaklaşık %36’sı düşüş yaşandığını bildiriyor. Buna karşılık %14’ten fazlası, özellikle Asya ve Karayipler’de rezervasyon artışı gözlemliyor. Ancak sektör temsilcileri, yaz sonrası dönem ve 2027 rezervasyonlarına ilişkin belirsizliğin sürdüğüne dikkat çekiyor.

Araştırma ayrıca kriz etkisinin zamanlamasına da ışık tutuyor. Katılımcıların yarısı talep üzerinde herhangi bir etki görmediğini belirtirken, %42,8’i etkinin Şubat sonundaki gelişmelerin hemen ardından ya da birkaç hafta içinde hissedildiğini ifade ediyor.

Destinasyonlarda belirgin bir strateji değişikliği yok

Pazarlama tarafında ise önemli bir strateji değişikliğine gidilmediği görülüyor. Destinasyonların büyük bölümü bütçelerinde (%85,7) veya iletişim stratejilerinde (%85,7) değişikliğe gitmezken, aksiyon alanlar daha çok ticari iş birliklerini güçlendirme, seyahat bilgilendirmelerini güncelleme ve tüketiciye güven veren iletişim çalışmalarına odaklanıyor.

ANTOR Başkanı Manuel Butler, mevcut tabloyu “temkinli iyimserlik” olarak değerlendirirken, sektörün artan maliyet ve belirsizlik ortamına rağmen talebi korumayı başardığını vurguluyor. Butler’a göre, önümüzdeki dönemde toparlanma eğiliminin olası daralmaların önüne geçmesi bekleniyor.

32 şehirden operasyon yapacak

Antalya’da düzenlenen partner konferansında paylaşılan verilere göre şirket, charter ve blok koltuk anlaşmalarıyla 32 şehirden yurtdışına operasyon planlıyor. Bu kapsamda operatörün, geçen yıla kıyasla yüzde 13 artışla toplam 1,8 milyon turisti yurtdışına göndermesi hedefleniyor. İç pazarda ise büyümenin yüzde 25 seviyesine ulaşması bekleniyor.

Şirketin yaz sezonu stratejisinde Türkiye, Mısır, Vietnam ve Tayland ana destinasyonlar olarak öne çıkarken; Çin, Azerbaycan, Özbekistan ve Tanzanya gibi yeni pazarlar da ürün portföyüne dahil edildi. Değişen talep yapısına paralel olarak destinasyon çeşitliliğini artıran operatör, acentelerin satış kabiliyetini güçlendirmeyi amaçlıyor.

Türkiye’ye 26 şehirden turist getirecek

Türkiye, geniş uçuş ağı ve güçlü kontrat yapısıyla operatörün en büyük pazarı olmaya devam ediyor. 2026 yazında programa eklenen yeni çıkış noktalarıyla birlikte Türkiye operasyonu 26 Rus şehrine ulaştı. Uçuşlar Pegasus Airlines, Corendon Airlines ve Tailwind Airlines başta olmak üzere farklı hava yolu şirketleriyle yürütülüyor. Şirket, Antalya ve Ege kıyılarında 590 otelle doğrudan kontrata sahip bulunurken, bu portföyün önemli bölümü fiyat avantajı sunan baz anlaşmalardan oluşuyor. İstanbul ise ayrı bir büyüme alanı olarak öne çıkarken, operatör şehirde kendi incoming yapılanmasıyla faaliyet gösteriyor.

Mısır ve diğer pazarlara ilişkin toplantılar

Mısır pazarı da büyüme stratejisinde önemli yer tutuyor. Hurghada ve Şarm EL Şeyh odaklı operasyonlar 15 çıkış noktasını kapsarken, yeni şehirlerin eklenmesiyle kapasite genişletildi. Şirket, özellikle otel zincirleriyle yaptığı özel anlaşmalar ve fiyat avantajlarıyla rekabet gücünü artırmayı hedefliyor.

Asya pazarında Vietnam ve Tayland dikkat çeken destinasyonlar arasında yer alıyor. Vietnam’da Nha Trang ve Da Nang yaz sezonunun öne çıkan destinasyonları olurken, Tayland’da Phuket uçuşları altı farklı şehirden gerçekleştirilecek. Çin ise 2026 sezonunun yeni trend pazarlarından biri olarak öne çıkarken, operatör bu destinasyonda blok koltuk anlaşmaları ve geniş tur programlarıyla yer alıyor.

Dinamik paket sistemini de var

FUN&SUN, yalnızca paket tur değil, aynı zamanda 300 bini aşkın oteli kapsayan dinamik paketleme sistemi, 500’den fazla tur programı, sağlık turizmi ürünleri ve kruvaziyer seçenekleriyle ürün çeşitliliğini artırıyor. Şirket, tüm bu yapıyı tek bir rezervasyon sistemi üzerinden acentelere sunarak satış süreçlerini kolaylaştırmayı hedefliyor.

Açıklanan verilere göre operatör, 2026 yaz sezonunda hem kapasite hem de ürün çeşitliliği açısından agresif bir büyüme stratejisi izlerken; Türkiye ve Mısır ana pazarlar olmaya devam ediyor, Asya ve yakın coğrafya ise yeni büyüme alanları olarak öne çıkıyor.

Büyük yatırımlar yaparak otellerini yangın güvenliği açısından uygun hale getirdiklerini belirten otelciler, ancak belediyenin konuyu imar mevzuatı açısından da ele almasından dolayı birçok tesisin rapor alamadığını ileri sürüyor.

“Bilecik Belediyesi İtfaiye Müdürlüğü tarafından yürütülen denetimler nedeniyle ilimizdeki otellerin büyük bölümü rapor alamaz hale gelmiştir.” denilen açıklamada, denetimlerin yangın güvenliğinden ziyade imar mevzuatı üzerinden yürütülmesinden dolayı işletmelere itfaiye uygunluk raporu verilmediği ifade edildi.

Açıklamada şu noktaların altı çizildi:

“Birçok işletme yangın güvenliğiyle ilgili tüm eksiklerini gidermek için ciddi yatırımlar yapmış, gerekli tedbirleri almış ve mevzuata uyum sağlamak için büyük maliyetlere katlanmıştır. Buna rağmen denetimlerin yangın güvenliğinden ziyade imar mevzuatı üzerinden yürütülmesi nedeniyle işletmelere itfaiye uygunluk raporu verilmemektedir.

Türkiye’nin birçok ilinde ve Bilecik’e bağlı ilçelerde yapılan uygulamalarda itfaiye denetimleri öncelikli olarak yangın güvenliği kapsamında yapılmakta, işletmelerin eksikleri giderildikten sonra gerekli raporlar verilmektedir. Ancak Bilecik’te uygulanan bu farklı ve katı yaklaşım, ilimizdeki otelleri adeta kapanmaya zorlayan bir sürece dönüşmüştür.

Bugün gelinen noktada Bilecik’te faaliyet gösteren ve sayısı zaten sınırlı olan otellerin büyük kısmı işletme ruhsatlarını kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya kalmıştır. Bu durum yalnızca işletmecileri değil, otellerde çalışan onlarca kişiyi, Bilecik’e gelen misafirleri, turizm faaliyetlerini ve şehir ekonomisini doğrudan tehdit etmektedir.

Yangın güvenliği elbette herkes için vazgeçilmez bir zorunluluktur. Ancak yangın güvenliği tedbirlerini yerine getiren işletmelere dahi rapor verilmemesi, uygulamanın amacını aşan ve işletmeleri tamamen faaliyet dışı bırakabilecek bir noktaya ulaşmıştır.

Aynı mevzuatın Türkiye’nin farklı şehirlerinde farklı şekillerde uygulanması kabul edilebilir bir durum değildir. Bu uygulama hukukun temel ilkelerinden biri olan eşitlik ilkesini zedelemekte ve Bilecik’teki işletmeleri haksız bir mağduriyetle karşı karşıya bırakmaktadır.

Eğer mevcut uygulama bu şekilde devam ederse, Bilecik’teki konaklama sektörünün büyük ölçüde kapanması kaçınılmaz olacaktır. Bunun sonucu olarak hem çalışanlar işsiz kalacak hem de Bilecik’in turizm ve ekonomik hayatı ciddi zarar görecektir.

Bilecik’te faaliyet gösteren otel işletmecileri olarak yetkili kurumları bu soruna acilen çözüm bulmaya davet ediyor, yangın güvenliği açısından gerekli tedbirleri yerine getiren işletmelerin mağdur edilmemesi gerektiğini kamuoyunun dikkatine saygıyla sunuyoruz.”

Bakkala sığınıp yardım istedi

İstanbul’un Fatih bölgesinde bir otelden daha ölüm haberi geldi. Almanya’dan tatil için İstanbul’a gelen 24 yaşındaki Başak Schlosser’in, Fatih’te kaldığı otelin odasında ölü bulunduğu bildirildi. Otel kamerasındaki 9 saatlik kayıt boşluğu şüphe uyandırırken, genç kadının ölümünden iki gün önce bir bakkala sığındığı ve “Beni kaçırmaya çalışıyorlar.” diyerek yardım istediği öğrenildi.

Almanya’dan Türkiye’ye tatile gelen 24 yaşındaki Başak Schlosser, İstanbul Fatih’te kaldığı otel odasında ölü bulundu. Annesi Alman, babası Türk olan Schlosser’in ölümü şüpheli bulundu.

NTV’den Dilek Yaman Demir’in aktardığı bilgilere göre, 20 Nisan’da Türkiye’ye gelerek Fatih Kumkapı’daki bir otelde konaklamaya başlayan 23 yaşındaki Alman vatandaşı Başak Schlosser isimli genç kadın, 23 Nisan’da odasında ölü bulundu.

Dokuz saatlik görüntü ortada yok

Başak Schlosser’in ölümüyle ilgili savcılık soruşturma başlattı. Genç kadının intihar mı ettiği yoksa öldürüldüğü mü araştırılıyor.

Soruşturmada otelin güvenlik kamerası kayıtları da incelemeye alındı. Ancak Schlosser’in odaya girdiği saatleri de kapsayan görüntülere ulaşılamadı. Otel kamerasının 9 saat boyunca kayıt yapmaması şüpheleri artırdı. Kamera kayıt cihazına incelenmek üzere el konuldu.

“Abi, beni kaçırmak istiyorlar”

Soruşturmada, genç kadının ölümünden iki gün önce takip edildiğini söyleyerek bir bakkala sığındığı da ortaya çıktı.

İş yeri sahibi, Schlosser’in 21 Nisan’da dükkânına geldiğini belirterek, “Telefonda polisle görüşüyordu, ‘Abi, beni kaçırmaya çalışıyorlar.’ dedi.” ifadelerini kullandı.

DNA örnekleri alındı

Polis; otel sahibi, otel çalışanları ve Başak Schlosser ile son görülen bir kişiyi gözaltına aldı. Beş şüpheliden, olası boğuşma ihtimaline karşı kan ve tırnak arası DNA örnekleri alındı.

Olayla ilgili gözaltına alınan 5 şüpheli, emniyetteki işlemlerinin ardından serbest bırakıldı.

Ryanair CEO’su O’Leary, Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanan gerilimin ardından yalnızca Nisan ayında şirketin yakıt maliyetinin 50 milyon dolar arttığını belirtti. Petrol fiyatlarının varil başına 150 dolar seviyesinde kalması durumunda ise bu ek maliyetin önümüzdeki 12 ayda 600 milyon dolara ulaşabileceğini ifade etti.

“Yakıt yoksa uçuş da yok”

O’Leary, sektör açısından en büyük riskin yalnızca fiyat artışı değil, yakıt tedarikinde yaşanabilecek aksaklıklar olduğunun altını çizdi. Yaz sezonuna ilişkin belirsizliğin arttığını belirten O’Leary, “Yakıt gelmezse uçuşlar gerçekleşmez. Bu, yüksek maliyetten daha büyük bir sorundur” değerlendirmesinde bulundu.

Mevcut krizin kısa sürede sona ermesi halinde dahi, yakıt piyasalarının dengelenmesinin 3–4 ay sürebileceği belirtiliyor. Bu durum, 2026 yaz sezonu için kapasite planlamasında ciddi riskler oluşturuyor.

Wizz Air ve airBaltic için ‘iflas’ uyarısı

O’Leary’nin açıklamalarındaki en çarpıcı nokta ise doğrudan verdiği iflas sinyali oldu. Wizz Air ve airBaltic’i açık şekilde işaret eden O’Leary, Avrupa’da iki ya da üç havayolunun 2026 sonuna kadar iflas edebileceğini söyledi.

O’Leary’ye göre yeterli yakıt hedge’i bulunmayan ve maliyet baskısını yönetemeyen taşıyıcılar, özellikle yılın son çeyreğinde nakit rezervlerini hızla tüketecek. Likiditenin kuruması halinde ise operasyonların askıya alınması ve pazardan çekilme ihtimali gündeme gelecek.

Bu senaryo, sektörde kapasite daralmasına yol açarken güçlü bilançoya sahip şirketlerin rekabet avantajını artırabilir.

Wizz Air: “Finansal olarak güçlüyüz”

Wizz Air cephesi ise iflas iddialarını net bir dille reddetti. Wizz AirCEO József Váradi, şirketin önümüzdeki 6 ay için yakıt ihtiyacının %70’ini hedge ettiğini ve zorlu piyasa koşullarında dahi en az 18 ay operasyonlarını sürdürebilecek likiditeye sahip olduğunu açıkladı.

Şirket, uçuş iptali planlamadığını belirtirken, esnek kapasite yönetimiyle değişen piyasa koşullarına hızlı adapte olmayı hedeflediğini vurguladı.

airBaltic için risk daha yüksek

airBaltic tarafında ise daha kırılgan bir tablo öne çıkıyor. Şirketin kredi notu Fitch Ratings ve S&P Global tarafından düşürüldü. Değerlendirmelerde, şirketin finansal esnekliğinin zayıf olduğu ve likidite baskısının arttığına dikkat çekildi.

Analizlere göre, ek sermaye desteği sağlanmadığı takdirde airBaltic’in önümüzdeki 6 ila 12 ay içinde ciddi bir likidite kriziyle karşı karşıya kalabileceği belirtiliyor.

Ryanair Büyüme Hedeflerini Koruyor

Tüm bu risklere rağmen Ryanair, büyüme hedeflerini koruyor. Şirket, 2026 yılında 216 milyon, 2027 yılında ise 222–223 milyon yolcu taşımayı hedefliyor.

O’Leary, kriz öncesinde talebin oldukça güçlü olduğunu ancak jeopolitik gelişmelerin tabloyu kısa sürede değiştirdiğini ifade etti. Şirket finansal beklentilerini revize etmezken, yakıt fiyatlarındaki belirsizliğin kârlılık öngörülerini zorlaştırdığına dikkat çekildi.

Tesisin yatırımcıları

Tek Referans’ta yer alan habere göre; tesisin yatırımları Azat Yeşil, Mustafa Karabağlı, Cem İnam, İlker Mehmet Ergüllü, Efrahim Çekiç, Hasan Yıldırım, Yücel Yetik, Mehmet Kızılkan, Yaşar Taşbunar, Cenk Karace ve Baran Yeşil isimli 11 sanayici ve iş adamından oluşuyor. Royal Alaçatı A.Ş. iismli ortaklık tarafından toplam 30 bin metrekarelik alanda inşa edilecek tesis, Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan 49 yıllığına kiralanan arazi üzerinde yükselecek. Projede 249 oda ve 300 yatak kapasitesi bulunacak.

Yüklenici firma için görüşmeler sürüyor

Şirket ortaklarından iş insanı Cenk Karace, projenin Alaçatı’nın dokusuna uygun şekilde tasarlandığını belirterek, “Ortaklarımızla son detayları ve yüklenici firmayı netleştirmek üzere görüşmelerimizi sürdürüyoruz. Temel atmak için sabırsızlanıyoruz” dedi.

Projede, işletme döneminde yaz sezonunda 100, sezon dışında ise 40 kişiye istihdam sağlanması planlanıyor. Karace, Çeşme turizm sezonunun görece kısa olduğuna dikkat çekerek, işletme modeline yönelik farklı alternatiflerin değerlendirildiğini ifade etti.

Intourist yetkilileri, yaz sezonu uçuş programında Türk Hava Yolları, Pegasus ve Southwind’in yanı sıra Air Anka’nın da yer aldığını açıkladı. Yeni havayolu ile gerçekleştirilecek uçuşlar; Yekaterinburg, Kazan, Samara, Mineralnye Vody, Soçi, Krasnodar, Çelyabinsk, Ufa, Saratov, Volgograd ve Nijniy Novgorod çıkışlı olarak planlandı.

Azur Air yerine Air Anka devreye alındı

Tur operatörleri, Azur Air ile yapılması planlanan bazı uçuşlardaki yolcuları Air Anka seferlerine aktarıyor. Yeni uçuş planlamasında saatlerin önceki programdan farklı olduğu belirtilirken, yolculardan ek ücret talep edilmediği ifade ediliyor. Bilet kapsamında 10 kilogram bagaj ve 8 kilogram kabin bagajı hakkı sunulurken, birlikte seyahat eden yolcuların bagaj haklarını birleştirebildiği bildirildi.

Operatörler, söz konusu değişikliğin kalıcı olup olmayacağına ilişkin değerlendirmelerin yaz sezonu sonunda netleşeceğini belirtiyor.

Azur Air’e yönelik kısıtlamalar etkili oldu

Uçuş programındaki değişikliğin arkasında, Rusya Federal Hava Taşımacılığı Ajansı’nın Azur Air’e yönelik aldığı kararların etkili olduğu ifade ediliyor. Kurum, yapılan denetimler sonucunda havayolunun işletme sertifikasını 8 Haziran 2026 tarihine kadar sınırladı. Bu süreçte bazı uçakların operasyon dışı kalması, tur operatörleri açısından kapasite sorunu oluşturdu.

Azur Air’in hazırladığı iyileştirme planının ilk aşamada kabul edilmediği ve yeniden düzenlenmesi için şirkete geri gönderildiği bildirildi. Belirlenen tarihe kadar eksikliklerin giderilmemesi durumunda havayolunun uçuş haklarını kaybetme riski bulunuyor.

Azur Air yaz programını açıkladı

Öte yandan Azur Air, Antalya’ya yönelik yaz uçuş programını duyurdu. Program kapsamında 13 şehirden Antalya’ya uçuş planlanıyor. Ulyanovsk’tan 2019’dan bu yana ilk kez sefer düzenleneceği, Arhangelsk, Orenburg ve Sıktıvkar’ın ise 2021’den sonra yeniden programa dahil edildiği açıklandı.

Programda ayrıca Moskova, Yekaterinburg, Kazan, Nijniy Novgorod, Novosibirsk, Perm, Samara, Surgut ve Tümen yer alıyor. Uçuşların Boeing 767 ve Boeing 757 tipi uçaklarla gerçekleştirileceği bildirildi.

Air Anka ilk Rusya uçuşlarını başlattı

2022 yılında kurulan Air Anka, Türkiye’nin yeni havayolu şirketleri arasında yer alıyor. Yedi uçaktan oluşan filoya sahip olan şirket, ağırlıklı olarak charter operasyonları ve uçak kiralama faaliyetleri yürütüyor.

Havayolunun Rusya’ya ilk yolcu seferi 24 Nisan’da Soçi’den Antalya’ya gerçekleştirildi. Söz konusu uçuşta 188 yolcu taşındı. Soçi çıkışlı Antalya seferlerinin haftada dört frekans olarak planlandığı ve pazartesi, çarşamba, cuma ve pazar günleri icra edileceği bildirildi.

Turinvoice tarafından hazırlanan interaktif harita, Türkiye genelinde SBP ile ödeme kabul eden noktaları bir araya getiriyor. Şirket yetkilileri, listedeki tüm noktaların sahada test edildiğini ve sistemin aktif olarak çalıştığının doğrulandığını belirtiyor. Haritada yer alan işletmelerin büyük bölümünde, turistlerin kolayca fark edebilmesi için SBP logolu etiketler bulunuyor.

Antalya, İstanbul ve Ege’de yoğunlaşma dikkat çekiyor

Verilere göre SBP ile ödeme kabul eden noktaların önemli bir bölümü Antalya bölgesinde yer alıyor. Antalya’daki tatil destinasyonlarında 800’ün üzerinde işletmede sistem aktif olarak kullanılırken, Ege kıyılarında bu sayı 80’i aşıyor. İstanbul’da ise 240’tan fazla noktada SBP ile ödeme yapılabiliyor. Ayrıca Kapadokya, Mersin, Adana ve Ankara Havalimanı gibi destinasyonlarda da sistemin kullanıldığı belirtiliyor.

Turinvoice, sisteme dahil olan işletme sayısının her ay ortalama 150 yeni nokta artış gösterdiğini ve haritanın düzenli olarak güncellendiğini ifade ediyor.

Geniş hizmet yelpazesinde kullanım mümkün

SBP ile ödeme sistemi yalnızca perakende alışverişle sınırlı kalmıyor. Eczaneler, optik mağazaları, gıda ve hediyelik eşya dükkanları, tekstil mağazaları, restoran ve kafeler gibi birçok noktada ruble ile ödeme yapılabiliyor. Bunun yanı sıra turistik hizmetler kapsamında da sistemin kullanıldığı görülüyor. Turistler, SBP aracılığıyla tur satın alabiliyor, otel içi hizmetler için ödeme yapabiliyor, transfer ve fast-track gibi hizmetleri hem Türkiye’de bulundukları sırada hem de Rusya’dan çıkış öncesinde satın alabiliyor.

Sahada test edildi: QR kod ile hızlı ödeme

ATOR muhabirinin Antalya’da gerçekleştirdiği saha testlerinde, farklı kategorilerdeki işletmelerde SBP ile ödeme işlemlerinin sorunsuz şekilde tamamlandığı aktarıldı. İşletmelerde yer alan QR kod üzerinden gerçekleştirilen ödemelerde, turistlerin kendi banka uygulamaları aracılığıyla ruble cinsinden ödeme yaptığı ve işlemin kısa sürede tamamlandığı belirtildi.

Ödeme sürecinde, satıcı tarafından oluşturulan QR kodun mobil cihazla taranması sonrasında kullanıcı ilgili banka uygulamasına yönlendiriliyor ve işlem onaylanarak ödeme tamamlanıyor. Ödeme tutarı doğrudan ruble olarak görüntülenirken, tahsilat işletmenin hesabına Türk lirası olarak aktarılıyor.

Kur karşılaştırmaları ve işlem yapısı

Saha gözlemlerine göre, SBP ile yapılan işlemlerde uygulanan kurun belirli tarihlerde 1 Türk lirası karşılığında yaklaşık 1,9 ruble seviyesinde gerçekleştiği ifade ediliyor. Aynı dönemde döviz bozdurma yöntemiyle yapılan işlemlerde elde edilen kurun benzer seviyelerde olduğu görülüyor.

SBP sistemi üzerinden yapılan ödemelerde, Rusya’daki bankalara ait kartlar (Mir, Visa ve Mastercard dahil) kullanılabiliyor. Ödeme işlemleri doğrudan banka uygulamaları üzerinden gerçekleştiriliyor ve işlem sürecinde ek SMS doğrulaması gerekmiyor.

Sistem turistik bölgelerde yaygınlaşıyor

Antalya başta olmak üzere turistik merkezlerde yapılan gözlemler, SBP ile ödeme sisteminin işletmeler tarafından bilindiğini ve aktif şekilde önerildiğini ortaya koyuyor. Özellikle yoğun turist trafiğinin bulunduğu bölgelerde, sistemin kullanımının giderek yaygınlaştığı ve farklı sektörlerdeki işletmelerin altyapıya dahil olduğu görülüyor.
Turinvoice tarafından oluşturulan harita üzerinden erişilebilen noktaların artmaya devam ettiği ve sistemin Türkiye genelinde daha geniş bir alana yayılmasının hedeflendiği belirtiliyor.

TUI UK & İrlanda Direktörü Neil Swanson, müşterilere “fiyat netliği ve güven” sağlamak istediklerini belirterek, rezervasyon yapan yolcuların tatil fiyatlarının sabit kalacağını vurguladı.

easyJet: 2026 yazı için de geçerli

easyJet ve easyJet Holidays, yalnızca mevcut rezervasyonlarda değil, 2026 yaz sezonu için yapılan yeni satışlarda da yakıt ek ücreti uygulanmayacağını açıkladı.

easyJet holidays CEO’su Garry Wilson, operasyonların normal şekilde sürdüğünü ve yolcuların hem planlama hem de fiyat açısından “tam güvenceye” sahip olduğunu ifade etti.

Jet2’dan ‘sıfır ek ücret’ politikası

Jet2, rezerve edilmiş tüm uçuş ve tatillerde "sıfır ek ücret" politikasını onaylayarak sektöre ve müşterilerine güvence verdi. Havacılık yakıtı maliyetlerindeki küresel artışa rağmen "sektör lideri" taahhüdünü açıklayan havayolu, rezervasyon anındaki fiyatın müşterinin ödeyeceği nihai tutar olacağını garanti etti. Jet2 CEO'su Steve Heapy, Orta Doğu'daki çatışmaların etkisiyle jet yakıtı fiyatlarının iki katına çıktığı ve Lufthansa, Air France-KLM ile Emirates gibi taşıyıcıların acil ek ücretler uygulamaya başladığı bir dönemde, tatilcilerin ek maliyet sürprizleri yaşamadan rezervasyon yapabilmelerinin en doğru yaklaşım olduğunu vurguladı.

IAG fiyat ayarlamaları yapılıyor

Buna karşılık International Airlines Group (IAG), artan petrol fiyatları nedeniyle fiyatlarda düzenlemeye gittiğini açıkladı. Grup bünyesinde British Airways, Aer Lingus, Iberia ve Vueling bulunuyor.

Şirket, yakıt tedarikinde kesinti yaşanmadığını ancak fiyat artışlarının kaçınılmaz şekilde maliyet baskısı yarattığını belirtti.

Hükümetten slot esnekliği adımı

İngiliz Ulaştırma Bakanlığı, olası yakıt sıkıntılarına karşı havayollarına slot esnekliği sağlanabileceğini duyurdu. Buna göre, uçuş yapamayan havayolları "kullanmazsan kaybedersin" (use it or lose it) kuralı kapsamında slot kaybı yaşamayacak.

Slot tahsisinden sorumlu Havalimanı Slot Koordinatörlüğü, bu kapsamda kuralları güncelledi. Böylece havayolları, sadece slotlarını korumak için gereksiz uçuş gerçekleştirmek zorunda kalmayacak.

Orta Doğu etkisi sürüyor

Orta Doğu’daki gerilim sonrası jet yakıtı fiyatlarının iki katına çıktığı belirtilirken, birçok havayolu maliyet baskısını yönetmek için ek ücret veya tasarruf önlemleri devreye alıyor. Bu kapsamda Lufthansa Group, Air France-KLM ve Emirates gibi taşıyıcılar da benzer adımlar atmış durumda.

Yolcular için mevcut durum

Yetkililer, şu aşamada yolcuların seyahat planlarını değiştirmesine gerek olmadığını, ancak uçuş öncesinde havayolu bilgilendirmelerinin takip edilmesini öneriyor. Ayrıca seyahat sigortası yapılması ve resmi seyahat uyarılarının kontrol edilmesi tavsiye ediliyor.

10 Ocak 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" ile konaklama sektöründe yangın güvenliği standartları sıkılaştırılmıştı.

Yapılan düzenlemeyle, "Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik" kapsamında uygunluğu gösterir itfaiye raporu ibraz edemeyen konaklama tesislerine 31 Mayıs 2026'ya kadar süre tanınmış, bu tarihe kadar eksikliklerini gideremeyen işletmelerin iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilerek kapatılacağı hükme bağlanmıştı.

Ekonomim’den Merve Yiğitcan’ın haberine göre, yönetmeliğe geçici 9. madde olarak eklenen hükme göre, yapılan denetimler sonucunda itfaiye raporunu ibraz edemeyen konaklama yerleri 31 Mayıs 2026 tarihine kadar derhal faaliyetten men ediliyor. Bu kapsamda verilen süre, itfaiye raporunun tanzimi için aykırılıkların ya da noksanlıkların giderilmesini teminen yapı içinde yapılacak imalat ve tadilatlar için kullandırılıyor. Bu süre içinde faaliyetin icrasına müsaade edilmiyor. Süre sonunda, yani 31 Mayıs 2026 itibarıyla itfaiye raporunu ibraz edemeyen iş yerlerinin ise iş yeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilerek kapatılıyor.

Denetim kadroları artırıldı ama talep çok yüksek

İtfaiye raporunun son ibraz tarihi yaklaşırken, özellikle İstanbul'da konaklama tesislerinin bir bölümü, başvurulardaki yoğunluk nedeniyle 31 Mayıs'tan önce yangın önlem denetimi için randevu almakta zorlanıyor. Gelen talebi karşılamak için İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin (İBB) denetim kadrolarını genişlettiği, iş hacmindeki yoğunluğun çok yüksek olması nedeniyle randevuların sıkıştığı öğrenildi.

Turizm sektörü temsilcileri, “İtfaiye raporu için aşırı yoğunluk sebebiyle çoğu kez 1 yıl sonrasına randevu veriliyor” iddiasını dile getirirken, bu tabloda pek çok otelin ruhsatının iptal edilme ile karşı karşıya kalacağı uyarısında bulunuyor. Konaklama tesislerinin güvenliği açısından itfaiye raporunun kritik bir belge olduğunun altını çizen sektör temsilcileri, 31 Mayıs olan son ibraz tarihinin daha fazla ‘ötelenmemesi’ gerektiğini vurguluyor.

Randevu alamayan işletmeler için ara formül talebi

Ancak denetim sırasını bekleyen, hazırlıklarını ve iyileştirmelerini yerine getiren, buna karşın yoğunluk nedeniyle randevu tarihi 31 Mayıs sonrasına verilen işletmeler için bir ara formül gerektiğini savunan sektör temsilcileri, "31 Mayıs'tan önce başvurusunu yapmış, ancak yoğunluk nedeniyle söz konusu tarihten önce yangın önlem denetiminden geçemeyecek tesislerin, verilen denetim tarihine kadar ruhsatlarının geçerli olmasını talep ediyoruz" önerisinde bulunuyor.

The carrier had previously decided to halt services on the Istanbul–Leipzig and Istanbul–Havana routes. While the suspension to Havana has now been extended, the airline is also pausing operations across multiple destinations in Africa, as well as selected points in the Middle East and Asia.

According to the latest planning, the airline will gradually suspend flights to 18 international destinations as of May and June 2026.

Demand pressure and fuel costs drive decision

The decision follows escalating geopolitical tensions triggered by attacks on Iran by the United States and Israel. The resulting surge in fuel prices—nearly doubling—and rising ticket prices have led to a decline in passenger demand, prompting network adjustments.

List of suspended routes

The destinations where Turkish Airlines will suspend flights are:
• Aqaba
• Billund
• Bissau
• Fergana
• Freetown
• Havana
• Hurghada
• Juba
• Kinshasa
• Kirkuk
• Leipzig/Halle
• Libreville
• Luanda
• Lusaka
• Monrovia
• Najaf
• Pointe-Noire
• Turkistan

Gradual suspension strategy

The suspensions will be implemented progressively across May and June 2026, reflecting a capacity optimization strategy in response to declining demand and cost pressures.

The move highlights how global geopolitical developments and cost volatility continue to reshape airline network planning, particularly on long-haul and lower-yield routes.

Senior executives from three of Türkiye’s leading travel agencies—Jolly, TatilBudur, and Setur—shared insights with Turizm Ekonomi News Editor Savaş Daş on how the crisis is influencing domestic tourism. While they report no decline in prices, bu expect possibility of extended early booking campaigns. Agencies also anticipate another tight last-minute season, noting that although significant price fluctuations are not expected, the trajectory of the crisis could alter market conditions.

Jolly CEO Mert Vardar: “Sales momentum not driven by ıran crisis”

Jolly CEO Mert Vardar stated that there is no negative outlook for the domestic market this season and emphasized that the current sales performance is not linked to the conflict in Iran. “There is an increase from March to April, and we expect a similar rise from April to May,” said Vardar.

“No price drops, early booking discounts continue”

Vardar noted that domestic prices have not declined and standard early booking discounts remain in place. He added that the contraction in Gulf countries, Iran, and European markets has not impacted domestic pricing but has eased capacity constraints.

“There has been no reduction in hotel prices for the domestic market, but there is increased focus on it. We now have better availability in the hotels we want,” he said.

“High season prices will not fall below early booking levels”

Vardar indicated that pricing could shift if negative conditions in international markets persist into the high season. However, he stressed that current early booking prices represent a floor.

“Hotels did not implement the sharp inflation-driven increases seen in 2023 and 2024. Pricing has been more moderate. Prices are unlikely to fall further, but early booking campaigns may continue,” he said.

Growth outlook and outbound trends

Vardar reported that Jolly achieved 30% growth in 2025 compared to the previous year and expects similar growth in 2026. He also highlighted expectations for stronger last-minute sales in the domestic market.

On outbound travel, Vardar noted:
• Spain is the fastest-growing destination this year
• Dubai sales have stalled, with only limited forward bookings
• Egypt demand remains stable with minimal cancellations

He added that Gulf-based long-haul connections were revised due to the conflict but have since stabilized through adjustments with Turkish Airlines and Far East carriers. Europe is seeing strong demand, with Spain emerging as the standout destination.

TatilBudur Deputy GM Mustafa Kemal Çubuk: “Hotels may extend early booking offers”

Mustafa Kemal Çubuk, Deputy General Manager responsible for Sales and Operations at TatilBudur, stated that the geopolitical crisis has not led to significant price reductions in the domestic hotel market.

He emphasized that hotels have maintained January–February early booking price levels and may extend these conditions further.

“We observe that hotels are continuing low-price sales policies by extending early booking conditions in line with the crisis,” he said.

Increased domestic market focus

Çubuk pointed out that hotels are increasingly focusing on the domestic market due to limited alternatives.

“At present, the domestic market appears to be the only high-volume source for the sector,” he said.

“Demand ıs highly volatile”

Çubuk described domestic holiday demand as highly fluctuating, with peaks during holiday periods such as Eid.
• Antalya leads regional demand
• Muğla destinations (Bodrum, Fethiye, Marmaris) follow
• Mid-segment, budget-friendly properties are in highest demand

Strong growth expectations

TatilBudur entered 2026 with ambitious growth targets and has been tracking in line with expectations since February.

“We typically outperform the market during crisis periods, and we expect a similar trend this year. Despite our strength in last-minute sales, we are also experiencing a strong early booking period,” Çubuk said.

He added that even if the crisis ends quickly, it is unlikely to significantly reduce domestic demand or create a major demand surge, noting that tour operators and airlines’ positioning limits such a scenario.

Setur Deputy GM Koray Küçükyılmaz: “Wait-and-see behavior, but opportunity seekers active”

Setur Deputy General Manager Koray Küçükyılmaz stated that expectations for the domestic market in 2026 are higher compared to previous years.

“Price increases this year are around 30%, aligned with inflation, and we expected better acceptance from the market. Bookings were strong from October, but slowed in January and February. With the war, many consumers adopted a wait-and-see approach, although some are still pursuing opportunities,” he said.

Rising ınterest in outbound travel

Küçükyılmaz noted increased interest in outbound travel due to expectations of currency fluctuations, adding that international tours remain relatively affordable under current exchange rate policies.

“March pessimism is easing”

He stated that hotels are not currently inclined to reduce prices and that demand is progressing at a steady pace.

“The pessimistic sentiment seen in March is gradually dissipating. We are seeing momentum in April, but 2026 will largely be a last-minute year,” he said.

He explained that consumers observed last year that last-minute bookings could still secure early booking prices, reducing the perceived risk of waiting. Additionally, high interest rates incentivize consumers to delay purchases and earn financial returns.

Demand outlook and seasonal expectations

Küçükyılmaz expects stronger demand in May and during the Eid al-Adha holiday due to an extended vacation period.

He noted that destination search trends are not showing year-on-year growth, indicating moderate interest in domestic holidays despite intensive marketing campaigns.

Capacity and risk factors

He stated that no capacity issues are expected in the domestic market, noting that even last year only a few hotels reached full capacity.

However, he warned that prolonged conflict could negatively impact inbound tourism, particularly from Western Europe, while rising costs—especially in air transport—could increase package tour prices.

“In a scenario of heightened security risks and rising costs, consumers may choose not to travel. Some hotels may not open, while others may engage in price competition, which could boost domestic demand and last-minute sales,” he said.

Market uncertainty persists

Küçükyılmaz concluded that even in the event of a resolution between the US and Iran, April and May demand losses are already locked in.

“We are in a period of uncertainty where decisions are postponed week by week and stakeholders struggle to take clear positions,” he said.