Esnaf neden karşı çıkıyor?

Esnaf ise çatının kalkmasıyla çarşının aşırı ısındığını ve işlerinin düştüğünü ileri sürerek projeye karşı çıkıyor. Esnafın duruma tepki göstermesinin altında yatan esas nedenin ise, üstü kapalı olduğu için sokağın tamamını kullanan, ürünlerini dükkan dışında sergileyen esnafın bu ayrıcalığı kaybetme endişesi olduğu ifade ediliyor.

Daha önce birçok defa açıklama yaparak projein durdurulmasını isteyen Tepe Mahallesi’ndeki Kapalı Çarşı esnafı son olarak toplu halde Marmaris Belediyesi’ne yürüdü.

Protestoların öncülüğünü Mehmet Ayyıldız yapıyor

Çarşının üzerinin açılmasını içeren projenin hayata geçirilmesinin ardından mağdur olduklarını ileri esnaflar, öğle saatlerinde protesto gösterisi düzenledi. Protestoların öncülüğünü, geçtiğimiz yılın Aralık ayında tefecilik suçlamasıyla gözaltına alınıp tutuklandıktan sonra serbest bırakılan, Marmaris Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkanı Mehmet Ayyıldız’ın yaptığı belirtiliyor. Protestolarda birçok esnafın imzasıyla sunulan dilekçede, esnafların talepleri dile getirildi.

“Bölge dokusuna ve esnafın ihtiyaçlarına uygun değil”

Protesto sırasında bir araya gelen çarşı esnafı, uygulamanın ticari faaliyetlerini olumsuz etkilediğini ileri sürdü. Yaz sıcaklarında ve yağışlarda korumasız kaldıklarını ifade eden bölge sakinleri, projenin müşteri sirkülasyonunu ciddi oranda düşürdüğünü belirtti. Marmaris Belediye Başkanı Acar Ünlü’ye tepkilerini dile getiren esnaf temsilcileri, yapılan düzenlemenin bölgenin dokusuna ve esnafın ihtiyaçlarına uygun olmadığını savundu.

Bu gönderiyi Instagram'da gör

Turizm Ekonomi (@turizmekonomi)'in paylaştığı bir gönderi

Turizm, Vietnam ekonomisinin yaklaşık yüzde 10'unu oluştururken, yılın ilk altı ayında ülkeye gelen uluslararası ziyaretçi sayısı 10,6 milyona ulaştı. Bu rakam geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 15 artışa işaret ediyor. Mayıs ayında ise uluslararası turist sayısı yüzde 17 yükselerek 1,78 milyon olarak kaydedildi.

2026 hedefi 25 milyon ziyaretçi

Vietnam yönetimi, 2026 yılı sonunda 25 milyon yabancı ziyaretçiye ulaşmayı hedefliyor. Turizmciler ise yıl sonunda yaklaşık 23 milyon uluslararası turistin ülkeyi ziyaret edeceğini öngörüyor. İç turizm hareketlerinin 150 milyona, turizm gelirlerinin toplamda 43 milyar dolar seviyesine yaklaşacağı tahmin ediliyor.

Ülke, 2025 yılında 21,2 milyon yabancı ziyaretçi ağırlayarak pandemi öncesi seviyelerin üzerine çıkmayı başardı. Önümüzdeki beş yıl içinde yıllık yabancı ziyaretçi sayısının 29 milyona ulaşması öngörülüyor. Kamu otoriteleri ise bu rakamı 45 ila 50 milyon aralığına taşımayı amaçlıyor.

Rusya ve Çin pazarı büyümeyi destekliyor

Vietnam'ın en büyük kaynak pazarları arasında Çin ve Güney Kore yer alırken, Rusya pazarındaki büyüme de dikkat çekiyor. Yılın ilk beş ayında ülkeye giden Rus ziyaretçi sayısı yaklaşık 618 bine ulaştı. Bu rakam, 2025 yılı için öngörülen toplam ziyaretçi sayısına yaklaşmış durumda.

Vize kolaylıkları da büyümeyi destekleyen unsurlar arasında yer alıyor. Belçika, Macaristan ve İsviçre gibi ülkelerin vatandaşları artık Vietnam'da 45 güne kadar vizesiz seyahat edebiliyor. Ayrıca Vietjet tarafından Çin, Japonya ve Singapur'dan açılan yeni hava bağlantıları erişilebilirliği artırıyor.

Vietnam, 2025 yılında ağırladığı 5,3 milyon Çinli ziyaretçiyle Tayland'ın önüne geçti. Aynı dönemde Tayland'a gelen Çinli turist sayısı 4,5 milyon olarak kaydedildi.

144 milyar dolarlık yatırım planı

Vietnam hükümeti, 2021-2030 dönemini kapsayan ve 2045 perspektifini içeren ulusal turizm stratejisi kapsamında yaklaşık 144 milyar dolarlık yatırım öngörüyor. Finansmanın büyük bölümünün özel sektör ve uluslararası yatırımcılar tarafından sağlanması planlanıyor.

Yatırımların odağında uluslararası havalimanlarının genişletilmesi, turistik bölgeler arasındaki ulaşım bağlantılarının güçlendirilmesi, dört ve beş yıldızlı konaklama kapasitesinin artırılması ile kruvaziyer terminallerinin modernizasyonu bulunuyor.

Bu kapsamda Phu Quoc Adası'nda 830 milyon doları aşan yatırımla yeni bir havalimanı inşa ediliyor. Proje, Sun Group ile Singapore Changi Airport Group iş birliğinde yürütülüyor ve 2027 APEC Zirvesi öncesinde tamamlanması planlanıyor.

Konaklama alanında ise Vingroup ile IHG Hotels & Resorts, Ho Chi Minh City yakınlarındaki Can Gio bölgesinde yeni projeler geliştiriyor. Sun Group da Hilton ile birlikte Phu Quoc, Da Nang ve Quang Ninh'de yeni otel yatırımlarını hayata geçiriyor.

Altyapı ve sürdürülebilirlik öne çıkıyor

Vietnam, Dünya Ekonomik Forumu'nun Seyahat ve Turizm Gelişim Endeksi'nde 119 ülke arasında 59'uncu sırada yer alıyor. Uzmanlar, ulaşım altyapısı ve bağlantı kapasitesinin halen Tayland, Malezya ve Endonezya gibi rakip destinasyonların gerisinde kaldığını belirtiyor.

Hızlı büyümenin beraberinde yeni zorluklar getirdiğine dikkat çekilirken, özellikle havalimanlarındaki yoğunluk ve operasyonel kapasite konuları gündemde yer alıyor. Bazı Vietnam havalimanları, küresel ölçekte en fazla gecikme yaşanan terminaller arasında gösteriliyor.

Öte yandan ülke, düşük bütçeli destinasyon imajının ötesine geçerek sağlık turizmi, wellness programları, kişiselleştirilmiş turlar ve yüksek gelir grubuna yönelik hizmetlere odaklanıyor. Sektör tahminlerine göre Vietnam'ın medikal turizm gelirlerinin önümüzdeki on yıl içinde 700 milyon dolardan yaklaşık 4 milyar dolara yükselmesi bekleniyor.

Vietnam yönetimi, turizmde büyüme hedeflerini sürdürürken altyapı, çevresel sürdürülebilirlik ve destinasyon yönetimi alanlarındaki yatırımlara da öncelik vermeyi planlıyor.

“TatilBudur Hissi” filmiyle tüketicileriyle kurduğu güçlü duygusal bağ ve etkili marka iletişimi sayesinde Bronz Ödül’e layık görülen TatilBudur, seyahat deneyimini duygusal bir yolculuğa dönüştüren marka yaklaşımını bir kez daha tescillemiş oldu.

Brandverse Awards hakkında

Brandverse Awards; reklam, pazarlama, iletişim, medya, dijital ve halkla ilişkiler alanlarında gerçekleştirilen başarılı çalışmaları ödüllendiren, sektörün en kapsamlı ve prestijli organizasyonlarından biridir. Marketing Türkiye ve BoomSonar iş birliğiyle hayata geçirilen organizasyonda, markalar ve projeler alanında uzman jüri üyeleri tarafından değerlendirilerek ödüllendirilmektedir.

Sanayi devriminden daha hızlı bir dönüşüm var

Dijitalleşme, yapay zekâ, karbonsuzlaşma hedefleri ve değişen çalışma modellerinin aynı anda iş dünyasını etkilediğini belirten Kohl, bu dönüşümün geçmişteki sanayi devrimlerinden daha hızlı gerçekleştiğini ifade etti.

Şirketlerin belirsizliklerin ortadan kalkmasını beklememesi gerektiğini vurgulayan Kohl, yapay zekâ alanındaki gelişmelerin yönünün büyük teknoloji şirketleri tarafından dahi tam olarak öngörülemediğini söyledi. Yeni teknolojilere uyum sağlamayan işletmelerin rekabette geride kalabileceğini belirtti.

Turizmde kriz artık istisna olmaktan çıktı

Turizm sektörü açısından krizlerin artık istisnai durumlar olmaktan çıktığını ifade eden Kohl, pandemi, terör olayları, grevler, ekonomik durgunluklar, savaşlar, siyasi gelişmeler ve doğal afetlerin sektörü sürekli olarak sınadığını söyledi.

Turizm sektörünün yıllardır farklı krizlerle mücadele ederek önemli bir deneyim kazandığına dikkat çeken Kohl, bu tecrübenin gelecekte önemli bir rekabet avantajına dönüşebileceğini dile getirdi.

Orta Doğu'daki çatışmalar, uçuş planlarındaki dalgalanmalar, yükselen enerji maliyetleri ve jeopolitik risklerin sektörü etkilemeye devam ettiğini ifade eden Kohl, buna rağmen seyahat talebinin tamamen ortadan kalkmadığını söyledi. Belirsizliklerin arttığı dönemlerde insanların seyahat etme isteğinin güçlenebildiğini belirtti.

Seyahat maliyetleri yükselmeye devam edecek

Kohl, küresel ekonomik görünüm ve enflasyon baskısının hem tüketicilerin hem de şirketlerin bütçelerini etkilediğini kaydetti. Havayolu şirketleri açısından yakıt maliyetlerinin temel gider kalemlerinden biri olmaya devam ettiğini belirten Kohl, petrol fiyatlarındaki artış ve dalgalanmaların kârlılığı doğrudan etkilediğini söyledi.

Bu durumun daha yüksek bilet fiyatlarına, kapasite planlamalarında değişikliklere ve havayollarının kârlı hatlara daha fazla odaklanmasına yol açabileceğini ifade eden Kohl, seyahatin geçmişteki kadar ucuz olmayacağını dile getirdi.

Güven ve danışmanlık öne çıkıyor

Anja Kohl'a göre seyahat acenteleri için rekabet artık yalnızca ürün satışıyla sınırlı değil. Müşterilere seyahatin tüm aşamalarında destek verilmesi, alternatif çözümler sunulması, kriz anlarında hızlı iletişim kurulması ve sigorta ile değişiklik süreçlerinin yönetilmesi giderek daha önemli hale geliyor.

Kohl, güven, ulaşılabilirlik ve öngörülebilirliğin seyahat sektöründe temel değerler haline geldiğini belirterek, bu alanların geleneksel seyahat acentelerini çevrimiçi platformlardan ayıran önemli unsurlar olduğunu söyledi.

Seyahat danışmanlarının yalnızca rezervasyon yapan aracılar değil, aynı zamanda müşterilere rehberlik eden, seçenekleri değerlendiren ve seyahatleri güvence altına alan uzmanlar olarak konumlanması gerektiğini ifade etti.

Yapay zekâ destekleyici rol üstlenecek

Yapay zekânın teklif hazırlama, müşteri verilerini analiz etme, kişiselleştirilmiş iletişim kurma ve rutin süreçleri yönetme gibi alanlarda önemli fırsatlar sunduğunu belirten Kohl, bu sayede çalışanların danışmanlık faaliyetlerine daha fazla zaman ayırabileceğini söyledi.

Kohl, yapay zekâ çağında insan faktörünün önemini kaybetmeyeceğini, aksine müşterilerin ilgi, güven ve yönlendirme ihtiyacının artacağını ifade etti. Genç ve deneyimli çalışanlardan oluşan ekiplerin yeni teknolojileri birlikte test ederek fayda sağlayacak uygulamaları belirlemesi gerektiğini kaydetti.

Fiyat yerine değer odaklı rekabet

Çevrimiçi platformlarla rekabette fiyat odaklı yaklaşımın yeterli olmayacağını belirten Kohl, özel erişim imkanları, kişisel ilişki yönetimi, problem çözme kapasitesi ve uzmanlığın daha güçlü rekabet avantajları sunduğunu söyledi.

Büyüme alanlarından biri olarak iş ve tatil amaçlı seyahatlerin birleşimini gösteren Kohl, iş seyahati yapan kişilerin konaklamalarını uzatması veya aile üyelerini seyahate dahil etmesinin kişi başına geliri artırabileceğini belirtti.

Kohl ayrıca sürdürülebilirlik konusunun önemini koruduğunu vurgulayarak, seyahat edenlerin destinasyonların taşıma kapasitesi, ulaşım alternatifleri ve çevresel etkiler konusunda bilgi talep etmeyi sürdürdüğünü ifade etti. İklim değişikliğinin destinasyon tercihlerini ve seyahat dönemlerini de giderek daha fazla etkileyeceğini söyledi.

"Türk turizmi artık normal bir piyasa düzeltmesinden geçmiyor; temel fiyat ve talep dengesinin yavaş yavaş bozulduğu yapısal bir sürecin içine girmiş durumda.

Uzun yıllar boyunca bir başarı modeli olarak görülen Avrupa ve Doğu Bloku’ndan gelen güçlü talep, istikrarlı büyüme ve sürekli artan yatak kapasitesi, bugün giderek daha yalın bir gerçeklikle zorlanıyor: Türkiye, birçok misafir için artık "erişilebilir derecede cazip" bir destinasyon değil, yalnızca "fiyatı gerekçelendirilebilen pahalı bir seçenek" haline geliyor.

En tehlikeli unsur enflasyon değil, algı

Elbette enflasyon ve artan maliyetler yapısal bir sorun; ancak asıl zarar başka bir noktada, yani algıda oluşuyor. Algı, bugün çoğu zaman ürün kalitesinden bile daha belirleyici bir konumda.

Birçok destinasyon hâlâ cazibesini koruyor; fakat kritik olan artık yalnızca sunulan ürün değil, algılanan fiyat-performans dengesi. Önemli kaynak pazarlardan gelen misafirler eskisinden çok daha fazla karşılaştırma yapıyor ve kararlarını giderek tek bir kritere göre veriyor: Toplam maliyet.

Bu noktada Türkiye; Yunanistan, Mısır veya Tunus gibi destinasyonlarla yapılan karşılaştırmalarda netliğini giderek kaybediyor. Bu kayıp kalite anlamında değil, maliyetin anlaşılabilmesi ve gerekçelendirilmesi açısından yaşanıyor.

Sorun yolculuktan önce başlıyor

Bu dönüşüm tatilde değil, henüz rezervasyon aşamasında başlıyor. Artan seyahat fiyatları net bir davranış değişimi yaratıyor: Misafirler daha kısa vadeli plan yapıyor, daha temkinli rezervasyon adımları atıyor ve bütçelerini daha sıkı hesaplıyor.

Böylece piyasanın yapısı da değişiyor; istikrarlı erken planlamadan, reaktif ve yüksek oranda son dakika odaklı bir sisteme doğru evriliyor. Yıllar boyunca müşteriler indirimler, kampanyalar ve "erken rezervasyon avantajı" iletişimiyle bu sisteme alıştırılmıştı. Bugün ise bu etki kısmen tersine dönmüş durumda.

Birçok misafir mevcut fiyatların çok yüksek olduğunu düşünüyor ve piyasanın yeniden aşağı yönlü bir düzeltme yapacağına inanıyor. Sonuç ise rezervasyon yapmak yerine beklemek oluyor.

Bu durumun iki temel etkisi var: Bekleme davranışı yapay bir talep düşüşü yaratıyor. Buna karşın fiyat yapısı büyük ölçüde sabit kalıyor veya yalnızca sınırlı ve seçici şekilde geriliyor.

Böylece klasik fiyat ve rezervasyon mantığı giderek bozuluyor. Planlama güveni oteller, tur operatörleri ve misafirler dahil tüm taraflarda zayıflıyor.

Sektör içinde belirgin bir kutuplaşma var

Buna paralel olarak sektörde giderek artan bir kutuplaşma gözleniyor. Güçlü ve net konumlanmış oteller istikrarını koruyup ayakta kalabilirken, sektörün geleneksel "orta segmenti" giderek daha fazla baskı altında kalıyor. Oysa bu orta segment, yıllarca turizmin en geniş tabanını oluşturuyordu.

İkinci kırılma tatil sırasında yaşanıyor

Daha da belirgin bir dönüşüm tatil sırasında ortaya çıkıyor. Misafirlerin büyük bir bölümü, paket dahilinde olmayan harcamalarını ciddi şekilde azaltıyor. Geziler, restoranlar, kafeler ve alışverişten oluşan klasik model önemini kaybediyor; bunun yerine ekonomik açıdan "kapalı tüketim alanları" oluşuyor. Bu durum bir yaşam tarzı değişiminden ziyade, doğrudan maliyet algısına verilen bir tepki niteliği taşıyor.

Bu geri çekilme sadece yerel ekonomiyi değil, doğrudan otelleri de etkiliyor. Misafirler tesis dışına daha az çıktıkça otelde daha fazla zaman geçiriyorlar. Bu da şu sonuçları doğuruyor:

• Yiyecek-içecek alanlarında daha yüksek iç yoğunluk,
• Altyapı ve hizmet alanlarının daha yoğun kullanımı,
• Enerji ve personel maliyetlerinde artış,
• Dış hizmetlerin (restoran, tur, aktivite vb.) otel üzerinde sağladığı rahatlamanın azalması.

Eskiden turizm geliri otel, şehir ve yerel ekonomi arasında dağılırken, bugün bu değer giderek otel içine sıkışıyor ve bu da işletme maliyetlerini artırıyor. Sonuç ise paradoksal: Misafir dışarıda daha az harcadığı için otelin operasyonel yükü ve maliyeti artıyor.

En büyük risk: Bu duruma alışmak

En tehlikeli senaryo ani bir kriz değil, kriz durumunun normalleşmesidir. Sektörde birçok işletme gelecek yılı bekliyor, birçok tur operatörü daha iyi koşullar umuyor, birçok karar verici ise piyasanın kendi kendini düzeltmesini öngörüyor. Ancak umut, bir strateji değildir.

Misafirler beklemeyi öğrendiğinde, erken rezervasyon güvenilirliğini kaybettiğinde, yerel ekonomik döngüler zayıfladığında ve fiyat artışları talep gücünden daha hızlı yükseldiğinde turizm, yavaş yavaş kendi istikrarını kaybeder.

Gerçeklerle yüzleşme zamanı

Türkiye elbette dünyanın en güzel ve en cazip turizm ülkelerinden biri olmaya devam edecektir; ancak tek başına güzellik artık satış yapmaya yetmiyor. Sektör kendine şu soruyu sormalıdır: Seyahat fiyatları, yerel maliyetler ve misafir beklentileri arasındaki makas daha ne kadar açılabilir?

Türk turizmi bir sona yaklaşmıyor fakat kritik bir eşikte duruyor: Rekabet gücünü yeniden kazanıp kazanamayacağına ya da pazar payını geri getirilmesi zor şekilde kaybedip kaybetmeyeceğine karar verilecek bir eşik bu. Fiyat seviyesi, hizmet kalitesi ve turistik geçirgenlik arasında yeni bir denge kurulmadığı sürece, Türkiye’nin Akdeniz’deki konumu yavaş ama sürekli bir şekilde değişmeye devam edecektir."

Tek listenin bulunduğu Genel Kurul ile Yönetim, Denetleme ve Danışman Kurulları şu isimlerden oluştu:

Yönetim Kurulu

A.Haluk Özsevim (Tourism Today)
Savaş Daş (Turizm Ekonomi)
Selçuk Meral (GM)
Halil Öncü (Turizm Dosyası)
Hasan Arslan (Turizm Aktüel)
Salim Uzun (Hürriyet)
Mehmet Uluğtürkan (Reflaks)

Denetleme Kurulu

İdris Taş
Mehmet Ali Doğan
Sabahattin Ercan

Danışma Kurulu

Prof.Dr.Volkan Altıntaş
Meliha Okur
Musa Alioğlu

Nisan ayında pozitif trend devam etti

Yunanistan turizm sektöründeki büyüme nisan ayında da sürdü. Nisan ayında seyahat gelirleri yıllık bazda yüzde 9,5 artarak 1,11 milyar avroya ulaşırken, ülkeye gelen ziyaretçi sayısı yüzde 10,6 artışla 1,84 milyona yükseldi. Nisan ayındaki gelir artışı büyük ölçüde ziyaretçi hacmindeki yükselişten kaynaklanırken, seyahat başına yapılan ortalama harcama Nisan 2025'e göre yüzde 1 oranında kısmi bir düşüş gösterdi. Bu dönemde Avrupa Birliği (AB27) pazarlarından elde edilen seyahat gelirleri yüzde 10,7, AB dışı ülkelerden elde edilen gelirler ise yüzde 8,2 arttı.

İngiltere ve İtalya büyümede başı çekti

Yunanistan'ın ana kaynak pazarları arasında, yılın ilk dört ayında en güçlü büyüme Birleşik Krallık’ta elde edildi. Birleşik Krallık'tan gelen ziyaretçi sayısı yüzde 51 artarak 445 bin kişiye ulaşırken, bu pazardan elde edilen seyahat gelirleri yüzde 106,9 artışla iki katından fazla yükselerek 331,7 milyon avro oldu. İtalya pazarı da güçlü bir performans sergileyerek seyahat gelirlerini yüzde 57,5 artışla 159 milyon avroya, ziyaretçi sayısını ise yüzde 21,6 artışla 241 bin 200’e çıkardı. Fransa'dan gelen ziyaretçi sayısı yüzde 14,1 artarak 187 bin 900, seyahat gelirleri ise yüzde 12,6 artışla 123,8 milyon avro olarak kaydedildi.

Almanya ve ABD pazarlarında karışık seyir

Almanya pazarında ise daha karışık bir görünüm ortaya çıktı. Almanya'dan gelen ziyaretçi sayısı yüzde 12,4 artışla 534 bin 500'e yükselmesine rağmen, seyahat gelirleri yüzde 10,5 oranında düşüşle 263 milyon avroya geriledi. Amerika Birleşik Devletleri (ABD) pazarında da yavaşlama sinyalleri görüldü; ABD'den gelen ziyaretçi sayısı yüzde 3,4 azalarak 327 bin 800’e düşerken, seyahat gelirleri yüzde 0,8 oranında sınırlı bir azalışla 327,3 milyon avro oldu.

Yunanistan Merkez Bankası, açıklanan sınır anket verilerinin kruvaziyer yolcu trafiğinin tamamını kapsamadığını, yalnızca Sınır Anketi (Border Survey) metodolojisiyle tespit edilen kruvaziyer ziyaretçilerini yansıttığını belirtti.

Pazarlama, marka yönetimi, kurumsal iletişim ve dijital dönüşüm alanlarında 15 yılı aşkın deneyimi bulunan Şayakçı, yeni görevinde Kaya Holding’in çok markalı yapısının pazarlama ve iletişim stratejilerine liderlik ederken, müşteri deneyimi, sadakat yönetimi ve veri odaklı pazarlama alanlarındaki çalışmalarla grubun uluslararası büyüme hedeflerine yön vermeyi sürdürecek.

Son dört yılda Kaya Holding bünyesinde marka yönetimi, dijital pazarlama, performans pazarlaması, CRM, sadakat programları, halkla ilişkiler ve kurumsal iletişim süreçlerinin bütünleşik şekilde yönetilmesinden sorumlu olan Şayakçı; Kaya Club sadakat programının geliştirilmesi, dijital dönüşüm projeleri ve Turquality çalışmaları gibi stratejik başlıklarda aktif rol üstlendi.

Eğitim ve kariyer

Lisans eğitimini Sabancı Üniversitesi İngilizce İşletme Bölümü’nde tamamlayan Şayakçı, akademik gelişimini Harvard University bünyesinde değişim öğrencisi olarak sürdürdü. Profesyonel kariyerine devam ederken, 2025 yılında Panthéon-Sorbonne University Executive MBA programından mezun oldu. Yüksek lisans tezinde Türkiye’de pazarlama ve iletişim alanlarında yapay zekânın kullanımını ele alarak bu konuda akademik çalışma gerçekleştiren öncü isimler arasında yer aldı.

Kariyerine Accenture bünyesinde yönetim danışmanı olarak başlayan Şayakçı, farklı sektörlerde faaliyet gösteren 10’dan fazla şirketin dönüşüm ve strateji projelerinde görev aldı. Ardından TEB BNP Paribas’ta pazarlama alanında çalıştı. Sonrasında Garanti BBVA Ödeme Sistemleri çatısı altında başta American Express olmak üzere Miles&Smiles, Shop&Fly ve Bonus kredi kartı markalarının pazarlama ve iletişim süreçlerinde önemli sorumluluklar üstlendi.

Kurucusu olduğu ajans aracılığıyla; İstinye Park, GittiGidiyor, Caterpillar, Yazz Collective, Microsoft ve Borusan Holding gibi farklı sektörlerden markalara danışmanlık hizmeti veren Şayakçı, pazarlama ve iletişim alanındaki uzmanlığını çok disiplinli projelerle geliştirdi.

Zararlı veya şüpheli 500 yeni site tespit edildi

Uzmanların paylaştığı verilere göre mayıs ayında turizm şirketleriyle bağlantılı yaklaşık 500 yeni internet sitesi zararlı veya şüpheli olarak işaretlendi. Aynı dönemde seyahat sektörüyle ilişkili 47 bin 318 yeni alan adı kaydedildi. Bu rakam, nisan ayına göre yüzde 33, geçen yılın aynı dönemine göre ise yüzde 18 artış anlamına geliyor. Analistler, her 112 yeni alan adından birinin tehdit oluşturduğunu belirtiyor.

Tatilcilerin hızlı karar verdiği yaz aylarını seçiyorlar

Siber suç grupları, faaliyetlerini seyahat talebinin yükseldiği dönemlere göre planlıyor. Özellikle rezervasyonların yoğunlaştığı yaz aylarında kullanıcıların hızlı karar verme eğiliminden yararlanan dolandırıcılar, gerçek seyahat platformlarını neredeyse birebir kopyalayan internet siteleri oluşturuyor.

Dolandırıcıların en sık taklit ettiği markalar arasında Booking.com yer alıyor. Uzmanlar, Booking.com’u taklit eden çeşitli alan adlarının kullanıcı adı, şifre ve kredi kartı bilgilerini ele geçirmek amacıyla kullanıldığını belirtiyor. Benzer şekilde Airbnb ve Skyscanner markalarını hedef alan sahte sitelerin de farklı pazarlarda faaliyet gösterdiği bildiriliyor.

Tüketiciler üzerinse aciliyet hissi yaratılıyor

Özellikle sahte uçak bileti ve konaklama teklifleriyle kullanıcıları cezbetmeye çalışan platformlar, ödeme alındıktan sonra herhangi bir rezervasyon gerçekleştirmiyor. Bazı sitelerde ise gerçek dışı indirimler ve sınırlı süreli kampanyalar kullanılarak tüketiciler üzerinde aciliyet hissi oluşturuluyor.

Siber güvenlik şirketleri, seyahat sektörünü hedef alan saldırıların son üç yılda yüzde 122 oranında arttığını bildiriyor. Uzmanlara göre yoğun veri akışının yaşandığı rezervasyon süreçleri, ödeme sistemleri ve müşteri hesapları siber suçlular için cazip hedefler haline geliyor.

Mesajlaşma uygulamaları üzerinden de dolandırıyorlar

Tehditler yalnızca sahte internet siteleriyle sınırlı değil. Son dönemde WhatsApp ve benzeri mesajlaşma uygulamaları üzerinden gönderilen kimlik avı mesajlarında da artış gözleniyor. Dolandırıcılar, Booking.com veya oteller adına gönderilmiş gibi görünen mesajlarla kullanıcılardan ek ödeme yapmalarını ya da kredi kartı bilgilerini güncellemelerini talep ediyor.

“Bağlantıya tıklamayın” uyarısı

Siber güvenlik uzmanları, güvenli rezervasyon için kullanıcıların bağlantılara tıklamak yerine internet adreslerini tarayıcıya manuel olarak yazmalarını, alan adlarını dikkatle kontrol etmelerini, kredi kartı kullanmalarını ve hesaplarında iki aşamalı doğrulamayı etkinleştirmelerini öneriyor.

Uzmanlar ayrıca, olağan dışı derecede düşük fiyatlar ve kısa süreli fırsat baskısı oluşturan tekliflere karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor. Güvenilir rezervasyon platformlarının ödeme taleplerini kısa mesaj, e-posta veya telefon görüşmeleri üzerinden değil, kendi sistemleri içerisinde gerçekleştirdiği hatırlatılıyor.

Yaz sezonunda artan seyahat hareketliliğiyle birlikte sektör temsilcileri ve siber güvenlik uzmanları, tüketicilerin rezervasyon işlemlerinde daha dikkatli davranmasının hem maddi kayıpların hem de kişisel veri ihlallerinin önüne geçebileceğini belirtiyor.

Kısa süreli ziyaretleri azaltmayı hedefliyor

Mayıs ayı sonunda göreve gelen Venedik Belediye Başkanı Simone Venturini, özellikle yoğun günlerde tarihi merkeze yönelik kısa süreli ziyaretleri azaltmayı amaçlayan yeni düzenlemeler üzerinde çalıştıklarını açıkladı. Venturini, daha önce eski Belediye Başkanı Luigi Brugnaro döneminde turizmden sorumlu yönetici olarak görev yaparken giriş ücreti uygulamasının hayata geçirilmesinde rol almıştı.

Mevcut uygulamaya göre, iki aydan kısa süreli ziyaret gerçekleştiren turistler temmuz ayı sonuna kadar 10 euro giriş ücreti ödüyor. Ziyaretini en az 72 saat önceden rezervasyonla planlayanlar ise 5 euro indirimli tarifeden yararlanabiliyor.

Tarihi kentin korunması hedefleniyor

Kent yönetimi, uygulamanın aşırı yoğunluğu azaltmayı ve tarihi kentin korunmasına yönelik gelir yaratmayı hedeflediğini belirtirken, sistemin etkinliği konusunda tartışmalar sürüyor. Belediye tarafından açıklanan verilere göre ziyaretçilerin büyük bölümü standart ücret tarifesini tercih ediyor. Bu nedenle mevcut 5 euro ile 10 euro arasındaki fiyat farkının turist davranışlarını değiştirmede yeterli olmadığı yönünde eleştiriler bulunuyor.

Fahiş fiyat artışının önünde yasal engel var iddiası

Ancak giriş ücretinin 30 ila 50 euro seviyesine yükseltilmesi önünde yasal engeller bulunuyor. İtalyan basınında yer alan haberlere göre, mevcut mevzuat belediyenin ücretleri tek taraflı olarak artırmasına izin vermiyor. Bu nedenle olası bir düzenleme için Roma’daki merkezi yönetimle görüşmeler yapılması gerekiyor.

Öneri, kentte siyasi ve hukuki tartışmaları da beraberinde getirdi. Eski Venedik Belediye Başkanı Massimo Cacciari, giriş ücretinin 50 euroya çıkarılması fikrini eleştirerek uygulamanın kenti yalnızca yüksek harcama gücüne sahip turistlerin erişebileceği bir destinasyona dönüştürebileceğini savundu.

Hukukçu Ludovico Mazzarolelli ise İtalyan basınına yaptığı açıklamada, yüksek giriş ücretlerinin yalnızca maliyetleri karşılamanın ötesine geçerek serbest dolaşım hakkını sınırlayabileceğini ve anayasal tartışmalara yol açabileceğini belirtti.

Kent yönetimi ise Venedik’in tarihi dokusunun korunması, altyapı üzerindeki baskının azaltılması ve aşırı ziyaretçi yoğunluğunun yönetilmesi amacıyla farklı seçenekleri değerlendirmeyi sürdürüyor.

Konuyla ilgili nihai kararın, yerel yönetim ile merkezi hükümet arasında yapılacak görüşmelerin ardından netleşmesi bekleniyor.

829 milyon liralık proje

Toplam 829 milyon TL yatırım bedeline sahip proje kapsamında, 244 oda ve 706 yatak kapasiteli bir otel ile 6 adet ticari alan inşa edilecek. Proje sahası, 41 bin 318,5 metrekare büyüklüğündeki parsel üzerinde yer alırken, tesis faaliyetlerini 9 bin 195 metrekarelik alanda sürdürecek.

Proje kapsamında mevcut durumda yatırımcı firma tarafından kiralanarak işletilen otel binası yıkılacak ve yerine yeni tesis inşa edilecek. Tesis tek blok halinde planlandı.

Projeye ilişkin bilgilere göre, toplam brüt inşaat alanı 39 bin 984,53 metrekare olacak. Bina oturum alanı 5 bin 135,70 metrekare, peyzaj alanı ise 4 bin 59,3 metrekare olarak belirlendi.

Otel bünyesinde restoran ve kahvaltı salonu, lobi, toplantı ve yönetim alanları, fitness merkezi, hamam, sauna, buhar odaları, termal havuzlar, masaj odaları, kuaför, kuru temizleme, çamaşırhane, mescitler ve çeşitli teknik hacimler yer alacak. Ayrıca zemin katta toplam 6 ticari alan bulunacak.

Proje, Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Yönetmeliği’nin Ek-2 listesinde yer alan “50 oda ve üzeri oteller, tatil köyleri ve turizm kompleksleri” kapsamında değerlendiriliyor. Saha inceleme çalışması 3 Haziran 2026 tarihinde gerçekleştirildi.

Edremit Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğü tarafından verilen imar durum belgesine göre yatırım alanı “Konaklama Tesis Alanları” içerisinde yer alıyor.

Geçtiğimiz yıl satın almıştı

Akçay Otelcilik, uzun yıllar İzmirli turizmci Nail Özkardeş'in kurduğu Nail Özkardeşler Turizm ile Anadolu Grubu'nun turizm şirketi Özilhan Turizm'in yüzde 50-50 ortaklığıyla faaliyet gösterdi. İki grup daha önce Çeşme Ilıca Oteli, Akçay Turban ve Ürgüp Turban gibi Türkiye turizminin önemli yatırımlarında da birlikte yer almıştı.

Cem Okullu ve Cengiz Okullu, Türkiye'nin köklü gıda markalarından Tukaş'ı OYAK Grubu'ndan satın almalarının ardından gayrimenkul sektöre girmişti. Gruba ait ADR GYO, İzmir Karşıyaka'da geliştirdiği iki farklı projede toplam 911 konutluk projesinin hazırlıklarını sürdürüyor.

Castlelake, son teklifinde EasyJet hissedarlarına hisse başına 625 peni ödemeyi önerdi. Bu rakam, şirket hisselerinin geçen haftaki kapanış fiyatına göre yüzde 24 prim anlamına geliyor. Castlelake, daha önce hisse başına 560 peni ve 600 peni seviyelerinde iki ayrı teklif sunmuştu.

EasyJet yönetim kurulu, üç teklifin de hissedarların çıkarlarına uygun olmadığı gerekçesiyle oy birliğiyle reddedildiğini açıkladı. Şirketten yapılan açıklamada, son teklifin EasyJet’in geçici olarak baskı altında bulunan hisse fiyatı dikkate alınarak hazırlandığı ve şirketin gerçek değerini yansıtmadığı belirtildi.

Açıklamada, Castlelake’in değerleme analizlerinin ağırlıklı olarak Orta Doğu’daki jeopolitik gelişmelerden etkilenen hisse fiyatlarına, kısa vadeli kârlılık verilerine ve analist raporlarına dayandığı ifade edildi. EasyJet, bu değerlendirmelerin şirketin güçlü bilançosunu, sermaye yapısını ve orta vadeli hedeflerini yeterince yansıtmadığını savundu.

Castlelake’in önerisi

Castlelake’in önerdiği sahiplik yapısında şirketin yüzde 49’unun Castlelake’e, yüzde 51’inin ise Avrupa Birliği vatandaşları ve kimliği açıklanmayan diğer yatırımcılara ait olması öngörülüyor. EasyJet, bu yapının yeterince şeffaf olmadığını ve teklifin uygulanabilirliğinin değerlendirilmesini zorlaştırdığını belirtti.

Şirket, yatırım yapılabilir kredi notuna sahip bilançosu, net nakit pozisyonu, müşteri memnuniyeti ve çalışan bağlılığıyla güçlü bir konumda bulunduğunu vurguladı. EasyJet ayrıca, Eylül 2025’e kadar olan iki tam mali yılda vergi öncesi kârını yüzde 46 artırdığını, bu büyümede EasyJet Holidays operasyonlarının ve operasyonel performanstaki iyileşmenin etkili olduğunu bildirdi.

Castlelake, EasyJet'ten yanıt bekliyor

Castlelake ise yaptığı açıklamada, EasyJet yönetim kurulunun üç teklifi de reddetmesinin ardından teklifin ayrıntılarını kamuoyuna açıkladığını duyurdu. Şirket, hissedarların teklifin avantajlarını değerlendirmesini ve görüşlerini yönetim kuruluna iletmesini amaçladığını belirtti.

Castlelake, EasyJet’i Avrupa kontrolü altında daha güçlü ve dayanıklı bir havayolu şirketi olarak desteklemeyi hedeflediğini, şirketin mevcut ağını korumayı ve gelecekteki büyümesini desteklemeyi planladığını ifade etti.

Castlelake’in, İngiltere satın alma düzenlemeleri kapsamında 26 Haziran 2026 saat 17.00’ye kadar bağlayıcı teklif sunması veya süreçten çekilmesi gerekiyor.

"Araç, yasal bir seyahat acentasına ait değil"

SAYD tarafından yapılan açıklamada, kazaya karışan midibüsün Konya’dan Isparta’nın Barla beldesine gitmek isteyen sivil bir grubun münferit olarak normal bir taşımacı firmadan kiraladığı bir araç olduğu ifade edildi. Olayın derinlemesine araştırılmadan seyahat acentalarının hedef gösterildiğini belirten dernek, TÜRSAB Konya Bölge Temsil Kurulu Başkanlığı’nın da bu bilgiyi teyit ettiğini vurguladı.

Açıklamada, söz konusu aracın bir seyahat acentası tarafından düzenlenen yasal bir paket tur, kültür turu veya transfer organizasyonu kapsamında faaliyet göstermediği net bir dille aktarıldı.

"Benzer algı yönetimi 2022'de de yaşandı"

Benzer bir durumun 2022 yılında Bursa İnegöl’de yaşanan kazada da tecrübe edildiğini hatırlatan SAYD, aradan geçen yıllara rağmen medyanın aynı refleksle hareket ettiğini savundu. Seyahat acentalarının 1618 Sayılı Kanun ve Paket Tur Sözleşmeleri Yönetmeliği başta olmak üzere katı yasal mevzuatlar, zorunlu koltuk ve seyahat sigortaları ile TÜRSAB denetim mekanizmaları altında faaliyet gösterdiği hatırlatıldı.

Ekonomik ve sektörel risklerin yüksek olduğu bu dönemde, acentaların hiçbir bağı olmayan münferit kiralama kazaları üzerinden haksız bir baskıya maruz bırakılmasının kabul edilemez olduğu ifade edildi.

Medyaya sorumlu yayıncılık daveti

SAYD, ana akım haber ajanslarını, medya mensuplarını ve portalları reyting kaygısını bir kenara bırakarak sorumlu yayıncılık ilkelerine uymaya davet etti. Haberler servis edilmeden önce yasal acenta bağının mutlak surette sorgulanması gerektiği belirtilirken, derneğin sektör itibarını zedeleyen bu dezenformasyonun karşısında durmaya kararlılıkla devam edeceği kamuoyuna duyuruldu.

Körfez ve Orta Doğu’da yüksek çift haneli düşüşler

ABD ve İsrail’in İran’a saldırısı ile başlayan savaşın etkisiyle Körfez ve Orta Doğu ülkelerinden Türkiye’ye gelen ziyaretçi sayısı, ülkelere göre ilk 5 ayda yüzde 54’e varan oranlarda düşüş kaydetti. Buna rağmen Bakanlığın istatistiklerinde; Orta Doğu ve Körfez ülkelerini kapsayan “Batı Asya” kategorisi altındaki ülkelerden yüzde 11,16 düşüşle yaklaşık 1,1 milyon ziyaretçi geldiği belirtiliyor.

İngiltere ve Polonya’da dikkat çeken düşüşler

Türkiye’nin en büyük iki pazarından biri olan Almanya’dan gelişler yüzde 5,44 artışla 1 milyon 835 bine çıkarken; Avusturya’dan yüzde 0,5 düşüşle 134 bin, Fransa’dan yüzde 5,69 düşüşle 322 bin, Hollanda’dan yüzde 1,46 artışla 410 bin, İngiltere’den yüzde 8,16 düşüşle 1 milyon 124 bin, Polonya’dan yüzde 8,47 düşüşle 382 bin ve Yunanistan’dan yüzde 4,67 düşüşle 244 bin ziyaretçi geldiği görülüyor.

İlk 5 aylık dönemde Avrupa ülkelerinden yüzde 0,83 düşüşle 7 milyon 594 bin ziyaretçi geldi.

Rusya ve BDT pazarları yüzde 2,23 artıda

Aynı dönemde Rusya Federasyonu’ndan gelen ziyaretçi sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1’e yakın artarak 1 milyon 739 bine yükselirken; BDT bölgesinin önde gelen pazarlarından Kazakistan’dan yüzde 6,20 artışla 216 bin, Azerbaycan’dan yüzde 0,84 artışla 319 bin, Gürcistan’dan yüzde 3,36 artışla 519 bin, Özbekistan’dan yüzde 10,8 artışla 239 bin ve Ukrayna’dan yüzde 3,12 artışla 294 bin ziyaretçi geldi.

Beş aylık dönemde Türkiye; Rusya ve BDT ülkelerinden yüzde 2,23 artışla toplam 3 milyon 652 bin ziyaretçi aldı.

Gelişmekte olan pazarlarda son durum

Türkiye’nin önem verdiği gelişmekte olan turizm pazarlarında ise karmaşık bir tablo söz konusu. İlk 5 ayda ABD’den gelen ziyaretçi sayısı yüzde 4,45 artışla 457 bine yükselirken; Avustralya’dan yüzde 2 düşüşle 57 bin, Güney Kore’den yüzde 11,9 düşüşle 77 bin, Japonya’dan yüzde 11 düşüşle 54 bin ve Kanada’dan yüzde 14,4 artışla 107 bin ziyaretçi geldi.

Hindistan’daki düşüş trendi devam ediyor

Çin’den gelişler yüzde 29’a yakın artarak 200 bine yaklaşırken; Hindistan’dan yüzde 34’e yakın düşüşle 76 bin, İran’dan ise yüzde 23 düşüşle 904 bin ziyaretçi geldi. İsrail’den gelişler yüzde 10 düşerek 31 bine, Suudi Arabistan’dan gelişler yüzde 16,3 düşüşle 201 bine ve Romanya’dan gelişler yüzde 1 düşüşle 312 bine geriledi.

Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın açıkladığı verilere göre, Mayıs ayında Türkiye’ye gelen ziyaretçi sayısı bir önceki yılın aynı ayına kıyasla yüzde 3,58 oranında düşerek 4 milyon 856 bine geriledi.

Bu ayda Türkiye’ye en fazla ziyaretçi gönderen ülkeler 701 bin ile Rusya Federasyonu, 686 binle ile Almanya, 493 binle İngiltere, 266 binle Bulgaristan ve 232 binle İran oldu.

İlk 5 ayda 400 bini aşkın ziyaretçi kaybı

Ocak-Mayıs arasındaki 5 aylık dönemde Türkiye’ye gelen ziyaretçi sayısı ise geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2,56 düşüşle 15 milyon 226 bine geriledi. Böylelikle Türkiye’nin ilk 5 aydaki toplam yabancı ziyaretçi kaybı 400 bini aştı.

Beş aylık dönemde Türkiye’ye en fazla ziyaretçi gönderen ülke 1 milyon 835 binle Almanya olurken, onu 1 milyon 739 binle Rusya Federasyonu, 1 milyon 124 binle İngiltere, 1 milyon 35 binle Bulgaristan ve 904 binle İran takip etti.

İngiliz turistlerin tercihi değişti

Türkiye’nin İngiltere pazarında 2019’dan bu yana hacmini neredeyse iki katına çıkardığını belirten Orka Hotels Yönetim Kurulu Üyesi Yavuz Torunoğulları, talebin her yıl aynı doğrultuda gelişmediğini, başta jeopolitik gelişmeler olmak üzere pek çok olayın turizmi etkilediğini kaydetti. Torunoğulları, “İran savaşı Türkiye turizmini ciddi şekilde etkiledi. O daha bitmeden Ukrayna’nın Rusya’ya büyük çaplı drone saldırısı oldu. Bunlara bir de Türkiye’deki enflasyon kaynaklı yüksek maliyetler eklenince, yıllardır buralarda tatil yapan İngilizlerin tercihleri değişti. İnsanlar dışarı çıkıp bir yemek yediğinde veya alışveriş yaptığında karşılaştığı ücretler can yakıcı bir noktaya ulaştı. Kısacası İngiliz turistler burada karşılaştığı manzaradan dolayı rotasını başka yerlere çevirdi. Gelinen noktada yeniden pandemi öncesi sayılara düşmeye doğru gidiyoruz.” ifadelerini kullandı.

2027, 2026’dan daha iyi olmayacak

Bu yaşanan daralmanın 2027 talebini de etkileyeceğini kaydeden Torunoğulları, “Tur operatörleri, 2027’nin koltuk planlamalarını bu sene gerçekleşecek rakamlara bakarak yapacak. Ayrılacak koltuk da bu sene gerçekleşen rakamlara paralel olacak. Bu da 2027’nin 2026’dan daha iyi olmayacağının en net işareti. Ekonomik sorunların veya savaşların etkisi bir günde ortadan kalkmıyor." dedi.

Muğla’ya gelen İngiliz turist her şey dahil destinasyonlara yöneldi

Muğla’ya gelen İngiliz turistlerin, artan maliyetlerden dolayı, ne kadar harcayacaklarını bildikleri ve bütçelerini kontrol altında tutabildikleri için Antalya’daki her şey dahil otellere yöneldiğini ifade eden Yavuz Torunoğulları, “Muğla’da İngiliz turist sayısı azalırken Antalya veya Mısır, Tunus, Fas gibi destinasyonlarda artması da bunun en net göstergesi. Çünkü her şey dahilde aile olarak bir kere ödüyor ve yeni bir sürprizle karşılaşmıyor. Ancak burada dışarı çıktığında tatile harcadığı kadar bir para daha harcamak durumunda kalıyor. Bizim şu anda Mısır, Tunus ve Fas tarafına iyi bakmamız, oradaki durumu yakından takip etmemiz gerekiyor. Bu destinasyonlara baktığımızda da neyi doğru, neyi yanlış yaptığımızı görebiliriz.” şeklinde konuştu.

Şehir içindeki turist sayısı yüzde 50 düştü

Türkiye’de artan kiraların yanında, ikinci konutların turizm amaçlı kiralanmasına dönük şartların ağırlaştırılmasının da bölgeye dönük talebi etkilediğini kaydeden Yavuz Torunoğulları, “Son yıllarda dışarıda en büyük tüketimi sağlayan bu kitleydi. İkinci konutlara dönük kısıtlamalardan dolayı bölgede bu kitleyi de kaybettik. Buradaki azalma ve her şey dahil otellerdeki misafirlerin dışarı çıkmamasından dolayı kent içindeki turist sayısında yüzde 50’ye yakın azalma var. Bu da esnafı yoran bir durum. Böyle giderse sezon sonunda destinasyonlarda büyük kırılmalar olabilir." dedi.

Sabit kur politikası otelciyi zora soktu

Otelcilerin yaşadığı bir diğer sorunun sabit kur olduğuna dikkat çeken deneyimli turizmci, “Kontratlarımızı dövizle yapıyoruz. Ancak maliyetleri bu kontratlara yansıtamıyoruz. Çünkü İngiltere pazarı, “bizde enflasyon yüzde 2-3” deyip, artış yapmamıza izin vermiyor. Türkiye’de ise maliyet artışı yüzde 30-40’larda. Sadece personel giderleri yüzde 27,8 oranında arttı. Kur artışı enflasyonu karşılamadığı için otelciler zaten son 2-3 yıldır kâr etmeyi bıraktı, işletmeleri nasıl ayakta tutacaklarını düşünüyor. Mevcut kur politikası; turizmi, tekstil ve ihracat sektörlerini zora sokan bir durum.” şeklinde konuştu.

TGA, İngiltere ve İrlanda’da yoğun tanıtım yapıyor

Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı’nın (TGA) İngiltere ve İrlanda’da ciddi bir tanıtım kampanyası yürüttüğünü ifade eden Torunoğulları, yaz sezonunun da başlamasıyla beraber rezervasyonlardaki durgunluğun bir nebze kırıldığını vurguladı. Torunoğulları, “Örneğin bir otele günlük 15-20 rezervasyon geliyorken şimdilerde bu 40-50 bandına çıktı ama artık haziran sonundayız. Mevsimlik faaliyet gösteren oteller 2-2,5 aylık gelirle işletmeyi 12 ay nasıl ayakta tutacak, bütçeyi nasıl yönetecek? Mevcut durum bu yıldan gelecek yıla düzelmeyecek çünkü gelecek yılın planlamaları bu yıla göre yapılacak. Ancak Türkiye’ye çok büyük bir talep olacak ki planlamalar gözden geçirilsin. Onun olmayacağı da şu anki enflasyondan belli.” değerlendirmesini yaptı.

Turistler dışarı çıkmayınca otel giderleri de arttı

Türkiye’deki pahalılıktan dolayı turistlerin dışarı çıkmaz olduğunu, bunun da otellerdeki maliyetleri iyice artırdığını ifade eden Yavuz Torunoğulları şu değerlendirmeyi yaptı:

“Her şey dahil otellerde konaklayan misafirlerin yüzde 25’i, gün içinde turlara katılır, aqua parklara veya başka etkinliklere (safari, yamaç paraşütü) gider, dışarıda yemek yer veya kahvaltı ederdi. Bu da hem otel içindeki maliyeti düşürür hem de tesis biraz hafiflediği için otel içindeki işlerin daha kolay yapılmasına imkan verirdi.

Bu yüzde 25 artık dışarı çıkmadığı için otellerdeki maliyet planı da bozuldu. Misafir sürekli otelde; klimalar çalışmaya devam ediyor, su harcıyor, daha fazla gıda ve içecek tüketiliyor. Kullanılan temizlik malzemesi bile artıyor. İşin bu tarafına bakmak gerekiyor."

100 sterline yedikleri yemeği 250 sterline yiyorlar

"Sterlin aynı sterlin. Önceden 4 kişilik bir aile 100 sterline dışarıda güzel bir yemek yiyebiliyorken, bugün aynı masayı 200-250 sterline kurabiliyor. Burada yüzde 10, 20 artıştan bahsetmiyorum; yüzde 150 artıştan bahsediyorum. Bunlar İngiliz turistlerin kabul edebileceği bir enflasyon değil."

Maliyeti 15 lira olan su restoranda 189 lira

"Öte taraftan, bizim esnafımızın içindeki kimi ahlaksızlardan ve fırsatçılardan kaynaklanan fahiş fiyat artışları da var. Dün 10 liraya aldığın ürün, ertesi gün bakıyorsun 15 lira olmuş. Depoda duran bir ürünün fiyatını bir günde artıracak ne olmuş olabilir? İşletmeye geliş fiyatı 15 lira olan 1,5 litre suyu 189 liraya satmak nedir? Hadi yüzde 100 kârla sat; 30 TL, bilemedin 50 liraya sat. 189 lira nasıl bir fiyattır?”

Doluluklarda yüzde 15-25 düşüş var

Normalde yüzde 75-80 seviyesinde olması gereken haziran doluluklarının şu anda yüzde 60 civarında olduğunu belirten Yavuz Torunoğulları, “İşletmeye göre değişmek üzere, doluluklarda yüzde 15-25 arasında bir düşüş var. Talebi artırmak için yapılan fiyat indirimleri de hesaba katıldığında, kaybın daha da yüksek olduğu görülüyor. Bu da otellerde kişi başı ortalama geliri aşağıya çekiyor. Kişi başı gelir hedefiniz 100 euro ise, panik halinde yapılan indirimlerle 80-90 euro bandına düşüyor. Doğal bir talep olaması, işlerin aksiyonlarla yürümesinden dolayı, tur operatörleri de en fazla indirimi hangi otel veriyorsa onu ön plana çıkarıyor. Otelleri no-name olarak, segment bazında (3 yıldız, 4 yıldız, 5 yıldız) satıyorlar ve en büyük indirimi hangi tesislerden alırlarsa talebi oraya yönlendiriyorlar.” şeklinde konuştu.

Yatırımlar için konjonktürün değişmesini bekliyoruz

Yaşanan gelişmelerden diğer işletmeler gibi Orka Grubu’nun da etkilendiğine dikkat çeken Yavuz Torunoğulları, şirketin devam eden ve hazırlık aşamasındaki yatırımlarına ilişkin ise şu bilgileri verdi:

"Uzun yıllar sektörde olmamızdan ve yarattığımız standartlardan dolayı tur operatörlerinin uzun vadeli iş birliği ihtiyacı duyduğu bir grubuz. Bu nedenle genel ortalamaya kıyasla bir nebze daha az etkilensek de, biz de kuşkusuz etkilendik. Hollanda’da yeni, 300 odalı bir otel açtık. Hatta Radisson Blu olarak bir franchise anlaşması yaptık. Son dönemde açtığımız en büyük yatırım bu.

Türkiye’de ise tesislerimizden birini yenileyip, standartlarını yükselterek bir aqua park oteline dönüştürmeyi planlıyoruz. Yatırım yapabileceğimiz turizm arazilerimiz de var ancak şu aşamada bunlara henüz başlamadık. Çünkü mevcut ekonomik durum, finansmana erişimin zorlaşması, Merkez Bankası’nın döviz kredilerine getirdiği kısıtlamalar nedeniyle şu anda yatırım planı yapmaya elverişli bir ortam yok.

Ancak yatırımlar için hazırlıklarımız var. Konjonktür değişir, ekonomik durum iyileşirse bu yatırımlar için harekete geçebiliriz ancak şu aşamada piyasanın gerçeklerine göre hareket ediyoruz. Fethiye’de iki tane nitelikli butik otel ile Marmaris Turunç tarafında bir otel hazırlığımız var. Bunlar için uygun zamanı bekliyoruz.

Birinci öncelik enflasyon ve fahiş fiyat olmalı

Hükümetin özellikle bu pahalığı bir şekilde çözmesi, dışarıda uygulanan fahiş fiyatları bir şekilde gerekiyor. Bunu çözmeyip kontrol altına almadığımız sürece çabalarımız, reklam ve tanıtım çalışmalarımız amacına ulaşamıyor. Ülke olarak birinci önceliğimizin bu olması gerekiyor.”

Jolly Satış ve Pazarlamadan Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Ahmet Burçin Baysak, elde edilen başarıya ilişkin yaptığı değerlendirmede, “Misafirlerimizle kurduğumuz güçlü bağın en önemli temas noktalarından biri sosyal medya. Seyahat tutkusunu besleyen, ilham veren ve takipçilerimiz ile çift yönlü iletişim kuran içerik stratejimizin böylesine saygın bir platformda ödüllendirilmesinden büyük mutluluk duyuyoruz. Tamamen veri odaklı kriterlerle ve herhangi bir başvuru süreci olmadan elde edilen bu başarı, markamızın dijital dünyadaki gücünü ortaya koyması açısından ayrıca değer taşıyor. Bu ödülü, bize güvenen misafirlerimiz ve özveriyle çalışan ekip arkadaşlarımız adına alıyoruz” dedi.

Bu yıl 10. kez düzenlenen Brandverse Awards’ta, SocialBrands Veri Analitiği Ödülleri, 52 binden fazla sosyal medya marka hesabının takipçi büyümesi, içerik üretim performansı, etkileşim hacmi gibi kriterlerine bakılarak, SocialBrands Sosyal Medya Marka Endeksi’ne göre tamamen analitik olarak incelendi. Deloitte Türkiye denetiminde, SocialBrands Sosyal Medya Marka Endeksi üzerinden Jolly, 1 Nisan 2025 – 1 Nisan 2026 dönemini kapsayan değerlendirme sonucunda Tur Şirketleri kategorisinde Altın Ödül’ün sahibi oldu.

Ödül töreni, 19 Haziran 2026 tarihinde İstanbul Hilton Bomonti Hotel & Conference Center’da gerçekleştirildi. Sektörün önde gelen marka ve iletişim profesyonellerinin bir araya geldiği gecede Jolly’nin ödülünü, Jolly Satış ve Pazarlamadan Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Ahmet Burçin Baysak teslim aldı.

Edinilen bilgiye göre, Halit Emre Cengiz idaresindeki 42 BFT 431 plakalı tur otobüsü, Isparta- Konya kara yolunun Gelendost ilçesine bağlı Bağıllı köyü mevkiinde şarampole devrildi.

Isparta Valiliği, Gelendost ilçesinde meydana gelen trafik kazasına ilişkin açıklama yaptı. Valilik, Isparta-Konya D330 Karayolu’nda seyir halindeki bir midibüsün sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu yol kenarındaki bahçeye devrildiğini bildirdi.

Açıklamaya göre, kaza bugün saat 18.50 sıralarında Gelendost ilçesine bağlı Bağıllı Köyü mülki sınırları içerisinde meydana geldi. Kazada araçta bulunan 30 yolcudan 4’ü olay yerinde hayatını kaybetti, 5’i ağır olmak üzere 26 kişi de aralandı. Tedavi altında alınan yaralılardan biri, tüm müdahalelere rağmen kurtarılamadı. Böylece kazada hayatını kaybeden yolcu sayısı 5’e yükseldi.

Yaralıların Gelendost, Yalvaç ve Eğirdir ilçelerindeki hastanelere sevk edilerek tedavi altına alındığı belirtildi. Kaza ihbarının ardından sağlık, jandarma, polis, AFAD ve itfaiye ekiplerinin olay yerine sevk edildiği ve gerekli müdahalelerin yapıldığı kaydedildi.

"Saat dokuz ritüeli" tarihe karıştı

Geçmiş dönemlerde bir gelir yöneticisinin sabah mesaisi doğrudan taktiksel kararlarla başlıyordu. Yönetici takvimi açıyor, haftalık gidişatı inceliyor ve manuel müdahalelerde bulunuyordu: Perşembe gününün fiyatı artırılıyor, hafta sonu fiyatları sabit tutuluyor veya kararsız kalan kurumsal gruplar için esneklik sağlanıyordu. Saat dokuz olmadan fiyatlar bizzat masa başındaki profesyonel tarafından o gün için netleştiriliyordu.

Günümüzde ise fiyatlar gece boyunca, yönetici uyurken algoritmalar tarafından otonom olarak değiştiriliyor. Sabah mesaisinde yöneticinin karşısına bitmiş ve canlıya alınmış bir fiyat tablosu çıkıyor. Bu yeni gerçeklikte işin tanımı "eylem" olmaktan çıkıp bir "soru sorma" sürecine dönüşüyor: Salı günkü fiyat neden yükseldi? Deluxe odayı bizim altımızda bir fiyatla kim satıyor? Güçlü olması gereken bir tarihte sıralamada neden geriye düştük?

Karar mekanizmasının masayı terk etmesi

Gelir yönetiminin tarihsel sürecinde fiyat, bir uzmanın tecrübesine dayalı yargı kararıydı. İnsan faktörü; talebi, kapasiteyi, mevsimselliği ve rekabeti tartarak "fiyatı artır, sabit tut veya düşür" komutunu veriyordu. Sistemler girdileri işlese de nihai karar koltukta oturan ve bir ismi olan uzmana aitti. İyi bir gelir yöneticisi, her şeyden önce iyi bir karar verici olarak tanımlanıyordu.

Bugün ise taktiksel kararlar tamamen modellerin mantığına bırakılmış durumda ve fiyatlar tüm kanallarda otonom olarak sıfırlanıyor. Ancak bu durum sektörde sessiz bir problemi de beraberinde getiriyor: Otomasyon, insan algısının önüne geçti. Aynı sektörel ankette, yöneticilerin yazılım aracını açmadan otelin fiyatlandırma felsefesini açıklama konusunda ciddi bir güven boşluğu yaşadığı görüldü. Oda fiyatları hiç olmadığı kadar optimize edilmiş durumda fakat hiç olmadığı kadar az anlaşılıyor. Modelin fiyatı neden artırdığını açıklayamayan bir yöneticinin, bu artış rezervasyon kaybına yol açtığında stratejiyi savunması, hata oluştuğunda müdahale etmesi veya rakiplerin neden daha ucuz olduğunu mülk sahibine açıklaması imkansız hale geliyor.

Fiyatın kontrolden çıktığı dört boyut

Fiyat belirleme gücünün otelin elinden çıkmasının temel nedeni, fiyatın sabit durmamasıdır. Bir fiyat belirlenip masadan ayrıldığı an, otelin tek bir sistemle bütünsel olarak göremediği şu dört farklı yöne dağılıyor:

• Yukarıdan Gelen Baskı (Arama Motorları): Otelin tam olarak çözemediği bir algoritma mantığıyla işleyen kanal sıralamaları, fiyatı ya ödüllendirip öne çıkarıyor ya da tamamen gömüyor.
• Yandan Gelen Çekim (Toptancı Zincirleri): Wholesaler (toptancı) kanalları, otelin izini süremediği indirimlerle fiyatı başka platformlara sızdırarak yeniden satıyor.
• İçeriden Gelen Müdahale (Fiyat Motorları): Otelin dışarıdan kiraladığı fiyatlandırma motoru, tesis yönetiminin her zaman tam olarak açıklayamadığı otonom hamleler yapıyor.
• Önden Gelen Tarama (Rezervasyon Acenteleri): Akıllı rezervasyon aracı ve acenteler, fiyatı hiçbir misafir henüz görmeden önce tarayıp kendi listesine alıyor veya eliyor.

Fiyatın yukarıda, yanda, içeride ve önde yeniden şekillendirildiği bu ekosistemde, keskin bir fiyat belirleme yeteneği geçmişe kıyasla daha az değer taşıyor. Asıl nadir ve kritik beceri, fiyata hükmetmek değil; masadan ayrıldıktan sonra nereye gittiğini takip edebilmektedir.

İnsan gücünün otomatize edilemeyen son kalesi

Fiyat belirlemek artık bir butona basmaktan ibaret ve herhangi bir yazılım modeli bunu gerçekleştirebiliyor. Ancak bir fiyatın nereleri gezdiğini okumak, her kanalın onu nasıl değerlendirdiğini bilmek ve ne anlama geldiğini çözmek; tek bir sistemin bütünü göremediği hareketli bir hedefi vurmak gibi tamamen insani bir muhakeme yeteneği gerektiriyor.

Pazardaki hiçbir teknoloji sağlayıcısı bu resmi otellere eksiksiz sunamıyor; çünkü arama motoru sadece kendi algoritmasını, toptancı kendi zincirini, fiyat motoru kendi modelini ve seyahat acentesi kendi listesini görüyor. Resmi bir araya getirmek tamamen gelir yöneticisinin analitik çalışmasına kalıyor. Dört kanala birden bakıp fiyatın ne yaptığını net bir şekilde açıklayabilen profesyoneller, otelin fiyat üzerindeki son gerçek otoritesini temsil ediyor. Makinelerin yapamadığı bu yavaş ve karmaşık analiz süreci, otomasyonun ulaşamadığı tek fiyatlandırma gücü olarak sektörün merkezinde yer alıyor.

Kaynak: Hospitality.net - Markus Busch

Sistemin geçmişi ve mevcut durumu

Alman hükümeti, 2019 yılında Thomas Cook'un iflas etmesinin ardından yasal düzenlemeyle DRSF'yi kurmuştu. Belirli bir büyüklüğün üzerindeki seyahat şirketlerinin pay aktardığı fon, Federal Adalet Bakanlığı denetiminde faaliyet gösteriyor. Fonun üstlendiği en büyük operasyonlardan biri, Haziran 2024'te gerçekleşen FTI iflası olmuştu. Sistem, tur operatörünün iflası halinde paket tur müşterilerinin paralarının iade edilmesini veya seyahatte olanların geri getirilmesini güvence altına alıyor.

TUI'nin sektörel itirazları ve gerekçeleri

TUI yönetimi, mevcut fon sisteminde operasyonel açıdan iki temel eksiklik bulunduğunu savunuyor:

Yüksek Mevduat ve Ücretler: Alman tur operatörlerinin fonda halihazırda yaklaşık 1 milyar avro biriktirdiği belirtilerek, olası tüm riskler için yeterli sermayenin toplandığı ve şirketlerden tahsil edilen ücretlerin düşürülmesi gerektiği ifade ediliyor.

Yatırım Stratejisi Eksikliği: Şirket, fon bünyesinde biriken sermayenin yönetiminde doğru bir yatırım stratejisinin bulunmamasından ve bunun yarattığı verimsizlikten şikâyet ediyor.