Turizm Ekonomi’nin iletişim hatlarına ve sosyal medya hesaplarına mesaj gönderen çok sayıda seyahat acentesi İşler’in söylemlerine tepki gösterdi.

OTA düzenlemesinde temel tartışmanın yabancı platform karşıtlığı olmadığına dikkat çeken acenteler, temel meselenin yerli ve yabancı OTA’ların aynı pazarda eşit kurallara tabi olup olmaması olduğuna dikkat çekiyor.

Düzenlemenin vergilendirme, paket tur, tüketici hakları, denetim ve yaptırım alanlarında yabancı platformlara ayrıcalık tanıdığını ifade eden acenteler rekabet, tarafsızlık ve tüketici hakları açısından hukuki asimetri yarattığına dikkat çekiyor. Türkiye’nin kendi seyahat acentelerini ve yerli dijital satış kanallarını güçlendirmeden küresel platformlara avantaj sağlanmasının, uzun vadede otelleri birkaç büyük uluslararası platforma bağımlı hale getirebileceği ve turizmden elde edilen katma değerin ülke dışında yoğunlaşabileceği uyarısını yapan acenteler “Bu nedenle düzenlemede şirketin milliyetinden ziyade yaptığı faaliyetin esas alınması, aynı faaliyete eşdeğer yükümlülük, aynı tüketiciye eşit koruma ve aynı pazarda adil rekabet ilkelerinin korunması gerekiyor. Ayrıca Ticaret Bakanlığı, Rekabet Kurumu ve tüketici temsilcilerinin sürece ilişkin görüşlerinin alınması gerekiyor.” diyor.

Değerlendirmelerde, düzenlemenin yasal yönden zayıflıklarına ve çelişkilerine dikkat çekiliyor.

İşte Turizm Ekonomi’ye gelen acente mesajlarından birkaçı:

OTA düzenlemesinde eşit rekabet ve tüketici hakları

1. Vergilendirmede eşitlik ve öngörülebilirlik

Aynı pazarda, aynı ekonomik faaliyeti gerçekleştiren yerli ve yabancı dijital platformlar açısından eşdeğer vergisel prensiplerin esas alınması önemlidir. Verginin türü, matrahı veya hesaplama yöntemi bakımından karşılaştırılması mümkün olmayan farklı rejimler oluşturulması, aynı ekonomik faaliyet üzerinde vergisel asimetri yaratabilir. Temel kriter şirketin milliyeti değil; faaliyetin niteliği, gelirin kaynağı ve Türkiye ile kurulan ekonomik bağ olmalıdır.

2. Paket tur anomalisi

Aynı otel ve ulaşım hizmetinin yerli seyahat acentesi tarafından birlikte sunulması halinde paket tur yükümlülükleri doğabilirken, teklif yabancı dijital platformların belirli hizmet kombinasyonlarını paket tur kapsamı dışında bırakmaktadır. Bu farklılık yalnızca rekabet koşullarını değil, tüketicinin paket tur mevzuatından kaynaklanan bilgilendirme, sözleşmesel sorumluluk, iptal, iade ve finansal güvence haklarını da etkileyebilir.

3. Almanya ve İngiltere: Milliyetten bağımsız yaklaşım

Almanya ve İngiltere’de temel yaklaşım şirketin milliyetinden ziyade faaliyetin niteliğidir. Vergisel yükümlülükler mukimlik, daimi işyeri ve gelirin kaynağı gibi objektif kriterlere göre belirlenirken, yabancı şirket olmak paket tur kapsamındaki tüketici koruma yükümlülüklerinden otomatik muafiyet sağlamamaktadır.

İngiltere’de kapsam şartlarını taşıyan uçuşlu paketlerde ATOL sistemi kapsamında finansal koruma uygulanmakta; Hollanda merkezli Booking.com B.V. de bu sisteme tabi bulunmaktadır. Almanya’da ise paket tur düzenleyicilerinin müşteri ödemelerini ve gerektiğinde yolcunun geri dönüş masraflarını ödeme aczi riskine karşı güvence altına alması öngörülmektedir.

Her iki örnekte de esas olan şirketin pasaportu değil, gerçekleştirdiği faaliyettir temelinde de tüketicisinin hak ve menfaati bulunmaktadır.

4. Ticaret Bakanlığının görüşü

Paket tur rejimi 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve ilgili tüketici mevzuatının bir parçasıdır. Buna rağmen 6 Ekim 2026 tarihli Komisyon tutanağında, bu rejimin uygulayıcısı Ticaret Bakanlığının paket tur istisnasına ilişkin kurumsal görüşü tespit edilememektedir. Tüketici haklarını doğrudan etkileyebilecek bir düzenlemede Bakanlığın değerlendirmesinin alınması mevzuat bütünlüğü açısından önem taşımaktadır.

Bu düzenleme ile sahip olduğu hakları kaybeden ancak tabi deneyimlemeden de bundan haberi olmayan tüketici Ticaret Bakanlığına veya hakem heyeti gibi mercilere başvuru yaptığında önce paketi yerli veya yabancı hangi şirketten aldığı sorularak mı dosya görülmeye başlanacak.

5. Tüketici temsili

Komisyon görüşmelerinde yabancı dijital platform, seyahat acenteleri ve konaklama sektörünün temsilcileri görüşlerini aktarırken, paket tur istisnasından doğrudan hakları etkilenebilecek tüketicileri temsilen bir tüketici örgütünün görüş sunduğu 6 Ekim tarihli tutanakta görülmemektedir. Tüketici örgütlerinin de karar sürecine dahil edilmesi önemlidir.

6. Rekabet Kurumunun görüşü

Teklifin yerli ve yabancı dijital platformlar arasında vergilendirme, elektronik ticaret ve paket tur rejimi bakımından farklı hukuki sonuçlar yaratabilmesi, rekabetçi tarafsızlık ve pazardaki rekabet koşulları üzerinde etki doğurma potansiyeli taşımaktadır.

Bu nedenle aynı pazardaki teşebbüsler arasında farklı düzenleyici koşullar oluşup oluşmadığının ve bunun rekabet ile tüketici refahına etkilerinin Rekabet Kurumu tarafından değerlendirilmesi ve Kurumun görüşünün alınması önem taşımaktadır.

7. Özel mevzuat rejiminin yaratabileceği hukuki asimetri

Yerli OTA’lar rekabet, elektronik ticaret, tüketici, paket tur, seyahat acenteliği, vergi ve diğer genel mevzuattan oluşan geniş bir hukuki çerçeve içerisinde faaliyet göstermektedir.

Yabancı OTA’lar için ise şirketin yabancı olmasını esas alan ayrı ve özel bir kanuni rejim oluşturulması ve bazı genel düzenlemelerden açık istisnalar getirilmesi, gelecekte yalnız yükümlülüklerde değil, denetim ve yaptırımların uygulanmasında da hukuki asimetri yaratabilir.

Yabancı platformların ileride karşılaşabilecekleri düzenleyici işlemlerde özel kanunun kapsamını gerekçe göstererek bazı genel mevzuat hükümlerinin kendilerine uygulanamayacağını ileri sürmeleri yeni hukuki tartışmalara yol açabilir.

Bu nedenle özel düzenlemenin; rekabet, tüketici, elektronik ticaret ve diğer genel mevzuattan kaynaklanan sorumlulukları ortadan kaldırmadığının açık ve tereddüde yer bırakmayacak biçimde düzenlenmesi önem taşımaktadır.

Temel soru

Aynı pazarda, aynı tüketiciye, aynı ekonomik faaliyeti sunan yerli ve yabancı işletmelerin vergisel, hukuki, tüketici koruma, denetim ve yaptırım yükümlülükleri hangi objektif kriterlere göre farklılaştırılmaktadır?

Düzenlemenin temel prensibi “milliyete göre farklı rejim” değil; “aynı faaliyete eşdeğer yük, aynı tüketiciye eşit koruma ve rekabetçi tarafsızlık” olmalıdır.

************************

Sayın Mehmet İşler;

"Mesele rekabetten korkmak ya da 1618 sayılı Kanun’un arkasına saklanmak değildir. Mesele, Türkiye’nin kendi turizm ekonomisini ve kendi dağıtım kanallarını ne kadar güçlü tutmak istediğidir.

Türkiye’deki seyahat acenteleri güçlendirilse, önleri açılsa, dijitalleşmeleri desteklense ve Türk otellerini hem iç pazarda hem de dünyada daha güçlü şekilde pazarlayabilecek yapılar haline gelseler bunun kime ne zararı olabilir?

Neden çözümü sürekli sermayesi çok daha güçlü yabancı şirketlerde arıyoruz? Neden kendi seyahat acentelerimizi, kendi dijital rezervasyon sistemlerimizi ve kendi turizm ekosistemimizi dünya ile rekabet edebilecek seviyeye getirmeyi konuşmuyoruz?

Elbette yabancı platformlar Türkiye’de faaliyet gösterebilir. Mesele yabancı şirkete karşı olmak değildir. Mesele, kendi şirketlerimizi güçlendirmeden pazarın kapılarını çok büyük küresel sermayeye açtığımızda ortaya çıkabilecek güç dengesizliğidir.

Bugün “Otelciler acentelere muhtaç olmak zorunda mı?” diye soruluyor. Peki yarın yerli seyahat acenteleri ve yerli satış kanalları zayıfladığında otellerimiz birkaç küresel platforma muhtaç hale gelirse ne olacak? O zaman komisyon oranlarını, satış koşullarını ve görünürlüğü kim belirleyecek?

Türkiye dünyanın en önemli turizm ülkelerinden biri. Otelimiz var, ürünümüz var, yetişmiş insan gücümüz var, seyahat acentelerimiz var, milyonlarca misafir ağırlıyoruz. O halde neden kendi gücümüzü ve kendi sistemimizi oluşturmayalım?

Rekabete de dijitalleşmeye de karşı değiliz. Ancak önce kendi sektörümüzü güçlendirelim, yerli seyahat acentelerinin önünü açalım ve onları dünyayla rekabet edebilecek hale getirelim. Sonra herkes aynı kurallarla, aynı sorumluluklarla ve adil şartlarda rekabet etsin.

Türkiye’nin turizmde yalnızca ürünü üreten ülke değil, o ürünü dünyaya pazarlayan ve satışından doğan katma değeri de mümkün olduğunca kendi ekonomisinde tutabilen bir ülke olması gerekir.

**************************

Sayın İşler,

Bir dernek yöneticisi olarak, kanunla kurulmuş TÜRSAB’ı ve seyahat acentelerini küçümserken biraz sektörün hafızasına başvurmanızı tavsiye ederim. Bugün dünya çapında hizmet veren otellerinizin o seviyeye ulaşması için pazar yaratan, turist getiren, Türkiye’yi dünyaya tanıtan ve krizlerde dahi mücadeleyi bırakmayan acentecilerin emeğini bu kadar kolay yok sayamazsınız. TÜRSAB ve seyahat acenteleri olmasaydı, bugün küçümsediğiniz pansiyonculuk ölçeğinden çıkmakta zorlanan pek çok işletme, uluslararası zincirlerin otellerine hâlâ gıptayla bakıyor olabilirdi.

“1618’in arkasına saklanıyorsunuz” demek, bu emeğe karşı hadsizliktir. İnsanların kanundan doğan haklarını savunmasını saklanmak diye nitelendirmek nasıl bir anlayıştır?

Mesele dijitalleşmek değil; aynı pazarda faaliyet gösteren işletmelerin aynı kurallara tabi olmasıdır. Yerli ve yabancı OTA ayrımı yaparak yabancıya ayrıcalık tanınmasını rekabet diye pazarlayamazsınız. Bunun adı bana göre dijital kapitülasyondur. Üstelik yabancı platformlara ayrıcalık açılırken yerli OTA’ların piyasa gücünün nasıl denetleneceğini sorgulamamak, içeride de tröstleşmeye kapı aralamaktır.

Yabancı otel zincirlerini örnek veriyorsunuz. O hâlde cevap verin: Bu zincirler Türkiye’de yerli otellerin tabi olduğu yükümlülüklerden muaf mı tutuluyor? Eşit şartlarda rekabet etmekle bir tarafa ayrıcalık tanımak arasındaki farkı görmeden nasıl böyle ahkâm kesebiliyorsunuz?

Turizm, sizin otelinizin doluluk oranından ibaret değildir. İstihdamıyla, döviz geliriyle, dağıtım kanallarıyla ve ülkenin ekonomik bağımsızlığıyla stratejik bir sektördür. Konuyu yalnızca kendi satış kolaylığından ibaret gören bir anlayışa terk edilemeyecek kadar önemlidir.

Acentecilerin emeğini küçümsemeden ve sektörün geleceği hakkında ahkâm kesmeden önce iki kere düşünmenizi tavsiye ederim.

************************

Paylaşılan bu talihsiz yazı, tartışmanın özünü gözden kaçırıp konuyu “acentelere muhtaç mıyız?” sorusuna indirgemiş. Oysa yazılanlar dikkatle değerlendirildiğinde, TÜRSAB’ın itirazının dijitalleşmeye ya da yabancı platformların Türkiye’de satış yapmasına değil; aynı pazarda faaliyet gösteren işletmelere farklı kurallar uygulanmasına olduğu açıkça görülür.

Yerli seyahat acenteleri Türkiye’deki mevzuata, vergi ve tüketici sorumluluklarına tabi olacak; yabancı platformlar ise aynı pazarda farklı şartlarla çalışacak… Sonra da buna “rekabet” denecek, öyle mi?

Bu rekabet değil; bir tarafın elini kolunu bağlayıp diğerine serbest alan açmaktır.

Yabancı otel markalarını örnek göstermek de bu meseleyi açıklamıyor. Konu yabancı markaların Türkiye’de bulunması değil; Türkiye’de ticaret yapan herkesin aynı kurallara ve yükümlülüklere tabi olup olmadığıdır. Devlet yabancı menşeli otellere ayrıcalık tanısa, yerli oteller de bu imkânlardan yararlanamasa, aynı örnek yine verilir miydi? Bu, eşit rekabet savunusundan çok komik bir ironi.

Yabancı platformlar yerli acentelerle eşit şartlarda faaliyet göstersin, hiçbir itirazımız yok. Hatta onlara tanınan imkânlar yerli işletmelere de tanınsın, yine itirazımız olmaz.

“Acentelere muhtaç mıyız?” diye sormak kolay. Asıl sorulması gereken, Türkiye’deki işletmeler yıllardır tabi oldukları yükümlülüklere uymak zorundayken aynı müşteriye aynı ürünü satan küresel platformların neden farklı şartlarda faaliyet göstermesi gerektiğidir.

Kimse 1618 sayılı Kanun’un arkasına saklanmıyor. İtirazımız, eşitsizliğin “dijitalleşme” ve “rekabet” söylemleriyle meşrulaştırılmasına dır. Belki biraz klişe olacak ama “Eşitlik” bir gün size de lazım olacaktır ..

*************************

Sayın Mehmet İşler’in açıklamalarını ibretle okudum. Aklınca kinaye yaparak seyahat acentalarına, TÜRSAB’a ve 1618 sayılı Kanun’a ayar vermeye çalışmış; ancak meselenin özünden, hukuktan ve sektör gerçeklerinden ne kadar kopuk olduğunu açıkça gözler önüne sermiş.

Kendisine ve kamuoyuna birkaç somut gerçeği hatırlatmakta fayda var:

1. Hukuki Statü ve "Birlik" İllüzyonu

TÜRSAB, Anayasa’nın 135. maddesi ve 1618 sayılı özel kanunla kurulmuş, kamu kurumu niteliğinde yasal bir meslek birliğidir. Mehmet Bey ise 1618’in arkasına saklanmaktan bahsederken kendi çatısı altına hiç bakmıyor. TÜROFED Başkan Yardımcısı olarak, federasyonunuzun en güçlü omurgası olan AKTOB’un (Akdeniz Turistik Otelciler ve İşletmeciler Birliği) dernek statüsünde olmasına rağmen resmi unvanında ve tanıtımlarında pervasızca "BİRLİK" ifadesini kullanmasına bugüne kadar neden tek kelime etmediniz?

Bir yapının kamu hukuku anlamında "birlik" olabilmesi için arkasında kanun olması gerektiğini bilmeyecek kadar sektörden uzak mısınız? Yoksa TÜROFED yönetimi olarak AKTOB’dan "Kanunla kurulmuş birlik olduğunuza dair resmi belgelerinizi ibraz edin" diye talep etmeyi mi unuttunuz? Eğer elinizde böyle bir kanun belgesi varsa lütfen kamuoyuyla paylaşın da hep birlikte aydınlanalım! Kendi kurucu derneğinin kanunsuz "birlik" unvanı kullanmasına göz yumanların, kanunla kurulmuş meşru bir meslek birliğine ve üyelerine hukuk dersi vermeye kalkması tam bir trajikomedidir.

2. Sektör Gerçeği ve Erken Rezervasyon Gerçeği

Tesislerinizin doluluğunu sağlayan, kriz dönemlerinde finansal ve operasyonel riskleri tek başına göğüsleyen ve kış ortasında ödediği erken rezervasyon avanslarıyla nakit akışınızı finanse eden bu acentalardır. Hem acentaların oluşturduğu pazardan ve getirdiği turistten beslenip hem de mikrofonu bulunca acentacılık mesleğini hedef almak en hafif tabirle sektörel vefasızlıktır.

3. 1618 Bir Sığınak Değil, Kamu Düzenidir

1618 sayılı Kanun birilerinin "arkasına saklandığı" keyfi bir kalkan değil; kaçak faaliyeti, merdiven altı organizasyonları engelleyen ve doğrudan Türk turizminin itibarını teminat altına alan emredici bir mevzuattır. Bu kanunun getirdiği denetimden ve yasal çerçeveden kimlerin, neden rahatsız olduğunu sektör zaten çok iyi biliyor.

Özetle; kendi federasyonunun bileşenindeki derneklerin mevzuata aykırı şekilde "Birlik" kisvesine bürünmesine ses çıkaramayanların, 1618 sayılı Kanun'la kurulmuş kamu kurumu niteliğindeki bir meslek kuruluşuna ve binlerce acentaya ayar vermeye çalışması abesle iştigaldir.

Acentalara laf yetiştirmeden önce kendi kapınızın önünü süpürmenizi ve yasal sınırlarınızı öğrenmenizi tavsiye ederim.

Antalya uçuşları 14 kentten yapılacak

Intourist’in 2027 yaz sezonu programında Moskova, Yekaterinburg, Kazan, Ufa, Samara, Mineralnye Vody, Krasnodar, Çelyabinsk, Omsk, Perm, Saratov, Orenburg, Kaliningrad ve Tyumen bulunuyor.

Uçuşlarda yolcular için 10 kilogram bagaj ve 8 kilogram el bagajı hakkı sunulacak. Birlikte seyahat eden yolcuların bagaj haklarını birleştirmesine de imkan sağlanacak.

Tur operatörünün uçuş programının ilerleyen dönemde genişletilmesi ve yeni kalkış noktalarının eklenmesi planlanıyor.

80’den fazla otel satışa açıldı

Erken rezervasyonun ilk aşamasında Antalya kıyılarındaki 80’den fazla otelin satışa sunulduğu açıklandı.

Programda aralarında Aska Lara Resort & Spa, Belconti Resort Hotel, Belek Beach Resort, Crystal Hotels, Dobedan Hotels, Kirman Belazur Resort & Spa, Lonicera Premium Hotel, Nirvana Hotels ve Port Nature Luxury Resort Hotel & Spa'nın da yer aldığı çok sayıda otel bulunuyor.

Tur operatörü Intourist, satışa sunulan otel listesinin ilerleyen dönemde genişletileceğini açıkladı.

Moskova çıkışlı turlar 167,7 bin rubleden başlıyor

2027 yaz sezonunun ilk satış fiyatlarına göre Moskova çıkışlı iki kişilik bir haftalık Türkiye turu 167 bin 706 rubleden (yaklaşlık 2 bin dolar) başlıyor.

Programda klasik plaj tatillerinin yanı sıra aile ve bireysel tatil seçeneklerinin de satışa sunulacağı belirtildi.

AKTOB’un son enflasyon verilerine ilişkin değerlendirmesinde şu noktaların altı çizildi:

“Eylül 2026’da yıllık enflasyon %29,73’e gerileyerek %30 sınırının altına inerken, turizm sektörü açısından farklı bir tablo öne çıkıyor. Döviz bazında gelir elde eden konaklama işletmelerinde döviz kurlarındaki artışın enflasyonun gerisinde kalması, gelirlerle TL bazlı maliyetler arasındaki makasın devam etmesine neden oluyor. 2026’nın ilk dokuz ayında tüketici fiyatları %24,32 artarken dolar/TL yaklaşık %13,9, euro/TL ise %10,4 yükseldi. Bu tablo, enflasyondaki düşüşe rağmen sektörün reel gelir ve kârlılık baskısının henüz ortadan kalkmadığını gösteriyor.

Türkiye İstatistik Kurumu’nun Eylül 2026 verilerine göre Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), aylık %1,84 artarken yıllık enflasyon %29,73’e geriledi. Aralık 2025’e göre fiyat artışı ise yılın ilk dokuz ayında %24,32’ye ulaştı. On iki aylık ortalamalara göre artış %31,49 olarak gerçekleşti.

Yıllık enflasyonun %30 seviyesinin altına gerilemesi dezenflasyon sürecinin devam ettiğine işaret ediyor. Ancak turizm sektörü açısından yalnızca enflasyonun yönü değil, enflasyon ile döviz kurlarının hareketi arasındaki fark da belirleyici önem taşıyor.

Kur artışı enflasyonun gerisinde

30 Eylül 2026 itibarıyla dolar/TL 49,02, euro/TL ise yaklaşık 55,70 seviyesinde bulunuyordu. Yılbaşından bu yana dolar TL karşısında yaklaşık %13,91, euro ise %10,36 değer kazandı. Buna karşılık aynı dönemde Türkiye’de tüketici fiyatlarındaki artış %24,32 oldu.

Böylece yılın ilk dokuz ayında enflasyon ile dolar/TL artışı arasında yaklaşık 10,4 puan, euro/TL artışı arasında ise yaklaşık 14 puanlık fark oluştu.

Bu ayrışma özellikle gelirlerinin önemli bölümünü euro ve diğer yabancı para birimleri üzerinden elde eden konaklama sektörü açısından kritik önem taşıyor.

100 euro aynı kaldığında satın alma gücü azalıyor

Kur–enflasyon makasının işletmeler üzerindeki etkisini basit bir örnek ortaya koyuyor.

Yılbaşında 100 euro karşılığı elde edilen TL gelirin, euro/TL’deki yaklaşık %10,4’lük yükseliş nedeniyle eylül sonunda nominal olarak aynı oranda artmış olduğu varsayıldığında; aynı dönemde genel fiyat seviyesinin %24,32 yükselmesi nedeniyle bu gelirin reel TL satın alma gücü yaklaşık %11 azalıyor.

Dolar bazında aynı hesap yapıldığında reel kayıp yaklaşık %8 seviyesinde oluşuyor.

Bu hesap doğrudan işletmelerin “kârının %11 azaldığı” anlamına gelmiyor. Doluluk, oda fiyatları, kontrat artışları, gelir çeşitliliği ve işletmeye özgü maliyet yapıları nihai kârlılığı belirliyor. Ancak hesap, döviz bazındaki satış fiyatı aynı kaldığında kur artışının Türkiye’deki fiyat artışını karşılamaya yetmediğini açık biçimde gösteriyor.

Turizmde asıl sorun gelirin döviz, maliyetin TL olması

Konaklama sektörünün gelir yapısının önemli ölçüde döviz bazlı olmasına karşılık iş gücü, enerji, gıda, bakım, ulaşım, kira ve çok sayıda hizmet kaleminin Türkiye’deki fiyat hareketlerinden etkilenmesi, kur–enflasyon dengesini sektör açısından kritik hale getiriyor.

Eylül ayında yıllık fiyat artışı konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda %39,99, ulaştırmada ise %35,10 seviyesinde gerçekleşti. Bu oranlar hem genel enflasyonun hem de döviz kurlarındaki yıllık artışın üzerinde bulunuyor.

Maliyet baskısı hizmet tarafında da devam ediyor. TÜİK’in son açıklanan Ağustos 2026 verilerine göre Hizmet Üretici Fiyat Endeksi yıllık %33,29, aylık %2,87 arttı. Eylül ayında Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi ise yıllık %27,38, aylık %2,07 yükseldi.

Dolayısıyla manşet enflasyondaki gerileme, turizm işletmelerinin maliyet yapısına aynı hızda yansımış değil.

Enflasyon düşüyor ama reel gelir baskısı devam ediyor

Sektör açısından tabloyu yalnızca “enflasyon %30’un altına düştü” şeklinde değerlendirmek yeterli değil.

2026’nın ilk dokuz ayında fiyatlar %24,32 yükselirken euronun TL karşısındaki artışının yaklaşık %10,4’te kalması, özellikle Avrupa pazarlarında euro üzerinden satış yapan işletmeler açısından önemli bir kur–maliyet makasıoluşturuyor.

Başka bir ifadeyle, otelin euro bazındaki fiyatını değiştirmediği varsayımında TL geliri artıyor; ancak Türkiye’deki maliyetler bundan daha hızlı yükseliyor. İşletmenin bu farkı oda fiyatlarına yansıtması ise uluslararası rekabet nedeniyle sınırsız değil.

Antalya’daki bir otel fiyatını yalnızca Türkiye’deki enflasyona göre belirleyemiyor. İspanya, Yunanistan, Mısır ve diğer Akdeniz destinasyonlarının fiyatları, kaynak pazarlardaki tüketicilerin satın alma gücü, tur operatörü kontratları ve hava yolu maliyetleri de fiyatlama üzerinde etkili oluyor.

Bu nedenle enflasyonun gerilemesi olumlu olmakla birlikte, kur artışı ile maliyet artışı arasındaki fark kapanmadığı sürece konaklama sektörünün reel gelir ve marj baskısının devam etmesi bekleniyor.

2027 kontratlarında kur–maliyet dengesi daha kritik

Bu görünüm 2027 sezonu açısından da önem taşıyor. Turizm sektöründe fiyatların ve tur operatörü kontratlarının önemli bölümü sezon başlamadan aylar önce belirleniyor. Buna karşılık enerji, işçilik, gıda, bakım ve diğer operasyonel giderler yıl boyunca değişmeye devam ediyor.

Dolayısıyla sektör açısından yalnızca enflasyonun düşmesi değil; enflasyon, kur ve işletme maliyetlerinin birbirine daha yakın ve öngörülebilir bir patikada hareket etmesi önem taşıyor.

Kurun maliyet artışlarının belirgin biçimde gerisinde kaldığı dönemlerin uzaması, döviz kazandırıcı bir sektör olan turizmde yüksek ziyaretçi ve gelir rakamlarına rağmen işletme düzeyinde reel kazanç ve marjların baskı altında kalmasına yol açabiliyor.

Kaan Kavaloğlu: Enflasyon düşerken sektörün reel kazancını da korumalıyız

Eylül verilerini değerlendiren AKTOB Başkanı Kaan Kaşif Kavaloğlu, yıllık enflasyonun %30’un altına gerilemesinin ekonomi açısından olumlu bir gelişme olduğunu ancak turizm sektörünün performansının değerlendirilmesinde kur–maliyet dengesinin de dikkate alınması gerektiğini söyledi.

Kavaloğlu şu değerlendirmede bulundu:

“Enflasyondaki aşağı yönlü seyri olumlu değerlendiriyoruz. Ancak turizm açısından tabloya farklı bir pencereden de bakmamız gerekiyor. Sektörümüz döviz kazandırıyor fakat maliyetlerimizin çok önemli bir bölümü Türkiye’de oluşuyor. Yılın ilk dokuz ayında enflasyon %24’ün üzerinde gerçekleşirken eurodaki artış yaklaşık %10 seviyesinde kaldı. Dolayısıyla gelirlerimiz ile maliyetlerimiz aynı hızda hareket etmiyor.”

Turizm işletmelerinin maliyet artışlarını doğrudan fiyatlarına yansıtamadığını vurgulayan Kavaloğlu şöyle devam etti:

“Turizm uluslararası rekabetin en yoğun yaşandığı sektörlerden biri. Antalya’nın fiyatını yalnızca Türkiye’deki maliyetlere göre belirleme imkânımız yok. İspanya, Yunanistan, Mısır ve Akdeniz’deki diğer destinasyonlarla aynı müşteriye, aynı pazarlarda rekabet ediyoruz. Maliyetlerimiz enflasyonla yükselirken döviz gelirimizin TL karşılığı aynı hızda artmıyorsa, doğal olarak işletmelerimizin reel kazancı ve marjları üzerinde baskı oluşuyor.

“Bizim açımızdan önemli olan yalnızca enflasyonun aşağı gelmesi değil, bu düşüşün işletme maliyetlerine de yansımasıdır. Kur, enflasyon ve maliyetler arasında daha dengeli ve öngörülebilir bir yapı oluşması gerekiyor. Turizmde kontratlarımızı aylar öncesinden yapıyoruz. Buna karşılık maliyetlerimiz sezon içerisinde değişmeye devam ediyor. Bu nedenle 2027’ye giderken sektörün uluslararası rekabet gücünü ve reel kazancını birlikte koruyabileceğimiz bir dengeye ihtiyacımız var.”

Sektörün bundan sonraki dönemde yalnızca ziyaretçi sayısına değil, ekonomik değer üretimine odaklanması gerektiğini belirten Kavaloğlu, “Antalya’nın hedefi daha fazla ziyaretçinin ötesinde, ziyaretçi başına geliri, geceleme gelirini ve yarattığımız katma değeri artırmak olmalı. Hizmet kalitesinden ödün vermeden daha yüksek değer üretmek ve bunu işletmeler açısından sürdürülebilir bir ekonomik modele dönüştürmek zorundayız” dedi.

Haber Hürriyeti’nden Özlem Ermiş Beyan’ın haberine göre, Bodrum’da 2023 yaz sezonunda kapılarını açan ve alkolsüz her şey dahil konseptiyle hizmet veren Asr-ı Ala Hotel konkordato ilan etti.

Turgut Reis Marinaya 5 km, Bodrum merkeze 20 km mesafede olan otel, muhafazakar her şey dahil sisteminde hizmet veriyordu.

İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin yayınladığı ilana göre Asrı Ala Otel Yatırımları Anonim Şirketi, Rezervasyonsitesi Turizm Anonim Şirketi, Utatil Turizm Anonim Şirketi ve şirketlerin sahibi Mustafa Polat hakkında 3 aylık geçici mühlet kararı çıktı.

Asr-ı Alâ Hotel, Bodrum'un Akyarlar ilçesinde hizmet veriyordu. Otelin 158 odası ve 480 yatak kapasitesi bulunuyor.

25 bin metrekare alana kurulu otel alkolsüz ve kadınlara özel plaj ve havuz seçenekleri ile hizmet veriyordu.

“Yerinde ve zamanında bir düzenleme”

Dijital rezervasyon portallarının turizm sektörünün satış ve pazarlama yapısının ayrılmaz bir parçası hâline geldiğini belirten TÜROB Başkanı Müberra Eresin, bu platformlara ilişkin kanun düzenlemesinin sektörün ihtiyaçları ve gelecekteki gelişimi açısından yerinde ve zamanlama açısından olduğunu söyledi.

Eresin, benzer düzenlemelerin başta Avrupa Birliği ülkeleri olmak üzere dünyanın birçok ülkesinde hayata geçirildiğini veya bu yönde çalışmalar yürütüldüğünü ifade etti.

Bizim için iki temel konu var

Düzenlemenin sektör açısından iki temel konuyu kapsadığını belirten Eresin, bunlardan ilkinin, dijital rezervasyon platformlarının satış bedeli içerisinde yer alan vergiler üzerinden de komisyon almasının önüne geçilmesi olduğunu söyledi. TÜROB olarak bu konuyu uzun süredir gündeme getirdiklerini belirten Eresin, dijital rezervasyon platformlarının sektör için vazgeçilmez bir satış kanalı olduğunu ifade etti.

Eresin ayrıca satış fiyatları üzerinden uygulanabilecek azami komisyon oranlarının belirlenmesinin sektör ve ülke ekonomisi açısından önem taşıdığını belirtti. Vergiler üzerinden alınan komisyonların önlenmesi ve belirsiz şekilde uygulanabilen komisyon oranlarının yasal bir çerçeveye kavuşturulmasının işletmelerin maliyetlerini daha öngörülebilir hâle getireceğini söyledi.

“Karlılığı ve rekabet gücünü destekleyecek”

Bu düzenlemenin turizm işletmelerinin kârlılığını ve rekabet gücünü destekleyeceğini belirten Eresin, bunun ülkenin turizm gelirlerine de olumlu yansıyacağını ifade etti.

Özellikle vergilerin komisyon hesabına dâhil edilmemesine yönelik sınırlamaların işletmeler üzerindeki maliyet baskısını azaltması açısından büyük önem taşıdığını vurgulayan Eresin, böylece turizm sektörünün sürdürülebilir büyümesine katkı sağlanacağını ve elde edilen turizm gelirinin daha büyük bölümünün ülke ekonomisi içerisinde kalmasının önünün açılacağını söyledi.

Eresin, TÜROB olarak dijital satış kanallarının sağlıklı, şeffaf, öngörülebilir ve adil bir rekabet ortamında faaliyet göstermesinin sektör ve ülke ekonomisi açısından gerekli olduğuna inandıklarını belirterek, düzenlemenin yasalaşmasına katkı sağlayacak milletvekilleri ve Komisyon üyelerine teşekkür etti.

WEF’in 25 Eylül 2026’da yayımladığı 2026 Seyahat ve Turizm Gelişmişlik Endeksi, ülkelerin turizmin sürdürülebilir ve dayanıklı şekilde gelişmesini sağlayan koşulları ve politikaları değerlendiriyor.

Türkiye 47’nci sıradan 36’ncı sıraya çıktı

Bakan Ersoy, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Türkiye’nin turizmdeki rekabet gücü ve sürdürülebilirlik alanındaki gelişimine dikkat çekti.

“Türk turizmi yükseliyor, sürdürülebilir turizm programımız dünyaya örnek oluyor” ifadelerini kullanan Ersoy, Türkiye’nin 2019’dan bu yana endekste 11 basamak yükseldiğini belirtti.

WEF’in güncel ve karşılaştırılabilir veri serisine göre Türkiye 2019’da 47’nci, 2024’te 37’nci sırada yer alırken 2026’da 36’ncı sıraya yükseldi.

2019 yılında 4,120 olan Türkiye’nin endeks puanı, 2026 yılında 4,373’e çıktı. Böylece puan 2019-2026 döneminde yüzde 6,1, 2024-2026 döneminde ise yüzde 2,5 arttı.

Sosyoekonomik etkide yüzde 8,3 artış

Türkiye’nin sürdürülebilir turizm yaklaşımının WEF raporunda örnek uygulama olarak ele alındığını anlatan Ersoy “Sürdürülebilir Turizm Programımız raporda örnek ülke uygulaması olarak yer alırken, turizmin sosyoekonomik etkisi alanında yüzde 8,3’lük puan artışıyla dünya genelindeki en yüksek ikinci gelişimi kaydettik” ifadelerini kullandı.

Türkiye’nin 2024’ten bu yana “Seyahat ve Turizmin Sosyoekonomik Etkisi”, “Seyahat ve Turizm Talebinin Sürdürülebilirliği” ve “Çevresel Sürdürülebilirlik” göstergelerinde ilerleme kaydettiği belirtildi. Turizm talebinin sürdürülebilirliği göstergesindeki gelişim yüzde 5,1 olarak açıklandı.

WEF de 2024-2026 döneminde küresel ölçekte 17 göstergenin 14’ünde iyileşme görüldüğünü ve ortalama endeks puanlarının yüzde 2 arttığını bildirdi.

2 bin 650’den fazla tesis sertifikasyon aldı

Türkiye’nin 2022 yılında Küresel Sürdürülebilir Turizm Konseyi (GSTC) ile iş birliği içinde uygulamaya aldığı Ulusal Sürdürülebilir Turizm Programı da raporda öne çıkarıldı.

Raporda, 2 bin 650’den fazla konaklama tesisinin GSTC sertifikasyonu aldığı ve sertifikasyon sisteminin 2030’a kadar Türkiye genelindeki konaklama tesisleri için zorunlu hale getirilmesinin öngörüldüğü belirtildi.

Programın çevresel etkilerin azaltılması, kültürel mirasın korunması ve turizmden elde edilen sosyal ve ekonomik faydanın yerel topluluklara daha fazla yansıtılmasını kapsadığı ifade edildi.

WEF: Türkiye örneği incelendi

WEF raporunda Türkiye, turizmde büyümeyi sürdürülebilirlik standartlarıyla birlikte yönetme yaklaşımı kapsamında örnek ülke uygulaması olarak incelendi.

Raporda, turizm hareketliliğinin belirli destinasyonlarda yoğunlaşmasına yönelik çalışmalar ile turizm büyümesinin yerel topluluklara sağladığı faydayı artırmaya yönelik uygulamalara dikkat çekildi.

"Acentelere muhtaç olmak zorunda mıyız?"

Kanun teklifinin komisyon görüşmelerine katılan isimlerden Türkiye Otelciler Federasyonu (TÜROFED) Başkan Yardımcısı Mehmet İşler, “Bütün yatırımı yapan biziz, istihdamı sağlayan biziz, ürünü yaratan biziz, bunun bütün sıkıntısını çeken biziz. Ancak biz ürünümüzü neden dijital ortamda özgürce pazarlayamıyoruz? Neden zorunlu bir aracıya ihtiyacımız var? 1618 sayılı Yasa'yla kurulan acentelerimize konaklama sektörü olarak muhtaç olmak zorunda mıyız?” ifadelerini kullandı.

"Bizim suçumuz 1618 gibi bir yasamızın olmaması mı?"

TÜRSAB’ın “OTA’lar gelirse yerli acenteler batar” şeklindeki söylemine itiraz eden İşler, “Biz otelcilik sektörü olarak yıllardan beri yabancı markalarla çalıştık, biz battık mı? Batmadık. Bizde de Marriott var, Hilton var, Ramada var, Wyndham var. O zaman onların olmamasını da bizim istememiz lazımdı. Bizim suçumuz 1618 sayılı bir yasamızın olmaması mıdır? Hayır, tam tersine, biz sahada çıktık, rekabetçi ortamda dünyayla rekabet ettik ve bugün Türkiye turizmi 65 milyar dolar gelir getirdi.” şeklinde konuştu.

"Rekabetçi ortam korkusu mu?"

Yasayla birlikte tüketicinin kazançlı çıkacağını, devletin ise vergi geliri elde edeceğini ileri süren Mehmet İşler, “Yine aynı şekilde, düne kadar yabancı acenteler vardı; TUI vardı, Thomas Cook vardı, First Choice vardı. Bizim tur operatörlerimiz bitti mi? Hayır, onlar daha çok palazlandı; ODEON çıktı, karşılığında PEGAS çıktı, Anex çıktı; dünya lideri oldular. Yabancıyla çalışmanın bu kadar çok korkusunu sorgulamak gerekiyor. Acaba 1618'in verdiği rehavet ve konfor ortamından çıkılacak ve ondan sonra daha çok rekabetçi ortama gireceğimizin bir korkusu mudur bu?” dedi.

"Daha ne kadar 1618'in arkasına saklanacaksınız?"

Türkiye'de e-ticaret hacminin 4,57 trilyon liraya ulaştığını kaydeden İşler “Siz bu kadar büyük bir dünyanın içerisinde, daha ne kadar dijitalleşmeden 1618 sayılı kanunun arkasına saklanacaksınız? Dokuz yıl saklandık, ne oldu dokuz yıl sonra? Gene bugün gündeme geldik. Dolayısıyla konaklama sektörü olarak biz nasıl ki Yunanistan'a giden vatandaşlarımızın gitmesini engelleyin demiyorsak, gelişmeye, değişime karşı da bizim itiraz etmememiz gerektiğine inanıyoruz.” değerlendirmesini yaptı.

“Bunlar aslında OTA, yani online seyahat acentesidir”

Ünsever, komisyonda yaptığı konuşmada şu noktaların altını çizdi:

"Sadece bu maddeyle ilgili değil, aslında geneliyle ilgili birkaç şey söylemek zorunluluğumuz mevcut. Çünkü bu kanun, özü itibarıyla 1618 sayılı Kanun'a göre Türkiye'de faaliyet gösteren seyahat acentelerinin faaliyet alanını daraltan, onu bazı alanlarda yok etmeye yönelik tehditler taşıyan bir kanun olarak karşımıza çıkıyor.

Her ne kadar "dijital yabancı konaklama platformu" adı konulmuş olsa da dünyada bunun adı "OTA", yani "online travel agency". Yani bunlar aslında bir seyahat acentesidir ve Avrupa Birliği nezdinde, Avrupa Birliği mevzuatında bu seyahat acentelerinin faaliyetlerini düzenleyen çok ciddi kurallar mevcut. Bu kurallar her gün yenileniyor.

“Paket tur istisnası getiriliyor”

Avrupa Birliği mevzuatında, seyahat yönergesinde çok açık olarak ayrı platformlardan alınsa dahi aynı dönemde kullanılacak iki hizmetin bile paket tur sayılacağını söylerken, Türkiye'de 6502 ve 1618 sayılı kanunlarda paket tur çok açık ve net tanımlanırken bu kanunda bir istisna yaratılıyor.

Bu istisnayla ne oluyor? Bu istisnayla Türk tüketicisi, paket turda zorunlu olan sigortadan mahrum kalmış oluyor. Paket tur sözleşmesi yapma zorunluluğundan ve 6502 sayılı Kanun'a bağlı Paket Tur Sözleşmeleri Yönetmeliği hükümlerine göre iptal haklarından da böylece mahrum kalmış oluyor. Türk tüketicisinin seyahat acentelerine karşı ileri sürebildiği en önemli hakları dijital platformlara karşı ileri sürülemez hâle geliyor.

Bu, 3'üncü fıkrada yer alan "Paket tur kapsamında değerlendirilmez." ifadesi birkaç tane kanunu ortadan kaldırdığı gibi, en önemlisi Türk tüketicisinin sigortalı seyahat etme, iptal hakları, otuz gün içinde iptal ettiği takdirde on altı gün içinde parasını alma hakkı gibi haklardan mahrum kalması sonucunu doğuruyor.

“Uçak bileti satış yetkisi kafa karıştırıyor”

Ayrıca konaklamayla ilgili bir kanunda uçak bileti satışı yetkisi tanınması da gerçekten birazcık kafa karıştırıyor. Çünkü hem uluslararası uçuşlarda IATA kuralları hem sivil havacılık düzenlemeleri Türkiye'de uçak biletinin nasıl düzenleneceğini gayet ayrıntılarıyla, yolcu hakları yönetmelikleri de yolcuların haklarını belirlerken bunlardan çok uzakta, merkezi Türkiye'de olmayan, Türkiye'de bir kişiyi bile istihdam etmeyen, Türkiye'de bir sandalye ve masalık bile yatırımı olmayan yapılar uçak biletlerinin, hem de iç hatlardaki uçak biletlerinin dahi satışını gerçekleştirecekler ve bunu gerçekleştirirken Türk yolcusunun tüm verilerini de yurt dışına götürecekler.

“İç turizm faaliyeti gelirinin yüzde 17’si yurt dışına aktarılacak”

Bir başka husus, Türk turizm gelirlerini artırmaya yönelik olduğu söylenen amaç burada bence ciddi bir mantık hatası içeriyor. Çünkü siz bu platformlar aracılığıyla yapılan satışların en az yüzde 17'sini yurt dışına götürmeyi burada belirlediğinizde, zaten bu uçak biletlerini, bu konaklamaları, bu rezervasyonları gerçekleştiren seyahat acentelerinin, Türkiye'deki seyahat acentelerinin elinde olsa yüzde 17 Türkiye'de kalacak; yüzde 17'yi zaten yurt dışına götürmüş oluyorsunuz. Bu, Türkiye'de gerçekleşen turizm faaliyetinin yüzde 17'lik gelirinin yurt dışına transferi anlamına gelmiyor mu? Nasıl artıracak?

“Bakan zamanında ‘dijital kapitülasyon’ demişti”

Bu kanun yurt dışından Türkiye'ye yönelik turizm hareketiyle ilgili bir kanun değil, Türkiye'de turizm, turist sayısını artırmak, turizm gelirini artırmak gibi bir hedefi olamaz. Çünkü aslında Sayın Bakanımızın 2019 yılında verdiği bir demeç var önümde:

"Booking'in yurt dışından Türkiye'ye yaptığı rezervasyonlarda bir kısıtlama yok. Booking'in iki temel sıkıntısı Türkiye'de vergi ödemek istememesi ve Türk mahkemelerine karşı tüketici sorumluluğunu almak istememesidir. Bu dijital kapitülasyondur, sizin ülkenizi bir tek kurşun atmadan işgal etmiş oluyorlar dijital yöntemle. Biz onların ülkelerinde bunu yapmıyoruz."

Bu benim beyanım değil, bu Sayın Turizm Bakanımızın şu anda hâlen bugün dahi Kültür ve Turizm Bakanlığı internet sitesinde duran bir beyanıdır.

Evet, doğru, son derece yerinde bir tespit. Burada yabancı dijital platform temsilcilerimiz var, hiç kimse onlara sormuyor mu, "Türkiye'de niye şirket kurmuyorsunuz?" diye. Türkiye'de şirket kurarsanız zaten Türkiye'de kurulu bir şirket olarak tüm faaliyetleri gerçekleştirirsiniz.

Sayın Bakan biraz önce TÜRSAB'ın açtığı davalar nedeniyle bu kanunun geldiğinden söz etti. TÜRSAB, "Türkiye'de Türk tüketicisine Türk ürününü satarken ortaya çıkan ekonomiyi yabancılar ancak Türk hukukuna uygun hâle geldiklerinde yapabilir." dedi. Bu konu bizim söylemimiz değil. Bu konu ticaret mahkemesinin, istinaf mahkemesinin ve Yargıtay'ın kararında yazan bir konu.

Aslında biz bu kanunla yaptığımız şey şu: Mahkemelerin hukuka aykırı bulduğu bir durumu, sonradan koyduğumuz bazı kurallarla hukuka uygun hâle getireceğiz. Mevcut durum hukuka aykırı, bunu mahkemeler ve Yargıtay belirtmiş, karara da geçmiş.

“Komisyonu kendi ülkelerine götürmesi mümkün hale gelecek”

Biz şimdi bu kanunla aslında, biraz önce Sayın Bakanım da söyledi, mevcut davayı ortadan kaldıracağız ve Türkiye'de Türk tüketicisine, Türkiye'deki ürünü yabancıların satmasını ve aradaki komisyonu kendi ülkelerine götürmesini mümkün hâle getireceğiz. Bence burada gerçekten oturup düşünülmesi lazım.

4'üncü fıkrada "Bu kanunda açıkça belirtilenlerle bağlantılı ve bunların tamamlayıcısı niteliğindeki turizm faaliyetlerinden izin verilebilecekleri belirlemeye Bakanlık yetkilidir." diyor.

“Bakanlığa bu kadar geniş yetki verilmesi doğru değil”

Yani aslında bu sadece bir rezervasyon veya tahsisle toptan almak ve satmak hâli değil, bir uçak biletinden de ibaret değil. Aslında bir yönetmelik hükmüyle Bakanlık yarın tüm transferleri, yani bütün taksi faaliyetlerinden seyahat acentesinin transfer faaliyetlerine kadar tüm faaliyetleri bu kanun kapsamında yabancı dijital platformlara verebilir.

Bu kadar geniş yetkinin Bakanlığa verilmesi aslında bu kanunla getirilmek istenen sınırlamayla da mantıken gerçekten çelişiyor.

“Beş yıl içinde, başta bilet acenteleri olmak üzere, pek çok seyahat acentesi kapanır”

Bu kanun gerçekleştikten sonra en çok beş yıl içinde birçok seyahat acentesi, özellikle uçak bileti satanlar derhâl kapanacak. Bunların hepsi küçük, orta boy işletmeler. Türkiye'de büyük ölçekte faaliyet gösteren yerli işletmeler yurt dışındaki kurdukları şirketler aracılığıyla gelip bu izni alacaklar. Onlar da 2027'de yüzde 2,5 olan dijital hizmet vergisini ödeyerek bütün bu yükümlülükten kurtulacaklar ve Türkiye'de faaliyet gösterenler de yabancı dijital platformların taşeronu olacak. Kaçınılmaz, kaçınılmaz son bu. Bu bir fal değil, bu bir gerçek.

O nedenle gerçekten bu kanunun bütünüyle ilgili sorun, 4'üncü maddede uçak biletinin varlığı. Son derece tehlikeli ve gerekli olmayan, adı "konaklama" olan bir kanunda uçak biletini oraya koymak, Bakanlığa bu hizmetleri genişletme yetkisini vermek, kanunda sınır sayılan şeylerin aslında Meclisin yetkisinin Bakanlığa devredilmesi anlamına da gelecektir.

“Dijital hizmet vergisini beyana göre verecekler”

Yüzde 2,5 dijital hizmet vergisi verecekler, evet, doğru. Ama yüzde 2,5 dijital hizmet vergisi onların beyanlarına göre verilecek. Çünkü ticari defterleri yurt dışında olan yapıların ne beyannamelerini ne defterlerini kontrol etme hak ve yetkisi var Türk hukuk sisteminin, beyanlarına tabi olacağız; bir tarafta bu duruyor.

İkincisi, dijital hizmet vergisi özü itibarıyla Maliye Bakanlığının düzenlemesinde aslında reklamla ilgili elde edilen gelirlerin, Google, YouTube ve diğerlerinin Türkiye'de reklamdan kaynaklı gelirlerinin vergilendirilmesi için getirilmiş. Hâlbuki biz burada Türkiye'de üretilen bir hizmetin -bu dijital platformlar hiçbir hizmet üretmeyecekler, bunu da burada tutalım- Türkiye'de Türklerin ürettiği hizmetin Türklere satışından elde edilecek gelirin yüzde 2,5'le vergilendirilmesi sonucunu doğuracaktır.

O nedenle dijital hizmet vergisinin ana konusunun da dışında bir vergilendirme modeli var. Niçin seyahat acentesi yüzde 20'den yüzde 45'e kadar artan oranlarda kurumlar vergisine tabi olacak da ve paket turda sigorta yapacak, parayı iade edecek? Biz bunu pandemi de gördük. Yurt dışında tur alan ve pandemi nedeniyle gerçekleşmeyen turlarda bütün Türk seyahat acenteleri bedellerini ödedi ama yabancı platformların ödemediği, insanların sadece makinelerle konuşmak zorunda kaldığı herkesin hafızalarında.

“Neden Türkiye’de şirket kurmuyorsunuz?”

O nedenle, Türkiye'de niye şirket kurmuyorsunuz? Gelin, kurun. Sayın Bakanımın dediği gibi onda biri değil ama en azından yarısından daha az bir bedelle Türkiye'de şirket kurmak ve en azından üç kişiyi istihdam etmek gibi bir sonuç, Türk hukukuna tabi olmak gibi bir durum varken bu kanuna da o zaman bu kadar büyük ve emeğe de ihtiyaç olmayacaktır. Çünkü bu alanların hepsi düzenlenmiştir. Türk hukuku bu alanları düzenlemektedir.

“Türk turizmi 1 lira fazla gelir elde edemeyecek”

Türk dijital platformları maalesef burada kaybederler. Türkiye'de vergi veren, Türkiye'de kurulu şirketlerin turizm alanında çalışan dijital platformlarının tabi olduğu kurallar başka, yabancı dijital platformların tabi olacağı kurallar başka hâle gelecek ve açıkça asimetrik bir eşitsizlik hâli söz konusu olacak.

Yani yabancıların Türkiye'de Türklere Türkiye'deki ürünleri satmasından Türk turizmi 1 lira fazla gelir elde etmeyecektir.

Bakanlığın açıklamasına göre, OTA'lar Türkiye'de turizm katkı payı ödeyecek ve Türkiye'deki yasalara göre faaliyet gösterecek. Komisyon üst sınırı yüzde 17 olacak, faaliyet alanları yasayla belirlenecek. Otellerin bu platformlarla ticari ilişkilerinden doğan KDV ve stopajın beyanı ve ödeme yükümlülüğü ise otellerde olacak.

Yasa tasarısına ilişkin açıklama yapan Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Nadir Alpaslan, “Tüketicinin hakkını koruyan, kayıtlı işletmeleri gözeten ve haksız rekabeti önlemeyi hedefleyen bir hukuki çerçeve oluşturuyoruz.” dedi.

Düzenlemeyle uluslararası platformların hukuki ve mali sorumluluklarının açıkça belirlendiğini, tüketici haklarını koruyan ve kamu denetimini güçlendiren bir yapı oluşturulmasının hedeflendiğini ileri süren Nadir Alpaslan “Yabancı platformların faaliyetlerini denetime bağlıyoruz. Türkiye’deki tüketicilere hizmet sunan uluslararası platformların faaliyet alanlarını ve sorumluluklarını belirlerken kurallara aykırılık hâlinde uygulanacak yaptırımları da düzenliyoruz.” diye konuştu.

Turizmin tanıtımına katkı sağlayacaklar

Alpaslan, düzenlemenin mali yükümlülüklerine ilişkin şunları kaydetti:

“Teklifin yasalaşmasıyla platformlar vergi yükümlülüklerini yerine getirecek, izin belgesi bedelini ödeyecek ve turizm payı verecek. Türkiye turizminden gelir elde eden bu kuruluşların ülkemizin tanıtımına da katkı sağlamasını kurala bağlıyoruz.”

Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın açıklamasında “Teklifle, platformlardan turizm payı alınması amacıyla 7183 sayılı Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı Hakkında Kanun’da da değişiklik yapılması öngörülüyor. Yurt içinden yurt içine yapılan satışlarda platformların alacağı komisyona yüzde 17 üst sınır getirilmesi planlanıyor. Teklifin yasalaşması hâlinde bu satışlarda komisyon, hizmetin vergiler hariç bedelinin yüzde 17’sini aşamayacak.” ifadelerine yer verildi.

Alpaslan, “Dijital platformlar üzerinden yapılan konaklama rezervasyonlarında, konaklama hizmetine ilişkin KDV ve stopajı beyan etme ve ödeme yükümlülüğü hizmeti sunan otelde olacak.” dedi.

Yabancı dijital platformların faaliyet sınırları

Teklifte yabancı platformların doğrudan satış yapabileceği alanlar da belirlendi. Düzenlemeye göre platformlar doğrudan yalnızca turizm belgeli konaklama tesisleri, turizm amaçlı kiralama izinli konutlar ve uçak bileti satışları yapabilecek.

Münhasıran seyahat acentalığı kapsamındaki diğer hizmetler, 1618 sayılı Kanun uyarınca yetkili seyahat acentaları üzerinden sunulacak. Araç kiralama işlemleri ise Ticaret Bakanlığından yetkili işletmeler aracılığıyla gerçekleştirilecek.

Alpaslan, “Platformların hangi hizmeti, hangi şartlarla sunabileceğini teklifte açıkça belirledik. Münhasıran seyahat acentalığı kapsamındaki diğer hizmetlerin yetkili seyahat acentaları üzerinden sunulmasını zorunlu tutuyoruz. Bu alanlarda hizmet sunumunu Türkiye’de yetkilendirilmiş işletmelere bağlıyoruz.” dedi.

İki yıllık izin belgesi alınacak

Teklifle, yabancı dijital konaklama platformlarının faaliyet gösterebilmesi için Kültür ve Turizm Bakanlığından iki yıl süreli izin belgesi alması zorunlu hâle getiriliyor. Belge bedeli 5 milyon lira olarak belirleniyor. Bu tutar her yıl yeniden değerleme oranında artırılacak. İzin başvurularında dijital hizmet vergisi mükellefiyeti, vergi borcunun bulunmaması, Türkiye’de temsilci atanması, Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi (UETS) adresinin bildirilmesi ve belge bedelinin ödenmesi şartları aranacak.

Temsilci ve elektronik tebligat zorunluluğuna dikkat çeken Alpaslan, “Platformların ülkemizdeki faaliyetleri için ulaşılabilir ve resmî tebligat yapılabilir bir muhatap bulunmasını zorunlu tutuyoruz. Türkiye’de tüketiciye hizmet sunmanın hukuki sorumluluklarını açıkça ortaya koyuyoruz.” ifadelerini kullandı.

Türk hukuku uygulanacak

Teklifte, platformların bu faaliyetlerinden doğan uyuşmazlıklarda münhasıran Türk hukukunun uygulanması ve Türk mahkemelerinin yetkili olması öngörülüyor. Alpaslan, “Vatandaşlarımızın satın aldıkları hizmetle ilgili hak arama süreçlerinin hukuki zeminini açıkça belirliyoruz.

Düzenlemeye göre bu faaliyetlerden doğan uyuşmazlıklarda Türk hukuku uygulanacak, Türk mahkemeleri yetkili olacak. Tüketicilerimiz açısından temel güvencelerden birini bu şekilde oluşturuyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.

Kurallara uymayanlara yaptırım

Teklifte yükümlülüklere aykırı faaliyetler için idari para cezaları ve erişimin engellenmesi yaptırımları öngörülüyor. Genel Kurulda kabul edilerek yasalaşması hâlinde 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecek düzenleme kapsamında, hâlihazırda Türkiye’de faaliyet gösteren yabancı dijital konaklama platformlarının yürürlük tarihinden itibaren üç ay içinde izin belgesi almak üzere Bakanlığa başvurması gerekecek. Başvuruda bulunmayan veya başvurusu reddedilen platformlar hakkında erişimin engellenmesi hükümleri uygulanacak.

Kanunun uygulanmasına ilişkin alt mevzuat Kültür ve Turizm Bakanlığınca hazırlanacak.

Alpaslan, düzenlemenin temel yaklaşımını şu sözlerle anlattı:

“Türkiye’deki tüketiciye hizmet sunan bir platformun faaliyet alanı, muhatabı, mali sorumlulukları ve tabi olduğu denetim belli olmalı. Bu teklifle dijital turizm hizmetlerini izin, kayıt ve denetim esasına dayandırıyoruz. Tüketicilerimizin haklarını ve sektörümüzün kurallı işleyişini gözeten bir yapı oluşturuyoruz.”

TÜRSAB tasarı için "dijital kapitülasyon" demişti

TÜRSAB Başkanı Firuz Bağlıkaya, TBMM Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonu’nda görüşülmeye başlanacak Yabancı Dijital Konaklama Platformları Kanun Teklifi’nin Türkiye iç turizm pazarının yabancı OTA’ların kontrolüne geçmesine yol açabileceğini savundu. Yabancı ve yerli firmaların aynı kurallara tabi olması gerektiğini belirten Bağlıkaya, düzenlemenin “Türkiye’ye gelen turist sayısını artıracağı” yönündeki argümanın gerçeği yansıtmadığını, asıl konunun Türkiye’deki iç turizm hareketleri olduğunu söyledi. Yabancı platformlara sağlanan ayrıcalıkları “dijital kapitülasyon” olarak nitelendiren Bağlıkaya, bu şirketlerin zamanla hangi otelin ve hizmetin öne çıkacağına karar verebileceğini, komisyon sınırlamasının ise reklam ve benzeri ödemeler üzerinden aşılabileceğini ifade etti. Türk acentelerin vergi, personel ve denetim yükümlülükleri altında faaliyet gösterdiğine dikkat çeken Bağlıkaya, yabancı platformlara farklı kurallar uygulanmasının sektördeki dengeleri bozacağını ve bu firmaların yüzde 40’a varan komisyonlarının hizmet fiyatlarına yansıyacağını belirterek komisyonun yeniden değerlendirilmesini istedi.

Rusya’daki turizm acentelerinden elde edilen verilere göre Türkiye’ye yönelik yaz sezonu rezervasyonlarının sayısı geçen sonbahara kıyasla yüzde 30 daha düşük seviyede bulunuyor. Ortalama tur harcaması ise yüzde 50 gerileyerek 133 bin 800 rubleye düştü.

Türkiye’de fiyatların yüksek kalmasında yüksek enflasyon, döviz kuruna yönelik politikalar ile İran çevresindeki gelişmelere bağlı olarak yükselen petrol fiyatlarının etkisine dikkat çekiliyor.

Türkiye’de konaklama ve yeme içme fiyatları yüzde 29,53 arttı

Türk ekonomisi üzerine değerlendirmelerde bulunan ekonomist Mustafa Recep Erçin, RIA Novosti’ye yaptığı açıklamada Türkiye’nin 2027 yılında da Rus turistler için pahalı bir destinasyon olmaya devam edeceğini söyledi.

Erçin, döviz kurunun baskılandığını, enflasyonun yüksek seviyesini koruduğunu ve İran çevresindeki gelişmeler nedeniyle petrol fiyatlarının yüksek seyrettiğini belirtti. Erçin’e göre petrol fiyatlarındaki yüksek seviyeler enflasyon üzerinde önemli bir etki yaratıyor.

Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre ağustos ayında konaklama ve yeme içme hizmetlerinin maliyeti, geçen yılın aynı ayına göre yıllık bazda yüzde 29,53 arttı. Daha önce bu artış yüzde 31 olarak açıklanmıştı.

Tatil maliyetlerini yalnızca konaklama fiyatlarının belirlemediğine dikkat çeken Erçin, ülke içerisindeki diğer hizmetlerin fiyatlarındaki artışların da tatil maliyetini etkilediğine dikkat çekti.

Türkiye’de konaklama maliyetlerinin dünya standartlarına göre kabul edilebilir olduğunu belirten Erçin, ancak yeme içme ve diğer hizmetlerin pahalı olmaya devam ettiğini ifade etti.

Bazı Türkiye turlarında fiyat farkı 100 bin rubleye ulaştı

Loyalty topluluğunda yer alan seyahat acentesi Anastasia Volkova, geçen sonbaharda 2026 yazı için yapılan rezervasyonlarla bu yıl yapılan rezervasyonları karşılaştırdı.

Volkova’nın verdiği örneklere göre Antalya’daki bir 5 yıldızlı otel için geçen yıl eylül ayında 350 bin ruble ödeyen turistlerin aynı tur için güncel fiyatı 416 bin ruble seviyesinde (+%21) bulunuyor.

Bir başka örnekte, iki yetişkin ve bir çocuktan oluşan üç kişilik bir ailenin 10 gecelik mayıs tatili için Ocak 2026’da 291 bin ruble ödediği tatilin aynı oteldeki fiyatı gelecek yıl 400 bin rubleye (+%37,45) yükseliyor. 174 bin rubleden 215 bin rubleye (+%23,56), 208 bin rubleden 273 bin rubleye (+%31,25) çıkan başka fiyatlar da paylaşılıyor.

Bu fiyatların henüz nihai bir gösterge olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Volkova’ya göre, tur operatörlerinin tüm teklifleri henüz satışa çıkmış değil. Ayrıca “Black Friday” döneminin de beklenmesi gerekiyor.

Türkiye erken rezervasyonlarında yüzde 30 düşüş

Sletat.ru tarafından yapılan değerlendirmede, Türkiye’ye yönelik yaz sezonu rezervasyonlarının sayısının geçen sonbahara göre yüzde 30 daha düşük olduğu belirtildi. Platform, Rus turistlerin tasarruf etmeye çalıştığını ve ortalama tur harcamasının yüzde 50 azalarak 133 bin 800 rubleye gerilediğini açıkladı.

Anex: Fiyat politikası için henüz erken

Türkiye programını satışa açmaya başlayan tur operatörlerinden Anex, 2027 yaz sezonuna ilişkin fiyat değerlendirmesi yapmak için henüz erken olduğunu belirtti.

Şirket tarafından yapılan açıklamada, planlanan charter programının yalnızca bir bölümünün satışa sunulduğu, programın henüz tamamen oluşturulmadığı ifade edildi.

Anex, programın tamamının satışa açılmasının ve genel tablonun ortaya çıkmasının ardından fiyat politikası hakkında değerlendirme yapılabileceğini belirtti.

Intourist: Oteller erken rezervasyon indirimi uyguluyor

Intourist de 2027 yaz sezonu satışlarında otellerin erken rezervasyon kapsamında indirimler sunduğunu açıkladı.

Şirket uzmanları, fiyatların ne ölçüde yükseldiğinin veya mevcut seviyelerde kalıp kalmadığının ocak ayında daha net görülebileceğini belirtti.

SunExpress, Antalya, İzmir, Dalaman, Çukurova, Gaziantep ve Kayseri’den Londra Gatwick, Londra Stansted, Birmingham, Manchester, Newcastle, Edinburgh, Dublin ve Cork’a düzenlediği seferlerle Akdeniz ve Ege kıyıları ile Anadolu’nun birçok şehrine doğrudan ulaşım imkânı sağlayacak.

Antalya’dan Birleşik Krallık’ta Londra Gatwick, Birmingham, Manchester, Newcastle ve Edinburgh’a direkt seferler sunan SunExpress, İzmir’den Londra Gatwick, Birmingham ve Manchester ve Londra Stansted’e, Dalaman’dan ise Londra Gatwick, Birmingham, Manchester ve Newcastle’a uçuşlar düzenliyor. Çukurova, Gaziantep ve Kayseri çıkışlı uçuşlar ise Londra Stansted’e düzenleniyor.

2027 yaz sezonunda Türkiye’den İrlanda’ya direkt bağlantılarını sürdüren SunExpress, Antalya ve İzmir’den Dublin’e, İzmir’den de Cork’a seferler düzenliyor.

SunExpress’in 2027 Yaz Sezonu Birleşik Krallık ve İrlanda Uçuşları

• Antalya: Birmingham, Edinburgh, Londra Gatwick, Londra Stansted, Manchester, Newcastle, Dublin
• İzmir: Birmingham, Londra Gatwick, Londra Stansted, Manchester, Cork, Dublin
• Dalaman: Birmingham , Londra Gatwick, Manchester, Newcastle
• Çukurova: Londra Stansted
• Gaziantep: Londra Stansted
• Kayseri: Londra Stansted

Toplantıya Türkiye adına Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ve Genelkurmay Başkanı Selçuk Bayraktaroğlu katıldı. Toplantının ardından üç ülke tarafından ortak açıklama yayımlandı.

Açıklamada, Mekke Savunma İttifakı kapsamında tarafların ulusal mevzuatlarına uygun olmak kaydıyla, üzerinde mutabık kalınan askeri kuvvetler ve yeteneklerin belirlenen düzenlemeler çerçevesinde Suudi Arabistan’a sağlanması ve bunların hızla konuşlandırılmasına yönelik tedbirlerin alınması kararlaştırıldığı belirtildi.

Bu kapsamda alınan kararın, tehditlerle mücadeleye yönelik hazırlık durumunun, askeri entegrasyonun ve kolektif kapasitenin güçlendirilmesine yönelik olduğu ifade edildi.

Mekke İttifakı'na yeni genel sekreter

Toplantıda Mekke Savunma İttifakı'nın kurumsal gelişimine ilişkin de karar alındı.

Komite, Pakistan İslam Cumhuriyeti'nden emekli Korgeneral Nauman Mahmood'u üç yıllığına ittifakın Genel Sekreteri olarak atadı. Açıklamada, tarafların Mahmood'a yeni görevinde başarılar dilediği ve atamanın ittifakın ilerletilmesine ve hedeflerine ulaşmasına katkı sağlayacağına yönelik güvenin ifade edildiği aktarıldı.

Yemen'in misillemeleri gündemde

Ortak açıklamada, Yemen’de Ensarullah Hareketi’nin Suudi Arabistan’a yönelik misillemeleri de ele alındı.

Ensarullah'ın Suudi Arabistan liderliğindeki saldırılara karşı gerçekleştirdiği misillemeler, açıklamada doğrudan isim verilmeden, “Mekke ve Medine'nin hedef alınması teşebbüsü ve Suudi Arabistan'daki şehirler ile sivil ve ekonomik tesislere yönelik devam eden saldırılar” ifadeleriyle kınandı.

Tarafların, Suudi Arabistan’ın güvenliğine ve toprak bütünlüğüne yönelik her türlü saldırı veya tehdidi kesinlikle reddettikleri belirtildi.

Açıklamada ayrıca üç ülkenin silahlı kuvvetlerinin teyakkuz ve hazırlık durumu ile Suudi Arabistan’a yönelik tehdit ve saldırılara karşı ülkenin güvenliği ve toprak bütünlüğünü korurken sergiledikleri profesyonellik ve yüksek yetkinliğin takdir edildiği kaydedildi.

Askeri kuvvetlerin hızla konuşlandırılması kararlaştırıldı

Komite, toplantı öncesinde gerçekleştirilen siyasi ve askeri istişarelerin sonuçlarını değerlendirdi ve kendisine sunulan önerileri onayladı.

Açıklamada, Mekke Savunma İttifakı’nın kolektif savunmaya ve tehditlerle birlik içinde mücadeleye yönelik güçlü taahhüdünün teyit edildiği belirtildi.

Komitenin, kolektif savunma taahhütlerinin uygulanmasına ivedilikle geçilmesini kararlaştırdığı ifade edildi. Bu çerçevede tarafların ulusal mevzuatlarına uygun şekilde, üzerinde mutabık kalınan askeri kuvvetler ile yeteneklerin uzlaşılan düzenlemeler kapsamında Suudi Arabistan’a sağlanması ve hızla konuşlandırılması için tedbirler alınması kararlaştırıldı.

Açıklamaya göre söz konusu tedbirlerle tehditlerle mücadeleye yönelik hazırlık durumunun, askeri entegrasyonun ve kolektif kapasitenin güçlendirilmesi hedefleniyor.

Son yenilemelerin ardından İngiltere’nin en büyük ATOL sahibi konumunu koruyan Jet2holidays, kapasitesine 206 bin 282 koltuk daha ekledi. Yüzde 2,9’luk artışla şirketin toplam ATOL kapasitesi 7,25 milyona çıktı.

easyJet Holidays yüzde 11,4 büyüdü

En yüksek oranlı kapasite artışı ise easyJet Holidays tarafından gerçekleştirildi. Şirket, yaklaşık 3,45 milyon olan kapasitesini 400 bin koltuk artırarak 3,85 milyona yükseltti. Böylece easyJet Holidays’in kapasitesi yıllık bazda yüzde 11,4 arttı.

easyJet Holidays CEO’su Garry Wilson, Barrhead Travel konferansında yaptığı açıklamada şirketin büyüme potansiyelinde bir üst sınır bulunmadığını söyledi. Wilson, büyümenin kademeli biçimde sürdürüleceğini; sadece-uçuş müşterilerinin paket tur müşterilerine dönüştürülmesinin yanı sıra rakiplerin müşteri tabanından pay alınmasının hedeflendiğini belirtti.

TUI kapasitesini yaklaşık 6 milyonda tuttu

İngiltere’nin ikinci büyük ATOL sahibi TUI, kapasitesine yalnızca 288 koltuk ekledi. Böylece şirketin kapasitesi yaklaşık 6 milyon seviyesinde kaldı.

Geçen yıl 2025/26 dönemi için kapasitesine yalnızca 90 bin koltuk ekleyen TUI, bundan önceki yıl da kapasitesini artırmamıştı.

Loveholidays, ilkbaharda ATOL kapasitesini 500 binden fazla (yüzde 10) artırarak yaklaşık 5,52 milyona çıkarmıştı. Şirket üçüncü sıradaki yerini korurken TUI’nin 5,94 milyonluk kapasitesinin yaklaşık 400 bin gerisinde bulunuyor.

İlk beş şirket pazarın yüzde 70’ini oluşturuyor

İlk beş sırada Jet2holidays, TUI, Loveholidays, easyJet Holidays ve On the Beach yer alıyor. Böylece ilk beş ATOL sahibi, toplam 25,1 milyon yetkilendirmeyle pazarın yüzde 70’ini kontrol ediyor.

İngiltere’nin beşinci büyük ATOL sahibi On the Beach’in ardından British Airways Holidays altıncı, Booking.com ise yedinci sırada bulunuyor.

Booking.com’un kapasitesi yaklaşık yüzde 24 azalarak 846 bin 475’e geriledi. Lastminute.com da yüzde 3,3 düşüşle 24 bin koltuk civarında kapasite kaybetmesine rağmen sekizinci sıradaki yerini korudu.

Expedia, Marella Cruises’ı geçti

Listenin dokuzuncu sırasında Expedia, Marella Cruises’ın önüne geçti. Expedia yaklaşık 80 bin koltuk ve yüzde 19 artışla sıralamada dokuzuncu sıraya yükseldi.

Marella Cruises’ın ATOL kapasitesi de 423 bin 657’den 434 bin 795’e çıktı. Şirketin kapasitesi yüzde 2,6 arttı.

İlk 10 ATOL sahibi toplam 28,8 milyon yetkilendirmeye ulaşarak İngiltere pazarının yaklaşık yüzde 80’ini oluşturuyor.

İngiltere’nin önde gelen ATOL sahipleri

Maaşlarını alamayan yaklaşık 100 işçi, alacaklarının tam olarak tespit edilmesini ve bu alacakların eksiksiz şekilde ödenmesini talep etti. İşçiler ayrıca, yaklaşık 30 çalışanın sigorta primlerinin ödenmediği yönündeki iddiaların araştırılmasını istedi.

Mağdur işçiler, bayram tatili dönemlerinde yaptıkları çalışmalar ile ek mesai ücretlerine ilişkin alacaklarının da tespit edilmesini talep etti.

Kendilerine ödeme yapılacağı konusunda defalarca söz verilmesine rağmen bu sözlerin yerine getirilmediğini ifade eden otel çalışanları, maaşlarını alamadıkları için kira, kredi kartı, fatura ve çocuklarının eğitim giderleri gibi temel ödemeleri yapmakta güçlük çektiklerini belirtti. Bazı çalışanlar ise yaşanan ekonomik sıkıntılar nedeniyle icra süreçleriyle karşı karşıya kaldıklarını ifade etti.

Kendilerine son olarak 30 Eylül 2026 tarihinde ödeme yapılacağının sözlü olarak bildirildiğini ancak herhangi bir ödeme yapılmadığını kaydeden çalışanlar ayrıca, otel yetkililerine ulaşmakta da sorun yaşadıklarını belirtti.

Çalışanlardan yetkili kurumlara başvuru hazırlığı

Maaşlarının ödenmesini isteyen çalışanlar, önümüzdeki süreçte birlikte hareket ederek Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın ilgili birimleri, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve diğer yetkili mercilere başvurmayı planladıklarını belirtti.

Çalışanlar, gerekli görülmesi halinde hukuki yollara da başvuracaklarını ifade etti.

Bağlıkaya made the remarks regarding the Foreign Digital Accommodation Platforms Bill, which is set to be discussed by the Grand National Assembly of Türkiye’s Commission on Public Works, Reconstruction, Transport and Tourism.

“All companies operating in the same sector should follow the same rules”

Bağlıkaya questioned why a separate legal framework was being prepared for foreign digital platforms while there is no comparable legislation governing digital platforms operating in Türkiye.

“Why are we introducing a separate regulation for foreigners? Why are we giving them these advantages?” Bağlıkaya said.

He argued that all companies operating in the same sector should be subject to the same rules.

“We believe that all companies operating in the same sector should be subject to the same rules. We believe it would be more appropriate to treat foreign digital platforms under the same legal regulations,” he said.

Bağlıkaya also objected to providing advantages in Türkiye to large international digital companies while there are already numerous Turkish companies operating in the same field.

“The argument that tourist arrivals will increase is not correct”

Bağlıkaya also rejected arguments that the proposed legislation would increase the number of tourists coming to Türkiye.

He said there is already no obstacle preventing foreign digital platforms from taking reservations for Türkiye from international markets.

“There is already no obstacle to tourists coming from the Netherlands, Germany, the UK or the United States. These platforms were already operating and selling Türkiye,” he said.

According to Bağlıkaya, the issue addressed by the proposed legislation is the sale of accommodation and tourism services to Turkish citizens within Türkiye.

“The issue is services offered in Türkiye being sold to Turkish citizens. A Turkish citizen in Istanbul taking a holiday in Antalya, or a Turkish citizen in Istanbul travelling to Eastern Anatolia... In other words, domestic tourism movements. This regulation is only about that,” he said.

“This is digital capitulation”

Bağlıkaya argued that the proposed framework would create advantages for foreign digital platforms by allowing them to operate without being subject to Türkiye’s laws in the same way as local companies.

“This is called digital capitulation,” Bağlıkaya said.

He described the advantages provided to foreign platforms as inappropriate and argued that they would be harmful to the tourism industry in the long term.

“Look, in three to five years, including the accommodation sector, the dominance of the entire domestic tourism market will really pass to these companies,” he said.

Bağlıkaya added that foreign platforms could ultimately determine which companies gain visibility and which hotels are sold.

“They will decide who comes to the forefront and which hotel will be sold,” he said.

“The commission cannot be restricted through the law”

Bağlıkaya also questioned whether the proposed restrictions on commissions charged by foreign platforms could be effectively implemented.

He said foreign platforms already sell Türkiye from overseas and can operate with accommodation establishments and other service providers in Türkiye.

According to Bağlıkaya, these platforms currently charge commissions of around 35% to 40% from accommodation facilities or the businesses from which they purchase services.

He argued that limiting commission rates through legislation could be difficult because companies could use alternative forms of charges.

“It appears that the current legal regulation limits the amount of commission. It is not possible for that to work,” Bağlıkaya said.

“If a company is going to receive a commission from another company, it does not necessarily have to call it a commission. It can charge it as an advertising contribution or as an advertising fee. Therefore, it is not possible to restrict this,” he said.

“Turkish agencies are saying, ‘We can also operate abroad’”

Bağlıkaya stressed that companies wishing to conduct this business in Türkiye should establish companies in Türkiye and be subject to local rules.

He compared the obligations faced by Turkish travel agencies and other domestic companies with the operating model of foreign digital platforms.

“I am subject to consumer laws here and under the supervision of the Ministry of Trade. I have to open an office and employ staff. There are tax obligations. I am open to all kinds of inspections. My headquarters is here and I work here,” Bağlıkaya said.

He contrasted this with foreign platforms operating through digital infrastructure outside Türkiye.

“One of them has only an artificial intelligence system, an electronic environment abroad. You are talking to machines, machines are making decisions about everything,” he said.

Bağlıkaya added that Turkish companies had begun discussing the possibility of moving their own operations abroad if foreign platforms were given advantages in Türkiye.

“Many of the major tour operators we are talking about, including those operating within Türkiye, have said, ‘If such a thing exists, we can also go abroad and do this business,’” he said.

“Foreign platforms won’t compete with anyone. They’ll eliminate everyone”

Bağlıkaya argued that the proposed framework could disrupt the existing dynamics of the domestic tourism market.

“We are moving toward a regulation that will completely disrupt the internal dynamics,” he said, calling on the parliamentary commission to reconsider the proposal.

“I hope the commission will act with common sense and review this again,” Bağlıkaya said.

He also rejected the view that the arrival of foreign platforms would create a more competitive market.

“I do not believe that when foreign platforms arrive, there will be a more competitive environment. If foreign platforms come, they will not compete with anyone; they will eliminate everyone,” he said.

Bağlıkaya further argued that the platforms could subsequently use various means to maximize their commission rates and revenues in Türkiye.

“They are working with a 40% commission”

Bağlıkaya also reiterated his criticism of the commission rates charged by foreign platforms.

“Go and ask accommodation establishments about the commission rate of one of these companies. It is not below 40%. They are working with a 40% commission,” he said.

He questioned the impact of such commission levels on accommodation prices.

“From the perspective of the company producing this service, is it possible for this not to be reflected in prices?” Bağlıkaya said.

Speaking at the “2026 Season Review, 2027 Expectations (Hotels)” panel held during the Istanbul Tourism Fair (ITF), Tibuk assessed the impact of the Iran war on TRNC tourism and shared her expectations for the 2027 season.

Iran war affected TRNC tourism

Tibuk said the Iran war also affected tourism in the TRNC. She noted that concerns emerged during the initial phase of the crisis that the TRNC could be bombed.

According to Tibuk, they sought to address these concerns by communicating directly with guests. She added that signs of recovery emerged during the second half of the season, with August and September performing particularly well.

Casino experience plays an important role in generating demand

Tibuk described the TRNC as a destination operating under isolation and noted that access to the destination is available only through Türkiye.

Despite these limitations, she said the destination carries out active promotional activities in international markets.

Tibuk also highlighted the role of the casino experience in generating demand for the TRNC. She said the destination receives guests from markets including Russia, Iran and Ukraine, while tournaments held in the TRNC also attract visitors from different parts of the world.

“Turkish Airlines needs to adopt a different business model”

Tibuk identified airline costs as one of the biggest challenges for TRNC tourism.

She said some travelers choose connecting flights via Doha because direct Turkish Airlines flights are expensive, while the Iran war disrupted this flow.

“Turskish Airlines needs to adopt a different business model and pricing policy in terms of tourism in Türkiye and the TRNC,” Tibuk said.

She added that the high cost of direct flights was pushing travelers toward alternative routing options.

Tibuk shares her expectations for 2027

Tibuk also shared a cautious assessment of economic conditions in 2027.

“I do not think economic conditions will be better in 2027,” she said, noting that crises have continued to follow one another.

She also said a chain of crises resulting from the collapse of funds could affect the economy. According to Tibuk, the increase in the exchange rate in Türkiye will continue to remain below inflation.

Tibuk also pointed to the political calendar, saying that it should not be forgotten that 2027 will be a pre-election year.

“Even Turkish customers are turning to the Greek Islands and Europe”

Tibuk said Türkiye remains a destination competing on price and quality. However, she noted that even consumers in the domestic market are looking toward the Greek Islands and Europe.

While arguing that Türkiye is not expensive in terms of accommodation, Tibuk said museum prices remain high compared with major cities around the world.

According to Tibuk, high museum prices make it more difficult to market holiday packages to Türkiye.

“Aynı sektörde iş yapan tüm firmalar aynı kurallara tabi olmalı”

Türkiye’deki dijital platformlara dönük bir yasal düzenleme yokken, yabancı platformlar için düzenleme yapılmasına da değinen Bağlıkaya “Peki, niye yabancılar için ayrı bir düzenleme yapıyoruz, niye onlara bu avantajları sağlıyoruz? Biz, aynı sektörde iş yapan tüm firmaların aynı kurallara tabi olması gerektiğini düşünüyoruz.Yabancı dijital platformlara aynı yasal düzenlemeler çerçevesinde muamele edilmesini daha doğru buluyoruz. Şimdi, bu işi yapan Türkiye’de Türk menşeli bu kadar firma varken, uluslararası devasa yabancı dijital firmalara Türkiye’de bu tür avantajların sağlanmasını doğru bulmuyoruz.” diye konuştu.

“Türkiye’ye gelen turist sayısı artacak argümanı doğru değil"

Kanun hazırlanırken “Türkiye’ye gelen turist artacakmış” şeklindeki argümanların gerçeği yansıtmadığını, halihazırla bu platformların yurt dışından Türkiye’ye rezervasyon almasının önünde bir engel bulunmadığını ifade eden Bağlıkaya “Yani Hollanda’dan, Almanya’dan, İngiltere’den, Amerika’dan turistin gelmesinde zaten bu platformların çalışmalarına bir engel yok, çalışıyorlardı. Mevzu, Türk vatandaşına Türkiye’de sunulan hizmetlerin satılması. Yani İstanbul’daki bir Türk vatandaşının Antalya’daki tatili, İstanbul’daki Türk vatandaşının Doğu Anadolu’daki gezisi... Yani iç tur hareketleri. Sadece bununla ilgili bir düzenleme bu.” değerlendirmesini yaptı.

“Bunun adı dijital kapitülasyondur”

Düzenlemenin yabancı dijital platformların Türkiye’de yasalara tabi olmaması için düzenlediğini anlatan Bağlıkaya “Bunun adı dijital kapitülasyondur. Bunlara sağlanan ayrıcalıklar doğru ayrıcalıklar değildir. Uzun dönemde de turizm sektörü için çok zararlıdır. Bakın, üç sene, beş sene sonra konaklama sektörü dâhil, gerçekten bütün iç turizmin dominasyonu bu firmalara geçer. Dolayısıyla kimin öne çıkacağına, hangi otelin satılacağına bunlar karar verir.” dedi.

“Yasayla komisyonun kısıtlanması mümkün değil”

Düzenlemenin yasalaşması durumunda Türkiye’de bu işi yapanların çok önemli bir bölümünün kısa sürede iş yapamaz hâle geleceğini iddia eden Bağlıkaya “Bu platformlar şu anda Türkiye’de, yurt dışından Türkiye’yi satan, Türkiye’yi satabilen platformlar. Türkiye’deki konaklama tesislerinde veya hizmet aldıkları yerlerden yüzde 35-40 komisyon alıyorlar zaten. Şimdiki yasal düzenlemede bu komisyon miktarı kısıtlanmış gibi görünüyor. Onun işlemesi mümkün değil. Çünkü bir firma bir firmadan komisyon alacaksa eğer bunun adını illa komisyon koymak zorunda değil. Reklam katkı payı olarak alır, reklamasyon olarak alır. Dolayısıyla bunu kısıtlamak mümkün değil.” değerlendirmesini yaptı.

“Türk acenteler ‘biz de yurt dışında açarız’ diyor”

Bu işi Türkiye’de yapmak isteyen firmaların Türkiye’de şirket kurarak yerel kurallara tabi olmaları gerektiğinin altını çizen TÜRSAB Başkanı şunları söyledi:

“İşin doğal akışı bu değil mi? Şimdi ben burada tüketici yasalarına tabiyim, Ticaret Bakanlığı denetimindeyim. Ofis açmam gerekiyor, personel bulundurmam gerekiyor, doğru mu? Vergi yükümlülükleri var. Her türlü denetime açığım. Burada merkezim, burada çalışıyorum.

Bir tanesi de yurt dışında sadece bir yapay zekâ, elektronik bir ortam var. Makinelerle konuşuyorsunuz, makineler karar veriyor, her şeye... Şimdi böyle bir ortamda herkes, zaten bizim konuştuğumuz büyük tur operatörleri, Türkiye içinde çalışanlar da ‘Ya böyle bir şey varsa, biz de gider yurt dışında bu işi yaparız.’ dediler.

“Yabancı platformlar kimseyle rekabet etmez, herkesi bitirir”

Yani, içerideki dinamikleri tamamen altüst edecek bir düzenlemeye doğru gidiyoruz. Ümit ediyorum, komisyon sağduyulu davranır ve bunu tekrardan gözden geçirir.

Yabancı platformlar geldiğinde daha rekabetçi rekabetçi bir ortam olacağına inanmıyorum. Yabancı platformlar gelirse hiç kimseyle rekabet etmez, herkesi bitirirler. Yani bu mümkün değil. Ondan sonra da yavaş yavaş komisyon oranları ve buradaki gelirlerini maksimize etmek için her türlü imkânı ellerinden geldiği kadar da kullanırlar.

“Yüzde 40 komisyonla çalışıyorlar.

Şu anda bir tane firmanın komisyon oranlarını konaklama tesislerine gidin sorun. Yüzde 40’ların altında değil. Yüzde 40 komisyonla çalışıyorlar. Şimdi, bu hizmeti üreten açısından bakıldığında, bunun fiyatlara yansımaması mümkün mü?

Yakup Dinler’in konuyla ilgili açıklaması şöyle:

“Hem sahada otelcilik yapan hem de sektörün temsil mekanizmalarında sorumluluk üstlenen bir turizmci olarak, yarın Yabancı Dijital Konaklama Platformları Kanunu Teklifi’ni ele alacak TBMM Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonu’ndaki görüşmelerin, düzenlemenin sektörün tüm paydaşlarının katkılarıyla geliştirilerek Genel Kurul’a taşınmasına imkan sağlayacağına inanıyorum.

Ben bu konuya herhangi bir platformun Türkiye’ye dönüp dönmemesi üzerinden bakmıyorum. Mesele bundan çok daha büyük. Türkiye pazarında faaliyet gösteren herkes Türkiye’nin kurallarına uymalı; vergisini ödemeli, ülkemizde ulaşılabilir bir muhatap bulundurmalı, denetlenmeli ve Türk hukukuna tabi olmalıdır. Ancak bu şartları yerine getiren satış kanallarını kapatmak yerine, hukuki çerçeve içerisinde rekabete dahil etmek gerektiğine inanıyorum.

Teklifin komisyonlara sınır getirmesi ve otellerin alternatif satış kanallarındaki fiyat politikalarına müdahaleyi engellemesi de bu açıdan önemli. Ben hep aynı noktadayım: mesele erişimi kesmek değil; faaliyeti kurala bağlamak, denetlenebilirliği sağlamak ve eşit rekabet şartlarını oluşturmaktır. Bu nedenle düzenlemenin yasalaşmasını sektörümüz ve Türkiye turizminin geleceği adına gerekli bir adım olarak görüyorum.

Seyahat acentalarımız da, konaklama sektörü de, dijital satış kanalları da aynı turizm ekosisteminin parçalarıdır. Varsa rekabeti bozan veya taraflar arasında eşitsizlik yaratan hususlar elbette komisyonda giderilmelidir. Ancak birbirimizin alanını daraltarak değil, yerli oyuncularımızı güçlendirerek ve Türkiye turizminin küresel erişimini artırarak büyüyebiliriz.

Turizm artık küresel ve dijital bir rekabet alanı. Türkiye bu dönüşümün dışında kalmamalı; dijital satış kanallarını hukuk ve denetim çerçevesine alarak rekabeti ve küresel erişimi büyütmelidir.”

İstanbul Turizm Fuarı’nda (İTF) Turizm Ekonomi’ye değerlendirmelerde bulunan Rixos Hotels Mısır CEO’su Erkan Yıldırım, İran savaşı ve Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasıyla birlikte yükselişe geçen petrol fiyatlarının, paket tur fiyatlarını artırdığını, bunun da destinasyonlarda duraksamaya ve gerilemeye neden olduğunu belirtti.

Mısır turizm sektörünün yılın ilk çeyreğinde yüzde 17-18 büyüdüğünü kaydeden Yıldırım, “Krizin başlamasıyla büyüme oranı yüzde 3-4 seviyesine ulaştı. Şu anda ise Mısır turizminde yüzde 7’lik büyüme söz konusu. Yani her şeye rağmen bir büyüme söz konusu.” ifadelerini kullandı.

“Türkiye’nin yurt dışındaki bayrak taşıyıcısıyız”

Rixos Grubu’nun Mısır'da 12 otel ve 7 bin 500 oda ile hizmet verdiğini kaydeden Yıldırım, “Rixos burada herhangi bir yatırım yapmıyor. Otel sahiplerinin veya devletin otellerini kendi bilgi birikimleriyle (know-how) işleterek yönetim ücreti (management fee) kazanıyor. Bu vesileyle ‘Rixos Türkiye’de kazandığını yurt dışında yatırıyor’ şeklinde yanlış ifadeleri de düzeltmiş olayım. Rixos şu anda, tıpkı Türk Hava Yolları gibi, Türkiye’nin bayrak taşıyıcısı.” dedi.

“Doluluğumuz yüzde 90’ın üzerinde”

Mısır turizm sektöründe yaşanan yavaşlamaya karşın Rixos'un oda sayısını artırarak %48'lik ciddi bir büyüme yakaladığını ifade eden Rixos Mısır CEO’su, oda sayısını ikiye katlamalarına rağmen otellerdeki doluluk oranlarının yüzde 90 ve üzerinde gerçekleştiğini dile getirdi. Yıldırım, “Burada birkaç yüz odadan değil, binlerce odanın yüzde 90 ve üzeri doluluk yakalamasından bahsediyoruz.” şeklinde konuştu.

“Rixos sayesinde Mısır’a bu yıl 600 bin turist gitmiş olacak”

2025 yılında Mısır destinasyonlarına Rixos aracılığıyla 500 bin turistin gittiğini, 2026 yılında ise bu sayının 600 bine ulaşmasının beklendiğini aktaran Erkan Yıldırım, bu sayıların da Rixos’un Mısır turizm sektörüne yaptığı katkının somut göstergesi olduğunu vurguladı.

“Erken rezervasyon satışlarında yüzde 55 artış var”

Başta İngiltere ve Almanya olmak üzere, Avrupa’da erken rezervasyon döneminin başladığını, Mısır’ın destinasyon genelinde yüzde 8-10 artış yakaladığını açıklayan Yıldırım, “Rixos tarafındaki erken rezervasyon artışının ise yüzde 55 seviyesinde olduğunu ifade etti. Yıldırım ayrıca 2027 yılı için uluslararası global sanatçıların yer alacağı büyük paketler hazırlandıklarını ve bunları yıl başından önce duyuracaklarını bildirdi.

Beş adaya yayılan resort

Maxx Royal Maldives; Thari, Iru, Jaavu, Udu ve Fen adlı beş adadan oluşuyor. Her ada farklı bir karakter taşırken villalar, sosyal alanlar, gastronomi, spor ve wellbeing deneyimleri adalar boyunca konumlanıyor.

Konaklama seçenekleri arasında çiftler, aileler ve kalabalık gruplara yönelik villalar bulunuyor. Thari Island ise özel plajı, wellbeing alanları ve sınırlı sayıdaki villalarıyla ayrı bir ada deneyimi sunuyor.

Dünyaca ünlü şeflerden gastronomi seçkisi

Resortun gastronomi konseptinde Wolfgang Puck imzalı Spago by Wolfgang Puck, Michelin yıldızlı şef Dani García imzalı Leña ve Paris merkezli Caviar Kaspia yer alıyor.

Twenty4’ün yanı sıra Türk mutfağı, seafood, Japon ve Latin Amerika mutfağı seçenekleri de sunuluyor. The Cave, Pool Bar’lar, Le Mélange by Maxx Royal ve Chocolatier by Maxx Royal da gastronomi ve sosyal yaşam alanlarını tamamlıyor.

Her yaşa yönelik deneyim

Maxxi Land, 0-12 yaş grubuna, Young Royals Club ise 13-17 yaş grubuna yönelik aktiviteler sunacak. Tesiste tenis ve padel kortları, bisiklet yolları ve aquapark da bulunacak.

Wellbeing konsepti ise Joyful Longevity yaklaşımıyla şekilleniyor. Wellbeing Village, Recovery Lounge ve Emotional Reset Room’un yanı sıra Türk ritüelleri, Ayurveda, Watsu, ses terapileri ve recovery uygulamaları sunulacak.

Sürdürülebilirlik odağında

Resort bünyesinde Deniz Biyolojisi Merkezi ve Manta Koruma Programı yer alacak. Proje, uluslararası standartlar doğrultusunda LEED Platin Sertifikası almayı hedefliyor. Mimari planlamada atolün doğal yapısına mümkün olduğunca az müdahale edilmesi esas alınıyor.