Hava yolu şirketlerinin hat ve frekans kesintileri haberleriyle gündeme gelen İngiltere seyahat pazarının, maliyet baskısına ve jeopolitik gerilimlere rağmen son dakika satışlarında geçen yılki seviyelere yakın bir performans gösterdiği ifade ediliyor.

“Rezervasyon iptalleri yaşanmadı”

Turizm Ekonomi’ye açıklama yapan Caria Holidays Genel Müdürü Engin Sertoğlu, 2026 yılının ilk yarısında jeopolitik gerilimler, uçuş güzergâhı kısıtlamaları ve İngiltere’de artan yaşam maliyetleri ile enflasyon nedeniyle hem temkinli hem de dalgalı bir dönem yaşandığını belirtti. Tüm bunlara rağmen yapılan erken rezervasyonlarda iptal yaşanmadığına dikkat çeken Sertoğlu, ancak sayısal bazda bir miktar daralma yaşandığına işaret etti.

Dubai ve Katar satışları Türkiye’ye kaydı

Ortadoğu’daki gerginliğin rezervasyonlarda duraksamaya neden olduğunu ancak yine de pazarın son dakika satışlarıyla 2026 yılını 2025’e yakın sayılarla bitirmesinin beklendiğini söyleyen Engin Sertoğlu, “Bunu biraz da Birleşik Krallık için iyi birer destinasyon olan Dubai ve Katar gibi ülkelerin satışlarının Türkiye’ye kaymasına borçluyuz.” diye konuştu.

İspanya ve Yunanistan’da konaklama fiyatları arttı

İngiltere’de Türkiye’nin rekabet gücünü korumasının nedenlerinden birinin de rakip destinasyonlardaki fiyat artışları olduğunun altını çizen deneyimli turizmci, “İspanya ve Yunanistan gibi rakip destinasyonlardaki konaklama maliyetlerinin artması da Türkiye’nin Birleşik Krallık için hâlâ güçlü bir destinasyon olarak yerini korumasını sağlıyor. Türkiye otelleri, fiyat-hizmet karşılaştırmasında İspanya ve Yunanistan’dan daha iyi bir yerde konumlanıyor.” şeklinde konuştu.

“2027’de keskin bir düşüş veya artış beklemiyoruz”

“Türkiye’de artan maliyetlerin otellerdeki servis kalitesini etkileyip etkilemediği” şeklindeki soruya, “Ağırlıklı olarak 5 yıldızlı lüks otellerle çalıştığımız için biz servis ve kalitede bir düşüş gözlemlemedik.” yanıtını veren Sertoğlu, İngiltere pazarında 2027 beklentileri ile ilgili ise şu değerlendirmeyi yaptı:

“Jeopolitik krizlerin küresel ekonomiye etkisi, hava yollarının ve otellerin üzerindeki maliyet baskıları ve Birleşik Krallık’ta alım gücünün azalması, 2027 sezonunda da bizi zorlayacak başlıklar olarak önümüzde duruyor. Tüm bu olumsuzluklara rağmen 2027 sayılarında keskin bir düşüş veya artış beklemiyoruz.”

Yeni Parti İstanbul Milletvekili Evrim Rızvanoğlu, Antalya Konyaaltı, Çıralı ve Mersin kıyılarında görülen mikroplastik kirliliğine ilişkin açıklamalarda bulunarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığı’na çeşitli sorular yöneltti.

Rızvanoğlu, plastiklerin güneş ve dalgaların etkisiyle parçalanarak mikroplastiklere dönüştüğünü, bu parçacıkların deniz canlıları ve besin zinciri yoluyla yayılabildiğini belirtti. Milletvekili, Akdeniz kıyılarındaki mikroplastik kirliliğinin boyutunun kapsamlı biçimde incelenip incelenmediğini sordu.

Plastik atık ithalatı gündemde

Rızvanoğlu açıklamasında, Türkiye’nin kendi plastik atıklarını yönetmekte zorlandığı bir dönemde Avrupa’dan yüksek miktarda plastik atık ithal ettiğini belirterek ithal edilen atıkların ne kadarının geri dönüştürüldüğünün, ne kadarının çevreye karıştığının veya mevzuata uygun şekilde bertaraf edildiğinin kamuoyuna açıklanmasını istedi.

Milletvekili ayrıca depozito iade sisteminin neden geciktiğini, tek kullanımlık plastiklerin azaltılması konusunda hangi adımların atıldığını ve deniz çöpleri ile mikroplastiklere ilişkin eylem planlarının ne kadarının uygulandığını sordu.
Rızvanoğlu, Sağlık Bakanlığı’na da Akdeniz kıyılarında denize girmenin sağlık açısından güvenli olup olmadığını, mikroplastik kirliliğine ilişkin herhangi bir halk sağlığı risk değerlendirmesi yapılıp yapılmadığını ve çocuklar, hamileler, yaşlılar ile kronik hastalığı bulunan kişiler açısından ilave risk bulunup bulunmadığını sordu.

Nevşin Mengü’den geri dönüşüm tesislerine ilişkin iddia

Gazeteci Nevşin Mengü ise mikroplastik kirliliğinin nedenlerine ilişkin farklı uzman görüşlerine dikkat çekti. Mengü, bazı uzmanların akarsuların kirlenmesi ve kıyı bölgelerindeki nüfus yoğunluğuna işaret ettiğini, bazı uzmanların ise Avrupa’dan geri dönüşüm amacıyla Türkiye’ye getirilen plastik atıklara dikkat çektiğini aktardı.

Mengü, Avrupa'dan çöp ithal eden bazı firmaların geri dönüşüm sürecinde atıkları yasa dışı biçimde denize bıraktığı yönünde iddialar bulunduğunu belirtti. Ancak bu iddianın henüz resmen kanıtlanmadığını da ifade ederek Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın konuya ilişkin açıklama yapması gerektiğini söyledi.

AB’nin atık rotasında Türkiye

Eurostat verilerine göre AB, 2024 yılında AB dışındaki ülkelere toplam 31,6 milyon ton atık ihraç etti. Türkiye, 12,2 milyon tonla AB’nin atık ihracatında en büyük ülke oldu.

Eurostat’ın ayrı bir veri setinde ise Türkiye’nin 2024 yılında AB’den 12,3 milyon ton geri dönüştürülebilir hammadde ithal ettiği ve Türkiye’nin bu kategoride de AB’nin en büyük varış noktası olduğu belirtiliyor. Bu kategoride metaller 19 milyon tonla en büyük grubu oluştururken, kâğıt ve karton 5,5 milyon ton, organik maddeler ise 4,4 milyon ton seviyesinde gerçekleşti.

Rızvanoğlu, Akdeniz’deki mikroplastik kirliliğinin boyutunun, plastik atık ithalatındaki denetimlerin yeterliliğinin ve mevcut atık politikalarının sonuçlarının ilgili bakanlıklar tarafından açıklanmasını istedi. Milletvekili, konuyla ilgili verdiği soru önergeleri üzerinden süreci takip edeceğini bildirdi.

Kırım Turizm Bakanlığı verilerine göre, temmuz ayındaki rezervasyon sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 72, ağustos ayındaki rezervasyonlar ise yüzde 68 geriledi. İptal edilen rezervasyonlar nedeniyle iade edilmesi gereken tutarın şu anda 6,1 milyar ruble olduğu, mevcut eğilimin devam etmesi halinde bu tutarın 9,3 milyar rubleye çıkabileceği belirtildi.

Sektörün potansiyel yükü 10,28 milyar ruble

RST tarafından yapılan araştırmaya Kırım ve Sivastopol’da toplam 6 bin 676 odalı 91 konaklama tesisi katıldı. Bu işletmelerin iptal edilen rezervasyonlar nedeniyle mevcut borcu yaklaşık 476,6 milyon ruble olarak hesaplandı. Yıl sonuna kadar iptal edilebilecek rezervasyonlar için ise yaklaşık 370,4 milyon rublelik ek iade ihtiyacı bulunuyor.

Araştırmaya katılan işletmelerin potansiyel toplam yükü yaklaşık 847 milyon rubleye ulaşıyor. Bu verilerin Kırım ve Sivastopol’daki toplam yatak kapasitesinin yaklaşık yüzde 8,24’ünü kapsadığı belirtilirken, RST basit bir hesaplamayla sektörün mevcut yükümlülüklerini yaklaşık 5,8 milyar ruble, yıl sonuna kadar oluşabilecek potansiyel ihtiyacı ise 10,28 milyar ruble olarak tahmin etti.

Rus turizm medyasında yer alan habere göre RST, bu rakamların kesin borç miktarını değil, olası finansman ihtiyacını gösterdiğini vurguladı.

RST’den yüzde 1-2 faizli kredi önerisi

RST, Kırım ve Sivastopol’daki turizm işletmeleri için 10,28 milyar rubleye kadar limitli federal bir kredi programı oluşturulmasını önerdi. Kredilerin yıllık faizinin yüzde 1-2 seviyesinde olması ve işletme bazındaki kredi tutarının turistler ile diğer müşterilere yönelik belgelenmiş yükümlülüklere göre belirlenmesi istendi.

RST Başkanı İlya Umanskiy, yaz sezonunun sona yaklaşması nedeniyle turistlerin paralarını zamanında alamaması halinde alternatif tatil planı yapmalarının zorlaşabileceğini belirtti.

Birlik ayrıca bazı vergi ve sosyal güvenlik ödemelerinin ertelenmesi, ilave kredi tatilleri ile en fazla etkilenen işletmeler için tahsilat, denetim ve iflas süreçlerinde geçici kolaylıklar sağlanmasını önerdi.

Kırım ve Sivastopol’a 4,3 milyar ruble destek

Rusya federal hükümeti daha önce Kırım ve Sivastopol turizm sektörüne yönelik 4,3 milyar rublelik destek açıklamıştı. Destek kapsamında işletmelere çalışan başına üç asgari ücret tutarında tek seferlik sübvansiyon verilecek.

2026 yılı asgari ücretinin 27 bin 93 ruble olması nedeniyle çalışan başına ödeme 81 bin 279 ruble olarak hesaplanıyor. Ödeme tutarı, işletmenin Haziran 2026’daki çalışan sayısına göre belirleniyor.

Toplam desteğin yaklaşık 3,7 milyar rublesi Kırım, 590 milyon rublelik bölümü ise Sivastopol için ayrıldı. Kırım’da 3 binden fazla turizm işletmesinin destekten yararlanabileceği belirtildi.

Destekten yararlanan işletmelerin personel istihdamını koruması gerekiyor. Haziran 2027 itibarıyla çalışan sayısının, Haziran 2026 seviyesinin en az yüzde 80’i olması şartı bulunuyor.

Turizm sektörü ek destek talep ediyor

Kırım turizm sektöründen Boris Zelinskiy, mevcut desteklerin sorunları çözmek için yeterli olmayacağını belirterek özellikle personel giderlerinin karşılanmasının özel işletmeler açısından güç olduğunu söyledi.

Zelinskiy, düşük faizli kredilerin turistlere yapılacak iadelerin finansmanında kullanılabileceğini ancak işletmelerin kredileri geri ödeyebilmesi için yeniden gelir elde etmeye başlaması gerektiğini ifade etti.

Vergi tatilinin de değerlendirilmesi gerektiğini belirten Zelinskiy, erteleme yerine belirli bir süre vergi yükümlülüklerinin kaldırılmasını önerdi. Kırım turizm sektörünün pandemi dönemine kıyasla daha zor bir süreçten geçtiğini belirten Zelinskiy, bölgede ulaşım ve lojistik sorunlarının yanı sıra havaalanlarındaki kısıtlamalar, yakıt sorunları ve elektrik arzındaki problemlerin de devam ettiğini söyledi.

Teklif kapsamında easyJet hissedarlarına her bir hisse için 7,15 sterlin ödenecek. Satın alma, Apollo tarafından yönetilen fonların dolaylı olarak sahip olduğu Eagle Bidco aracılığıyla gerçekleştirilecek.

Teklif, easyJet için daha önce 6,90 sterlinlik teklif sunan Castlelake'in teklifinden hisse başına 25 peni daha yüksek. 7,15 sterlinlik teklif, Castlelake'in easyJet'e yönelik ilgisinin kamuoyuna açıklanmasından önceki son işlem günü olan 28 Mayıs'taki 3,94 sterlinlik kapanış fiyatına göre yüzde 81 prim içeriyor.

Castlelake teklif sürecinden çekildi

Özel sermaye şirketi Castlelake, 6 Ağustos'ta easyJet için teklif vermeyeceğini açıkladı. Castlelake'in süreçten çekilmesi, İngiltere Devralma Kanunu'nun 2.8 maddesi kapsamında bir açıklama olarak değerlendiriliyor.

Bu düzenleme normal şartlarda Castlelake'in yeni bir teklif sunmasını engelliyor. Ancak şirket, üçüncü bir tarafın, özellikle Apollo'nun kesin bir teklif açıklaması halinde bu kısıtlamayı kaldırma hakkını saklı tutmuştu. Şu aşamada Castlelake'in sürece yeniden dahil olacağına ilişkin bir açıklama bulunmuyor.

Haji-Ioannou ailesinden destek

easyJet'in kurucusu Sir Stelios Haji-Ioannou'nun da dahil olduğu Haji-Ioannou Ailesi grubu, şirketin çıkarılmış sermayesinin yaklaşık yüzde 15,31'ine karşılık gelen hisseleriyle anlaşmayı destekleme yönünde geri dönülemez taahhütte bulundu.

Sir Stelios Haji-Ioannou, Apollo'nun easyJet için büyümeyi hedefleyen stratejik yaklaşımından memnuniyet duyduğunu belirterek, ailesinin easyJet'teki uzun vadeli önemli hissedarlığını sürdüreceğini açıkladı.

Hissedarlara alternatif hisse seçeneği

Hissedarlara nakit teklifin yanı sıra Stub Equity Alternative adı verilen alternatif de sunulacak. Bu seçenek kapsamında hissedarlar, mevcut paylarını Apollo'nun yeni ana şirketindeki kote olmayan hisselerle bire bir oranında değiştirebilecek.

Bu kapsamda devredilecek hisseler yeni ana şirketin en fazla yüzde 49,9'unu oluşturabilecek. Talebin bu sınırı aşması halinde tahsisler azaltılabilecek ve kalan tutar nakit olarak ödenecek.

easyJet Yönetim Kurulu nakit teklifi tavsiye ederken, hisse değişim alternatifine ilişkin herhangi bir tavsiyede bulunmadı.

Anlaşmanın 2027'de tamamlanması bekleniyor

Apollo ve easyJet, satın almayı mahkeme onaylı bir Scheme of Arrangement (Anlaşma Şeması) yoluyla tamamlamayı planlıyor. Anlaşmanın ayrıntılarını, hissedarların oy kullanma talimatlarını ve toplantı takvimini içeren dokümanın, kesin teklif açıklamasından itibaren 28 gün içinde yayımlanması bekleniyor.

Anlaşmanın tamamlanabilmesi için mahkeme toplantısında oy kullanan hissedarların çoğunluğunun ve temsil edilen hisselerin değerinin en az yüzde 75'inin onayı gerekiyor. Ayrıca easyJet Genel Kurulu'nda da yüzde 75 oranında ayrı bir karar alınması gerekiyor.

İşlem; Avusturya, Almanya ve İngiltere dahil olmak üzere çeşitli ülkelerdeki birleşme kontrol izinlerinin yanı sıra Fransa, İtalya, Malta ve İspanya'nın da aralarında bulunduğu ülkelerde yabancı yatırım onaylarına tabi olacak.

Apollo ve easyJet, işlemin 2027'nin ilk çeyreğinin sonuna kadar tamamlanmasını bekliyor.

easyJet faaliyetlerine devam edecek

Satın alma tamamlanana kadar easyJet borsada işlem görmeye ve normal faaliyetlerini sürdürmeye devam edecek. Apollo, easyJet'in mevcut düşük maliyetli hava yolu stratejisini destekleyeceğini ve easyGroup Ltd ile mevcut marka lisansı düzenlemesinin korunacağını açıkladı.

Yüksek doluluk oranlarının tek başına başarı anlamına gelmediğini belirten Eresin, daha yüksek harcama yapan, daha uzun süre konaklayan ve ülke ekonomisine daha fazla katma değer sağlayan ziyaretçilere odaklanılması gerektiğini kaydetti.

“Gücümüz çeşitliliğimizde”

Jeopolitik gelişmeler ve bölgesel belirsizliklerin seyahat kararlarını etkilediğini belirten Eresin, bu risklere karşı hizmet kalitesinden ödün vermeden rekabet gücünün korunması gerektiğini ifade etti.

Türkiye’nin kültür, şehir, sağlık, gastronomi, spor, MICE, kruvaziyer ve uzun dönem konaklama gibi farklı turizm segmentlerinde önemli potansiyele sahip olduğunu belirten TÜROB Başkanı, özellikle İstanbul’un iş ve tatil turizmini aynı destinasyonda buluşturabilen sayılı şehirlerden biri olduğunu vurguladı.

“Turizm harcamalarında bütüncül yaklaşım gerekiyor”

NATO Zirvesi, COP31 Konferansı ve 2027’den itibaren yeniden takvime alınan Formula 1 İstanbul Grand Prix organizasyonlarının Türkiye’nin uluslararası organizasyon kapasitesini ortaya koyduğunu belirten Eresin, turizmde rekabet gücünün yalnızca konaklama fiyatlarıyla değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.

Türkiye’nin konaklama alanında rekabetçi fiyatlar sunduğunu belirten Eresin, konaklama dışındaki turizm harcamalarında, özellikle yiyecek ve içecek fiyatlarında aynı rekabet avantajının korunamadığını ifade etti.

Turistin destinasyondaki toplam harcamasını etkileyen tüm unsurların uluslararası rekabet gücünü destekleyecek şekilde ele alınması gerektiğini belirten Eresin; dijital satış platformları, ulaşım ve mobilite sistemleri ile düşük maliyetli havayollarına yönelik politikaların da bu çerçevede değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.

“Kamu-özel sektör iş birliği güçlendirilmeli”

Türk turizminin sürdürülebilir büyümesinde kamu ve özel sektör arasındaki iş birliğinin önemine dikkat çeken Eresin, TÜROB’un sektörün gelişimine katkı sağlayacak yapıcı düzenlemeleri desteklemeyi sürdüreceğini belirtti.

Eresin, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı (TGA), Turizm Geliştirme ve Eğitim Vakfı (TUGEV) ve İstanbul Ticaret Odası başta olmak üzere sektör paydaşlarıyla iş birliğinin devam edeceğini ifade etti.

Eresin’e göre ortak hedef; Türk turizminin uluslararası rekabet gücünü artırmak, daha yüksek katma değer üreten, sürdürülebilir ve kaliteli bir büyüme modeli oluşturmak.

Proje, Torba Mahallesi’ndeki 108 ada 6 parsel ile 108 ada 4 ve 223 ada 1 parsellerin belirli bölümlerini kapsayan toplam 46 bin 385 metrekarelik alanda gerçekleştirilecek.

Toplam alanın 29 bin 99 metrekarelik bölümü RAMS Bodrum Turizm Yatırımları A.Ş.’nin mülkiyetindeki 108 ada 6 parselden oluşuyor. Projede ayrıca toplam 9 bin 691,86 metrekarelik ek alan ve 7 bin 594,17 metrekarelik tahsis alanı bulunuyor.

Planlanan turizm konaklama tesisi, 108 ada 6 parsel ve ek alanda 125 oda ve 180 yatak, tahsis alanında ise 60 oda ve 120 yatak kapasitesine sahip olacak. Böylece tesisin toplam kapasitesi 185 oda ve 300 yatak olarak planlanıyor.

Tesiste lokanta, açık yemek alanı, alakart restoran, lobi bar, pastane, çok amaçlı salon, açık yüzme havuzu, Türk hamamı, buhar odası, masaj odası, aletli jimnastik salonu, satış ünitesi ve otopark gibi birimler yer alacak. Tesisin işletmeye açılmasından önce Turizm İşletme Belgesi alınması planlanıyor.

Proje kapsamında toplam 35 blok yapılacak. 108 ada 6 parselde 17’si turizm tesis alanında, 5’i günübirlik tesis alanında olmak üzere 22 blok bulunacak. Ek alan ve tahsis alanında ise 13 blok yer alacak.

5 yıldızlı otel yapılacak

29 bin 99 metrekarelik 108 ada 6 parselin 20 bin 508 metrekaresi Turizm Tesis Alanı, 8 bin 590,64 metrekaresi ise Günübirlik Tesis Alanı olarak planlanıyor.

Turizm Tesis Alanı'nda 11 bin 338 metrekare toplam inşaat alanında 5 yıldızlı turizm tesisi yapılacak. Günübirlik Tesis Alanı'nda ise 1.718 metrekare inşaat alanı oluşturulacak.

Proje dosyasına göre 5 yıldızlı otelin inşaat bedeli 606 milyon 606 bin TL, günübirlik tesislerin inşaat bedeli ise 34 milyon 18 bin TL olarak hesaplandı. Yatırım bedelinin geri kalan kısmı ise arazi edinimi ve arazi tahsisine giderlerinden oluşacak.

Proje kapsamında henüz herhangi bir inşai faaliyete başlanmadığı belirtildi. İnşaat çalışmalarının toplam 21 ayda tamamlanması planlanırken, çalışmaların turizm sezonundaki 15 Mayıs-15 Ekim tarihleri arasındaki inşaat yasağı dışında kalan dönemlerde, üç yılda toplam 21 aylık sürede yürütülmesi öngörülüyor. Proje hayata geçtiğinde toplam 100 kişi istihdam edilecek.

Sun Deals kapsamında dinamik olarak oluşturulan paket turlar, otel ve uçuş temel paketi üzerinden satışa sunulacak. Bagaj ve transfer hizmetleri ise müşterinin tercihine bağlı olarak ayrıca satın alınabilecek.

Kişi başı haftalık 750 euro hedefi

TUI, Sun Deals ile kişi başı haftalık 750 euroyu aşmayan mümkün olduğunca çok sayıda tatil paketi sunmayı hedefliyor. Grup, bu fiyat segmentinde Avrupa genelinde yıllık 13 milyon rezervasyonluk bir potansiyel bulunduğunu belirtiyor.

TUI’nin Riu ve TUI Blue gibi otel markaları ise Sun Deals segmentinde sınırlı bir rol üstlenecek.

Almanya’da şimdilik L’Tur devam edecek

Sun Deals’in Almanya’da ne zaman kullanıma sunulacağı henüz kararlaştırılmadı. TUI, Almanya’da fiyat odaklı tatilciler için L’Tur markasıyla faaliyet göstermeye devam edecek.

L’Tur Genel Müdürü Beate Einhäuser, L’Tur’un Sun Deals için bir tür model oluşturduğunu belirtti. Ancak L’Tur’un TUI ürünleri de dahil olmak üzere daha geniş bir ürün yelpazesine sahip olduğunu ifade etti.

L’Tur’da da transferli veya transfersiz tatil seçenekleri sunulurken, dinamik paketleme ve doğrudan satın alma yöntemleri kullanılıyor. Markanın “Deals” konsepti ise özellikle uygun fiyatlı tatil arayan müşterilere yönelik olarak konumlandırılıyor.

Sun Deals 20 bin otelle başlayacak

TUI, Sun Deals markasını Avrupa’nın çeşitli pazarlarında gerçekleştirilen müşteri araştırmaları doğrultusunda geliştirdi. Markanın hedef kitlesini, tatil fırsatlarını araştırıp karşılaştıran ve bütçesinden en iyi şekilde yararlanmak isteyen “Savvy Deal Hunters” oluşturuyor.

İngiltere’de başlayan Sun Deals’in ilk ürün portföyünde 100’den fazla destinasyonda 20 bin otel bulunuyor. Havayolu partnerleri arasında Ryanair, easyJet, TUI fly, Vueling, Corendon ve SunExpress yer alıyor.

İngiltere merkezli low-cost hava yolu şirketlerinin Türkiye operasyonlarında hat ve frekans iptallerine gitmesiyle gündeme gelen İngiltere turizm pazarındaki daralma, İYİ Parti Muğla Milletvekili Metin Ergun'un soru önergesiyle TBMM gündemine taşındı.

Metin Ergun, önergesinde İngiltere pazarındaki daralmanın Muğla turizmine etkilerini, iptal edilen uçuşları, olası turist ve gelir kaybını ve Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından alınan tedbirleri sordu.

Bakanlığa göre İngiltere-Türkiye kapasitesi sadece yüzde 1 geriledi

Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın önergeye verdiği yanıtta, IATA tarifeli sefer verilerine göre İngiltere-Türkiye hattında THY, Jet2, easyJet, SunExpress, Pegasus Airlines, TUI Airways, British Airways, AJet, Ryanair UK, Freebird Airlines, Corendon Airlines ve Mavi Gök Havacılık'ın faaliyet gösterdiği belirtildi.

İlk dokuz aylık verilerin karşılaştırıldığı Bakanlık yanıtında, 2025 yılında 5 milyon 467 bin olan toplam kapasitenin 2026'da yüzde 1'lik düşüşle 5 milyon 386 bin seviyesine gerilediği ileri sürüldü.

Bakanlık, Wizz Air'in operasyonel planlamaları kapsamında Gatwick ve Luton uçuşlarını optimize ettiğini ve Luton kalkışlı seferlerden yalnızca Dalaman hattını iptal ettiğini bildirdi. Jet2'nun tarifeli seferlerinin ise 2025 yılıyla paralel seyrettiği ve sezon yaklaştıkça son dakika eklemeleriyle kapasitenin artabileceği belirtildi.
Muğla hatlarında sınırlı kapasite düzenlemeleri

Bakanlık yanıtında, İngiltere'den Bodrum ve Dalaman'a AJet, British Airways, easyJet, Jet2, Ryanair, SunExpress, TUI ve Wizz Air tarafından ağırlıklı olarak sezonluk uçuşlar gerçekleştirildiği ifade edildi.

Wizz Air'in Luton Havalimanı özelinde kapasite düzenlemesine gittiği belirtilirken, tur operatörlerinin talep, rezervasyon akışı ve maliyetlere bağlı olarak sezon içinde kapasite ve uçuş programlarında değişiklik yapabildiği aktarıldı.

2026 sezonunda İngiltere çıkışlı Marmaris-Dalaman ve Bodrum hatlarında bazı haftalarda sınırlı kapasite düzenlemeleri öngörüldüğü, talebe bağlı olarak uçuş sayılarının yeniden artırılabileceği veya kapasitenin farklı satış kanallarıyla desteklenebileceği kaydedildi.

Bakanlık, mevcut aşamada bu düzenlemelerin Ege Bölgesi'ndeki otel doluluk oranları ve turizm gelirleri üzerinde belirgin bir etkisine ilişkin net veri bulunmadığını açıkladı.

İngiltere pazarı için ortak kampanyalar sürüyor

Bakanlık, Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı'nın (TGA) İngiltere pazarındaki fiyat hassasiyeti ve tekrar tercih eğilimini kampanya performans verileri, dijital talep sinyalleri, rezervasyon trendleri ve sektör geri bildirimleri üzerinden takip ettiğini bildirdi.

Bu kapsamda erken rezervasyon ve kritik satış dönemlerinde performans odaklı kampanyalara ağırlık verildiği, tur operatörleri, online seyahat acenteleri ve hava yolu şirketleriyle ortak pazarlama çalışmaları yürütüldüğü belirtildi.

British Airways Holidays, easyJet Holidays, Jet2 Holidays ve TUI ile yürütülen kampanyalarda Ege çıkışlı paketlerin görünürlüğünün artırıldığı; Expedia, Booking.com, Skyscanner ve Tripadvisor ile yapılan iş birliklerinde ise Ege destinasyonlarına yönelik içeriklerin kullanıcı arama eğilimleri ve talep dinamiklerine göre öne çıkarıldığı ifade edildi.
Bakanlık pazar çeşitlendirmesine odaklanıyor

Bakanlığın yanıtında, Güney Ege'nin İngiltere pazarına yüksek bağımlılığı nedeniyle Marmaris, Dalaman ve Bodrum'daki gelişmelerin yakından takip edildiği belirtildi.

Türkiye'nin Çin, ABD, Kanada, İspanya, İtalya, Japonya ve Güney Kore gibi pazarlarda destinasyon tanıtımını deniz-kum-güneş ürününün yanı sıra kruvaziyer, marina ve yat turizmi, doğa ve aktif turizm, gastronomi ve yaşam tarzı temalarıyla çeşitlendirdiği kaydedildi.

Bakanlık ayrıca 2026 yılı için belirlenen 68 milyar dolarlık turizm geliri hedefi doğrultusunda belirli pazarlara bağımlılığın azaltılması, pazar çeşitliliğinin artırılması ve talebin yıl geneline yayılmasının hedeflendiğini bildirdi.

Trabzon İl Kültür ve Turizm Müdürü Tamer Erdoğan, Tahran-Trabzon uçuşlarının hayata geçirilmesinde uzun süredir yürütülen çalışmaların önemli rol oynadığını belirtti.

Erdoğan yaptığı açıklamada, “14 Ocak 2026 tarihinde İran’dan gelen 52 turizm acentesi temsilcisi ile heyette bulunan Amir Shahabedin Ansari ile birlikte başlattığımız çalışmalar ve gerçekleştirdiğimiz görüşmeler sonucunda önemli bir süreci tamamladık. İran İslam Cumhuriyeti’nin başkenti Tahran’dan Trabzon’a direkt uçuşların başlaması konusunda gerekli adımlar atıldı” ifadelerini kullandı.

11 Ağustos 2026 tarihinden itibaren başlayacak seferler, Taban Air tarafından haftada iki gün (Salı ve Cuma) karşılıklı olarak icra edilecek ve 23 Ekim 2026 tarihine kadar devam edecek.

Bu tarihten sonraki süreçte ise talep doğrultusunda uçuşların yıl boyunca sürdürülmesi amacıyla İranlı tur operatörleriyle görüşmeler devam ediyor.

Trabzon İl Kültür ve Turizm Müdürü Tamer Erdoğan, “Tahran-Trabzon seferlerinin ilimize, bölgemize ve ülkemiz turizmine hayırlı olmasını diliyorum” dedi.

40 yılı aşkın deneyime sahip Jolly, Balkanların öne çıkan destinasyonlarından Karadağ için hazırladığı kampanyayla Türk turistlere farklı ulaşım seçenekleri de sunuyor.

Karadağ'a direkt uçuş seçenekleri

Jolly'nin kampanyasında Karadağ'a ulaşım için THY, Pegasus, AJet ve SunExpress seçenekleri bulunuyor. Türk turistler İstanbul, Ankara, İzmir, Antalya ve Çukurova'dan gerçekleştirilen direkt uçuşlarla Karadağ'a ulaşabilecek.

Karadağ'ın 31 Ekim 2026 tarihinden sonra Avrupa Birliği ile yürütülen müzakereler kapsamında Türk turistlere yönelik vize uygulamasını devreye alacağı belirtiliyor. Bu nedenle vizesiz seyahat etmek isteyen Türk turistler için mevcut dönemin son fırsatlardan biri olduğu ifade ediliyor.

Karadağ'da doğa ve kültür tatili

Adriyatik kıyısındaki sahil kentleri, doğal güzellikleri, berrak plajları ve Türkiye'ye yakın konumuyla öne çıkan Karadağ, Balkan rotaları arasında yer alıyor.

Ülke; gastronomi seçenekleri ve UNESCO tarafından koruma altına alınan şehirleriyle doğa, kültür ve deniz tatilini bir arada sunuyor.

Araştırmada, 10 popüler destinasyonun ağustos ayındaki ortalama tur fiyatları karşılaştırıldı. Türkiye'nin yanı sıra Mısır, Rusya, Vietnam, Abhazya, Çin, Tayland, Maldivler, BAE ve Tunus da analiz edildi.

Analize göre, 2025 yılının Ağustos ayında yaklaşık 234 bin ruble olan Türkiye'de uçuş dahil paket turların ortalama fiyatı bu yılın aynı ayında 255 bin rubleye çıktı. Ortalama konaklama süresi ise 8 geceden 7 geceye gerilerken, uçuş dahil turların toplam satışlar içindeki payı yüzde 86,2 oldu. Uçuşsuz turların ortalama fiyatı ise 166ü7 bin ruble olarak kayıtlara geçti.

Türkiye'de Antalya'nın payı geriledi

Ağustos ayında Kemer, Alanya, Side, Belek ve Antalya'nın Türkiye’ye gelen toplam Rus ziyaretçiden aldığı toplam pay yaklaşık yüzde 65 oldu. Geçen yılın aynı döneminde bu oran yaklaşık yüzde 72 seviyesindeydi.

Bodrum, Marmaris ve Fethiye'nin yanı sıra İstanbul ve Kapadokya'nın satışlardaki payında artış görüldü. Ağustos ayında Türkiye turlarındaki 5 yıldızlı otellerin payı yüzde 69,1'den yüzde 70,6'ya yükselirken, 4 yıldızlı otellerin payı yüzde 24,8'den yüzde 22,9'a geriledi.

Ağustos ayında Rusya’dan Türkiye'ye seyahat edenlerin yaklaşık yüzde 46’sını çiftler oluşturdu. Tek çocuklu ailelerin payı yüzde 31,1, iki çocuklu ailelerin payı yüzde 14,5 oldu. Çocukların toplam yolcular içindeki payı ise yüzde 49,3'e ulaştı.

Mısır'da ortalama tur fiyatı yüzde 10,7 arttı

Mısır'da uçuş dahil paket turların ortalama fiyatı yıllık yüzde 10,7 artarak 220 bin 300 rubleye yükseldi. Ortalama tatil süresi 8 gece olarak sabit kaldı. 5 yıldızlı otellerin payı yüzde 63,3'ten yüzde 57,8'e gerilerken, 4 yıldızlı otellerin payı yüzde 33,5'ten yüzde 39,9'a çıktı.

Vietnam'da ortalama tur fiyatı yüzde 6,2 düşerek 190 bin 400 rubleye, Çin'de ise yüzde 10,5 gerileyerek 179 bin 950 rubleye indi. Tayland'da ortalama fiyat yüzde 0,5 artışla 178 bin 300 ruble olurken, Maldivler'de yüzde 4,6 düşüşle 292 bin 850 ruble olarak kaydedildi.

BAE'de ortalama tur fiyatı yüzde 3,8 artışla 182 bin 600 rubleye yükseldi. Ülke, tur satışlarında uygulanan kısıtlamanın kaldırılmasının ardından yeniden ilk 10 destinasyon arasına girdi. Tunus'ta ise doğrudan charter seferlerinin başlamasının ardından ortalama tur fiyatı yüzde 11,8 artarak 200 bin 600 ruble oldu.

Şirket tarafından düzenli olarak gerçekleştirilen değerlendirmelerde ekip uyumu, operasyonel başarı, çözüm odaklı yaklaşım, iş süreçlerine katkı, kalite anlayışı ve departmanlar arası iş birliği gibi kriterler dikkate alındı.

Product Departmanı, ürün geliştirme süreçlerindeki çalışmaları, yenilikçi yaklaşımı ve şirketin ürün portföyüne sağladığı katkılarla Temmuz ayının en başarılı ekibi olarak belirlendi.

Bentour Reisen Genel Müdürü Zühal Ergun, güçlü ekiplerin şirket başarısındaki önemine dikkat çekerek, tüm departmanların kendi uzmanlık alanlarında şirketin gelişimine katkı sağladığını ve misafirlere sunulan hizmet kalitesinin artırılmasında önemli rol üstlendiğini belirtti.

Ergun, Temmuz ayında "Ayın Departmanı" seçilen Product Departmanı'nı kutlayarak, ekibin aynı motivasyon ve başarıyla çalışmalarını sürdüreceğine inandığını ifade etti.

Bentour Reisen, "Ayın Departmanı" uygulamasıyla çalışanların başarılarını görünür kılmayı, motivasyonu artırmayı, departmanlar arası iş birliğini desteklemeyi ve sürdürülebilir başarı kültürünü güçlendirmeyi hedeflediğini bildirdi.

The cancellation of selected services from destinations such as Bodrum, Dalaman and Istanbul has raised a broader question: Is Türkiye still a competitive market for foreign low-cost airlines?

While commercial considerations undoubtedly influence airline network decisions, industry observers argue that the issue also reflects the balance between Türkiye's long-standing aviation policy and its tourism growth objectives.

A regulated market rather than an Open Skies model

Unlike many European Union member states, Türkiye does not operate under a fully liberalized Open Skies regime. International airline services are governed through bilateral air service agreements, traffic rights, frequency allocations and airport slot availability.

This framework has played a significant role in the development of Türkiye's domestic airline industry. Today, Turkish Airlines ranks among the world's leading network carriers, Pegasus Airlines has established itself as one of Europe's largest low-cost airlines, SunExpress is a major player in leisure aviation, and AJet continues to expand in both domestic and international markets.

Many industry stakeholders therefore view Türkiye's policy of supporting its national carriers as an important component of the country's aviation strategy.

Cost competitiveness remains a challenge

At the same time, foreign low-cost airlines often face different operating conditions from their Turkish competitors, particularly regarding airport charges, incentive schemes and overall operating costs.

Istanbul has become a focal point of this discussion.

Many European low-cost carriers serving Türkiye operate through Istanbul Airport (IGA), whose landing fees, passenger charges and operational costs are considered among the highest for major European hub airports.

For airlines such as Ryanair, easyJet and Wizz Air—whose business models depend on minimizing operating costs—such cost structures can significantly affect route profitability. Across Europe, these carriers typically rely on secondary airports to maintain their low-cost model, an option that is more limited in Istanbul.

Some industry observers therefore suggest that expanding operational opportunities for foreign low-cost airlines at Sabiha Gökçen International Airport (SAW) could improve competitive conditions. Following the opening of its second runway, the airport's capacity has increased, potentially allowing additional slot allocations.

A similar approach could also be considered for tourism-focused airports such as Antalya, Bodrum, Dalaman and Gazipaşa, particularly during the low season through more competitive airport charges, flexible traffic rights and targeted incentive programs.

Tourism impact extends beyond aviation

The debate extends beyond airline competition alone.

Every additional international air connection has the potential to generate higher visitor arrivals, stronger hotel occupancy, increased foreign currency earnings, greater regional economic activity and additional employment.

From a tourism perspective, many industry participants argue that policy objectives should focus not only on protecting domestic airlines but also on maximizing inbound visitor numbers and increasing tourism revenue per visitor.

International experience suggests that strong national airlines and foreign low-cost carriers can coexist successfully within the same market. In many leading tourism destinations, this competitive environment has resulted in lower airfares, greater connectivity and increased visitor volumes.

As Türkiye seeks to expand its tourism industry, the relationship between aviation policy and tourism strategy is likely to remain a key topic for policymakers and industry stakeholders alike.

Editor's Note

Industry authorities consulted by Travel Business News stated that foreign low-cost airlines that have recently reduced operations in Türkiye have not submitted any formal requests to transfer their Istanbul operations from Istanbul Airport (IGA) to Sabiha Gökçen Airport (SAW).

They also noted that there are no traffic rights restrictions between Türkiye and key source markets such as the United Kingdom and Germany that would prevent operations at Bodrum, Dalaman, Antalya or Sabiha Gökçen. According to these officials, any future requests would therefore not be rejected on traffic rights grounds.

Authorities indicated that the primary reasons foreign low-cost carriers have not expanded at Sabiha Gökçen are believed to be their own commercial planning and network connectivity strategies rather than regulatory limitations.

TÜRSAB warns of unfair competition

TÜRSAB President Firuz Bağlıkaya argued that any regulation granting competitive advantages to foreign digital platforms would create unfair competition for Turkish travel agencies. He said TÜRSAB's position is that international platforms operating in Türkiye should be subject to the same licensing, taxation and regulatory obligations as domestic companies.

According to Bağlıkaya, exempting foreign platforms from these requirements would place locally owned travel agencies at a competitive disadvantage and negatively affect domestic investment in the sector.

Calls for investigation into hotel pricing

Bağlıkaya also criticized recent statements by TÜROFED and the Turkish Hoteliers Association (TÜROB), claiming that many hotels charge Turkish citizens higher rates than foreign visitors.

He announced that TÜRSAB would apply to the relevant authorities to request an investigation into pricing practices for domestic and international guests. Bağlıkaya argued that high domestic accommodation prices are encouraging Turkish travelers to choose overseas destinations instead.

TÜROFED opposes restrictions on global platforms

TÜROFED President Erkan Yağcı responded by stating that the federation does not support banning international digital booking platforms but favors regulating them under equal competitive conditions.

Yağcı said platforms such as Booking.com, Expedia and Trip.com should be allowed to operate in Türkiye, provided they comply with requirements related to licensing, local representation, taxation and regulatory oversight.

"Booking.com has been unavailable to Turkish consumers for nine years"

Yağcı argued that Booking.com's inability to offer domestic accommodation bookings to Turkish residents for nearly nine years has harmed the country's tourism industry.

He noted that Turkish consumers can use the platform to book hotels in destinations such as Greece, Spain and Egypt, but cannot make reservations for hotels within Türkiye. According to Yağcı, this situation diverts part of domestic travel demand to competing destinations, negatively affecting both hotels and consumers.

"OTAs complement rather than replace travel agencies"

Yağcı also emphasized that approximately 70% of visitors traveling to Türkiye still book through tour operators and travel agencies, arguing that digital platforms are complementary rather than competing distribution channels.

He said TÜROFED supports strengthening the technological capabilities and digital sales infrastructure of Turkish travel agencies. Referring to regulatory approaches adopted in the European Union, Yağcı added that digital platforms should be governed through rules on transparency, taxation, local representation and effective supervision rather than outright restrictions.

Debate over OTA legislation continues

The debate surrounding Türkiye's proposed legislation on digital accommodation platforms remains ongoing. While travel agencies argue that any preferential treatment for foreign OTAs would create unfair competition, the hotel industry maintains that allowing international digital platforms to operate under equal regulatory conditions would strengthen Türkiye's competitiveness in the global tourism market.

Castlelake'in, nihai tekliflerin sunulması için belirlenen sürenin dolmasına saatler kala teklifini geri çekmesiyle birlikte Apollo'nun easyJet'in yeni sahibi olması bekleniyor. Ancak işlemin tamamlanabilmesi için Birleşik Krallık'taki düzenleyici kurumların onayı gerekiyor.

1995 yılında Stelios Haji-Ioannou tarafından kurulan easyJet'in hisselerinin yaklaşık yüzde 15'i hâlen Haji-Ioannou ailesinin elinde bulunuyor. Şirketin kurucusu Stelios Haji-Ioannou, Apollo'nun easyJet için açıkladığı büyüme stratejisinden memnuniyet duyduğunu belirterek, ailesiyle birlikte uzun vadeli yatırımcı ve önemli hissedar olarak şirkette kalmayı planladıklarını söyledi.

Apollo, daha önce Aeroméxico, Sun Country Airlines ve Atlas Air gibi havacılık şirketlerine yaptığı yatırımlarla da sektörde faaliyet gösteriyor.

Düzenleyici onay süreci başlayacak

Satın alma işleminin önündeki en önemli aşama düzenleyici onay süreci olacak. Avrupa Birliği mevzuatı uyarınca bir Avrupa hava yolu şirketinin hisselerinin en az yüzde 51'inin Avrupa merkezli yatırımcıların kontrolünde bulunması gerekiyor. Bu nedenle işlemin ortaklık yapısının ilgili düzenlemelere uygun şekilde tamamlanması bekleniyor.

Kârlılıkta sert düşüş yaşandı

easyJet, nisan-haziran döneminde vergi öncesi kârının geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 70 azalarak 85 milyon sterline (yaklaşık 99 milyon euro) gerilediğini açıklamıştı. Şirket, düşüşte yakıt maliyetlerindeki artış ve Orta Doğu'daki çatışmalar nedeniyle zayıflayan talebin etkili olduğunu bildirdi.

Aynı dönemde şirketin gelirleri yüzde 2 artışla 2,983 milyar sterline (yaklaşık 3,49 milyar euro) yükselirken, FAVÖK (EBITDA) yüzde 38 düşüşle 304 milyon sterline (yaklaşık 355 milyon euro) geriledi.

easyJet, nisan-haziran döneminde 25 milyon yolcu taşırken, yolcu sayısı yıllık bazda yüzde 0,4 azaldı. Doluluk oranı ise geçen yılki yüzde 90,2 seviyesinden yüzde 88,9'a geriledi.

Dijital rezervasyon kanallarının günümüzde seyahat planlamasında belirleyici hale geldiğini ifade eden Özcan, "Booking.com gibi dünyanın en güçlü rezervasyon platformlarından birinin yeniden Türkiye’de faaliyet göstermesi, ülkemizin uluslararası görünürlüğünü ve erişilebilirliğini artıracaktır. Bu düzenleme yalnızca dijital rezervasyon kanallarını değil, Türkiye’nin uluslararası turizmdeki rekabet gücünü de olumlu yönde etkileyecektir. Turizm sektörünün sürdürülebilir büyümesi için küresel platformlarla güçlü iş birlikleri büyük önem taşıyor" dedi.

Yeni düzenlemeyle dijital platformların Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı'na (TGA) turizm payı aktaracak olmasının da sektör adına önemli bir gelişme olduğunu belirten Özcan, şirketlerin cirolarının on binde 5'i oranında katkı sağlayacağını ve Türkiye'de hukuki temsilcilik açmalarının zorunlu hale geleceğini hatırlattı.

"Döviz dönüşüm desteğinin uzatılması sektöre katkı sağlayacak"

Toplantıda Resmî Gazete'de yayımlanan kararla döviz dönüşüm desteği uygulamasının 31 Ocak 2027 tarihine kadar uzatılması da değerlendirildi.

Kararın turizm işletmelerinin finansal sürdürülebilirliğine katkı sağlayacağını belirten Cem Özcan, "Yüzde 3 oranındaki döviz dönüşüm desteğinin devam etmesini memnuniyetle karşılıyoruz. Bu uygulama, işletmelerimizin finansman yükünü hafifletirken nakit yönetimine de önemli katkı sağlayacaktır. Sektörümüz açısından yerinde ve olumlu bir düzenleme olarak değerlendiriyoruz." ifadelerini kullandı.

WTTC Başkanı ve CEO'su Gloria Guevara, yatırım ile büyüme arasında doğrudan bir ilişki bulunduğunu belirterek, bugün uzun vadeli turizm yatırımı yapan ülkelerin gelecekte daha fazla istihdam, ziyaretçi harcaması ve ekonomik fırsat elde edeceğini ifade etti.

ABD, Çin, Hindistan ve Suudi Arabistan öne çıkıyor

WTTC raporunda, ABD, Çin, Hindistan ve Suudi Arabistan, seyahat ve turizm sektörüne en fazla yatırım yapan ülkeler olarak gösterildi.

Bu dört pazarın, 2025 yılında küresel turizm yatırımlarının yaklaşık yarısını oluşturarak 500 milyar dolara yakın sermaye yatırımı gerçekleştirdiği belirtildi.

Rapora göre söz konusu ülkelerde altyapı yatırımları, kamu politikaları ve özel sektör yatırımlarındaki artış, sektörün rekabet gücünü desteklerken uzun vadeli büyümenin de temelini oluşturuyor.

İspanya Avrupa'da öne çıkan ülkeler arasında

WTTC, İspanya'yı Avrupa'nın en başarılı turizm pazarlarından biri olarak gösterdi. Rapora göre seyahat ve turizm sektörü, ülke gayri safi yurt içi hasılasının yüzde 15,3'ünü oluştururken, 130 milyar dolarlık uluslararası ziyaretçi harcaması yaratıyor ve ülkedeki her yedi istihdamdan birini destekliyor.

Raporda, İspanya'nın performansında turizm sürdürülebilirliği, dijitalleşme ve altyapı yatırımları için Avrupa Birliği tarafından sağlanan 3,4 milyar euroluk toparlanma fonu ile İspanya Turizm Stratejisi 2030 kapsamında yürütülen çalışmaların etkili olduğu belirtildi.

Almanya, Malta, Singapur, Tayland, Endonezya, Hollanda ve Ruanda da güçlü turizm performansı veya uzun vadeli yatırım potansiyeliyle öne çıkan destinasyonlar arasında gösterildi.

2036 hedefi 17,1 trilyon dolar

WTTC, seyahat ve turizm sektörünün 2036 yılına kadar küresel ekonomiye 17,1 trilyon dolarlık katkı sağlayacağını ve yaklaşık 89 milyon yeni istihdam oluşturacağını öngörüyor.

Gloria Guevara, seyahat ve turizm sektörünün dayanıklılığını bir kez daha ortaya koyduğunu belirterek, sektörün istihdam, altyapı yatırımları ve ekonomik refah açısından küresel ekonomiye önemli katkı sağlamayı sürdürdüğünü ifade etti.

GBTA verilerine göre, 2025 yılında küresel iş seyahati harcamaları beklentilerin üzerinde gerçekleşerek yüzde 8,4 artışla yaklaşık 1,4 trilyon euroya yükseldi. Birlik, bu performansta küresel ekonomideki toparlanma, ABD dolarındaki zayıflama ve yılın ikinci yarısında ticaret gerilimlerinin azalmasının etkili olduğunu belirtti.

2025 sonu itibarıyla dünyanın en büyük 15 iş seyahati pazarından 14'ü, nominal harcamalarda 2019 seviyelerini yeniden yakaladı. Bu eşiği henüz aşamayan tek pazarın ise Çin olduğu ve bunun 2026 yılında gerçekleşmesinin beklendiği ifade edildi.

Harcamalar fiyat artışlarından kaynaklanıyor

Dünya genelinde 2025 yılında yaklaşık 1,82 milyar iş seyahati gerçekleştirildi. 2026'da seyahat sayısının yalnızca yüzde 1,3 artması öngörülürken, harcamaların yüzde 7,2 yükselmesi; ulaşım ve enerji maliyetlerindeki artış ile hava trafiğinde yaşanan aksamalara bağlanıyor.

2025 yılında en fazla iş seyahati Asya-Pasifik ve Avrupa'da gerçekleşti. Her iki bölge de 600 milyonun üzerinde iş seyahatine ev sahipliği yaptı. GBTA, 2026 yılında seyahat sayısındaki en güçlü büyümenin Asya-Pasifik ve Kuzey Amerika'da yaşanacağını öngörüyor.

Buna karşılık, ABD ve İsrail'in başlattığı İran savaşının etkisiyle Orta Doğu ve Afrika'da iş seyahati sayısının yaklaşık yüzde 12 azalması bekleniyor. Aynı nedenle Avrupa ve Asya'ya yönelik büyüme tahminleri de aşağı yönlü revize edildi.

Almanya üçüncü sıradaki yerini koruyor

2026 yılında 366 milyar euro ile ABD'nin dünyanın en büyük iş seyahati pazarı olmayı sürdürmesi beklenirken, 350 milyar euro ile Çin ikinci sırada yer alacak. Almanya ise yaklaşık 78 milyar euro harcamayla üçüncü sıradaki konumunu koruyacak. Bu rakam, 2025'e göre yüzde 6,7'lik artışa işaret ediyor.

GBTA, küresel iş seyahati harcamalarının 2027'de 1,57 trilyon euroya, 2029'da 1,7 trilyon euroya ve 2030'da 1,78 trilyon euroya ulaşacağını öngörüyor. Birlik, şirketlerin müşteri ilişkileri, teknoloji, tedarik zinciri ve büyüme projelerine yönelik yatırımlarını sürdürmesinin yüz yüze iş görüşmelerine olan ihtiyacı desteklemeye devam edeceğini belirtti.

Uçak ilk sırada, tren Avrupa'da güçlü

Araştırmaya göre, 2025 yılında iş seyahati yapanların yaklaşık dörtte üçü en az bir önceki yıl kadar sık seyahat etti. 2026 için katılımcıların yüzde 28'i iş seyahatlerinin artmasını bekliyor.

Ortalama iş seyahati harcaması 758 dolar olarak hesaplanırken, Asya-Pasifik bölgesindeki iş seyahatlerinde kişi başına harcama 1.013 dolar ile en yüksek seviyeye ulaştı. Avrupa ise 712 dolar ile en düşük ortalamaya sahip bölge oldu.

Uçak, iş seyahatlerinde en çok tercih edilen ulaşım aracı olmayı sürdürdü. Katılımcıların yaklaşık dörtte üçü uçakla seyahat ederken, bunların yüzde 42'si premium sınıfta uçtuğunu belirtti. Demir yolu ulaşımı da önemini korudu. Dünya genelinde iş seyahatine çıkanların yüzde 57'si, Avrupa'da ise yüzde 60'ı treni kullandı.

Böylece 30 Ocak 2026'da başlatılan toplu davaya katılan otel sayısı 3 bin 87'den 10 bin 783'e yükseldi.

SHCA, Booking.com'un 2004-2024 yılları arasında uyguladığı "fiyat paritesi" (price parity) maddeleri nedeniyle otellerin uğradığını öne sürdüğü zararların tazmin edilmesini talep ediyor.

18 bin otelin davaya katılması bekleniyor

SHCA, davanın son genişleme aşamasının 2026 sonbaharında gerçekleştirileceğini ve toplam katılımcı sayısının yaklaşık 18 bine ulaşmasının beklendiğini duyurdu. Oteller, 11 Eylül 2026 tarihine kadar davaya katılım başvurusu yapabilecek.

Toplu dava, Avrupa'daki otel, restoran, kafe ve bar sektörünü temsil eden HOTREC ile 30'dan fazla ulusal konaklama sektör kuruluşu tarafından destekleniyor.

HOTREC Başkanı Alexandros Vassilikos, Avrupa genelindeki konaklama işletmelerinin Booking.com'un rekabeti sınırladığı iddia edilen uygulamalarından kaynaklanan zararları için hukuki yollara başvurduğunu belirterek, davaya gösterilen yoğun ilginin sektörün adil rekabet talebini ortaya koyduğunu ifade etti.

20 yıllık dönemi kapsıyor

Davada, Booking.com'un fiyat paritesi uygulamalarıyla otellerin kendi internet sitelerinde veya diğer çevrim içi seyahat platformlarında daha düşük fiyat ya da daha avantajlı rezervasyon koşulları sunmasının engellendiği öne sürülüyor.

Otel grupları, bu uygulamanın Booking.com'un çevrim içi konaklama pazarındaki hâkim konumunu güçlendirdiğini, rekabeti sınırladığını ve dağıtım maliyetlerini artırdığını savunuyor.

SHCA, söz konusu uygulamaların 20 yıllık dönemde otellerin önemli mali kayıplar yaşamasına neden olduğunu belirterek katılımcı işletmeler adına tazminat talep ediyor. Tazminat tutarı henüz açıklanmazken, toplam talebin birkaç milyar euroya ulaşmasının beklendiği ifade edildi.

Dava, Booking.com'un otellerle yaptığı sözleşmelerde uyuşmazlıkların Hollanda mahkemelerinde görülmesini öngören hüküm nedeniyle Amsterdam Bölge Mahkemesi'nde görülüyor. SHCA, mahkemenin 2020 yılından bu yana devam eden benzer süreçler nedeniyle dosyaya ilişkin konulara hâkim olduğunu da bildirdi.

Verilere göre sektörün, 2025 yıl sonu seviyesine ulaşabilmesi için takvim yılının geri kalan bölümünde mevcut durumda yüzde 48,5 daha fazla ciro üretmesi gerekiyor. Ziel Genel Müdürü Gerd Laatz, bu farkın yıl sonuna kadar kapanmasının mümkün görünmediğini belirtti.

Buna karşın bölgelere ve acentelere göre önemli farklılıklar bulunduğunu ifade eden Laatz, bazı acentelerin gelir kaybını yüzde 3 seviyesine kadar düşürdüğünü aktardı. Laatz, sonbahar döneminde ek rezervasyonlarla cironun bir bölümünün telafi edilebileceğini söyledi.

Acentelerin çoğu talepte düşüş bekliyor

Dr. Fried & Partner tarafından hazırlanan Seyahat Acenteleri Güven Endeksi araştırmasına göre, ankete katılan 270 seyahat acentesinin yalnızca yüzde 6'sı önümüzdeki altı ayda talebin artacağını öngörüyor. Katılımcıların yüzde 35'i talebin mevcut seviyede kalacağını belirtirken, yüzde 59'u rezervasyonlarda düşüş bekliyor.

2025 yılında güçlü erken rezervasyon performansıyla başlayan süreçte satışlar aralık ayına kadar artış gösterirken, ocak ayından itibaren talepte gerileme yaşandı. Mart ayında ise İran'daki savaşın talep üzerinde ilave baskı oluşturduğu belirtildi.

Son dakika satışlarında bölgesel farklılıklar

Sekiz şubeli My Travel Company'nin yetkilisi Sarina Färber, son dakika rezervasyonlarında bölgesel farklılıkların belirgin olduğunu söyledi. Bazı şubelerde talebin canlandığını ifade eden Färber, bazı bölgelerde ise son dakika satışlarının neredeyse hiç gerçekleşmediğini dile getirdi.

Holiday Land ve Schauinsland-Reisen Partner ağlarının yöneticisi Michael Sawang ise özellikle haziran ayında rezervasyonlarda belirgin bir artış yaşandığını belirtirken, bu hareketliliğin yıl sonunda sektörün yeniden büyüme kaydetmesi için yeterli olmayabileceğini ifade etti.

Mobil satış çözümleri sağlayıcısı Rita AG'nin CEO'su Kurt Koch da son dakika satışlarının gerçekleştiğini, ancak bu rezervasyonların büyük bölümünün çevrim içi kanallar üzerinden yapıldığını söyledi.