İlker Ünsever: Devir işlemleri için çalışma sürüyor

Turizm Ekonomi’nin Bakanlık ve TÜRSAB'a yakın kaynaklardan edindiği bilgiye göre, TÜRSAB ile Kültür ve Turizm Bakanlığı arasında mutabakat halinde devir işlemleri için çalışmalar sürüyor ve devir için bir program üzerinde çalışılıyor.

Turizm Ekonomi’nin sektör kaynaklarından edindiği bilgiye göre, kongre merkezinin Bakanlığa devri ile ilgili sürecin bu hafta içinde netleşmesi bekleniyor. Devir sürecinin sorunsuz bir şekilde gerçekleşmesi; personelin ve müşterilerin olumsuz etkilenmemesi için Bakanlık ile TÜRSAB yetkililerinin yakın temas içinde olduğu öğrenildi. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın kongre merkezinde çalışan personel ile ilgili nasıl bir politika izleyeceği ise henüz bilinmiyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafı ise, devir sürecine ve kongre merkezinin bundan sonraki yol haritasına ilişkin soruları yanıtsız bıraktı.

1996’da kamu-özel sektör iş birliği ile kuruldu

İstanbul Lütfi Kırdar Uluslararası Kongre ve Sergi Sarayı, 1996 yılından bu yana Uluslararası Kongre Sarayı Tesisleri İşletmeciliği Ticaret Anonim Şirketi (UKTAŞ) tarafından işletiliyor. Söz konusu şirket; Türkiye’de kongre turizminin geliştirilmesi, yeni kongre merkezlerinin sektöre kazandırılması ve Türkiye’de konuk ağırlama hizmetlerinin başarıyla verilmesi amacıyla 1993 yılında kuruldu. UKTAŞ, turizmde kamu-özel sektör iş birliğinin en başarılı örneklerinden biri olma özelliğini talıyordu.

UKTAŞ’IN hissedarları

UKTAŞ’ın hissedarları arasında; Kültür ve Turizm Bakanlığı, Türkiye Seyahat Acentaları Vakfı (TURSAV) ve Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) başta olmak üzere aralarında turizm sektörünün lider şirketleri ve önde gelen isimlerinin bulunduğu 142 ortak bulunuyor.

Bakanlık ile UKTAŞ davalıktı

İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne (İBB) ait arazi üzerinde bulunan Lütfi Kırdar Kongre ve Sergi Sarayı’nın işletmecisi UKTAŞ ile Kültür ve Turizm Bakanlığı arasında, uzun zamandır devam eden borç, kira ve yönetim davaları bulunuyordu. Konuyla ilgili olarak istinafın son ve bağlayıcı kararı Kültür ve Turizm Bakalığı lehine verdiği öğrenildi.

Bakanlık UKTAŞ'a haciz işlemi başlatmıştı

Geçmiş dönemlerde turizmde yaşanan krizler, Ulusoy döneminde atıldığı ileri sürülen yanlış adımlar ve son olarak pandemi döneminde büyük zorluklar yaşayan Lütfi Kırdar, belediyeye ve Bakanlığa olan borçlarını ödeyemez hale gelmişti. O dönem TÜRSAB tarafından yapılan açıklamalarda, alacaklı durumdaki İBB iken, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın Lütfi Kırdar’a haciz gönderdiği ileri sürülmüştü.

1948 yılında temeli atıldı, 1996’da UKTAŞ’a geçti

İstanbul Lütfi Kırdar Uluslararası Kongre ve Sergi Sarayı’nın temeli, İstanbul Valisi ve Belediye Başkanı Dr. Lütfi Kırdar tarafından 30 Ocak 1948’de atıldı. İtalyan mimar Paolo Vietti-Violi ile Türk mimarlar Şinasi Şahingiray ve Fazıl Aysun tarafından tasarlanan yapı, 3 Haziran 1949’da Avrupa Güreş Şampiyonası ile “İstanbul Spor ve Sergi Sarayı” adıyla hizmete açıldı. Uzun yıllar boyunca basketbol, voleybol ve güreş gibi spor karşılaşmalarının yanı sıra konser, sergi ve buz pateni gösterilerine ev sahipliği yapan yapı, 1988’den itibaren sergi ve kültür etkinliklerine daha fazla ağırlık vermeye başladı. 1996 yılında Birleşmiş Milletler Habitat II Zirvesi kapsamında kapsamlı bir dönüşümden geçirilen yapının adı İstanbul Lütfi Kırdar Uluslararası Kongre ve Sergi Sarayı olarak değiştirildi. Günümüzde Harbiye’deki ana binası ve Rumeli Fuar ve Sergi Merkezi ile uluslararası zirve, kongre, fuar ve sanat etkinliklerine ev sahipliği yapmaya devam ediyor.

UKTAŞ’ın mevcut yönetimi Kurulu hangi isimlerden oluşuyor?

Firuz Barbaros Bağlıkaya – Başkan
Selçuk Boynueğri- Yönetim Kurulu Başkan Vekili
Cengiz Korkmaz – Yönetim Kurulu Başkan Vekili
Hıfzı Ali Güreli – Yönetim Kurulu Üyesi
Oğuz Satıcı – Yönetim Kurulu Üyesi
Hasan Eker – Yönetim Kurulu Üyesi
Bilal Veysi Yaşar – Yönetim Kurulu Üyesi
Başbuğ Pınarbaşı – Yönetim Kurulu Üyesi
Muhammet Fatih Çelik – Yönetim Kurulu Üyesi
Hüseyin Keskin – Yönetim Kurulu Üyesi

The Telegraph’ın analizine göre, satın alma sonrasında easyJet’in yolcular açısından görünen yüzünde kısa vadede büyük bir değişiklik beklenmiyor. Turuncu uçaklar, düşük maliyetli uçuş modeli ve ek hizmet ücretleriyle şekillenen mevcut yapı devam edecek. Ancak şirketin arka planında önemli bir sahiplik ve yönetim değişimi yaşanacak.

Castlelake’in teklif sürecinden çekilmesinin ardından Apollo’nun easyJet’i satın almasının büyük ölçüde kaçınılmaz hale geldiğini belirten The Telegraph, şirket hisselerinin görüşmelerin başladığı döneme kıyasla yaklaşık yüzde 80 değer kazanmasının da bağımsız kalma seçeneğini zorlaştırdığını aktardı.

Apollo’nun hedefi easyJet’i büyütmek

Apollo’nun easyJet için temel hedefinin şirketin kârlılığını artırmanın yanı sıra büyümeyi hızlandırmak olduğu belirtiliyor. Özel sermaye şirketinin, halka açık şirketlerin kısa vadeli finansal sonuç baskısından uzak şekilde easyJet’in uçak filosunu büyütmesine ve yeni rotalar eklemesine odaklanabileceği ifade ediliyor.

Şirketin sadakat programları geliştirmesi, premium hizmetler ve iş seyahatlerine yönelik ürünler eklemesi de gündemde. Bu stratejiyle easyJet’in fiyat avantajını korurken daha üst segmentlere de hitap etmesi hedefleniyor.

The Telegraph, Apollo’nun havacılık sektöründeki geçmiş yatırımlarına da dikkat çekti. Şirketin ABD merkezli düşük maliyetli havayolu Sun Country Airlines yatırımında kârlılığı artırdığı ve şirketi daha sonra Nasdaq’ta yeniden halka arz ettiği belirtildi. Apollo’nun AeroMexico yatırımında da kârın iki katına çıktığı ve şirketin yeniden halka açıldığı aktarıldı.

Bu performansın easyJet açısından da benzer bir çıkış stratejisinin uygulanabileceği beklentisini güçlendirdiği ifade edildi.

Rakipler easyJet’in performansını izleyecek

Ancak Avrupa’daki düşük maliyetli havayolu pazarının ABD ve Kuzey Amerika pazarından çok daha rekabetçi olduğu vurgulanıyor.

Jet2, Wizz Air, Vueling, Eurowings ve özellikle Ryanair, easyJet’in yeni dönemde karşı karşıya kalacağı başlıca rakipler arasında gösteriliyor.

The Telegraph’a göre Avrupalı yolcular son 20 yılda fiyat karşılaştırması konusunda daha deneyimli hale gelirken, yapay zekâ destekli araçların da en uygun uçuşları bulmayı kolaylaştırması rekabeti daha da artırıyor.

Bu nedenle Apollo’nun easyJet’i daha rekabetçi hale getirmesi halinde bunun sektör genelindeki hizmet standartlarını ve rekabet koşullarını etkileyebileceği belirtiliyor.

Filo ve rota büyümesi öne çıkıyor

Apollo’nun easyJet’i satın alırken şirketi görece uygun bir değerlemeyle aldığı değerlendirmesi de analizde öne çıkıyor. Bu nedenle yeni sahiplerin kısa vadeli nakit akışını zorlayacak uygulamalar yerine büyümeye yatırım yapabileceği ifade ediliyor.

EasyJet’in daha fazla uçak alması, mevcut güçlü uçuş ağını genişletmesi ve yeni destinasyonlara yönelmesi, yeni dönemin temel büyüme araçları arasında yer alabilir.

The Telegraph, Apollo’nun easyJet yatırımından başarılı bir şekilde çıkması halinde şirketin 2030’ların başında yeniden halka arz edilebileceği ve 12 milyar sterlinin üzerinde bir değerlemeye ulaşabileceği öngörüsüne de yer verdi.

Bununla birlikte easyJet’in önünde Avrupa’nın son derece rekabetçi düşük maliyetli havayolu pazarı bulunuyor. Apollo’nun ABD ve Meksika’daki havacılık yatırımlarından elde ettiği deneyimin Avrupa’daki farklı rekabet koşullarında ne ölçüde karşılık bulacağı ise yeni dönemin en önemli başlıklarından biri olacak.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından koordinasyonunda, İstanbul İl Jandarma Komutanlığınca yürütülen soruşturmada, bazı kişi ve şirketlerin vize danışmanlığı adı altında faaliyet göstererek çevrim içi randevu sistemlerine bot yazılımlarla eriştiği iddiaları araştırıldı.

Adalet Bakanı Akın Gürlek, söz konusu yapıların randevuları toplu şekilde aldığı ve bu nedenle vatandaşların doğrudan randevu almasının fiilen imkânsız hale getirildiği yönünde önemli bulgular elde edildiğini bildirdi.

41 binden fazla kişiden 918 milyon TL tahsilat

Soruşturma kapsamında bazı kişi ve şirketlerin belirli sürelerde vize veya randevu temin etme garantisi verdiği, vatandaşlardan “yazılım”, “danışmanlık” ve “hizmet bedeli” adı altında yüksek tutarlarda ücret aldığı öne sürüldü.

Açıklamaya göre, taahhüt edilen hizmetlerin yerine getirilmediği durumlarda ücret iadelerinin yapılmadığı ve başvuru sahiplerine ait kişisel verilerin özel dijital sistemlere aktarıldığı yönünde de bulgulara ulaşıldı.

Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığının incelemelerinde ise Ocak 2024-Temmuz 2026 döneminde soruşturma kapsamındaki şirket yapılanmalarına ait hesaplarda 2 milyar 841 milyon TL’yi aşan para hareketi tespit edildi.

Aynı dönemde 41 bini aşkın kişiden yaklaşık 918 milyon TL tahsil edildiği belirlendi. Tahsilatların önemli bölümünün şirket ortakları ve çalışanlarının hesaplarına yönlendirildiği, hesaplarda yoğun nakit, kripto varlık ve kıymetli maden hareketleri bulunduğu kaydedildi.

6 ilde 63 adrese eş zamanlı operasyon

Soruşturma kapsamında İstanbul, Ankara, Antalya, Balıkesir, Bursa ve İzmir’de 63 adrese eş zamanlı operasyon düzenlendi.

Operasyonlarda 49 şüphelinin yakalanmasına yönelik adli işlemler gerçekleştirildi. Aramalarda ele geçirilen dijital materyal ve belgeler üzerindeki incelemelerin sürdüğü bildirildi.

Adalet Bakanı Akın Gürlek, soruşturmanın vatandaşların yetkili kurumların sunduğu vize hizmetlerine erişimini engelleyerek bundan haksız kazanç sağladığı değerlendirilen yapılara yönelik yürütüldüğünü belirtti.

“27 metreküp atık toplandı”

Deniz yüzeyinde ve kıyılarda biriken plastik atıklara yönelik temizleme çalışmaları yürütüldüğünü açıklayan Antalya Valisi Hulusi Şahin, “Bir yandan da Bakanlığımız denetim ekipleri sahada çalışmalarını sürdürüyor. Deniz süpürgesi ile başta plastik parçaları olmak üzere ambalaj atıkları, köpük, odunsu materyaller ve diğer yüzer katı atıklar deniz yüzeyinden toparlanarak kontrollü şekilde deniz ortamından uzaklaştırılıyor. İlk on günlük çalışma kapsamında toplam 27 metreküp atık toplanmış olup temizlik çalışmaları devam ediyor.” dedi.

“Habersiz şekilde baskınlar yapıldı”

Başta Alanya Konaklı Sahili, Kleopatra Plajı, Payallar Sahili, Avsallar Sahili, Kumluca ve Kemer Phaselis Sahili olmak üzere il genelinde denizlerde ve kıyılarda plastik atıklar ve bu kirliliğe ilişkin Antalya Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne çok sayıda şikâyet ulaştığını kaydeden Vali Şahin, “Bu çalışmalarda kirliliğin olası karasal kaynaklarının tespiti için plastik kırarak geri kazanım faaliyeti gerçekleştiren işletmelere ve ayrıca izinsiz olarak faaliyet gösterdiğinden şüphe duyulan, ‘merdiven altı’ olarak tanımlanabilecek işletmelere gündüz ve gece saatlerinde habersiz şekilde baskın denetimler gerçekleştirilmiştir.” diye konuştu.

Kıyı ilçelerindeki belediyelerden bu tip izinsiz işletmelerin tespit edilmesini, izinli olanların ise titizlikle denetlenmesini istediklerini anlatan Şahin, “Yine muhtemel karasal kaynakların tespiti için ASAT Genel Müdürlüğünden atık su arıtma tesislerinin giriş yapılarının kontrol edilmesi ve plastik kırıntı atıklarının tespit edildiği bölgelerde hat boyunca takibinin yapılarak kaynakların tespit edilmesi talep edilmiştir.” şeklinde konuştu.

Bakanlık: 19 tesis kapatıldı, 52 tesise 118 milyon TL para cezası verildi

Konuyla ilgili bir açıklama da Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının sosyal medya hesabından yapıldı. Bu açıklamada da yaşanan felaketin kaynağına ilişkin bilgi verilmezken, yapılan “temizleme” çalışmalarına ilişkin bilgiler aktarıldı.

Bakanlığın yaptığı açıklamada, son 40 günde Adana, Antalya, Gaziantep, Mersin ve Muğla’da 604 denetim yapıldığı, 19 işletmenin kapatıldığı ve 52 tesise 118 milyon lira para cezası verildiği belirtildi. Açıklamada, denizden 27 metreküp atık toplandığı da kaydedildi.

Patronlar Dünyası’ndan Kerim Ülker’in haberine göre, satışla birlikte The Stay’in mülkiyet yapısında yeni bir değişikliğin önünü açarken, TMSF tarafından yönetilen payların geleceği de yakından takip ediliyor.

The Stay’de ortaklık geçen yıl başlamıştı

İş Bankası Grubu'nun The Stay'e ilgisi 2025 yılında başlamıştı. Maxis Girişim Sermayesi, The Stay'in sahibi Depot Konaklama Hizmetleri AŞ'ye ortak olmuştu.

Yaklaşık bir yıl sonra Maxis'in Depot Konaklama'daki belirli orandaki paylarının AGY Holding tarafından devralınması için Rekabet Kurumu'na başvuruldu. Kurumun izin vermesiyle AGY Holding, The Stay'in ortakları arasına dahil oldu.

TMSF'nin elinde bulunan payların da ilerleyen dönemde devre konu olması halinde AGY Holding'in The Stay'deki ortaklık oranının artması gündeme gelebilecek.

The Stay’in portföyünde hangi oteller bulunuyor?

Muzaffer Yıldırım yönetimindeki The Stay, Bebek Otel'in yanı sıra İstanbul Nişantaşı'nda Abdi İpekçi Caddesi ve Teşvikiye Caddesi'ndeki otelleri, Ortaköy'deki The Stay Bosphorus'u, Alaçatı'daki The Stay Alaçatı Warehouse'u ve Bodrum Cennet Koyu'ndaki Bobo by The Stay'i işletiyor.

Yıldırım daha önce yaptığı açıklamalarda şirketin yurtdışı büyüme planları kapsamında Miami, Atina ve Londra'da otel açma hedeflerini paylaşmıştı. Miami'deki projenin South Beach'te 1950'lerden kalma bir binada hayata geçirilmesinin planlandığını belirtmişti.

AGY Holding 2026'da kuruldu

The Stay'e ortak olan AGY Holding, 26 Haziran 2026'da Ankara'da kuruldu. Şirketin ortakları Gökhan Kavlak ve Gün Emre İçer.

1 milyon TL sermayeli şirketin yüzde 80'i Gün Emre İçer'e, yüzde 20'si ise Gökhan Kavlak'a ait.

Gökhan Kavlak, eski Türk Metal Sendikası Genel Başkanı merhum Pevrul Kavlak'ın oğlu olarak bilinirken, Gün Emre İçer ise Anadolu Hotels ve Agaya Hotels gruplarının Yönetim Kurulu Başkanlığı görevini yürütüyor.

Anadolu Hotels ve Agaya Hotels'in Ankara, Bodrum ve Didim'de otelleri bulunuyor. İçer, daha önce yaptığı açıklamalarda Türkiye'deki otel yatırımlarına devam edeceklerini ve yurtdışında Almanya'nın Düsseldorf kentinde otel açmayı planladıklarını belirtmişti.

Hollanda merkezli Stichting Hotel Claims Alliance tarafından yürütülen girişim kapsamında, Booking.com’un uzun yıllar uyguladığı ve rekabet hukukuna aykırı olduğu tespit edilen fiyat paritesi hükümleri nedeniyle ekonomik zarara uğradığını belirten otellerin tazminat taleplerinin toplu olarak değerlendirilmesi hedefleniyor.

2004-2025 yılları arasında Booking.com platformunda faaliyet gösteren Türkiye’deki otellerin, büyüklükleri veya bulundukları şehir fark etmeksizin girişime katılabileceği belirtiliyor.

Fiyat paritesi hükümleri tartışmanın merkezinde

Booking.com’un 2004 yılından itibaren otellerle yaptığı sözleşmelere eklediği fiyat paritesi hükümlerinin, otellerin kendi internet sitelerinde veya diğer satış kanallarında daha avantajlı fiyat ve koşullar sunmasını sınırlandırdığı ifade ediliyor.

Girişime göre bu uygulamalar, otellerin doğrudan rezervasyon kanallarını zayıflatırken alternatif online seyahat platformlarının gelişimini de sınırladı. Komisyon oranlarının rekabetçi seviyelerin üzerinde kalmasının da oteller açısından ekonomik kayıplara yol açtığı belirtiliyor.

Türkiye’de de Rekabet Kurulu kararı bulunuyor

Booking.com’un fiyat paritesi uygulamaları Türkiye’de ilk olarak 2017 yılında Rekabet Kurulu tarafından incelendi. Kurul, Booking.com’un fiyat paritesi hükümlerinin rekabeti ihlal ettiği sonucuna vardı.

Avrupa tarafında ise Avrupa Birliği Adalet Divanı'nın 19 Eylül 2024 tarihli kararı, söz konusu uygulamaların AB rekabet hukukuyla uyumlu olmadığı yönündeki sürecin önemli dayanaklarından biri oldu.

Bu kararın ardından Avrupa genelinde yaklaşık 15 bin otelin katıldığı toplu tazminat süreci başlatıldığı belirtiliyor.

Oteller için katılım süreci nasıl işleyecek?

Girişimin Türkiye ayağında otellerin başvuruları Stichting Hotel Claims Alliance tarafından yürütülecek. Dava masraflarının ise bağımsız bir dava finansörü tarafından karşılanacağı ve katılımcı otellerin süreç kapsamında mali risk veya masraf üstlenmeyeceği ifade ediliyor.

Girişime katılımın otellerin Booking.com ile mevcut ticari ilişkilerini değiştirmesini gerektirmediği, otellerin platformu kullanmaya ve mevcut sözleşmelerini sürdürmeye devam edebileceği belirtiliyor.

Türkiye'deki otellerin 15 Eylül 2026'ya kadar bookingdavam.com/tr üzerinden ücretsiz kayıt oluşturabileceği açıklandı.

Uluslararası girişimde rekabet hukuku ve tazminat davaları konusunda uzman hukukçular, rekabet ekonomistleri ve dava yönetimi ekipleri görev alıyor.

Yeni programla Celestyal gemileri Batı Akdeniz’de 14 yeni limana ilk kez sefer düzenleyecek. Program, şirketin Doğu Akdeniz’deki mevcut operasyonlarını Batı Akdeniz’e genişletmesi açısından yeni bir dönem oluşturuyor.

Celestyal daha önce 2026/27 kış sezonunda planladığı Basra Körfezi programını iptal ederek mevcut Doğu Akdeniz sezonunu uzatma kararı almıştı.

Celestyal Discovery Kuşadası’ndan Barselona’ya gidecek

1.360 yolcu kapasiteli Celestyal Discovery, 28 Kasım 2026'da ana limanı Kuşadası'ndan Barselona'ya hareket edecek. Gemi, iki adet “Akdeniz Destanı” seferinin ardından 2 Ocak 2027'de dönüş konumlandırma seferine çıkacak.

Yeni program iki ana güzergâhtan oluşuyor.

Akdeniz Destanı programı İspanya, Portekiz ve Fas destinasyonlarını kapsıyor. Rota kapsamında Barselona (Tarragona) ve Lizbon'da gece konaklamalı durakların yanı sıra bazı limanlarda daha uzun süreli konaklamalar gerçekleştirilecek.

14 gecelik programda Malaga, Cebelitarık, Kazablanka, Cadiz, Lizbon, Tanca, Valensiya, Palma de Mallorca, Sète ve Barselona (Tarragona) ziyaret edilecek.

Aynı rota, Barselona (Tarragona)-Lizbon veya Lizbon-Barselona (Tarragona) arasında gerçekleştirilen iki ayrı 7 gecelik seçenek olarak da sunuluyor.

Kuşadası çıkışlı Akdeniz rotaları

Batı Akdeniz programının ikinci ayağını Akdeniz Rivierası oluşturuyor. Kuşadası ile Barselona (Tarragona) arasında gerçekleştirilecek iki adet 7 gecelik konumlandırma seferinden oluşan rota, Doğu Akdeniz ile Batı Akdeniz arasında kesintisiz kruvaziyer deneyimi sunacak.

Kuşadası çıkışlı rotada Messina, Napoli, Civitavecchia, Nice ve Barselona (Tarragona) limanları bulunuyor. Civitavecchia'da geç saatlere kadar, Barselona'da ise gece konaklamalı duraklama yapılacak.

21 gecelik Büyük Akdeniz Keşfi seçeneği

Celestyal misafirleri, 7 gecelik Akdeniz Rivierası programını Akdeniz Destanı rotasıyla birleştirerek 21 gecelik bir kruvaziyer deneyimi oluşturabilecek.

Buna 4 gecelik “Iconic Aegean” programının da eklenmesiyle toplam seyahat süresi 26 geceye çıkabilecek.

Celestyal Türkiye Direktörü Özgü Alnıtemiz, şirketin Yunan Adaları ve Doğu Akdeniz'deki destinasyon odaklı yaklaşımını Batı Akdeniz'e taşıyacaklarını belirterek, yeni programda Barselona ve Lizbon'daki gece konaklamalarının yanı sıra Sète gibi destinasyonlara da yer verdiklerini söyledi.

,

Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” ile Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na da sahillerde ve kıyı şeritlerinde kiralama yetkisi tanındı.

Söz konusu yetki, yönetmeliğim 81’inci maddesine eklenen aşağıdaki madde ile sağlandı:

“(5) 3621 sayılı Kıyı Kanunu ve Kıyı Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik ile onaylı imar planı hükümlerine uygun olarak düzenleme yapılması kaydıyla, Bakanlıkça uygun görülecek kıyı ve sahil şeritleri ve bu alanlar üzerinde yapılması zorunlu ticari üniteler; hasılat ve/veya gelirden pay alınması suretiyle, bu alanların bakım, onarım, güvenlik, temizlik ve benzeri işletme uygulamalarının yürütülmesini sağlamak amacıyla Bakanlığın merkez teşkilatına, döner sermaye işletmesi müdürlüğüne, bağlı, ilgili ve ilişkili kurum, kuruluş ve bunların iştiraklerine düzenlenecek protokol ile kiraya verilebilir.”

Yapılan düzenleme, Hazineye ait kıyı alanlarının kamu kurumları ve iştirakleri aracılığıyla ticari olarak işletilmesinin önünü daha da açıyor. Özel sektör açısından yaratacağı sonuçlar ise, dolaylı ve uygulama sonuçları ile ortaya çıkacak.

TUI’den 50 euroya varan indirim

TUI'nin kampanyasının merkezinde seçili paket turlarda 50 euroya kadar fiyat indirimi bulunuyor. Kampanya, TUI'nin yanı sıra ATI ve L'Tur markalarının paket turlarında geçerli olacak.

İndirim, 31 Ekim 2026'ya kadar gerçekleştirilecek seyahatler için yapılacak rezervasyonlarda uygulanıyor. Flyloco ve XTUI ise kampanya kapsamı dışında tutuluyor.

Seyahat acenteleri, kampanya için gerekli rezervasyon kodunu TUI Newsnet üzerinden alabiliyor. Kampanya kapsamında elde edilen cironun tamamı performans komisyonuna tabi tutuluyor.

Hedef seçili otellerde talebi artırmak

TUI, kampanyayla birlikte seyahat acenteleri üzerinden belirli otellerdeki riskli kapasitenin azaltılıp azaltılamayacağını test ediyor. Kampanyanın yalnızca seyahat acenteleri üzerinden yürütülmesi de bu nedenle tercih ediliyor.

TUI'ye göre seyahat acenteleri, oda kategorisi yükseltmeleri gibi işlemler nedeniyle daha yüksek değerli rezervasyonlar oluşturabiliyor. Şirket ayrıca seyahat acentesi üzerinden yapılan rezervasyonlarda müşteri memnuniyetinin online seyahat portallarına göre daha yüksek olduğunu belirtiyor.

Kampanyaya Hurghada, Antalya, Mallorca, Rodos, Fuerteventura, Dominik Cumhuriyeti ve Jamaika gibi farklı tatil destinasyonlarındaki oteller dahil edildi.

Dertour kampanyasında indirim bulunmuyor

TUI'nin yanı sıra Dertour da VUSR ile bir pazarlama iş birliği yürütüyor. Ancak Dertour-VUSR ortaklığında fiyat indirimi uygulanmıyor.

Dertour Satış Direktörü Georg Welbers, bir birlik üzerinden rezervasyon kampanyası yürütmenin alışılmış bir yöntem olmadığını ancak farklı iş modellerini uygulamada test etmeye açık olduklarını belirtti.

Touristik Aktuell'de yer alan habere göre Dertour, pilot uygulamanın sonuçlarını değerlendirdikten sonra modelin uzun vadeli potansiyelini inceleyecek.

VUSR: “Farklı modelleri denemeliyiz”

VUSR Başkanı Marija Linnhoff, sektörde geleceğe hazırlanmak için farklı iş birliği modellerinin denenmesi gerektiğini belirtti. Linnhoff, kampanyayı bir test olarak gördüklerini ve sonuçlarının henüz değerlendirilemeyeceğini ifade etti.

Linnhoff ayrıca seyahat acentelerinin Check24 ve benzeri online platformlarla rekabet edebilmesi için sektörün aktif şekilde yeni çözümler geliştirmesi gerektiğini söyledi.

Acenteler online portallardaki indirim baskısını hissediyor

Almanya'daki seyahat acenteleri, özellikle cashback uygulamaları ve online platformlardaki yüksek indirimlerin satışlar üzerindeki etkisine dikkat çekiyor.

Dreieich'teki Reisezentrum Becker'in sahibi Armin Becker, mevcut turizm yılını yaklaşık yüzde 7 düşüşle tamamlamayı beklediğini belirtti. Becker, bunun 38 yıl önce açılan seyahat acentesi açısından en zayıf iş yıllarından biri olduğunu ifade etti.

Becker'e göre cashback kampanyaları nedeniyle uzun süredir acenteleri tercih eden müşteriler dahi ek indirim talep etmeye başladı. Bu nedenle tur operatörleri ile seyahat acentelerinin daha yakın iş birliği yapması gerektiğini belirten Becker, her iki tarafın da online platformların artan etkisiyle karşı karşıya olduğunu söyledi.

Seyahat acenteleri ve tur operatörleri arasındaki mevcut pazarlama ortaklıklarının başarılı olması halinde modelin diğer turizm hizmet sağlayıcılarına da genişletilebileceği değerlendiriliyor.

PEGAS Touristik’in değerlendirmelerine göre, Tunus’ta ultra her şey dahil ile standart normal her şey dahil arasındaki temel fark, yiyecek-içecek hizmetlerinin daha geniş ve günün daha uzun bölümüne yayılması. Ancak Türkiye’deki ultra her şey dahil sisteminden farklı olarak premium alkollü içecekler genel olarak konsepte dahil edilmiyor.

Tunus’ta ultra her şey dahil ne sunuyor?

Tunus’taki genişletilmiş konsept kapsamında standart öğünlere ek olarak dondurma kafeleri, burger restoranları, pizzacılar ve gece yemekleri sunulabiliyor.

Gece geç saatlerde otelde kalan veya uzun süreli gezilerin ardından dönen misafirler için gece yemekleri konseptin öne çıkan hizmetleri arasında yer alıyor.

Buna karşın konsept kapsamındaki hizmetlerin otelden otele değişebildiği belirtiliyor. Özellikle içeceklerde menüde fiyat bulunması, ürünün pakete dahil olmadığı ve ayrıca ücretlendirildiği anlamına geliyor.

Alkolde Türkiye’den önemli fark

Tunus’taki ultra her şey dahil uygulamasında premium alkollü içecekler genel olarak bulunmuyor. Sert alkollü içecekler çoğunlukla yerel üretim oluyor.

Bu nedenle ultra her şey dahil satın alan turistlerin, konseptin alkollü içecek kapsamını otel bazında kontrol etmesi gerekiyor. Aynı şekilde a la carte restoranların da otomatik olarak pakete dahil olduğu kabul edilmiyor; bazı tesislerde bu restoranlar ayrıca ücretlendirilebiliyor.

Tunus’ta konsept yalnızca yüzde 10’dan az otelde var

Ultra her şey dahil, Tunus turizm pazarında Türkiye'deki kadar yaygın değil. PEGAS Touristik, bu konseptin ülkedeki sahil otellerinin yüzde 10’undan azında bulunduğunu belirtiyor.

Konsept belirli bir destinasyonda yoğunlaşmıyor. Hammamet'ten Cerbe Adası'na kadar başlıca sahil bölgelerinde ultra her şey dahil sunan tesisler bulunuyor.

Sistem 4 yıldızlı otellerden itibaren uygulanıyor. Buna karşılık Iberostar, Hilton ve Marriott gibi bazı uluslararası premium otel markaları ultra her şey dahil yerine standart her şey dahil konseptini tercih ediyor.

Sezon dışında konsept daralabiliyor

Tunus’ta ultra her şey dahil hizmetinin bir diğer özelliği ise sezonluk uygulanması. Bazı otellerde konsept yalnızca yüksek sezonda tam kapsamıyla sunuluyor.

ATOR bülteninde yer alan habere göre düşük sezonda, özellikle kış döneminde, ara öğünler veya a la carte restoran kullanımı gibi bazı hizmetler ayrıca ücretlendirilebiliyor. Bu nedenle rezervasyon sırasında konseptin hangi hizmetleri kapsadığının kontrol edilmesi gerekiyor.

Tunus’ta ultra her şey dahil sunan oteller

PEGAS Touristik’in önerdiği tesisler arasında şu oteller bulunuyor:

• Thapsus Beach Resort 4*
• Eden Yasmine Resort & Spa 4*
• Nahrawess Resort & Thalasso 4*
• El Ksar Resort & Thalasso 4*
• El Mehdi Beach Resort 4*
• ONE Resort Jockey 4+*
• ONE Resort Aqua Park & Spa 4+*
• ONE Resort Premium 4+*

Tunus’ta Ultra All Inclusive tatil fiyatları

Moskova çıkışlı olarak ağustos ayının ikinci yarısında gerçekleştirilecek 7 gecelik paket turlar, iki kişi için 4 yıldızlı Ultra All Inclusive otellerde 151,8 bin rubleden başlayan fiyatlarla satışa sunuluyor.

ONE Resort'un 4+ yıldızlı tesislerinde ise aynı dönem için iki kişilik 7 gecelik paket turların fiyatı 203 bin rubleden başlıyor.

Karar, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı (ÖİB) tarafından hazırlanan plan değişikliğinin aynen uygulanmasını ve sürecin Başkanlık tarafından yürütülmesini öngörüyor.

Mülkiyeti Sümer Holding A.Ş., Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. (TEDAŞ) ve Türkiye Elektrik İletim A.Ş. (TEİAŞ) adlarına kayıtlı olan İzmir Kruvaziyer Limanı’na komşu 14 bin 584 metrekare büyüklüğündeki taşınmazlar özelleştirme kapsam ve programında yer alıyor.

20 kata kadar inşaat izni verildi

11 Mart 2026 tarihli ve 11042 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile onaylanan planla arazinin imar planı turizm-ticaret ve özel proje alanı olarak değiştirildi. Plan değişikliğine yapılan itirazların reddedilmesiyle bu kullanım kararları kesinleşmiş oldu. Yeni planla birlikte bölgeye 20 kata kadar inşaat izni getirilmiş oldu.

Plan değişikliği, 3194 sayılı İmar Kanunu gereğince askı sürecine çıkarılmıştı. Askı süresince yapılan itirazlar, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından değerlendirildi. Yapılan inceleme sonucunda itirazların reddine karar verildi.

Cumhurbaşkanlığı Kararı, 9 Ağustos 2026 tarihinde imzalanarak yürürlüğe girdi. İtirazların reddedilmesiyle birlikte bölgedeki özelleştirme sürecinin hızlanması ve yatırım faaliyetlerinin başlaması bekleniyor.

Cumhurbaşkanlığı’nın 11582 sayılı Kararı ile Muğla’nın Bodrum ilçesi Ortakent Mahallesi’nde Maliye Hazinesi mülkiyetindeki, özelleştirme kapsamındaki 36 parsele ilişkin 1/100.000, 1/5.000 ve 1/1.000 ölçekli imar planları onaylandı.

Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından hazırlanan planlar; 353 ada ile 463-478 ada aralığında bulunan 36 parseldeki yaklaşık 650 bin metrekarelik alanı kapsıyor. Planlarda kırsal nitelikli konut, ticaret-turizm, günübirlik tesis, eğitim, sağlık, sosyal ve kültürel tesis, park, rekreasyon, kumsal-plaj ve teknik altyapı alanları öngörülüyor.

Bölgede bulunan arkeolojik ve doğal sit alanları ile doğal ve ekolojik karakteri korunacak alanlara ilişkin koruma kararları da planlara dahil edildi.

Planların uygulanmasına ilişkin yetki ve sorumluluk Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’na verilirken, karar 8 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girdi.

Özelleştirme kapsamında bulunan ve imar planı yukarıdaki şekilde değiştirilen arazilere ilişkin ada ve parsel bilgileri ise şu şekilde:

72 kişi gözaltına alındı

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından gayrimenkul satışlarında sahte değerleme raporları kullanılarak usulsüz vatandaşlık sağlandığı iddiasıyla yürütülen soruşturma kapsamında İstanbul merkezli 16 ilde 90 şüpheli hakkında operasyon düzenlendi. Şüphelilerden 72’si gözaltına alındı.

Soruşturma kapsamında düşük bedelli gayrimenkullerin sahte ekspertiz raporlarıyla yüksek değerli gösterildiği ve muvazaalı satış işlemleriyle yabancılara Türk vatandaşlığı kazandırıldığı tespit edildi. Bu yöntemle 687 kişinin usulsüz şekilde vatandaşlık aldığı açıklandı.

İçişleri Bakanlığı, incelemeler sonucunda 1.150 yatırımcının yatırım uygunluk belgesinin iptal edildiğini, aile fertleriyle birlikte 5 bin 391 kişinin vatandaşlık kararının geri alındığını bildirdi. Kamu düzeni ve milli güvenlik açısından sakıncalı olduğu belirlenen 263 yatırımcı ve aileleri dahil 743 kişinin vatandaşlık kararı da iptal edildi. Böylece toplam 1.413 yatırımcı ve aile fertleri dahil 6 bin 134 kişinin vatandaşlık kazanma kararı iptal edilmiş oldu.

Yatırım yoluyla vatandaşlık 2016’da başladı

Yatırım karşılığında Türk vatandaşlığı uygulamasının hukuki altyapısı 28 Temmuz 2016’da Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 12’nci maddesinde yapılan değişiklikle oluşturuldu. 12 Ocak 2017’de Resmî Gazete’de yayımlanan düzenlemeyle yatırım yoluyla vatandaşlığın şartları belirlendi.

İlk düzenlemede en az 1 milyon dolar değerinde taşınmaz satın alan ve bu taşınmazı 3 yıl satmama taahhüdünde bulunan yabancıların istisnai vatandaşlık kapsamında değerlendirilmesi öngörüldü.

Bu tutar 19 Eylül 2018’de 250 bin dolara indirildi. 2022’de yapılan değişiklikle ise gayrimenkul yoluyla vatandaşlık için gerekli yatırım tutarı 400 bin dolara çıkarıldı.

Güncel düzenlemeye göre en az 400 bin dolar değerinde uygun bir taşınmaz satın alarak 3 yıl satmama taahhüdü verenlerin yanı sıra, en az 500 bin dolar sabit sermaye yatırımı yapanlar da vatandaşlık kapsamında değerlendirilebiliyor.

Diğer seçenekler

Diğer seçenekler arasında en az 50 kişilik istihdam oluşturmak, Türkiye’de faaliyet gösteren bankalara en az 500 bin dolar yatırarak 3 yıl tutmak, en az 500 bin dolarlık devlet borçlanma aracı veya yatırım fonu satın almak ve belirlenen şartlarla 500 bin doları bireysel emeklilik sisteminde tutmak bulunuyor.

174 bin 567 kişi Türk vatandaşlığı aldı

DW Türkçe’den Alican Uludağ’ın haberine göre, İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi’nin 29 Mayıs 2026’da yaptığı açıklamaya göre 2018’den bu yana 51 bin 762 yatırımcı ve 122 bin 805 aile bireyi olmak üzere toplam 174 bin 567 kişi yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı kazandı.

Çiftçi, bu süreçte Türkiye’ye 16 milyar 74 milyon dolarlık yatırım kazandırıldığını açıkladı.

Yatırım yoluyla vatandaşlıkta başvuru süreci

Yatırımın gerçekleştirilmesinin ardından ilgili kurum tarafından yatırım uygunluk belgesi düzenlenmesi gerekiyor. Gayrimenkul yatırımlarında değerleme raporları esas alınıyor.

2024 yılında gayrimenkul değerleme raporlarının hazırlanmasına ilişkin yetki TOKİ iştiraki Gayrimenkul Değerleme A.Ş.’ye verildi. Değerleme raporunun ardından Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü tarafından uygunluk belgesi düzenleniyor.

Başvuru sahibi hakkında MİT ve Emniyet İstihbarat tarafından güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yürütülüyor. Sürecin tamamlanmasının ardından Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün teklifi üzerine Cumhurbaşkanı kararıyla vatandaşlık veriliyor.

Yatırım yoluyla vatandaşlık alan tartışmalı isimler

Yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı alan bazı kişilerin suç bağlantıları nedeniyle gündeme gelmesi de uygulamaya ilişkin tartışmalara yansıdı.

Hırvatistan tarafından kırmızı bültenle aranan Nenad Petrak’ın Nisan 2022’de İstanbul’da 250 bin dolara daire satın aldıktan sonra Türk vatandaşlığı aldığı ve “Nenat Çelik” adını kullandığı bildirildi.

“Kürt Tilkisi” kod adlı Rawa Majid’in de Bodrum’da 250 bin dolarlık villa satın almasının ardından Türk vatandaşlığı aldığı belirtildi.

Hakkında kırmızı bülten bulunan İsveç vatandaşı Maximillian Virkin’in de 2019’da İstanbul’da gayrimenkul satın aldıktan sonra yatırım yoluyla vatandaşlık aldığı aktarıldı.

Arnavutluk vatandaşı Flamur Sinanaj’ın ise 2019’da İstanbul’da gayrimenkul satın almasının ardından ailesiyle birlikte Türk vatandaşlığına geçtiği bildirildi.

TBB’nin vatandaşlık davası

Türkiye Barolar Birliği, 2022’de yatırım yoluyla vatandaşlık düzenlemesinin yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle Danıştay’da dava açtı.

TBB, vatandaşlığın kazanılmasına ilişkin temel şartların kanunla düzenlenmesi gerektiğini savunarak, vatandaşlığın belirli bir ekonomik yatırım karşılığında kazanılmasının hukuki açıdan değerlendirilmesi gerektiğini ileri sürdü.

Danıştay 10’uncu Daire, 18 Mayıs 2023’te yürütmenin durdurulması talebini oy çokluğuyla reddetti. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu da 1 Kasım 2023’te TBB’nin itirazını dava açma ehliyeti yönünden reddetti.

Danıştay 10’uncu Daire, 11 Eylül 2025’te düzenlemenin iptali istemini de TBB’nin dava açma yetkisi bulunmadığı gerekçesiyle reddetti. Bu karara yapılan itiraz ise henüz sonuçlanmadı.

Proje, Arsuz ilçesi Fahura Mahallesi’nde bulunan 2.750 ada 2 parsel üzerinde gerçekleştirilecek. Toplam 19 bin metrekare yüzölçümüne sahip parselin 2 bin 649 metrekarelik bölümü otel projesinin ÇED alanı olarak belirlendi.

Aynı parsel üzerinde Hasan Mert Çelik tarafından 136 konuttan oluşan ayrı bir konut projesi de planlanıyor. Proje dosyasına göre otel ve konut projeleri birbirinden bağımsız olacak. Sosyal alanlar, giriş-çıkışlar ve otoparklar ayrı şekilde planlandı.

143 odalı, 286 yataklı otel

Planlanan otel, 1 bodrum, 1 zemin ve 9 normal kattan oluşacak toplam 11 katlı bir yapı olarak tasarlandı. Tesiste standart odaların yanı sıra aile odaları, süitler ve engelli erişimine uygun odalar bulunacak.

Toplam 143 odadan oluşacak otelin konaklama kapasitesi 286 yatak olarak planlanıyor. Tesisin yılda 365 gün, günde 24 saat hizmet vermesi öngörülüyor.

Otel bünyesinde konaklama hizmetlerini destekleyecek sosyal ve ortak kullanım alanları da yer alacak. Projede 150 kişi kapasiteli lobi ve restoran, 107 ve 38 kişi kapasiteli iki toplantı salonu, 16 kişilik bar, 13 kişilik fitness salonu, 12 kişilik Türk hamamı, 7 kişilik sauna, 4 kişilik buhar odası ve toplam 9 kişi kapasiteli 3 masaj odası bulunacak.

Misafirlerin araç ihtiyacı için tesiste 30 araç kapasiteli otopark yapılması planlanıyor.

İşletmede 40 personel çalışacak

Projenin inşaat aşamasında günde 8 saat ve tek vardiya sistemiyle 45 personelin çalışması planlanıyor. Otelin işletme döneminde ise 40 personel görev yapacak.

Kontroller, 8 Ağustos Cumartesi günü saat 00.00 itibarıyla uygulanmaya başlandı. İtalya’dan gelen yolcuların kimlik ve vatandaşlık bilgileri pasaport üzerinden kontrol edilecek.

Üçüncü ülke vatandaşları için ise pasaportun yanı sıra vize veya oturma izni kontrolü yapılacak.

Kontroller 7 Eylül’e kadar sürecek

İspanya’daki sınır kontrollerinin 7 Eylül saat 00.00’a kadar sürmesi planlanıyor. Uygulamanın süresi, kararın alınmasına neden olan koşullarda değişiklik olması halinde yeniden değerlendirilebilecek.

İspanya ve İtalya arasında Schengen gerilimi

İspanya Başbakanı Pedro Sánchez hükümeti, İtalya’nın Schengen uygulamasını askıya almasının ardından Roma yönetimine kararı kaldırması için 9 Ağustos Pazar gününe kadar süre vermişti.

İspanyol hükümeti, İtalya’nın uygulamayı kaldırmaması halinde vatandaşlarının çıkarlarını ve haklarını korumak amacıyla orantılı önlemler alınacağını açıklamıştı.

İspanya’nın yeni sınır kontrollerinin gerekçesi olarak ise İtalya’nın karşı karşıya olduğu düzensiz göç baskısı gösterildi.

İki ülke arasındaki gelişmeler, Avrupa’daki serbest dolaşım uygulamasının işleyişi açısından yeni bir düzenleme olarak gündeme geldi.

Hava yolu şirketlerinin hat ve frekans kesintileri haberleriyle gündeme gelen İngiltere seyahat pazarının, maliyet baskısına ve jeopolitik gerilimlere rağmen son dakika satışlarında geçen yılki seviyelere yakın bir performans gösterdiği ifade ediliyor.

“Rezervasyon iptalleri yaşanmadı”

Turizm Ekonomi’ye açıklama yapan Caria Holidays Genel Müdürü Engin Sertoğlu, 2026 yılının ilk yarısında jeopolitik gerilimler, uçuş güzergâhı kısıtlamaları ve İngiltere’de artan yaşam maliyetleri ile enflasyon nedeniyle hem temkinli hem de dalgalı bir dönem yaşandığını belirtti. Tüm bunlara rağmen yapılan erken rezervasyonlarda iptal yaşanmadığına dikkat çeken Sertoğlu, ancak sayısal bazda bir miktar daralma yaşandığına işaret etti.

Dubai ve Katar satışları Türkiye’ye kaydı

Ortadoğu’daki gerginliğin rezervasyonlarda duraksamaya neden olduğunu ancak yine de pazarın son dakika satışlarıyla 2026 yılını 2025’e yakın sayılarla bitirmesinin beklendiğini söyleyen Engin Sertoğlu, “Bunu biraz da Birleşik Krallık için iyi birer destinasyon olan Dubai ve Katar gibi ülkelerin satışlarının Türkiye’ye kaymasına borçluyuz.” diye konuştu.

İspanya ve Yunanistan’da konaklama fiyatları arttı

İngiltere’de Türkiye’nin rekabet gücünü korumasının nedenlerinden birinin de rakip destinasyonlardaki fiyat artışları olduğunun altını çizen deneyimli turizmci, “İspanya ve Yunanistan gibi rakip destinasyonlardaki konaklama maliyetlerinin artması da Türkiye’nin Birleşik Krallık için hâlâ güçlü bir destinasyon olarak yerini korumasını sağlıyor. Türkiye otelleri, fiyat-hizmet karşılaştırmasında İspanya ve Yunanistan’dan daha iyi bir yerde konumlanıyor.” şeklinde konuştu.

“2027’de keskin bir düşüş veya artış beklemiyoruz”

“Türkiye’de artan maliyetlerin otellerdeki servis kalitesini etkileyip etkilemediği” şeklindeki soruya, “Ağırlıklı olarak 5 yıldızlı lüks otellerle çalıştığımız için biz servis ve kalitede bir düşüş gözlemlemedik.” yanıtını veren Sertoğlu, İngiltere pazarında 2027 beklentileri ile ilgili ise şu değerlendirmeyi yaptı:

“Jeopolitik krizlerin küresel ekonomiye etkisi, hava yollarının ve otellerin üzerindeki maliyet baskıları ve Birleşik Krallık’ta alım gücünün azalması, 2027 sezonunda da bizi zorlayacak başlıklar olarak önümüzde duruyor. Tüm bu olumsuzluklara rağmen 2027 sayılarında keskin bir düşüş veya artış beklemiyoruz.”

Yeni Parti İstanbul Milletvekili Evrim Rızvanoğlu, Antalya Konyaaltı, Çıralı ve Mersin kıyılarında görülen mikroplastik kirliliğine ilişkin açıklamalarda bulunarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığı’na çeşitli sorular yöneltti.

Rızvanoğlu, plastiklerin güneş ve dalgaların etkisiyle parçalanarak mikroplastiklere dönüştüğünü, bu parçacıkların deniz canlıları ve besin zinciri yoluyla yayılabildiğini belirtti. Milletvekili, Akdeniz kıyılarındaki mikroplastik kirliliğinin boyutunun kapsamlı biçimde incelenip incelenmediğini sordu.

Plastik atık ithalatı gündemde

Rızvanoğlu açıklamasında, Türkiye’nin kendi plastik atıklarını yönetmekte zorlandığı bir dönemde Avrupa’dan yüksek miktarda plastik atık ithal ettiğini belirterek ithal edilen atıkların ne kadarının geri dönüştürüldüğünün, ne kadarının çevreye karıştığının veya mevzuata uygun şekilde bertaraf edildiğinin kamuoyuna açıklanmasını istedi.

Milletvekili ayrıca depozito iade sisteminin neden geciktiğini, tek kullanımlık plastiklerin azaltılması konusunda hangi adımların atıldığını ve deniz çöpleri ile mikroplastiklere ilişkin eylem planlarının ne kadarının uygulandığını sordu.
Rızvanoğlu, Sağlık Bakanlığı’na da Akdeniz kıyılarında denize girmenin sağlık açısından güvenli olup olmadığını, mikroplastik kirliliğine ilişkin herhangi bir halk sağlığı risk değerlendirmesi yapılıp yapılmadığını ve çocuklar, hamileler, yaşlılar ile kronik hastalığı bulunan kişiler açısından ilave risk bulunup bulunmadığını sordu.

Nevşin Mengü’den geri dönüşüm tesislerine ilişkin iddia

Gazeteci Nevşin Mengü ise mikroplastik kirliliğinin nedenlerine ilişkin farklı uzman görüşlerine dikkat çekti. Mengü, bazı uzmanların akarsuların kirlenmesi ve kıyı bölgelerindeki nüfus yoğunluğuna işaret ettiğini, bazı uzmanların ise Avrupa’dan geri dönüşüm amacıyla Türkiye’ye getirilen plastik atıklara dikkat çektiğini aktardı.

Mengü, Avrupa'dan çöp ithal eden bazı firmaların geri dönüşüm sürecinde atıkları yasa dışı biçimde denize bıraktığı yönünde iddialar bulunduğunu belirtti. Ancak bu iddianın henüz resmen kanıtlanmadığını da ifade ederek Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın konuya ilişkin açıklama yapması gerektiğini söyledi.

AB’nin atık rotasında Türkiye

Eurostat verilerine göre AB, 2024 yılında AB dışındaki ülkelere toplam 31,6 milyon ton atık ihraç etti. Türkiye, 12,2 milyon tonla AB’nin atık ihracatında en büyük ülke oldu.

Eurostat’ın ayrı bir veri setinde ise Türkiye’nin 2024 yılında AB’den 12,3 milyon ton geri dönüştürülebilir hammadde ithal ettiği ve Türkiye’nin bu kategoride de AB’nin en büyük varış noktası olduğu belirtiliyor. Bu kategoride metaller 19 milyon tonla en büyük grubu oluştururken, kâğıt ve karton 5,5 milyon ton, organik maddeler ise 4,4 milyon ton seviyesinde gerçekleşti.

Rızvanoğlu, Akdeniz’deki mikroplastik kirliliğinin boyutunun, plastik atık ithalatındaki denetimlerin yeterliliğinin ve mevcut atık politikalarının sonuçlarının ilgili bakanlıklar tarafından açıklanmasını istedi. Milletvekili, konuyla ilgili verdiği soru önergeleri üzerinden süreci takip edeceğini bildirdi.

Kırım Turizm Bakanlığı verilerine göre, temmuz ayındaki rezervasyon sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 72, ağustos ayındaki rezervasyonlar ise yüzde 68 geriledi. İptal edilen rezervasyonlar nedeniyle iade edilmesi gereken tutarın şu anda 6,1 milyar ruble olduğu, mevcut eğilimin devam etmesi halinde bu tutarın 9,3 milyar rubleye çıkabileceği belirtildi.

Sektörün potansiyel yükü 10,28 milyar ruble

RST tarafından yapılan araştırmaya Kırım ve Sivastopol’da toplam 6 bin 676 odalı 91 konaklama tesisi katıldı. Bu işletmelerin iptal edilen rezervasyonlar nedeniyle mevcut borcu yaklaşık 476,6 milyon ruble olarak hesaplandı. Yıl sonuna kadar iptal edilebilecek rezervasyonlar için ise yaklaşık 370,4 milyon rublelik ek iade ihtiyacı bulunuyor.

Araştırmaya katılan işletmelerin potansiyel toplam yükü yaklaşık 847 milyon rubleye ulaşıyor. Bu verilerin Kırım ve Sivastopol’daki toplam yatak kapasitesinin yaklaşık yüzde 8,24’ünü kapsadığı belirtilirken, RST basit bir hesaplamayla sektörün mevcut yükümlülüklerini yaklaşık 5,8 milyar ruble, yıl sonuna kadar oluşabilecek potansiyel ihtiyacı ise 10,28 milyar ruble olarak tahmin etti.

Rus turizm medyasında yer alan habere göre RST, bu rakamların kesin borç miktarını değil, olası finansman ihtiyacını gösterdiğini vurguladı.

RST’den yüzde 1-2 faizli kredi önerisi

RST, Kırım ve Sivastopol’daki turizm işletmeleri için 10,28 milyar rubleye kadar limitli federal bir kredi programı oluşturulmasını önerdi. Kredilerin yıllık faizinin yüzde 1-2 seviyesinde olması ve işletme bazındaki kredi tutarının turistler ile diğer müşterilere yönelik belgelenmiş yükümlülüklere göre belirlenmesi istendi.

RST Başkanı İlya Umanskiy, yaz sezonunun sona yaklaşması nedeniyle turistlerin paralarını zamanında alamaması halinde alternatif tatil planı yapmalarının zorlaşabileceğini belirtti.

Birlik ayrıca bazı vergi ve sosyal güvenlik ödemelerinin ertelenmesi, ilave kredi tatilleri ile en fazla etkilenen işletmeler için tahsilat, denetim ve iflas süreçlerinde geçici kolaylıklar sağlanmasını önerdi.

Kırım ve Sivastopol’a 4,3 milyar ruble destek

Rusya federal hükümeti daha önce Kırım ve Sivastopol turizm sektörüne yönelik 4,3 milyar rublelik destek açıklamıştı. Destek kapsamında işletmelere çalışan başına üç asgari ücret tutarında tek seferlik sübvansiyon verilecek.

2026 yılı asgari ücretinin 27 bin 93 ruble olması nedeniyle çalışan başına ödeme 81 bin 279 ruble olarak hesaplanıyor. Ödeme tutarı, işletmenin Haziran 2026’daki çalışan sayısına göre belirleniyor.

Toplam desteğin yaklaşık 3,7 milyar rublesi Kırım, 590 milyon rublelik bölümü ise Sivastopol için ayrıldı. Kırım’da 3 binden fazla turizm işletmesinin destekten yararlanabileceği belirtildi.

Destekten yararlanan işletmelerin personel istihdamını koruması gerekiyor. Haziran 2027 itibarıyla çalışan sayısının, Haziran 2026 seviyesinin en az yüzde 80’i olması şartı bulunuyor.

Turizm sektörü ek destek talep ediyor

Kırım turizm sektöründen Boris Zelinskiy, mevcut desteklerin sorunları çözmek için yeterli olmayacağını belirterek özellikle personel giderlerinin karşılanmasının özel işletmeler açısından güç olduğunu söyledi.

Zelinskiy, düşük faizli kredilerin turistlere yapılacak iadelerin finansmanında kullanılabileceğini ancak işletmelerin kredileri geri ödeyebilmesi için yeniden gelir elde etmeye başlaması gerektiğini ifade etti.

Vergi tatilinin de değerlendirilmesi gerektiğini belirten Zelinskiy, erteleme yerine belirli bir süre vergi yükümlülüklerinin kaldırılmasını önerdi. Kırım turizm sektörünün pandemi dönemine kıyasla daha zor bir süreçten geçtiğini belirten Zelinskiy, bölgede ulaşım ve lojistik sorunlarının yanı sıra havaalanlarındaki kısıtlamalar, yakıt sorunları ve elektrik arzındaki problemlerin de devam ettiğini söyledi.

Teklif kapsamında easyJet hissedarlarına her bir hisse için 7,15 sterlin ödenecek. Satın alma, Apollo tarafından yönetilen fonların dolaylı olarak sahip olduğu Eagle Bidco aracılığıyla gerçekleştirilecek.

Teklif, easyJet için daha önce 6,90 sterlinlik teklif sunan Castlelake'in teklifinden hisse başına 25 peni daha yüksek. 7,15 sterlinlik teklif, Castlelake'in easyJet'e yönelik ilgisinin kamuoyuna açıklanmasından önceki son işlem günü olan 28 Mayıs'taki 3,94 sterlinlik kapanış fiyatına göre yüzde 81 prim içeriyor.

Castlelake teklif sürecinden çekildi

Özel sermaye şirketi Castlelake, 6 Ağustos'ta easyJet için teklif vermeyeceğini açıkladı. Castlelake'in süreçten çekilmesi, İngiltere Devralma Kanunu'nun 2.8 maddesi kapsamında bir açıklama olarak değerlendiriliyor.

Bu düzenleme normal şartlarda Castlelake'in yeni bir teklif sunmasını engelliyor. Ancak şirket, üçüncü bir tarafın, özellikle Apollo'nun kesin bir teklif açıklaması halinde bu kısıtlamayı kaldırma hakkını saklı tutmuştu. Şu aşamada Castlelake'in sürece yeniden dahil olacağına ilişkin bir açıklama bulunmuyor.

Haji-Ioannou ailesinden destek

easyJet'in kurucusu Sir Stelios Haji-Ioannou'nun da dahil olduğu Haji-Ioannou Ailesi grubu, şirketin çıkarılmış sermayesinin yaklaşık yüzde 15,31'ine karşılık gelen hisseleriyle anlaşmayı destekleme yönünde geri dönülemez taahhütte bulundu.

Sir Stelios Haji-Ioannou, Apollo'nun easyJet için büyümeyi hedefleyen stratejik yaklaşımından memnuniyet duyduğunu belirterek, ailesinin easyJet'teki uzun vadeli önemli hissedarlığını sürdüreceğini açıkladı.

Hissedarlara alternatif hisse seçeneği

Hissedarlara nakit teklifin yanı sıra Stub Equity Alternative adı verilen alternatif de sunulacak. Bu seçenek kapsamında hissedarlar, mevcut paylarını Apollo'nun yeni ana şirketindeki kote olmayan hisselerle bire bir oranında değiştirebilecek.

Bu kapsamda devredilecek hisseler yeni ana şirketin en fazla yüzde 49,9'unu oluşturabilecek. Talebin bu sınırı aşması halinde tahsisler azaltılabilecek ve kalan tutar nakit olarak ödenecek.

easyJet Yönetim Kurulu nakit teklifi tavsiye ederken, hisse değişim alternatifine ilişkin herhangi bir tavsiyede bulunmadı.

Anlaşmanın 2027'de tamamlanması bekleniyor

Apollo ve easyJet, satın almayı mahkeme onaylı bir Scheme of Arrangement (Anlaşma Şeması) yoluyla tamamlamayı planlıyor. Anlaşmanın ayrıntılarını, hissedarların oy kullanma talimatlarını ve toplantı takvimini içeren dokümanın, kesin teklif açıklamasından itibaren 28 gün içinde yayımlanması bekleniyor.

Anlaşmanın tamamlanabilmesi için mahkeme toplantısında oy kullanan hissedarların çoğunluğunun ve temsil edilen hisselerin değerinin en az yüzde 75'inin onayı gerekiyor. Ayrıca easyJet Genel Kurulu'nda da yüzde 75 oranında ayrı bir karar alınması gerekiyor.

İşlem; Avusturya, Almanya ve İngiltere dahil olmak üzere çeşitli ülkelerdeki birleşme kontrol izinlerinin yanı sıra Fransa, İtalya, Malta ve İspanya'nın da aralarında bulunduğu ülkelerde yabancı yatırım onaylarına tabi olacak.

Apollo ve easyJet, işlemin 2027'nin ilk çeyreğinin sonuna kadar tamamlanmasını bekliyor.

easyJet faaliyetlerine devam edecek

Satın alma tamamlanana kadar easyJet borsada işlem görmeye ve normal faaliyetlerini sürdürmeye devam edecek. Apollo, easyJet'in mevcut düşük maliyetli hava yolu stratejisini destekleyeceğini ve easyGroup Ltd ile mevcut marka lisansı düzenlemesinin korunacağını açıkladı.

Yüksek doluluk oranlarının tek başına başarı anlamına gelmediğini belirten Eresin, daha yüksek harcama yapan, daha uzun süre konaklayan ve ülke ekonomisine daha fazla katma değer sağlayan ziyaretçilere odaklanılması gerektiğini kaydetti.

“Gücümüz çeşitliliğimizde”

Jeopolitik gelişmeler ve bölgesel belirsizliklerin seyahat kararlarını etkilediğini belirten Eresin, bu risklere karşı hizmet kalitesinden ödün vermeden rekabet gücünün korunması gerektiğini ifade etti.

Türkiye’nin kültür, şehir, sağlık, gastronomi, spor, MICE, kruvaziyer ve uzun dönem konaklama gibi farklı turizm segmentlerinde önemli potansiyele sahip olduğunu belirten TÜROB Başkanı, özellikle İstanbul’un iş ve tatil turizmini aynı destinasyonda buluşturabilen sayılı şehirlerden biri olduğunu vurguladı.

“Turizm harcamalarında bütüncül yaklaşım gerekiyor”

NATO Zirvesi, COP31 Konferansı ve 2027’den itibaren yeniden takvime alınan Formula 1 İstanbul Grand Prix organizasyonlarının Türkiye’nin uluslararası organizasyon kapasitesini ortaya koyduğunu belirten Eresin, turizmde rekabet gücünün yalnızca konaklama fiyatlarıyla değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.

Türkiye’nin konaklama alanında rekabetçi fiyatlar sunduğunu belirten Eresin, konaklama dışındaki turizm harcamalarında, özellikle yiyecek ve içecek fiyatlarında aynı rekabet avantajının korunamadığını ifade etti.

Turistin destinasyondaki toplam harcamasını etkileyen tüm unsurların uluslararası rekabet gücünü destekleyecek şekilde ele alınması gerektiğini belirten Eresin; dijital satış platformları, ulaşım ve mobilite sistemleri ile düşük maliyetli havayollarına yönelik politikaların da bu çerçevede değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.

“Kamu-özel sektör iş birliği güçlendirilmeli”

Türk turizminin sürdürülebilir büyümesinde kamu ve özel sektör arasındaki iş birliğinin önemine dikkat çeken Eresin, TÜROB’un sektörün gelişimine katkı sağlayacak yapıcı düzenlemeleri desteklemeyi sürdüreceğini belirtti.

Eresin, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı (TGA), Turizm Geliştirme ve Eğitim Vakfı (TUGEV) ve İstanbul Ticaret Odası başta olmak üzere sektör paydaşlarıyla iş birliğinin devam edeceğini ifade etti.

Eresin’e göre ortak hedef; Türk turizminin uluslararası rekabet gücünü artırmak, daha yüksek katma değer üreten, sürdürülebilir ve kaliteli bir büyüme modeli oluşturmak.