İlker Ünsever: Devir işlemleri için çalışma sürüyor

Turizm Ekonomi’nin Bakanlık ve TÜRSAB'a yakın kaynaklardan edindiği bilgiye göre, TÜRSAB ile Kültür ve Turizm Bakanlığı arasında mutabakat halinde devir işlemleri için çalışmalar sürüyor ve devir için bir program üzerinde çalışılıyor.

Turizm Ekonomi’nin sektör kaynaklarından edindiği bilgiye göre, kongre merkezinin Bakanlığa devri ile ilgili sürecin bu hafta içinde netleşmesi bekleniyor. Devir sürecinin sorunsuz bir şekilde gerçekleşmesi; personelin ve müşterilerin olumsuz etkilenmemesi için Bakanlık ile TÜRSAB yetkililerinin yakın temas içinde olduğu öğrenildi. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın kongre merkezinde çalışan personel ile ilgili nasıl bir politika izleyeceği ise henüz bilinmiyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafı ise, devir sürecine ve kongre merkezinin bundan sonraki yol haritasına ilişkin soruları yanıtsız bıraktı.

1996’da kamu-özel sektör iş birliği ile kuruldu

İstanbul Lütfi Kırdar Uluslararası Kongre ve Sergi Sarayı, 1996 yılından bu yana Uluslararası Kongre Sarayı Tesisleri İşletmeciliği Ticaret Anonim Şirketi (UKTAŞ) tarafından işletiliyor. Söz konusu şirket; Türkiye’de kongre turizminin geliştirilmesi, yeni kongre merkezlerinin sektöre kazandırılması ve Türkiye’de konuk ağırlama hizmetlerinin başarıyla verilmesi amacıyla 1993 yılında kuruldu. UKTAŞ, turizmde kamu-özel sektör iş birliğinin en başarılı örneklerinden biri olma özelliğini talıyordu.

UKTAŞ’IN hissedarları

UKTAŞ’ın hissedarları arasında; Kültür ve Turizm Bakanlığı, Türkiye Seyahat Acentaları Vakfı (TURSAV) ve Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) başta olmak üzere aralarında turizm sektörünün lider şirketleri ve önde gelen isimlerinin bulunduğu 142 ortak bulunuyor.

Bakanlık ile UKTAŞ davalıktı

İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne (İBB) ait arazi üzerinde bulunan Lütfi Kırdar Kongre ve Sergi Sarayı’nın işletmecisi UKTAŞ ile Kültür ve Turizm Bakanlığı arasında, uzun zamandır devam eden borç, kira ve yönetim davaları bulunuyordu. Konuyla ilgili olarak istinafın son ve bağlayıcı kararı Kültür ve Turizm Bakalığı lehine verdiği öğrenildi.

Bakanlık UKTAŞ'a haciz işlemi başlatmıştı

Geçmiş dönemlerde turizmde yaşanan krizler, Ulusoy döneminde atıldığı ileri sürülen yanlış adımlar ve son olarak pandemi döneminde büyük zorluklar yaşayan Lütfi Kırdar, belediyeye ve Bakanlığa olan borçlarını ödeyemez hale gelmişti. O dönem TÜRSAB tarafından yapılan açıklamalarda, alacaklı durumdaki İBB iken, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın Lütfi Kırdar’a haciz gönderdiği ileri sürülmüştü.

1948 yılında temeli atıldı, 1996’da UKTAŞ’a geçti

İstanbul Lütfi Kırdar Uluslararası Kongre ve Sergi Sarayı’nın temeli, İstanbul Valisi ve Belediye Başkanı Dr. Lütfi Kırdar tarafından 30 Ocak 1948’de atıldı. İtalyan mimar Paolo Vietti-Violi ile Türk mimarlar Şinasi Şahingiray ve Fazıl Aysun tarafından tasarlanan yapı, 3 Haziran 1949’da Avrupa Güreş Şampiyonası ile “İstanbul Spor ve Sergi Sarayı” adıyla hizmete açıldı. Uzun yıllar boyunca basketbol, voleybol ve güreş gibi spor karşılaşmalarının yanı sıra konser, sergi ve buz pateni gösterilerine ev sahipliği yapan yapı, 1988’den itibaren sergi ve kültür etkinliklerine daha fazla ağırlık vermeye başladı. 1996 yılında Birleşmiş Milletler Habitat II Zirvesi kapsamında kapsamlı bir dönüşümden geçirilen yapının adı İstanbul Lütfi Kırdar Uluslararası Kongre ve Sergi Sarayı olarak değiştirildi. Günümüzde Harbiye’deki ana binası ve Rumeli Fuar ve Sergi Merkezi ile uluslararası zirve, kongre, fuar ve sanat etkinliklerine ev sahipliği yapmaya devam ediyor.

UKTAŞ’ın mevcut yönetimi Kurulu hangi isimlerden oluşuyor?

Firuz Barbaros Bağlıkaya – Başkan
Selçuk Boynueğri- Yönetim Kurulu Başkan Vekili
Cengiz Korkmaz – Yönetim Kurulu Başkan Vekili
Hıfzı Ali Güreli – Yönetim Kurulu Üyesi
Oğuz Satıcı – Yönetim Kurulu Üyesi
Hasan Eker – Yönetim Kurulu Üyesi
Bilal Veysi Yaşar – Yönetim Kurulu Üyesi
Başbuğ Pınarbaşı – Yönetim Kurulu Üyesi
Muhammet Fatih Çelik – Yönetim Kurulu Üyesi
Hüseyin Keskin – Yönetim Kurulu Üyesi

Hollanda merkezli Stichting Hotel Claims Alliance tarafından yürütülen girişim kapsamında, Booking.com’un uzun yıllar uyguladığı ve rekabet hukukuna aykırı olduğu tespit edilen fiyat paritesi hükümleri nedeniyle ekonomik zarara uğradığını belirten otellerin tazminat taleplerinin toplu olarak değerlendirilmesi hedefleniyor.

2004-2025 yılları arasında Booking.com platformunda faaliyet gösteren Türkiye’deki otellerin, büyüklükleri veya bulundukları şehir fark etmeksizin girişime katılabileceği belirtiliyor.

Fiyat paritesi hükümleri tartışmanın merkezinde

Booking.com’un 2004 yılından itibaren otellerle yaptığı sözleşmelere eklediği fiyat paritesi hükümlerinin, otellerin kendi internet sitelerinde veya diğer satış kanallarında daha avantajlı fiyat ve koşullar sunmasını sınırlandırdığı ifade ediliyor.

Girişime göre bu uygulamalar, otellerin doğrudan rezervasyon kanallarını zayıflatırken alternatif online seyahat platformlarının gelişimini de sınırladı. Komisyon oranlarının rekabetçi seviyelerin üzerinde kalmasının da oteller açısından ekonomik kayıplara yol açtığı belirtiliyor.

Türkiye’de de Rekabet Kurulu kararı bulunuyor

Booking.com’un fiyat paritesi uygulamaları Türkiye’de ilk olarak 2017 yılında Rekabet Kurulu tarafından incelendi. Kurul, Booking.com’un fiyat paritesi hükümlerinin rekabeti ihlal ettiği sonucuna vardı.

Avrupa tarafında ise Avrupa Birliği Adalet Divanı'nın 19 Eylül 2024 tarihli kararı, söz konusu uygulamaların AB rekabet hukukuyla uyumlu olmadığı yönündeki sürecin önemli dayanaklarından biri oldu.

Bu kararın ardından Avrupa genelinde yaklaşık 15 bin otelin katıldığı toplu tazminat süreci başlatıldığı belirtiliyor.

Oteller için katılım süreci nasıl işleyecek?

Girişimin Türkiye ayağında otellerin başvuruları Stichting Hotel Claims Alliance tarafından yürütülecek. Dava masraflarının ise bağımsız bir dava finansörü tarafından karşılanacağı ve katılımcı otellerin süreç kapsamında mali risk veya masraf üstlenmeyeceği ifade ediliyor.

Girişime katılımın otellerin Booking.com ile mevcut ticari ilişkilerini değiştirmesini gerektirmediği, otellerin platformu kullanmaya ve mevcut sözleşmelerini sürdürmeye devam edebileceği belirtiliyor.

Türkiye'deki otellerin 15 Eylül 2026'ya kadar bookingdavam.com/tr üzerinden ücretsiz kayıt oluşturabileceği açıklandı.

Uluslararası girişimde rekabet hukuku ve tazminat davaları konusunda uzman hukukçular, rekabet ekonomistleri ve dava yönetimi ekipleri görev alıyor.

40 yılı aşkın deneyime sahip Jolly, Balkanların öne çıkan destinasyonlarından Karadağ için hazırladığı kampanyayla Türk turistlere farklı ulaşım seçenekleri de sunuyor.

Karadağ'a direkt uçuş seçenekleri

Jolly'nin kampanyasında Karadağ'a ulaşım için THY, Pegasus, AJet ve SunExpress seçenekleri bulunuyor. Türk turistler İstanbul, Ankara, İzmir, Antalya ve Çukurova'dan gerçekleştirilen direkt uçuşlarla Karadağ'a ulaşabilecek.

Karadağ'ın 31 Ekim 2026 tarihinden sonra Avrupa Birliği ile yürütülen müzakereler kapsamında Türk turistlere yönelik vize uygulamasını devreye alacağı belirtiliyor. Bu nedenle vizesiz seyahat etmek isteyen Türk turistler için mevcut dönemin son fırsatlardan biri olduğu ifade ediliyor.

Karadağ'da doğa ve kültür tatili

Adriyatik kıyısındaki sahil kentleri, doğal güzellikleri, berrak plajları ve Türkiye'ye yakın konumuyla öne çıkan Karadağ, Balkan rotaları arasında yer alıyor.

Ülke; gastronomi seçenekleri ve UNESCO tarafından koruma altına alınan şehirleriyle doğa, kültür ve deniz tatilini bir arada sunuyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın hazırladığı “Yabancı Dijital Konaklama Platformları Kanun Taslağı”, otelcilerle seyahat acentelerini karşı karşıya getirdi. TÜRSAB, yasanın Türkiye’de haksız rekabete neden olacağını savunurken, otelciler rakip destinasyonlara açık olan Booking gibi dijital platformların Türkiye'de kapalı olmasının ülke turizmine zarar verdiğini, Türk misafirlerin rakip destinasyonlara kaymasına neden olduğunu ve bunun zararını da hem otelcilerin hem de misafirlerin çektiğini söylüyor.

“Otelcilere iç pazara yüksek fiyat veriyorlar suçlaması”

Otel birlikleri, TÜRSAB’ın yaptığı ilk açıklama sonrası yasal düzenlemeyi destekleyen açıklamalar yapmıştı. Bunun üzerine ikinci bir açıklama yapan TÜRSAB Başkanı Firuz Bağlıkaya, otelcileri yabancılara Türk vatandaşlarından daha düşük fiyat vermekle suçladı. Bağlıkaya, “Sanki yabancı dijital portallara avantajlar sağlanırsa fiyatlar ucuzlayacakmış gibi algı yaratıyorlar. TÜROFED ve TÜROB, siz Türk vatandaşlarının uygun fiyata tatil yapmaları konusunda bu kadar hassas iseniz, bize neden Türk vatandaşlarına yabancılardan çok daha yüksek fiyatla satış yaptığınızı anlatın.” dedi.

“Ne menfaat elde ediyorsunuz”

TÜROFED ve TÜROB başkanlarının “bir yerlere yaranmaya” çalışan açıklamalar yaptıklarını, bu nedenle konuyu saptırdıklarını ileri süren Bağlıkaya, “Acentelerin her haklı talebine karşı çıkmak zorunda mısınız? Seyahat acentelerine karşı yapılan her düzenlemeye zemin hazırlamak zorunda mısınız? Her konuda mı fikriniz var? Hâlâ yeteri kadar prim yapmadınız mı? Bize saldırdıkça ne menfaatler elde ediyorsunuz?” ifadelerini kullandı.

“Konaklama sektörünü esir alır”

Taleplerinin, Türkiye’de Türk vatandaşlarına ürün satan yerli firmalara uygulanan şartların yabancı firmalara da uygulanması olduğunu kaydeden Bağlıkaya, “Kendi ülkesinin seyahat acentesine bin bir zorluk çıkartırken yabancılara avantaj sağlayan uygulamalar, sadece Türk seyahat acentelerine değil, ülkenin yerli ve millî sermayesine, emeğine de zarar vermektedir. Bu uygulamaların orta vadede konaklama sektörünü de esir alacağını görememek aymazlıktır.” diye konuştu.

Fiyatların incelenmesini isteyecek

İlgili mercilere müracaat ederek otellerin Türk vatandaşlarına ve yabancılara uyguladığı fiyatların incelenmesini isteyeceklerini açıklayan Firuz Bağlıkaya, otelcilerin vatandaşların tepesine bindiğini, bu nedenle Yunanistan’a giden Türk misafir sayısının rekor kırdığını ileri sürdü.

Otelcileri “üç kuruş menfaat” peşinde koşmakla ve seyahat acentelerinin aleyhine düzenleme yapılacağı zaman koordineli demeç vermekle itham eden TÜRSAB Başkanı, “Bizim aleyhimize olan her şeye sahip çıkıyorlar, turizmin lehineymiş gibi algı yaratıp düzenlemenin önünü açıyorlar.” dedi.

“Kapatılmalarına karşıyız”

Konuyla ilgili açıklama yapan TÜROFED Başkanı Erkan Yağcı, Dijital platformların yasaklanmasını değil, adil kurallarla düzenlenmesini savunuyoruz. Dijital dağıtım kanallarının lisans, yerel temsilcilik, vergi ve denetim yükümlülüklerini esas alan bir düzenlemeyi destekliyoruz. Buna karşılık; Booking.com, Expedia ve Trip.com başta olmak üzere uluslararası platformların Türkiye pazarına kapatılması yönündeki talep ve girişimlere kesinlikle karşıyız.” ifadelerini kullandı.

İç pazardaki talebin bir bölümü rakip destinasyonlara kaydı

Booking.com’un yasaklı olduğu dokuz yıllık tablonun ortada olduğunu ifade eden Yağcı “Türk vatandaşı, dünyanın en büyük konaklama platformlarından birinde kendi ülkesindeki otellere rezervasyon yapamayan tek tüketicidir. Berlin'deki bir misafir Antalya'daki bir otele rezervasyon yapabilirken, Ankara'daki vatandaşımız aynı işlemi gerçekleştirememektedir. Bu asimetrik yapı kimseyi korumamış; aksine iç talebin bir bölümünü rakip destinasyonlara yönlendirmiş, bedelini hem vatandaşımız hem de otelcimiz ödemiştir.” dedi.

“Aynı platformdan İspanya'ya, Mısır’a rezervasyon yapılıyor; Antalya’ya yapılamıyor”

Tablonun en çarpıcı yönünün ise Türk vatandaşlarının aynı platform üzerinden Yunanistan adalarına, İspanya'ya veya Mısır'a iki dakika içinde rezervasyon yapabilmesi olduğuna dikkat çeken TÜROFED Başkanı “Türk vatandaşları tatil bütçesiyle Rodos'un, Girit'in, Kos'un, Midilli'nin, Mayorka'nın ve Hurghada'nın turizmine katkı sağlamaktadır. Buna karşın aynı vatandaş, aynı platform üzerinden Antalya'ya, Kapadokya'ya, Bodrum'a, Çeşme'ye, Fethiye'ye veya Marmaris'e rezervasyon yapamamaktadır.” şeklinde konuştu.

“Hem otelciye hem vatandaşa zarar”

Türkiye’nin deniz, kum ve güneş turizminden kültür, inanç, gastronomi ve yayla turizmine kadar dünyanın en zengin destinasyon çeşitliliğine sahip ülkelerinden biri olduğunun altını çizen TÜROFED Başkanı Erkan Yağcı “İstanbul, İzmir, Mardin, Van, Trabzon, Diyarbakır, Konya, Samsun ve Bursa gibi her biri farklı bir hikâye anlatan şehirlerimiz, kendi vatandaşımızın dijital vitrininde yer almamaktadır. Kendi uyguladığımız yasak nedeniyle iç pazarımızın bir bölümünü komşu destinasyonlara yönlendiriyoruz. Bu düzenin devamını savunmak, Türk tüketicisinin harcamalarıyla rakip destinasyonların pazarlanmasına katkı sunmak anlamına gelmektedir. Bu durum hem otelcimize zarar vermekte hem de vatandaşımızın kendi ülkesini dijital kanallar üzerinden kolayca keşfetme ve planlama hakkını kısıtlamaktadır.” dedi.

Yağcı, açıklamasının devamında şu noktaların altını çizdi:

Aynı yaklaşımın Expedia ve Trip.com gibi uluslararası platformlara genişletilmesi, Türkiye'nin stratejik turizm hedefleriyle doğrudan çelişmektedir. Sektörümüzün en önemli önceliklerinden biri pazar çeşitlendirmesidir. Trip.com Asya-Pasifik pazarının, Expedia Grubu ise Amerika pazarının en güçlü dijital vitrinleri arasında yer almaktadır. Bu vitrinleri kapatmak; büyütmeye çalıştığımız pazarlarda Türkiye'nin görünürlüğünü azaltmak ve potansiyel misafirleri aynı platformdaki rakip ülkelere yönlendirmek anlamına gelecektir.

“Dijital platformlar pazara hakim değil”

Türkiye'ye gelen ziyaretçilerin yaklaşık yüzde 70'i tur operatörleri ve seyahat acenteleri aracılığıyla ülkemize gelmektedir. Bu veri, dijital platformların pazara hâkim olmadığını; aksine mevcut dağıtım yapısını tamamlayan kanallar olduğunu açıkça göstermektedir. Tur operatörlerimiz ve seyahat acentelerimiz Türk turizminin bel kemiğidir. Ancak güçlü bir sektör, alternatif kanalların yasaklanmasıyla değil; tüm dağıtım kanallarının rekabet içinde gelişmesi ve yerli acentelerimizin dijital kapasitesinin güçlendirilmesiyle inşa edilir. Yerli seyahat acentelerimizin teknoloji yatırımlarını ve doğrudan satış kabiliyetlerini geliştirecek her türlü iş birliğini desteklemeye hazırız.

Avrupa Birliği örneği

Komisyon oranlarına gelince: Bu alanda bir sorun varsa, çözümü pazarı kapatmak değildir. Komisyonları dengeleyen temel unsur rekabet ve kanal çeşitliliğidir. Kapalı bir pazarda fiyatlama gücü ortadan kalkmaz; yalnızca el değiştirir. Nitekim Avrupa Birliği de bu sorunu platformları yasaklayarak değil; Platformdan İşletmeye (P2B) Tüzüğü ve Dijital Piyasalar Yasası (DMA) örneklerinde olduğu gibi şeffaflık, vergi, yerel temsilcilik ve etkin denetim kurallarıyla çözmüştür. Türkiye'nin de aynı yaklaşımı benimsemesi gerektiğine inanıyoruz. Bu çerçevede hazırlanan düzenlemeyi doğru yönde atılmış önemli bir adım olarak değerlendiriyoruz. Dijital kanalların asıl niteliği; şeffaf, izlenebilir ve rekabeti adil biçimde dağıtan bir yapı sunmalarıdır. Bizim talebimiz de tam olarak budur.

“Türkiye’nin bu yarışta geri kalma lüksü yoktur”

Komisyon maliyetini doğrudan üstlenen konaklama sektörünün talebi son derece açıktır: Vergisini Türkiye'de ödeyen, yerel temsilcilik bulunduran, denetime tabi olan ve tüm oyuncular için eşit yükümlülükler getiren açık, şeffaf ve rekabetçi bir dijital pazar.

Türk vatandaşına kapalı, rakip destinasyonlara açık bir dijital yapının Türkiye turizmine kazandıracağı hiçbir şey yoktur.

Bugün rekabet ettiğimiz destinasyonlar, dağıtım kanallarını kısıtlama tartışması yapmıyor; yapay zekâ destekli talep tahmini, kişiselleştirilmiş fiyatlama ve akıllı satış modelleriyle pazar paylarını büyütüyor. Turizmin geleceği, veriyi ve teknolojiyi en iyi kullanan destinasyonlar tarafından şekillendirilecektir. Türkiye'nin bu yarışta geri kalma lüksü yoktur.

Booking.com'un yeniden erişime açılması başta olmak üzere, tüm dijital dağıtım kanallarının eşit kurallar altında faaliyet göstermesi gerektiğine inanıyoruz. Sektörümüzü, yasakçı yaklaşımlar yerine Türkiye turizminin 2026 ve sonrasına ilişkin hedefleri doğrultusunda ortak akıl ve ortak vizyonla hareket etmeye davet ediyorum.

Birlik, söz konusu taslağın mevcut turizm mevzuatıyla uyumlu olmadığını, rekabet eşitliğini zedelediğini ve tüketici güvenliği açısından riskler barındırdığını ileri sürdü.

Tanım ve kapsam belirsizliği

TÜRSAB’ın görüş metninde, taslakta yer alan “yabancı dijital konaklama platformu” tanımının 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’daki tanımdan farklılaştığı ve “konaklama” ibaresiyle daraltıldığı ifade edildi. Bu tanımın AB mevzuatında ve Türk hukuk sisteminde karşılığı bulunmadığı vurgulanırken, tanıma uygunluğun Bakanlık takdirine bırakılmasının kuralsız bir uygulama alanı oluşturduğu aktarıldı.

Ayrıca, taslakta yer alan “uçak bileti satış yetkisi” nedeniyle “konaklama” ibaresinin anlamını yitirdiği ve düzenlemenin yanıltıcı hale geldiği değerlendirildi.

İzin şartları ve eşit rekabet tartışması

Taslağın 4. maddesinde düzenlenen izin belgesine ilişkin şartlar arasında; dijital hizmet vergisi mükellefiyeti, vergi borcu olmaması, yurt içinde tebligat adresi ve UETS kaydı ile 5 milyon TL’lik belge ücretinin yatırılması yer alıyor.

TÜRSAB, bu şartların 1618 sayılı Seyahat Acentaları Kanunu kapsamında faaliyet gösteren yerli acentaların yerine getirmek zorunda olduğu tüzel kişilik kurma, teminat ve sigorta yükümlülükleri, düzenli denetim ve disiplin cezalarına tabi olma gibi ağır idari ve mali sorumluluklarla kıyaslanamayacağını kaydetti.

Birlik, bu durumun Anayasa’nın eşitlik ilkesine ve Türk Ticaret Kanunu’ndaki haksız rekabet hükümlerine aykırı olduğunu belirtti.

Doğrudan satış yetkisi ve paket tur muafiyeti

Taslağın 5. maddesiyle yabancı dijital platformlara, turizm belgeli konaklama işletmeleri ve turizm amaçlı konutların yanı sıra uçak bileti satışlarını doğrudan gerçekleştirme yetkisi tanınıyor.

TÜRSAB’a göre bu düzenleme, konaklama ve ulaşım hizmetlerinin birlikte sunulduğu satışları “paket tur” kapsamından çıkararak tüketicilerin 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Kanunu’ndan kaynaklanan haklarını kullanmasını zorlaştırıyor.

Ayrıca, 1618 sayılı Kanun ve 7464 sayılı Konutların Turizm Amaçlı Kiralanması Kanunu’nda seyahat acentalarına münhasır olarak tanımlanan faaliyetlerin, taslakla birlikte yabancı platformlar tarafından doğrudan yürütülebilmesi öngörülüyor.

Denetim boşluğu ve yaptırım sınırlılığı

Taslakta, yabancı dijital platformların hangi usul ve makamlarca denetleneceğine ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmadığına dikkat çekildi. 1618 sayılı Kanun’da Bakanlık denetçileri tarafından her zaman denetlenebilen seyahat acentalarının aksine, yabancı platformların fiilen denetime açık olmamasının kamu düzeni açısından risk oluşturduğu ifade edildi.

6. maddede düzenlenen yükümlülüklerin ise yalnızca beyana dayalı olarak uygulanabileceği ve etkin bir yaptırım mekanizması sunmadığı vurgulandı.

Komisyon oranları ve mevzuat çelişkisi

Taslakta, yabancı dijital platformların satış bedeli üzerinden alabileceği komisyon oranının üst sınırı %20 olarak belirlenirken, TÜRSAB, 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu’na dayalı yönetmelikte otel-acenta arasında uygulanan komisyon oranının %10 olduğunu hatırlattı.

Bu durumun Bakanlığın kendi düzenlemeleri arasında çelişki yarattığı ve yerli acentalar aleyhine eşitsizlik oluşturduğu belirtildi.

Yaptırımlar ve belge iptali

7. maddede düzenlenen idari para cezaları ve erişim engelleme yetkisine ilişkin hükümlerin, yabancı platformların yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde uygulanacağı ifade ediliyor. Belge iptali durumunda ise platformların 6 ay boyunca yeni başvuru yapamayacağı hükme bağlanıyor.

Ancak TÜRSAB, bu yaptırımların caydırıcılıktan uzak olduğunu ve denetim eksikliği nedeniyle işlevsiz kalabileceğini dile getiriyor.

TÜRSAB’ın yeni yasada gördüğü sektörel riskler

TÜRSAB’ın değerlendirmesinde, taslağın mevcut haliyle yasalaşması durumunda ortaya çıkacak riskler şu şekilde sıralanıyor:
• Türk turizm pazarında yabancı platformların hâkimiyeti artacak,
• Yerli seyahat acentaları bağımlı hizmet sağlayıcı konumuna düşecek,
• 1618, 7464, 6563, 6502 sayılı kanunlar ile vergi mevzuatının önemli bir kısmı yabancı platformlar açısından uygulanamaz hale gelecek,
• Tüketicilerin hukuki güvenceleri zayıflayacak ve kayıtlı ekonomi ile kamu gelirleri açısından ciddi riskler oluşacak.

Birlik, taslağın kamu yararı, Anayasa’nın temel ilkeleri ve mevcut hukuk düzeni çerçevesinde yeniden ele alınması gerektiğini belirtti.

En ufak olumsuzlukta Türkiye satışlarını durdururlar

Türkiye’ye turist getiren tur operatörlerinin kontrolünün yabancılara geçmesi durumunda, bunların en ufak bir olumsuzlukta Türkiye satışlarını durduracaklarını ileri süren Bağlıkaya, “Çünkü aynı kapasiteye alternatif ülkelerde de sahiptirler ve hiç risk almak istemezler. Oysa Türk tur operatörleri ile Türk seyahat acentelerinin ana ürünü Türkiye’dir. Bu nedenle Türkiye’yi satmaya devam ederler, bu ürünü raftan indirmezler ve bunun mücadelesini verirler. Hatta rakiplerini de Türkiye’yi satmaya zorlayan bir yapı oluştururlar.” ifadelerini kullandı.

Türkiye’deki turizm ürünlerinin Türk turizm şirketleri sayesinde uluslararası pazarların raflarında yer aldığını kaydeden Bağlıkaya, “Uluslararası bir platformda, uluslararası bir marketin rafındasınız. O rafta Türkiye broşürüyle Türkiye’yi satan tur operatörleri ve seyahat acenteleri bulunuyor. Müşteriyi sağlayanlar bunlardır. Bütün sistem, bu arkadaşlarımızın sağladığı yolcuyla çalışıyor.” diye konuştu.

“Türkiye’nin en büyük başarısı Türk tur operatörleri”

Bağlıkaya, devamında şunları söyledi:

"Eğer turizmi bir kalp olarak kabul edersek, bu kalbe kan pompalayanlar seyahat acenteleri ve tur operatörleridir. Rafta Hırvatistan, İtalya, Fransa, İspanya, Yunanistan, Mısır ve Tunus gibi ülkeler varken siz Türkiye’yi satmak için yola çıkıyorsunuz. Bunun pazarlamasını yapıyor, organizasyonunu kuruyor, uçak kiralıyor ve otellerle anlaşmalar gerçekleştiriyorsunuz. Yani burada devasa bir organizasyondan bahsediyoruz.

Buradaki kritik nokta şudur: Türkiye'nin bugüne kadarki en büyük başarısı, Türk tur operatörleri ve Türk seyahat acentelerinin Türkiye pazarında belirleyici, yani dominant konumda olmasıdır. Bu son derece önemlidir. Çünkü bu, kontrolü yabancılara bırakılacak bir alan değildir.

Küçücük bir olumsuzlukta yabancı şirketler Türkiye satışlarını durdurabilir. Çünkü aynı kapasiteye alternatif ülkelerde de sahiptirler ve hiç risk almak istemezler. Oysa Türk tur operatörleri ile Türk seyahat acentelerinin ana ürünü Türkiye’dir. Bu nedenle Türkiye’yi satmaya devam ederler, bu ürünü raftan indirmezler ve bunun mücadelesini verirler. Hatta rakiplerini de Türkiye’yi satmaya zorlayan bir yapı oluştururlar.

Yolcu sağlandıktan sonra bizim hava yolu şirketlerimiz çalışıyor, otellerimiz doluyor. Elbette yabancı dijital platformlar da var. Ancak pazarın yaklaşık yüzde 80'i tur operatörleri ve seyahat acenteleri aracılığıyla geliyor. Bu çok önemli bir konudur.

“Kontrolün Türk şirketlerinde olması gerekir”

Turizm stratejik bir sektördür. Özellikle yurt dışı operasyonlarında yabancı şirketlerle elbette çalışılabilir. Ancak kontrolün mutlaka Türk seyahat acenteleri ve tur operatörlerinde olması gerekir. Aynı durum yurt içi pazarı için de geçerlidir. Kontrolü yabancılara bırakacağımız bir yapı oluşturmamamız gerekir.

Bugün yaklaşık 17 bin seyahat acentesi bulunuyor. Bunlar aslında yerli ve millî dağıtım kanallarıdır. Turizm ürününü vatandaşlarımıza ulaştıran yapı bunlardır. Bu alanları yabancılara terk edemezsiniz. Çünkü kontrolü yabancılara verdiğinizde, ileride ortaya çıkabilecek birçok riski de kabul etmiş olursunuz.

Komisyonları yüzde 45’e çıkarabilirler

Yarın isterlerse satarlar, istemezlerse satmazlar. Bugün yüzde 20-25 seviyesinde olan komisyon oranları zamanla yüzde 30'a, 40'a hatta 45'e kadar çıkabilir.

Acente olmayan büyük dijital platformların fiyatları düşürdüğü düşünülebilir. Ancak bu doğru değil. Erişim güçleri ve dijital altyapıları elbette çok kuvvetli. Fakat uzun vadeli turizm hareketinin sürdürülebilirliği açısından, özellikle yurt dışı turizminde, yerli ve millî dağıtım kanallarına alternatif oluşturacak bir yapının önünü kesinlikle açmamamız gerekir."

Seyahat anlayışının yalnızca destinasyon görmekten öteye geçtiği günümüzde, kültür ve deneyimi bir araya getiren yeni nesil rotalar öne çıkıyor. Bu yaklaşımdan hareketle hazırlanan Arkeolog Mesut Alp eşliğindeki özel Güneydoğu Anadolu turları; arkeoloji, tarih, gastronomi ve kültürel mirası aynı yolculukta buluşturuyor.

Ege Üniversitesi Yakın Doğu Arkeolojisi mezunu olan Arkeolog Mesut Alp; Anadolu ve Kuzey Mezopotamya'da çok sayıda ulusal ve uluslararası kazıda görev aldı, uzun yıllar Mardin Müzesi'nde çalıştı. Akademisyen, yazar ve belgesel senaristi kimliğiyle kültürel miras alanında önemli çalışmalara imza atan Alp, bu özel turlarda bilgi birikimini katılımcılarla paylaşacak.

İki farklı rota, tek amaç: Geçmişi yerinde deneyimlemek

Program kapsamında hazırlanan iki farklı rota, Güneydoğu Anadolu'nun kültürel zenginliğini farklı perspektiflerden keşfetme fırsatı sunuyor.

Gaziantep'ten başlayan ve Şanlıurfa'ya uzanan 16 Ekim tarihli "Gastronomi ve Medeniyet Rotası", Zeugma Mozaik Müzesi'nden Harran'a, Göbeklitepe ve Karahantepe'den Balıklıgöl'e kadar insanlık tarihinin en önemli duraklarını kapsarken; Gaziantep ve Şanlıurfa'nın köklü gastronomi kültürünü de deneyimin önemli bir parçası haline getiriyor. Program boyunca katılımcılar, Mezopotamya'nın tarihini arkeolojik bakış açısıyla dinleme fırsatı buluyor.

Bir diğer özel rota ise 02 ve 23 Ekim tarih seçenekleriyle Diyarbakır, Hasankeyf, Midyat ve Mardin'i kapsayan "Mardin'in Kadim Mirası: Ezidi ve Süryani Köyleri Turu". Bölgenin çok katmanlı kültürel yapısını odağına alan bu programda Süryani manastırları, Ezidi köyleri, antik kentler ve Mezopotamya'nın kadim yerleşimleri, Mesut Alp'in uzman anlatımıyla ziyaret ediliyor. Katılımcılar, yalnızca tarihi yapıları görmekle kalmıyor; bu coğrafyanın inançlarını, kültürel çeşitliliğini ve binlerce yıllık yaşam hikâyelerini de yerinde öğrenme fırsatı yakalıyor

Arkeoloji, tarih, kültür ve gastronomiyi aynı çatı altında buluşturan rotalar, klasik gezi anlayışını bilgiyle zenginleştirerek katılımcılara unutulmayacak bir deneyim sunmayı hedefliyor.

Çin Devlet Piyasa Düzenleme İdaresi (SAMR), Trip.com'un trafik yönlendirme mekanizmaları, platform kuralları ve teknik uygulamalar aracılığıyla bazı otellerle münhasır anlaşmalar yaptığını ve bu yöntemle en düşük fiyatları sunmayı hedeflediğini açıkladı.

Soruşturma kapsamında şirketin 1,66 milyar yuan tutarındaki haksız kazancına el konulurken, ayrıca 3,52 milyar yuan idari para cezası kesildi.

Trip.com'un ayrıca otel işletmelerinden tahsil edip alıkoyduğu belirtilen 122 milyon yuan tutarındaki rezervasyon depozitolarını da iade etmesi istendi.

SAMR, söz konusu uygulamaların otellerin farklı platformlarda faaliyet göstermesini ve kendi fiyatlarını belirlemesini kısıtladığını, bunun da hem rekabeti hem de tüketicileri olumsuz etkilediğini belirtti.

Trip.com, yaptığı açıklamada kararı kabul ettiğini belirterek, düzenleyici kurumun tüm taleplerine tam uyum sağlayacağını ve istenen düzeltici tedbirleri eksiksiz uygulayacağını duyurdu.

Trip.com Group, Ctrip, Skyscanner ve Qunar markalarının sahibi konumunda bulunuyor.

Çin, otellerden gelen haksız sözleşme koşulları ve fiyat manipülasyonu şikayetleri üzerine Ocak ayında Trip.com hakkında rekabet soruşturması başlatmıştı.

Karar, Pekin yönetiminin internet platformlarındaki haksız rekabet uygulamaları ve aşırı fiyat rekabetine yönelik denetimlerini artırdığı dönemde geldi.

Yerli ve yabancı turistlerin seyahat ve tatil planlarında sıkça tercih ettiği Booking.com, Türkiye'de yeniden hizmet vermeye hazırlanıyor.

Sputnik Türkiye’den Osman Nuri Cerit’in haberine göre, Türkiye'de yeniden faaliyet göstermesi planlanıyor Hazırlanan düzenlemeyle birlikte Booking.com'un Türkiye'de yeniden faaliyet göstermesinin önü açılacak.

Platform, şu anda Türkiye'deki kullanıcılar için yalnızca yurt dışı rezervasyonlarına hizmet veriyor.

Daha önce faaliyetleri durdurulmuştu

Booking.com'un daha önce vergi ödemediği ve haksız kazanç elde ettiği gerekçesiyle faaliyetlerine itiraz edilmişti.

Hazırlanan yeni düzenlemeyle birlikte platformun Türkiye'de yeniden hizmet vermeye başlaması öngörülüyor.

Seyahat acenteleri önemli kazanımlar elde etti

Travel News Talk podcast'ine konuşan Häberlin, otellerin yapay zekâyı misafir yorumlarının yanıtlanması, sohbet botları ve idari süreçlerde aktif olarak kullandığını, seyahat acentelerinin ise seyahat önerileri hazırlama, rutin işlerin otomasyonu ve kişiselleştirilmiş müşteri danışmanlığı alanlarında önemli kazanımlar elde ettiğini belirtti.

Yapay zeka kontrolü, yüksek kaliteli danışmanlık

"İnsan döngüde kalmalı (Human in the Loop)" yaklaşımının önümüzdeki dönemde de kritik önem taşıyacağını vurgulayan Häberlin, yapay zekâ tarafından üretilen sonuçların kontrol edilmesi ve yüksek kaliteli danışmanlık hizmetinin sürdürülmesi için insan katkısının gerekli olduğunu ifade etti.

Yapay zeka ajanları gelecekte çok sayıda işi üstlenecek

Turizm işletmelerinin ücretli yapay zekâ çözümlerine yaptıkları yatırımın kısa sürede geri dönüş sağlayabileceğini belirten Häberlin, gelecekte yapay zekâ ajanlarının çok sayıda iş sürecini üstleneceğini söyledi. Ayrıca seyahat acentelerinin müşteri verilerini bugünden daha etkin yönetmesi gerektiğini belirterek, misafirler hakkında elde edilen verilerin artmasının daha kişiselleştirilmiş seyahat önerileri sunulmasını mümkün kılacağını dile getirdi.

Häberlin'e göre üretken yapay zekâ döneminde yalnızca klasik arama motoru optimizasyonu (SEO) yeterli olmayacak. Oteller ve seyahat şirketlerinin içeriklerini ChatGPT, Gemini ve Claude gibi büyük dil modellerinin anlayabileceği, önerebileceği ve gelecekte rezervasyon süreçlerinde kullanabileceği şekilde hazırlaması gerekecek.

Turizmin en büyük gücü insan ilişkileri olmaya devam edecek

Teknolojik gelişmelere rağmen turizm sektörünün en büyük gücünün insan ilişkileri olmaya devam edeceğini belirten Häberlin, özellikle sektöre yeni katılan profesyoneller için teknolojik yetkinlik kadar duygusal zekânın da önemli olacağını söyledi.

Verilere göre kısa süreli kaçamaklar, esnek planlama imkânı sunan tatiller ve kişiselleştirilmiş seyahat alternatifleri bu yaz sezonunun öne çıkan eğilimleri arasında yer alıyor. Tatil kararlarında ise sosyal medya içerikleri, içerik üreticilerinin deneyimleri ve kullanıcı yorumları etkili oluyor.

Türkiye'de alternatif rotalara ilgi artıyor

Antalya, Bodrum, Marmaris, Fethiye, Kaş, Çeşme ve Alaçatı popülerliğini korurken, Datça, Bozcaada, Akyaka, Cunda ve Assos gibi doğa ve keşif odaklı destinasyonlara yönelik talep de yükseliyor. Tatilciler, konaklamanın yanı sıra bölgenin mutfağını, doğal güzelliklerini ve yerel yaşamını deneyimleyebilecekleri rotalara yöneliyor.

Vizesiz destinasyonlar talep görüyor

Yurt dışı seyahatlerinde vize süreçlerindeki yoğunluk ve belirsizlikler nedeniyle pasaportla veya kolay giriş prosedürleriyle ziyaret edilebilen destinasyonlara ilgi artıyor. Özellikle spontane seyahat planlayan kullanıcılar için vizesiz rotalar öne çıkıyor.

2026 yaz sezonunda Karadağ'ın Budva ve Kotor şehirleri ile Arnavutluk'un Ksamil ve Saranda destinasyonları en fazla ilgi gören rotalar arasında yer alıyor. Kuzey Kıbrıs deniz tatili, Batum kısa şehir kaçamakları, Belgrad ise kültür, gastronomi ve gece hayatı arayan gezginlerin tercihleri arasında bulunuyor.

Son dakika rezervasyonlarında ulaşım avantajı belirleyici

Erken rezervasyon döneminin ardından tatil planını son ana bırakan kullanıcılar, ulaşımı kolay destinasyonlara yöneliyor. Yurt içinde Bodrum, Marmaris, Fethiye, Çeşme, Kuşadası ve Kemer öne çıkarken, Datça, Akyaka, Bozcaada ve Cunda sakin tatil arayanların tercihleri arasında yer alıyor.

Yurt dışında ise Kuzey Kıbrıs, Karadağ, Arnavutluk ve Batum, kısa uçuş süreleri ve vize kolaylığı nedeniyle yoğun talep görüyor.

Tatil tercihleri kullanıcı profiline göre değişiyor

TatilBudur, her profile göre tatil tercihlerini sıralıyor; Aileler çocuk dostu otelleri, aquaparkları ve her şey dahil konseptleri önceliklendirirken; genç gezginler festival atmosferi, eğlence, doğa aktiviteleri ve deneyim odaklı seyahatleri tercih ediyor. Çiftler ise butik oteller, yetişkin konseptli tesisler, gastronomi deneyimleri ve romantik destinasyonlara yöneliyor. Bu değişim, kişiselleştirilmiş tatil önerilerini her zamankinden daha önemli hale getiriyor.

TatilBudur, yurt içi ve yurt dışında otel, paket tur, kültür turu, gemi turu ve uçak bileti seçeneklerini tek platformda sunarak farklı kullanıcı profillerine yönelik seyahat çözümleri sağlamayı sürdürüyor.

Anlaşmayla birlikte Trip.com Group platformlarında premium canlı etkinlik deneyimleri yeni bir ürün kategorisi olarak yer alacak. Kullanıcılar Formula 1, Premier League, büyük konser turneleri ve diğer etkinlikleri kapsayan 500 binden fazla resmi VIP ve konaklama paketine erişebilecek.

Seat Unique açısından anlaşma, şirketin uluslararası büyüme stratejisinin önemli bir adımı olurken, Asya-Pasifik pazarına yönelik ilk büyük açılımını da oluşturuyor. Şirket, 140'tan fazla resmi hak sahibiyle kurduğu ağı Trip.com'un küresel müşteri kitlesiyle buluşturacak.

Deneyim odaklı seyahat büyüyor

İş birliği, seyahat planlarının giderek konserler, spor organizasyonları ve canlı etkinlikler etrafında şekillendiği deneyim odaklı turizm trendini destekliyor.

Trip.com Group araştırmasına göre Asya-Pasifik'teki gezginlerin üçte ikisi en az bir kez bir konser için tatil planladı. Katılımcıların yüzde 66'sı ise favori sanatçısını izlemek için yurt dışına seyahat etmeye hazır olduğunu belirtti. Futbol, basketbol ve Formula 1 de tatiller sırasında en çok takip edilen spor etkinlikleri arasında yer aldı.

Avrupa'daki VIP etkinliklere erişim

Anlaşma kapsamında Trip.com kullanıcıları Avrupa'daki spor, müzik ve eğlence organizasyonlarına ait resmi VIP ve konaklama paketlerini satın alabilecek. Paketler Seat Unique'nin resmi hak sahibi ağından sağlanacak.

Seat Unique CEO'su Robin Sherry, seyahat anlayışının değiştiğini belirterek, insanların artık sadece nereye gittiklerine değil, orada ne deneyimlediklerine odaklandığını söyledi.

Trip.com Group Pazarlamadan Sorumlu Genel Müdürü Bo Sun ise deneyim odaklı seyahatin insanların tatil planlama biçimini değiştirdiğini ve bu iş birliğiyle gezginlerin dünyanın önde gelen spor, müzik ve eğlence etkinliklerine daha kolay ulaşacağını ifade etti.

Seat Unique; Arsenal, Everton, Real Madrid, AC Milan, Co-op Live, KMJ Entertainment ve çok sayıda Formula 1 Grand Prix organizasyonuyla doğrudan çalışıyor. premium etkinlik paketlerinin önümüzdeki aylarda Trip.com platformunda satışa sunulması planlanıyor.

Seyahat haber portalı Skift'in haberine göre, yeni yapının oluşturulmasına Agoda CEO'su Omri Morgenshtern liderlik edecek.

Bankalar ve hava yollarına ortak yapıdan hizmet verecek

Booking Holdings halihazırda Citi Travel, Apple, Microsoft, American Airlines, Southwest Airlines, Lufthansa, Air France-KLM ve Emirates gibi çok sayıda kurumsal iş ortağına seyahat ürünleri sağlıyor.

Üç şirketimn ortaklık ekiplier tek altına giriyor

Yeni yapılanmayla birlikte daha önce ayrı çalışan Booking.com, Agoda ve Priceline'ın ortaklık ekipleri tek yapı altında faaliyet gösterecek. Böylece bankalar, havayolu şirketleri ve teknoloji firmalarına sunulan B2B çözümlerinin daha koordineli şekilde yönetilmesi hedefleniyor.

Grup organizasyonunda önemli değişiklik

Bu adım, Booking Holdings'in uzun yıllardır uyguladığı organizasyon modelinde önemli bir değişiklik anlamına geliyor. Bugüne kadar Booking.com, Agoda ve Priceline kendi yönetim ekipleri, kurum kültürleri ve ürün stratejileriyle büyük ölçüde bağımsız faaliyet gösteriyordu.

Expedia'nın başarısı örnek alınıyor

Skift'e göre Booking Holdings'in bu hamlesinde en önemli referans rakibi Expedia Group oldu. Expedia'nın B2B gelirleri son dönemde yüzde 25 büyürken, tüketiciye yönelik (B2C) iş kolundaki büyüme yüzde 8 seviyesinde kaldı.

Booking Holdings de uluslararası kurumsal ortaklıklarını büyüterek bu alandaki rekabet gücünü artırmayı hedefliyor.

Yeni B2B yapılanmasının kalıcı yöneticisinin henüz belirlenmediğini açıklayan Booking Holdings, organizasyonun tamamen ne zaman faaliyete geçeceğine ilişkin ise resmi bir takvim belirlenmediğini bildirdi.

Tüm süreçler tek ekosistem üzerinden yönetiliyor

Program, Crowne Plaza İstanbul Florya by IHG Genel Müdürü Metin Kışçı'nın açılış konuşmasıyla başladı. Ardından konuşan BookingAgora Kurucu Ortağı Murat Kahraman, geliştirilen platformun rezervasyondan satış sonrası hizmetlere kadar tüm süreçlerin tek ekosistem üzerinden yönetilebildiği yeni bir çalışma altyapısı sunduğunu belirtti.

Yazılım mimarisi tamamen yenilendi

BookingAgora Kurucu Ortağı Kadri Ciga ise platformun teknik altyapısına ilişkin bilgi verdi. Yaklaşık iki yıl süren geliştirme sürecinde yazılım mimarisinin tamamen yenilendiğini ifade eden Ciga, modern ve ölçeklenebilir altyapı, yeni nesil arama motoru, gerçek zamanlı fiyat ve müsaitlik yönetimi, yeniden yapılandırılan NDC ve XML entegrasyonları, gelişmiş filtreleme, raporlama ve mobil uyumlu arayüz gibi özelliklerin platforma entegre edildiğini söyledi.

Ücret iadesi, değişiklik, iptal, iade aynı platformda

Yeni platformla birlikte kullanıcıların farklı hava yollarını karşılaştırabileceğini, ücret kurallarını görüntüleyebileceğini, bagaj, koltuk seçimi ve yemek gibi ek hizmetleri rezervasyon öncesi ve sonrasında satın alabileceğini aktaran Ciga, bilet değişikliği, iptal, iade ve tarih değişikliği gibi satış sonrası işlemlerin de sistem üzerinden gerçekleştirilebileceğini ifade etti. Platformun ilerleyen süreçte otel, transfer, araç kiralama, paket tur ve vize hizmetlerini de aynı ekosistem içinde sunacağı bildirildi.

BookingAgora'nın 47 ülkede faaliyet gösterdiğini belirten Murat Kahraman, yeni teknoloji altyapısının şirketin uluslararası büyüme hedeflerini destekleyeceğini söyledi. Kahraman, yeni dönemde NDC bağlantıları, global network taşıyıcıları, düşük maliyetli hava yolları ve uluslararası seyahat acenteleriyle iş birliklerini artırmayı hedeflediklerini ifade etti.

Kadri Ciga, yeni platformun hava yolları açısından da NDC içeriklerinin sunumu, Branded Fare ürünlerinin satışı, yardımcı hizmet gelirlerinin artırılması, gerçek zamanlı fiyat doğruluğu ve satış sonrası süreçlerin yönetimi gibi alanlarda teknolojik avantajlar sağlayacağını belirtti.

Lansmanın sonunda konuşan BookingAgora Kurucu Ortağı Murat Kahraman ise BookingAgora'nın kendisini seyahat sektörünün dijital dönüşümünü destekleyen bir teknoloji ortağı olarak konumlandırdığını belirterek, şirketin daha fazla ülkeye ulaşmayı, daha fazla hava yolunu ve seyahat acentesini aynı ekosistemde buluşturmayı hedeflediğini söyledi.

2026'nın ilk yarısında Çin, Birleşik Krallık ve Malezya’dan seyahat eden kullanıcılar kişi başına ortalama 2.800 kilometre yol kat etti. Uçak rezervasyonlarına göre en popüler şehirler ise Seul, Bangkok, Hong Kong, Tokyo ve Taipei oldu.

“Coolcation” trendi güçleniyor

Küresel sıcaklıkların yükselmesiyle birlikte gezginler daha serin destinasyonlara yöneliyor. Trip.com verilerine göre yıl başından bu yana serin destinasyonlara yönelik aramalarda yüzde 74 artış kaydedildi.

“Escape the heat” (sıcaktan kaçış), “summer escapes” (yaz kaçamakları) ve “cool summer retreat” (serin yaz rotaları) gibi arama terimleri yükselişe geçerken, Avrupa’da özellikle İzlanda, Norveç, Slovenya İsveç ve Wales için yapılan uçuş aramalarında dikkat çekici artış görüldü.

Asya’da ise İç Moğolistan, Sapporo ve Yunnan gibi daha serin bölgeler uluslararası ziyaretçilerden yoğun ilgi görüyor. Özellikle Ulaanbaatar ve Sapporo, Güney Koreli turistlerin en çok rezervasyon yaptığı destinasyonlar arasında yer aldı.

Kısa kaçamaklar büyüyor

Trip.com verilerine göre yaz döneminde yapılan rezervasyonlarda ortalama seyahat süresi 2,9 ila 3,8 gün arasında değişiyor. Özellikle Avrupa’da kısa mesafeli uçuş rezervasyonları geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 73 arttı.

Doğu Asya ve Avrupa’da dört gün veya daha kısa süreli seyahat rezervasyonları yüzde 40’ın üzerinde büyürken, Güneydoğu Asya’da bu artış yüzde 15’in üzerine çıktı. Şirket, yılın ikinci yarısında da kısa süreli seyahat eğiliminin devam etmesini bekliyor.

Aile tatilleri yükselişte

Okul tatillerinin etkisiyle aile seyahatlerinde de güçlü artış yaşanıyor. 12 yaş ve altı çocuklarla yapılan otel rezervasyonları birçok pazarda yükselirken, Çin, Güney Kore ve Japonya’da aile rezervasyonları iki katından fazla arttı.

Trip.com Group’un araştırmasına göre aile ile seyahat etmek, çift olarak yapılan tatillerin, arkadaş grubu seyahatlerinin ve tek başına seyahatlerin önüne geçerek en cazip tatil deneyimi olarak öne çıktı.

Aileler, seyahat planlarında uygun uçuş saatleri, çocuk dostu aktiviteler, aile konseptine uygun oteller ve çocuklara yönelik cazibe merkezlerine yakın konaklama seçeneklerine öncelik veriyor.

Güneydoğu Asya’da ailelerin en fazla tercih ettiği destinasyonlar arasında Bali Zoo, Desaru Water Adventure Park ve Entopia by Penang Butterfly Farm yer alırken, Doğu Asya’da Universal Studios Japan, Tokyo DisneySea ve Tokyo Disneyland öne çıkıyor.

Yapay zekâ seyahat planlamasının merkezine yerleşiyor

Trip.com Group, yapay zekânın seyahat planlama süreçlerinde hızla yaygınlaştığını da açıkladı. Şirketin yapay zekâ destekli araçları olan TripGenie ve Trip.Planner sayesinde kullanıcılar saniyeler içinde kişiselleştirilmiş seyahat programları oluşturabiliyor.

Şirket verilerine göre TripGenie üzerinden gerçekleştirilen yapay zekâ destekli işlem hacmi geçen yıla göre yaklaşık yüzde 400 arttı. Otel karşılaştırması, menü desteği ve canlı çeviri gibi araçların kullanımında ise yüzde 300 seviyesinde büyüme kaydedildi.

Trip.com Group, yapay zekânın yalnızca seyahat öncesi planlamada değil, seyahat sırasında da kullanıcıların önemli bir dijital yardımcısı haline geldiğini belirtti.

Yeni iş birliği kapsamında BonusFlaş kullanıcıları, Jolly’nin sunduğu kampanya ve fırsatlara uygulama üzerinden erişebilecek, seyahat planlarını oluşturabilecek ve satın alma süreçlerini dijital ortamda tamamlayabilecek.

Jolly’nin ürün portföyünde yurt içi ve yurt dışı turlar, kültür turları, cruise programları ve deneyim odaklı seyahat seçenekleri yer alıyor. Bonus Çarşı entegrasyonu sayesinde kullanıcılar, bu ürünlere ilişkin kampanyaları tek platform üzerinden inceleyebilecek ve Jolly’nin satış kanallarına doğrudan yönlendirilebilecek.

Jolly Satış ve Pazarlamadan Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Ahmet Burçin Baysak, teknolojiyi müşteri deneyimini geliştiren temel araçlardan biri olarak gördüklerini belirterek, Garanti BBVA Ödeme Sistemleri ile gerçekleştirilen iş birliği sayesinde kullanıcıların Jolly’nin tatil fırsatlarına daha hızlı ve kolay ulaşabildiğini ifade etti.

Baysak, dijital kanallara yapılan yatırımlarla misafirlerin seyahat planlama süreçlerini daha erişilebilir, pratik ve avantajlı hale getirmeyi hedeflediklerini kaydetti.

Garanti BBVA Ödeme Sistemleri Genel Müdürü Kerem Orbay ise dijital dünyada kullanıcı beklentilerinin yalnızca ödeme işlemleriyle sınırlı olmadığını belirtti. Orbay, müşterilerin ihtiyaç duydukları fırsatlara hızlı, güvenli ve bütünleşik bir deneyimle ulaşmak istediğini ifade ederek, Bonus Çarşı’nın bu anlayış doğrultusunda geliştirildiğini söyledi.

Orbay, BonusFlaş uygulamasının kampanya ve ödeme deneyiminin ötesine taşınarak kullanıcıların anlaşmalı markalara ait fırsatları keşfedebildiği ve alışverişlerini uygulama içerisinden kesintisiz şekilde tamamlayabildiği bir platform haline geldiğini belirtti.

İş birliği kapsamında BonusFlaş kullanıcıları, uygulama içi deneyim üzerinden kampanyaları görüntüleyebilecek, seyahat planlarını oluşturabilecek ve Jolly platformuna yönlendirilerek satın alma işlemlerini tamamlayabilecek.

Söz konusu entegrasyonun, Jolly’nin dijital müşteri deneyimini geliştirme stratejisini desteklerken, kullanıcılara daha hızlı ve kesintisiz bir seyahat planlama süreci sunması hedefleniyor.

“TatilBudur Hissi” filmiyle tüketicileriyle kurduğu güçlü duygusal bağ ve etkili marka iletişimi sayesinde Bronz Ödül’e layık görülen TatilBudur, seyahat deneyimini duygusal bir yolculuğa dönüştüren marka yaklaşımını bir kez daha tescillemiş oldu.

Brandverse Awards hakkında

Brandverse Awards; reklam, pazarlama, iletişim, medya, dijital ve halkla ilişkiler alanlarında gerçekleştirilen başarılı çalışmaları ödüllendiren, sektörün en kapsamlı ve prestijli organizasyonlarından biridir. Marketing Türkiye ve BoomSonar iş birliğiyle hayata geçirilen organizasyonda, markalar ve projeler alanında uzman jüri üyeleri tarafından değerlendirilerek ödüllendirilmektedir.

"Araç, yasal bir seyahat acentasına ait değil"

SAYD tarafından yapılan açıklamada, kazaya karışan midibüsün Konya’dan Isparta’nın Barla beldesine gitmek isteyen sivil bir grubun münferit olarak normal bir taşımacı firmadan kiraladığı bir araç olduğu ifade edildi. Olayın derinlemesine araştırılmadan seyahat acentalarının hedef gösterildiğini belirten dernek, TÜRSAB Konya Bölge Temsil Kurulu Başkanlığı’nın da bu bilgiyi teyit ettiğini vurguladı.

Açıklamada, söz konusu aracın bir seyahat acentası tarafından düzenlenen yasal bir paket tur, kültür turu veya transfer organizasyonu kapsamında faaliyet göstermediği net bir dille aktarıldı.

"Benzer algı yönetimi 2022'de de yaşandı"

Benzer bir durumun 2022 yılında Bursa İnegöl’de yaşanan kazada da tecrübe edildiğini hatırlatan SAYD, aradan geçen yıllara rağmen medyanın aynı refleksle hareket ettiğini savundu. Seyahat acentalarının 1618 Sayılı Kanun ve Paket Tur Sözleşmeleri Yönetmeliği başta olmak üzere katı yasal mevzuatlar, zorunlu koltuk ve seyahat sigortaları ile TÜRSAB denetim mekanizmaları altında faaliyet gösterdiği hatırlatıldı.

Ekonomik ve sektörel risklerin yüksek olduğu bu dönemde, acentaların hiçbir bağı olmayan münferit kiralama kazaları üzerinden haksız bir baskıya maruz bırakılmasının kabul edilemez olduğu ifade edildi.

Medyaya sorumlu yayıncılık daveti

SAYD, ana akım haber ajanslarını, medya mensuplarını ve portalları reyting kaygısını bir kenara bırakarak sorumlu yayıncılık ilkelerine uymaya davet etti. Haberler servis edilmeden önce yasal acenta bağının mutlak surette sorgulanması gerektiği belirtilirken, derneğin sektör itibarını zedeleyen bu dezenformasyonun karşısında durmaya kararlılıkla devam edeceği kamuoyuna duyuruldu.

Jolly Satış ve Pazarlamadan Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Ahmet Burçin Baysak, elde edilen başarıya ilişkin yaptığı değerlendirmede, “Misafirlerimizle kurduğumuz güçlü bağın en önemli temas noktalarından biri sosyal medya. Seyahat tutkusunu besleyen, ilham veren ve takipçilerimiz ile çift yönlü iletişim kuran içerik stratejimizin böylesine saygın bir platformda ödüllendirilmesinden büyük mutluluk duyuyoruz. Tamamen veri odaklı kriterlerle ve herhangi bir başvuru süreci olmadan elde edilen bu başarı, markamızın dijital dünyadaki gücünü ortaya koyması açısından ayrıca değer taşıyor. Bu ödülü, bize güvenen misafirlerimiz ve özveriyle çalışan ekip arkadaşlarımız adına alıyoruz” dedi.

Bu yıl 10. kez düzenlenen Brandverse Awards’ta, SocialBrands Veri Analitiği Ödülleri, 52 binden fazla sosyal medya marka hesabının takipçi büyümesi, içerik üretim performansı, etkileşim hacmi gibi kriterlerine bakılarak, SocialBrands Sosyal Medya Marka Endeksi’ne göre tamamen analitik olarak incelendi. Deloitte Türkiye denetiminde, SocialBrands Sosyal Medya Marka Endeksi üzerinden Jolly, 1 Nisan 2025 – 1 Nisan 2026 dönemini kapsayan değerlendirme sonucunda Tur Şirketleri kategorisinde Altın Ödül’ün sahibi oldu.

Ödül töreni, 19 Haziran 2026 tarihinde İstanbul Hilton Bomonti Hotel & Conference Center’da gerçekleştirildi. Sektörün önde gelen marka ve iletişim profesyonellerinin bir araya geldiği gecede Jolly’nin ödülünü, Jolly Satış ve Pazarlamadan Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Ahmet Burçin Baysak teslim aldı.