Anlaşmayla Airbnb, Tripadvisor Group’un geniş deneyim envanterinin bir bölümüne erişim sağlayacak. Tripadvisor Group ise turlar ve aktiviteleri için yeni ve geniş kapsamlı bir dağıtım kanalı elde edecek.

425 binden fazla deneyim bulunuyor

Tripadvisor Group, portföyünde dünya genelinde 425 binden fazla deneyim bulunduğunu açıkladı. Söz konusu envanter Tripadvisor, Viator ve binlerce iş ortağı satış kanalı üzerinden sunuluyor ve her yıl on milyonlarca seyahatsevere ulaşıyor.

Tripadvisor Group Experiences Genel Müdürü Kristin Dorsett, deneyimlerin seyahatin önemli unsurlarından biri olduğunu belirterek, ortaklığın daha fazla kişinin dünyanın farklı noktalarındaki aktiviteleri keşfetmesine ve rezervasyon yapmasına imkan sağlayacağını ifade etti.

Airbnb deneyim alanını genişletiyor

Anlaşma, Airbnb’nin konaklama hizmetlerinin ötesine geçerek seyahat platformundaki hizmet yelpazesini genişlettiği dönemde geldi.

Şirket, Airbnb Experiences faaliyetlerinin yanı sıra havalimanı transferleri, araç kiralama, market teslimatı ve bagaj depolama gibi hizmetleri de geliştiriyor.

Airbnb’nin 2026 yılının ikinci çeyreğine ilişkin finansal sonuçlarına göre şirketin geliri yıllık bazda yüzde 17 artarak 3,6 milyar dolara yükseldi. Brüt rezervasyon değeri yüzde 16 artışla 27,2 milyar dolara ulaşırken, rezerve edilen gece ve koltuk sayısı yüzde 10 arttı.

Şirketin ikinci çeyrekte net geliri 816 milyon dolar, düzeltilmiş FAVÖK’ü ise yüzde 21 artışla 1,3 milyar dolar oldu.

Airbnb, ikinci çeyrekte Experiences arzının yıllık bazda yaklaşık yüzde 80 arttığını ve talebin de hızlandığını açıkladı. Şirket ayrıca otel portföyünü genişleterek 20’den fazla destinasyonda binlerce butik ve bağımsız oteli platformuna ekledi.

Airbnb, 2026 yılı beklentilerini de yükselterek yıllık gelir büyümesinin en az yüzde 15 seviyesinde olmasını ve düzeltilmiş FAVÖK marjının en az yüzde 35,5 olmasını beklediğini duyurdu.

Tripadvisor Group’ta deneyim gelirleri arttı

Tripadvisor Group’un ikinci çeyrek sonuçlarında toplam gelir 441,9 milyon dolar olarak açıklandı. Şirketin geliri geçen yılın aynı dönemindeki 476 milyon dolara göre yüzde 7 geriledi.

Buna karşın Experiences segmentinin geliri yüzde 3 artarak 278,6 milyon dolara yükseldi. "Oteller ve diğerleri" segmentinin geliri ise yüzde 21 düşüşle 163,3 milyon dolar oldu.

Tripadvisor Group’un ikinci çeyrek GAAP net geliri 22,8 milyon dolar olarak gerçekleşirken, bu rakam yıllık bazda yüzde 38 düşüş gösterdi. Düzeltilmiş FAVÖK ise yüzde 21 azalarak 76,4 milyon dolar oldu.

Airbnb ile yapılan anlaşmanın, Tripadvisor Group’un Experiences segmentindeki ürünleri için yeni bir dağıtım kanalı oluşturması bekleniyor. Airbnb ise anlaşma kapsamında daha geniş bir tur ve aktivite envanterine erişim sağlayacak.

Ortaklığın yılın ilerleyen dönemlerinde resmi olarak hayata geçirilmesi planlanıyor.

Model kapsamında kullanıcıların konaklama, uçuş, araç kiralama ve turistik aktivite ya da etkinlik biletleri gibi farklı seyahat hizmetlerini aynı platform üzerinden araması, birleştirmesi ve ödemesi hedefleniyor.

Fogel, müşterilerin bireysel ihtiyaçlarına göre farklı seyahat hizmetlerini tek bir platformda bir araya getirebilmesinin Booking’in genişleme stratejisinin temel unsurlarından biri olduğunu belirtti.

Bu yaklaşım, Booking’in geleneksel olarak tur operatörlerinin faaliyet gösterdiği alanlara daha fazla girmesi anlamına geliyor. Birden fazla seyahat hizmetinin birlikte satın alınmasının hukuken paket tur oluşturup oluşturmayacağı ve hangi tarafın organizatör olarak kabul edileceği ise yapılan rezervasyonun yapısına ve sunulan hizmetlere göre değişiyor.

Booking’in stratejisi, geleneksel seyahat acenteleriyle rekabet alanını da genişletiyor. Fogel, halen dijital hizmetleri kullanmayan müşteri grubunda şirket açısından “büyük büyüme potansiyeli” gördüklerini ifade etti.

Yapay zekâ Connected Trip'i destekleyecek

Booking, farklı seyahat hizmetlerinin birbirine bağlanmasında yapay zekâdan (AI) daha fazla yararlanmayı planlıyor.

Fogel’in verdiği örneğe göre yapay zekâ, uçuşun gecikmesi durumunda seyahat programındaki restoran rezervasyonunun otomatik olarak değiştirilmesini sağlayabilecek. Booking yapay zekâyı halihazırda müşteri hizmetleri, çeviri ve yazılım geliştirme süreçlerinde kullanıyor.

Bu sistemle şirket, seyahatin farklı aşamalarındaki hizmetlerin birbirleriyle daha koordineli çalışmasını hedefliyor.

Alternatif konaklama arzı büyüyor

Booking’in büyüme hedeflerinden biri de tatil evleri ve alternatif konaklama segmenti.

Şirketin ikinci çeyrek sonundaki verilerine göre platformda bulunan yaklaşık 32 milyon konaklama seçeneğinin 9,1 milyonu alternatif konaklama kategorisinde yer aldı. Bu segmentteki arz, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 8 arttı.

Booking böylece otel dışındaki konaklama seçeneklerinin platformdaki ağırlığını da artırmaya devam ediyor.

Satın alma fırsatları değerlendiriliyor

Booking Holdings, organik büyümenin yanı sıra olası şirket satın almalarını da değerlendiriyor. Şirketin 2025 sonu itibarıyla 17,2 milyar dolarlık likiditesi bulunuyordu.

Fogel, bu kaynağın yeni satın almalar için kullanılıp kullanılmayacağı konusunda net bir açıklama yapmazken, olası bir satın almada temel kriterin söz konusu şirketin Booking müşterilerine sunulan hizmetleri iyileştirip iyileştiremeyeceği olacağını belirtti.

Booking’in mevcut stratejisi, konaklama rezervasyonunun ötesine geçerek uçuş, konaklama, araç kiralama ve aktiviteleri tek bir seyahat deneyiminde birleştirmeye ve bu süreçte yapay zekânın kullanımını artırmaya odaklanıyor.

A Para’da Özlem Doğaner’in sunumuyla yayınlanan Paranın Yönü programına konuk olan Jolly Yönetim Kurulu Başkanı Mete Vardar, yabancı rezervasyon portallarına ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Konunun sadece birkaç tanınmış portal üzerinden tartışıldığına dikkat çeken Vardar, düzenlemenin yabancı menşeili tüm rezervasyon portallarını kapsadığını belirterek “Yurt dışı menşeili bir portal geldi 7-8 ay sonraya ödeme aldı vatandaştan ve üç ay sonra da kapatıp gitti... Kim bunun önlemini alabilir?” sorusunu sordu.

“Sanki TÜRSAB portalların yasaklanmasını istiyor gibi algılandı”

Global rezervasyon portallarının günlerdir Türkiye’de gündemde olduğunu belirten Mete Vardar, konunun sektörde ve kamuoyunda yanlış yorumlandığını ifade etti. Vardar, “Bizler Türkiye Seyahat Acentaları Birliği’ne bağlıyız ve onun gereksinimlerini yerine getiriyoruz. Başkanımız Firuz Bağlıkaya da bu konuyu çok net ifade etti. Bunu 9 sene önce, ilk kısıtlamalar geldiğinde de aynı şekilde ifade etmiştik; Türkiye’deki seyahat portalları hangi şartlarda çalışıyorsa, aynı şartlar onlara da uygulansın.” ifadelerini kullandı.

Konuyla ilgili sektörde farklı fikirlerin ortaya atıldığını, TÜRSAB’ın bu portalların yasaklanmasından, diğerlerinin ise onların faaliyet göstermesinden yana olduğu bir fotoğrafın ortaya çıktığını kaydeden Vardar “9 sene önce o şartlara uygun (uluslararası portallarınki gibi) bir altyapımız yoktu. Ama bugün bakıldığında, sadece biz değil, sektördeki diğer iç pazar ağırlıklı acenteler de altyapısını kurmuş durumda. Misafirimize daha avantajlı fiyatlar ve taksitli ödeme kolaylıkları sağlıyoruz. Misafirimizin her noktadan ulaşımını sağlıyoruz ve her an yanındayız.” şeklinde konuştu.

“Konu bir iki tane tanınmış portal üzerinden tartışılıyor ama...”

Yasal düzenlemenin getireceği bir başka sakıncaya daha dikkat çeken tecrübeli turizmci şu değerlendirmeyi yaptı:

“Biz buradayız ve gidecek bir yerimiz yok. Ben kendi ailem ve şirketimle 40 yıldır bu işi yapıyorum.... Şimdi, yabancı portallar için 5 milyon TL teminat deniyor. Bu 100 bin dolar demek. Yapılan ciroyu düşündüğümüz zaman ne ki bu? Bugün bakıldığında Türkiye turizmindeki en büyük sorunlardan biri kaçak acenteler maalesef. Vatandaş bakıyor, çok düşük fiyat diye alıyor ama gidip otelin önünde kalıyor. Peki, bu portallarda bunların olmayacağını kim garanti ediyor?

Şimdi konu bir iki tane tanınmış portal üzerinden tartışılıyor ama karar bütün herkes için alınıyor. Yurt dışı menşeili bir portal geldi 7-8 ay sonraya ödeme aldı vatandaştan ve üç ay sonra da kapatıp gitti... Kim bunun önlemini alabilir?

Bizim bünyemizde 100’e yakın çalışanın bulunduğu misafir ilişkileri departmanımız var. Diğer acentelerin de aynı şekilde. Bu portalları görüyorum ben, binlerce şikayet var. Satın almış, bir değişiklik yapmak istiyor ama kimseye ulaşamıyor.”

“Otelci dostlarımız yüzde 60 komisyondan şikayet ediyordu”

İç pazarda faaliyet gösteren tur operatörlerinin misafire en iyi hizmeti en doğru fiyata vermek için büyük bir mücadele içinde olduklarını ifade eden Vardar “10 sene önce buna ilişkin altyapımız yoktu ama artık var. Otelci dostlarımız şikayet ediyordu bizden yüzde 60 komisyon alıyorlar diye. Biz yüzde 13-15 komisyonla çalışırken nasıl yüzde 60 komisyon alıyorlardı? Çünkü güçlenmeye, tekelleşmeye başlamışlardı. ‘Yerli ve milli’ diyoruz. O nedenle ilk başta kendi kaynaklarımızı doğru kullanmaya bakalım.” diye konuştu.

“Bir teşekkürü hak etmiyor muyuz?”

Konuyla ilgili olarak otelden acenteye, taşımacıdan esnafa kadar farklı yorumlar yapıldığına dikkat çeken Mete Vardar, turizm ekosistemini bir kalbe benzeterek tüm bileşenlerin bu kalbin damarları olduğunu söyledi. Bu altyapının sadece yabancı portallarda olduğuna ilişkin bir kanaat oluştuğunu belirten Vardar, “İç pazarda beş sene evvel 6 milyon kişi seyahat ediyordu, bugün 20 milyon kişi seyahat ediyor. Bir teşekkürü hak etmiyor muyuz?” serzenişinde bulundu.

“Pazar ortalamasının yüzde 50 üzerinde talep alıyoruz”

Turizm sektöründe yurt içi misafir payının arttığına dikkat çeken Mete Vardar, "Jolly olarak biz de iç piyasadaki güçlü büyümemizi 2026 yılında sürdürüyoruz. Sektörümüzde daha fazla yurt içinde olmak üzere, bütün ürünlerde ciddi talep artışları görülüyor. Biz de sektör ortalamasından yaklaşık yüzde 50 daha fazla talep alarak pazar kazanımımızı devam ettiriyoruz. Geçen yıl yurt içi misafir geceleme sayısında yüzde 40’lara varan bir büyüme gerçekleştirdik. Bu sezon sonunda da benzer bir büyümeye imza atmayı hedefliyoruz. Sektörün üzerinde bir büyüme yakalayarak pazar payımızı büyütme stratejimizi sürdüreceğiz" diye konuştu.

"İç turizmin öneminin arttığını görüyoruz"

Vardar, Türkiye turizm sektörünün gelişimine ilişkin ise "2019’dan 2025’e yıllık bileşik büyüme oranı, yurt dışı turist geceleme sayısı yaklaşık yüzde 5 büyürken, aynı dönemde yurt içi misafir geceleme sayısının yaklaşık yüzde 13 büyüdüğünü görüyoruz. 2026 sezonuna baktığımızda da benzer şekilde yurt içi misafir ağırlığının artmakta olduğunu gözlemliyoruz. Dolayısıyla yıldan yıla iç turizmin öneminin arttığı ve turizmin lokomotif haline geldiğini söyleyebiliriz" değerlendirmesini yaptı.

"Sonbahar aylarında tatil talebi artıyor"

Eylül ve ekim aylarının artık sezon sonu olarak değil, güçlü tatil dönemi olarak konumlandığına işaret eden Vardar, şunları söyledi: "Eylül ve ekim aylarının da artık yeni yaz dönemi olduğunu söylemek mümkün. Temmuz ve ağustos aylarında olduğu gibi bu dönemde de artan bir tatil talebi var. Uygun tatil seçenekleri, temmuz-ağustos aylarına kıyasla daha kolay müsait oda bulunabilmesi ve güney sahillerindeki olumlu iklim koşulları talebi artıran etkenler arasında yer alıyor. Hem uygun fiyata tatil yapmak isteyen ailelerin hem de okullar açıldıktan sonra tatile çıkmak isteyen çocuksuz çiftlerin artan talebine cevap verebilmek için çalışmalarımızı sürdürüyoruz."

"2 milyon kişiye yaklaşan misafir sayımızı daha da artıracağız"

Jolly olarak diğer hizmet kalemlerinde de büyüme gösterdiklerinin altını çizen Vardar, "Yalnızca yurt içi değil; yurt dışı turlar, kültür turları, Kıbrıs otelleri ve gemi turları da büyümeye devam ettiğimiz diğer önemli ürün seçeneklerimiz arasında yer alıyor. Büyüme performansımızı yıldan yıla artırıyoruz. 2026 yılı için koyduğumuz 2 milyon yolcu hedefinin üzerine çıkarak büyümemizi sürdüreceğiz. Bu büyümemizin temelinde ise zengin otel portföyümüz, tur seçeneklerimiz ve müşteri memnuniyeti en başa yazma politikamız yer alıyor. Misafirlerimizin seyahatle ilgili her ihtiyacına cevap veriyoruz ve onların güzel anılar biriktirmesinin mimarlığını üstleniyoruz" dedi.

"Yurt dışı turlarda eylül başı itibarıyla erken rezervasyon dönemini başlatıyoruz"

Jolly’nin yaz döneminde sektörün üstünde güçlü performans sergilediğini ifade eden Varda, 2027 yılı yurt dışı tatil ve seyahat fırsatları için de erken rezervasyon dönemini başlatmaya hazırlandıklarını açıkladı. Erken rezervasyonun fiyat avantajı dışında seyahat kalitesi üzerinde de etkili olduğunu belirten Vardar, "Yurt dışı turlarda eylül başı itibarıyla erken rezervasyon dönemini resmi olarak başlatıyoruz. 2027 yılında dünyanın dört bir yanında, vizeli ve vizesiz destinasyonlara ürün portföyümüz üzerinden ulaşmak mümkün olacak. Erken rezervasyon, tatili önceden planlamanın ve seyahat deneyimini daha doğru kurgulamanın önemli bir parçası haline geldi. 1 Eylül itibarıyla başlayacak 2027 yurt dışı erken rezervasyon döneminde misafirlerimizin karşısına dünya çapında farklı destinasyon ve ürün alternatifleriyle çıkacağız" diye konuştu.

"Uzak rotalarda yine misafir tercihinde önde geliyoruz"

Avrupa ve Asya’daki rotalara da ilginin yükse olduğunu söyleyen Vardar, "Yunanistan’ın yanı sıra vizeli destinasyonlarda İtalya ve İspanya gibi klasik destinasyonlara ve Japonya, Kore ve Tayland gibi uzak destinasyonlara da yüksek talepler alıyoruz. Uzak rotalarda da yine misafirlerin tercihi olmaktan mutluluk duyuyoruz. Geçen senelerde olduğu gibi vizesiz destinasyonlara dönük talepte Mısır- Sharm El Sheikh başı çekiyor. Bu sene özellikle 31 Ekim’de Karadağ’ın vize uygulamasına geçecek olması nedeniyle bu kısa dönemde yüksek oranda talep bekliyoruz" ifadelerini kullandı.

"Ilıman ortam oluşunca Dubai’ye talep yeniden artıyor"

Jeopolitik gerilimlerin azalmasıyla birlikte Körfez’e ilginin yeniden canlandığına da dikkat çeken Vardar, şöyle konuştu: "Bölgedeki gelişmelerle geri plana düşen Dubai destinasyonunda ılıman bir ortamın oluşması ve lüks tesislerin çok uygun fiyatlara bulunabilmesiyle birlikte talebin ciddi şekilde arttığını gözlemliyoruz. Gelecek dönemde talepte bölgesel gelişmeler başrol oynayacak. Ayrıca son yıllarda çok daha fazla tercih edilen bir destinasyon haline gelen Yunanistan’da ise yalnızca ana karada değil, tüm adalarda misafirlerimizi en geniş otel portföyüyle buluşturuyor ve feribot biletine kadar tüm ihtiyaçlarını karşılayabilecekleri kapsamlı bir hizmet sunuyoruz. Bir diğer açıdan da Jolly ile yurt dışına çıkmanın seyahat kalitesine etkisi de özel önem taşıyor. Misafirlerimiz, herhangi bir sorunla karşılaştıklarında güvenilir ellerde olduklarını bilmelerinin verdiği güvenle yeni yerler ve kültürler keşfetmeye, tatilin keyfin çıkarmaya odaklanabiliyor."

"Nehir turları parlayan bir yıldız olarak öne çıkıyor"

Gemi turlarının tüm dünyada popülerliğinin giderek artığını ifade eden Vardar, "Bir diğer önemli trend olarak ise gemi turları öne çıkıyor. Gemi turları, sadece belli yaş gruplarının tercih ettiği, niş bir tatil segmenti çıkıyor ve tüm yaş gruplarına hitap ediyor. Misafirler Ege ve Akdeniz’den Uzak Doğu’ya, Arap Yarımadası’na ve Karayipler’e kadar çok geniş bir yelpazede seçeneklere ulaşabiliyor. Bu alan içerisinde özellikle nehir turları parlayan bir yıldız olarak öne çıkıyor" diye konuştu.

"Kültür turlarında Turistik Doğu Ekspresi öne çıkıyor"

Anadolu’nun zengin kültür mirasını daha fazla kişiyle buluşturmaya özel önem verdiklerini belirten Vardar, şunları söyledi: "Kurulduğumuz yıldan bu yana paket turlarla Türkiye’nin her noktasına ulaşıyoruz. Sorumlu ve sürdürülebilir turizm yaklaşımıyla düzenlediğimiz kültür turlarında, gerek güzergâh çeşitliliği gerek rehber kalitesi ve gerekse yılların bilgi birikimiyle misafirlerin ilk tercihi olmak bize gurur veriyor. Karadeniz, Marmara, Ege, Akdeniz, Doğu Anadolu ve Türkiye’nin dört bir yanına turlarımız mevcut. Özellikle bunların içerisinde Karadeniz ve Güneydoğu Anadolu turlarımız ile yakın dönemde satışa çıkacak olan Turistik Doğu Ekspresi ön planda. Turistik Doğu Ekspresi için şimdiden talep toplamaya başladık. Bu destinasyonu Güneydoğu Anadolu ve Karadeniz turlarımız da takip ediyor."

"Yatak kapasitesi artan Kıbrıs’ta ciddi büyümeler gerçekleştirdik"

Vardar, Kıbrıs’a dönük talep ile ilgili ise şu ifadelere yer verdi: "Kıbrıs son yıllarda artan yatak kapasitesi ve uzun süren sezonu ile önemli bir tatil alternatifi oldu. Biz de bu destinasyonu sadece otel konaklaması olarak görmedik. Köklü tarihini, eşsiz kültürel mirasını ve doğal güzelliklerini ön plana çıkaracak paket turlar hazırlayarak büyümemizi destekleyecek altyapı oluşturduk. Otel konaklamaları ile birlikte önemli bir kültür turu rotası olarak konumlandırdık. Bu yaklaşımımızın karşılığını da aldık; Kıbrıs’ta son 3 yıldır çok ciddi büyümeler gerçekleştirerek pazardaki yerimizi güçlendirdik. Bu yıl da büyümeye devam ediyoruz.”

Financial Times’ın aktardığı karara göre düzenleyici kurum, Edinburgh merkezli uçuş karşılaştırma platformu Skyscanner’ın da sahibi olan grubun, 2025 yılına kadar olan beş yıllık süreçte Çin’deki online otel rezervasyonlarının yarısından fazlasını gerçekleştirdiğini tespit etti.

Kararda, otel işletmelerinin Trip.com ile sözleşme yaparken komisyon gibi hizmet bedelleri üzerinde pazarlık marjının bulunmadığı vurgulanırken, şirketin platform içerisindeki otel fiyatlarını etkileyebildiği ve kontrol edebildiği belirtildi. SAMR; Trip.com’un rakip platformlardaki faaliyetleri kısıtlamak dahil olmak üzere otellere "makul olmayan ticari koşullar" dayatmayı durdurmasına hükmetti.

Trip.com tarafından yapılan açıklamada, kararın samimiyetle kabul edildiği ve yürürlükteki mevzuat uyarınca gerekli düzeltici önlemlerin alınacağı bildirildi. Şirket, uzun vadeli yönetişim mekanizmalarını güçlendirerek seyahat sektörünün sürdürülebilir gelişimine katkıda bulunmayı hedeflediğini kaydetti.

Geçen yıl 62,4 milyar yuan (6,83 milyar sterlin) yıllık gelir açıklayan grup, ilk olarak Ctrip adıyla kurulmuş ve 2019 yılında Trip.com markasını almıştı. 2016 sonunda Skyscanner’ı 1,4 milyar sterline satın alarak küresel varlığını artıran grubun ana pazarı Çin olmaya devam ediyor.

Delicias Travel & Incentive ve Turquia.com Genel Müdürü İskender Çayla, Türkiye turizminin karşı karşıya olduğu sorunlarla ilgili Turizm Ekonomi Haber Müdürü Savaş Daş’a dikkat çeken değerlendirdi. Türkiye’nin uzun yıllardır farklı krizlerle mücadele ettiğini belirten Çayla, 2016’da yaşanan terör olayları ve darbe girişimi, depremler ve çevre ülkelerdeki savaşların turizm üzerinde etkili olduğunu söyledi.

Son dönemde yaşanan ekonomik koşulların turizm sektörünün maliyet yapısını ve Türkiye’nin uluslararası fiyat rekabetini önemli ölçüde etkilediğini ifade eden Çayla, enflasyon ile devalüasyon arasındaki farkın açılmasının sektörü olumsuz etkilediğini söyledi. Çayla, enflasyonun daha yüksek, devalüasyonun ise daha düşük kalması nedeniyle Türkiye’deki fiyatların ero bazında çok fazla yükseldiğini belirtti.

Bu durumun yalnızca seyahat acentelerini değil, otelleri, rehberleri ve ulaşım şirketlerini de etkilediğini söyleyen Çayla, sektörde faaliyet gösteren tüm işletmelerin TL bazında artan maliyetlerle karşı karşıya kaldığını ifade etti.

“İki bira nasıl 60 euro + KDV olur?”

Türkiye’deki fiyatları yurt dışındaki müşterilere anlatmanın giderek zorlaştığını belirten Çayla, yakın zamanda yaşadığı bir örneği şöyle aktardı:

“Geçenlerde bir otel bize limitli yerli içki için, yani iki kadeh bira veya iki kadeh şarap için 60 euro + KDV fiyat gönderdi. Ve bu otel İstanbul Boğazı’nda değil, Anadolu Yakası’nda bir otel. Şimdi bunu TL’ye çevirdiğinizde ortaya inanılmaz bir rakam çıkıyor. Bizim bunu yurt dışına anlatma olanağımız yok.”

Türkiye’deki fiyatları anlamakta zorlanıyorlar

Bu fiyat yapısının Türkiye’de turizm yapma biçimini ciddi şekilde etkilediğini söyleyen Çayla, özellikle uluslararası pazarlardan gelen müşterilerin Türkiye’deki fiyatları anlamakta zorlandığını belirtti.

İspanya Türkiye’nin önüne geçiyor

Akdeniz destinasyonları arasında Türkiye’nin kendisine rakip ve kıyaslama ölçütü olarak İspanya’yı aldığını ifade eden Çayla, iki ülkenin benzer özelliklere ve birbirine yaklaşan turizm potansiyeline sahip olduğunu söyledi.

Türkiye’nin potansiyelinin 10 yıl içerisinde İspanya’yı fazlasıyla geçmesi gerektiğini belirten Çayla, yaşanan sorunlar nedeniyle bunun gerçekleşemediğini ifade etti.

Çayla, İspanya’nın 2026’nın ilk altı ayını çok iyi geçirdiğini ve savaşlara rağmen Avrupa destinasyonlarındaki kapasitesini artırdığını söyledi. Güney Amerika’dan İspanya’ya giden turist sayısının ciddi oranda yükseldiğini belirten tecrübeli turizmci, bu turistlerin kısa süreli seyahatler yerine bazen bir aya varan konaklamalar gerçekleştirdiğini ifade etti.

Rus vatandaşlarının Avrupa’da seyahat edebilmesi açısından da İspanya’nın yeniden önemli bir destinasyon haline geldiğini söyleyen Çayla, Türkiye’nin alamadığı bazı müşterilerin İspanya tarafından alınmaya başlandığını kaydetti.

İspanya’dan Türkiye’ye uçuş kapasitesi yüksek

Türkiye’nin İspanya pazarındaki uçuş kapasitesinin yüksek olduğuna dikkat çeken Çayla, Türk Hava Yolları’nın Bilbao, Malaga, Sevilla, Madrid, Barselona ve Valencia gibi destinasyonlara günde iki, üç veya dört uçuş gerçekleştirdiğini belirtti.

Pegasus’un da Sevilla, Alicante, Barselona ve Madrid gibi noktalara uçtuğunu ifade eden Çayla, İspanya merkezli Air Europa ve Vueling’in de Türkiye’ye uçuşları bulunduğunu söyledi.

Buna rağmen mevcut uçuş kapasitesinin Türkiye’ye yeterli sayıda turist getirmediğini belirten Çayla, Valencia’dan İstanbul’a yaptığı son seyahatte uçaktan İstanbul’da yalnızca yedi kişinin indiğini aktardı.

Çayla, Türk Hava Yolları’nın transit yolcu taşımacılığıyla ayakta kalmaya çalıştığını, mevcut uçuş potansiyelinin çok azının Türkiye’ye turist olarak getirilebildiğini söyledi.

Meksika pazarı da geriledi

Güney Amerika pazarında da benzer bir durum yaşandığını belirten Çayla, “Güney Amerika’da da durum böyle. Özellikle Meksika, luxury travel (lüks seyahat) olarak adlandırdığımız Boğaz hattındaki oteller için ilk beş pazarından biriydi. Ama bu sene Nişantaşı otelleri için de geçerli olmak üzere, ne yazık ki geçen sene de bu sene de o seviyede değil. Bunun değişik sebepleri var elbette. Türkiye’nin fiyat algısı çok kötüleşti.” ifadelerini kullandı.

“Turist acaba kazıklanıyor muyum” diye düşünüyor

“Ben burada sadece ‘Türkiye pahalandı’ demek istemiyorum, bu yanlış olur. Biz acente olarak yurt dışından, özellikle bu sözünü ettiğim ülkelerden zengin, yani parası olan müşteri getiriyoruz.” diyen Çayla, şu ifadeleri kullandı:

“Türkiye’de bir bira için 12 veya 15 euro istenmesi yabancı turist açısından anlaşılması güç bir durum. Madrid’de kahve fiyatı yaklaşık 2 euro, çok lüks yerlerde ise 3, 3,5 veya 4 euro seviyesinde. Türkiye’de ise kahve fiyatları 5 euro ile 15 euro arasında değişiyor. Bu durum turistlerde “Acaba kazıklanıyor muyum?” düşüncesine yol açıyor ve güven kaybı oluşturuyor.”

Fiyat algısını biz de kaybettik

Türkiye’de yaşanan sorunun yalnızca fiyatların yükselmesi olmadığını, fiyatlarda istikrarsızlık bulunduğunu belirten Çayla, bunun hem yerli tüketiciler hem de yabancı turistler açısından geçerli olduğunu söyledi. Çayla şunları söyledi:

Biz bunu anlatmaya çalışıyor, "hayır öyle değil, fiyatlarda bir istikrarsızlık var." diyoruz. Türkiye’de bu durum aslında hepimiz için geçerli. Biz de bir yere gidip bir şey yediğimizde hesap kişi başı 2.000 TL mi gelecek, 3.500 TL mi gelecek, hangisi normal bilmiyoruz; ipin ucunu kaçırdık. Turist bunu hiç anlayamıyor ve burada büyük bir güven kaybı yaşadık. Son iki senedir emin olun bu durum Türkiye’ye gelecek bütün turistleri etkiliyor, hepsi artık bunu biliyor.

Türkiye’de otel fiyatları artmadı

100-150 kişilik büyük Incentive gruplar getiriyoruz. Yanlış bir algı var; Türkiye’de otel fiyatları maalesef artmadı. Oteller şu anda para kaybediyorlar. Çünkü giderler TL bazında çok arttı, gelirler ise döviz bazında sürekli düştü. Çok fazla otel var, daha az turist var; dolayısıyla doluluklar aynı kalsa bile fiyatlar düşüyor ve gelir gideri karşılayamıyor. Oteller de para kazanamıyor.”

Yeme içme fiyatlarındaki fahiş artışa dikkat çeken Çayla, şu ifadeleri kullandı:

“Şimdi bu incentive gruplarında otel fiyatı diyelim ki gece başı 150 euro. İyi standartta beş yıldızlı bir otelden söz ediyorum; iki kişi konaklıyor, kahvaltısı ve vergileri dahil. Aynı kişileri yemeğe götürüyorsunuz, o da kişi başı 150 euro. Şimdi burada büyük bir dengesizlik yok mu? Bir yanda otel inanılmaz bir yatırım yapmış, kahvaltısını veriyor, temizliğini yapıyor, 24 saat kliması çalışıyor, bir sürü insan çalışıyor ve 150 euro alıyor. (Hatta şu anda Taksim’deki bazı otellerin oda fiyatını 120 euroya düşürdüğünü duyuyoruz.) Diğer yanda restorana gittiğinde kişi başı 150 euro ödeniyor. Bunu kimseye anlatamazsınız.”

“Ekonomi düzelmeden turizm bunu tek başına çözemez”

Türkiye ekonomisi düzelmediği sürece turizm sektörünün mevcut sorunları tek başına çözemeyeceğini belirten Çayla, bunun artık otellerin veya acentelerin kontrolünde olmadığını söyledi.

Çayla, kısa dönemde Türk turizmindeki sıkıntıların devam edeceğini düşündüğünü belirterek, ekonomik nedenlerin başta geldiğini ifade etti.

Turizm ile tekstil aynı kaderi paylaşıyor

Türkiye’de döviz kazandıran iki sektörün, tekstil ve turizmin, benzer bir kaderi paylaştığını kaydeden Çayla şu noktaların altını çizdi:

“Ben Türk turizminde kısa vadede sıkıntıların devam edeceğini düşünüyorum. Sözünü ettiğim ekonomik nedenler başta olmak üzere —ki tekrar etmek istiyorum çünkü bu konu gerçekten çok önemli bir hale geldi— malum herkes bunu söylüyor: Tekstil piyasası çok kötü. Tekstil ihracatçısı belki de artık onarılamayacak bir zarar gördü. Çevremizdeki herkesle bunu konuşuyoruz. Turizm de artık bu noktaya geldi. Buradan hükümetin bir karar alması lazım. Döviz üzerindeki kur baskısı bu şekilde devam ederse, Türkiye’nin rekabet gücü en yüksek sektörleri olan tekstil ihracatı ve turizm gelirleri ciddi olarak riske atılmış olur. Bunun mutlaka çözülmesi lazım. Bu şekilde devam etmek, çok büyük turizm yatırımcılarının zarar etmesi ve yatırımların dahi sorgulanır hale gelmesi demektir.”

“Türkiye potansiyelinin çok altında”

Küresel ölçekte turizm hareketinin artmaya devam edeceğini belirten Çayla, Türkiye’nin sahip olduğu olanaklar dikkate alındığında mevcut potansiyelinin çok altında kaldığını söyledi.

Türk turizmcilerinin, otelcilerin, acentelerin, rehberlerin ve taşıma şirketlerinin, başta Türk Hava Yolları olmak üzere kamu ile iş birliği içerisinde Türk turizmini önemli bir noktaya getirdiğini ifade eden Çayla, mevcut imkanlar dikkate alındığında Türkiye’nin çok daha farklı bir yerde olması gerektiğini belirtti.

Türkiye’nin çevresinde önemli bir turizm potansiyeli bulunduğuna dikkat çeken Çayla; Çin, Hindistan, Japonya, Kore, Orta Doğu, Güneydoğu Asya, Avrupa, Rusya ve Ukrayna pazarlarını sıraladı.

Bu pazarlardan Türkiye’ye yönelik önemli bir turist potansiyeli bulunduğunu belirten Çayla, Türkiye’nin sunduğu imkanların da yüksek olduğunu söyledi.

Çayla, yaşanan sorunların hem kamu hem de sektörel kurumlar tarafından değerlendirilerek çözüm üretilmesi gerektiğini ifade etti.

Spor etkinlikleri turizme hareket getiriyor

Çayla, Türkiye’ye gelen turist sayısının ve turistlerin niteliğinin arttığı dönemlerin önemli bölümünün uluslararası spor etkinlikleriyle bağlantılı olduğunu söyledi.

Şampiyonlar Ligi finali, UEFA finali ve İspanyolların Süper Kupası gibi organizasyonların İstanbul’a önemli hareket getirdiğini belirten Çayla, özellikle şubat ayında Ramazan dönemine denk gelen bu tür etkinliklerin olumlu etkisinin bulunduğunu ifade etti.

Büyük konserlerin de turizme katkı sağladığını belirten Çayla, bazı sanatçıların kendi ülkelerinde konser veremediği için Türkiye’ye geldiğini, bazı organizasyonların ise İran’daki savaş veya diğer nedenlerle ya da Türkiye’deki Rus turist potansiyeli nedeniyle İstanbul’da gerçekleştirildiğini söyledi.

Çayla, bu organizasyonların engellenmek yerine desteklenmesi gerektiğini ifade etti.

“Türkiye basketbolda önemli merkezlerden biri oluyor”

Spor turizmi açısından Basketbol Gelişim Merkezi yatırımına da değinen Çayla, eski Abdi İpekçi Spor Salonu’nun bulunduğu alanda gerçekleştirilen yatırım ve vizyonu olumlu değerlendirdi.

Türkiye’nin basketbol konusunda dünyadaki önemli merkezlerden biri olma yolunda ilerlediğini belirten Çayla, sporun turizme katkısının görüldüğünü söyledi.

Çayla, bu tür organizasyonlardan otellerin ve çevre esnafının da ciddi fayda sağladığını ifade etti.

“Konser kısıtlamaları Türkiye algısına zarar veriyor”

Çayla, konserlere yönelik kısıtlamaların ve bazı sanatçılara ilişkin “istenmiyor”, “zararlı bulundu” veya “müstehcen bulundu” gibi yaklaşımların Türkiye’nin yurt dışındaki algısına zarar verdiğini söyledi.

Turizmde kendi kendine engel yaratılmak istenmiyorsa bu konunun yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirten Çayla, uluslararası organizasyonların Türkiye’nin turizm hareketliliğine katkı sağladığını ifade etti.

Ankete katılan seyahat acentesi temsilcilerinin yalnızca yüzde 7’si yaz sezonundaki son dakika kampanyalarının sonuçlarını olumlu buldu. Katılımcıların yüzde 57’si kampanyaların etkisini “karışık”, yüzde 35’i ise “olumsuz” olarak değerlendirdi.

Acenteler, kampanyaların online platformlara daha fazla yararlandığını düşünüyor

Ankete katılan acentelerin yüzde 75’i, son dakika kampanyalarının diğer turizm aktörlerine kıyasla online platformlara daha fazla fayda sağladığını düşünüyor.

Katılımcıların yüzde 56’sı ise yoğun son dakika satışlarının, müşterileri erken rezervasyona yönlendirmek için yıllardır yapılan erken rezervasyon çalışmalarıyla çeliştiği görüşünde.

Buna karşılık acente temsilcilerinin yüzde 47’si, ABD ve İsrail’in İran’a saldırmasıyla başlayan savaşın etkileri nedeniyle son dakika kampanyalarının kaçınılmaz olduğunu ifade ediyor.

İran Savaşı, Dünya Kupası ve sıcak hava etkisi

Ankete katılan acente temsilcilerinin değerlendirmelerinde yaz sezonundaki satışların zayıflamasına ilişkin birden fazla faktör öne çıktı.

Katılımcılar, İran Savaşı'nın etkilerinin yanı sıra artan fiyatlar, Dünya Kupası ve Almanya'da yaşanan sıcak hava koşullarının güney destinasyonlarına yönelik tatil talebini olumsuz etkilediğini ifade etti.

Bazı seyahat acentesi temsilcileri, tur operatörlerinin sunduğu son dakika fiyatlarının kamuoyuna yansıtıldığı kadar cazip olmadığı görüşünü dile getirdi. Bu fiyatların özellikle online satış kanallarında daha görünür olduğu belirtildi.
Acenteler ayrıca bankalar ve Check24 gibi platformların sunduğu cashback kampanyalarından da rahatsız olduklarını ifade etti. Seyahat acenteleri, özellikle kısa vadeli satışlarda bu tür kampanyalara karşı rekabet etmekte zorlandıklarını belirtiyor.

Tur operatörleri kampanyaları gerekli görüyor

Tur operatörlerinin ankete katılan temsilcileri ise son dakika kampanyalarını acentelere göre daha olumlu değerlendirdi.

Tur operatörü tarafındaki katılımcıların yalnızca yüzde 20’si kampanyaları başarısız bulurken, aynı orandaki katılımcı kampanyaları başarılı olarak değerlendirdi.

Tur operatörü temsilcilerinin yüzde 90’ı, İran Savaşı'nın turizm talebi üzerindeki etkileri dikkate alındığında son dakika kampanyalarının kaçınılmaz olduğunu belirtti.

Sektörde kriz algısı farklı

Ankette, yoğun son dakika kampanyalarının turizm sektöründe devam eden bir krizin göstergesi olup olmadığı da soruldu.

Seyahat acentesi temsilcilerinin yüzde 56’sı bu görüşe katılırken, tur operatörü çalışanları arasında bu oran yüzde 40'ta kaldı.

Böylece acente ve tur operatörü temsilcileri, son dakika satışlarının yaz sezonundaki rolü ve sektörün genel görünümü konusunda farklı değerlendirmeler ortaya koydu.

Kariyerinin farklı dönemlerinde Turkcell, Vodafone, Bilyoner, Trendyol ve Sahibinden gibi Türkiye’nin önde gelen dijital şirketleri ve platformlarıyla çalışan Akkiriş; veri odaklı pazarlama, dijital ürün ve iş modellerinin geliştirilmesi, gelir yaratma ve ölçeklenme alanlarında çeşitli dönüşüm projelerine liderlik etti.

Son yıllarda Misli.com ve Dugun.com’da CMO, Odamax’ta ise Genel Müdür olarak görev yapan Akkiriş; bu şirketlerde büyüme, marka konumlandırması, dijital ürün ve ticari performans odaklı çalışmaları yönetti.

Akkiriş için Tatilsepeti’ndeki yeni görev aynı zamanda markaya dönüş anlamına geliyor. 2018-2019 yılları arasında da Tatilsepeti’nde CMO olarak görev yapan Barış Akkiriş, Temmuz 2026 itibarıyla Pazarlama Direktörü olarak yeniden şirket bünyesine katıldı.

Profesyonel kariyerinin yanı sıra akademik çalışmalarını da sürdüren Akkiriş, Eylül 2023’ten bu yana Özyeğin Üniversitesi’nde yarı zamanlı öğretim görevlisi olarak dijital pazarlama alanında dersler veriyor.

Barış Akkiriş, yeni görevinde Tatilsepeti’nin marka, dijital pazarlama, müşteri kazanımı ve pazarlama stratejilerinden sorumlu olacak; şirketin seyahat teknolojileri alanındaki büyüme hedefleri doğrultusunda pazarlama stratejisinin geliştirilmesine ve uygulanmasına liderlik edecek.

Etstur’un partner acentelere ve şirketlere hizmet veren markası Etscore ile Çin merkezli online seyahat devi Trip.com arasında özel bir partnerlik anlaşması imzalandı. Partnerlik çerçevesinde Trip.com müşterileri, Etstur’un kontrat yaptığı 10 bin otele direkt erişim sağlayabilecek.

Konuyla ilgili sosyal medya hesabından açıklama yapan Etstur Global Dağıtım Kanalları Direktörü Emre Karadağ “Bir önemli dönüm noktasını daha geride bıraktık! Büyümeye, küresel ağımızı genişletmeye ve dünyanın dört bir yanında güçlü iş ortaklıkları kurmaya devam etmekten gurur duyuyoruz.Daha ileriye, daha yükseğe!” dedi.

Etscore’nin sosyal medya hesabından yapılan açıklamada ise şu ifadelere yer verildi:

“Trip.com ile yeni stratejik iş ortaklığımızı duyurmaktan büyük mutluluk duyuyoruz! Bu iş ortaklığı kapsamında Trip.com, Etscore’un Türkiye genelinde doğrudan sözleşme yaptığı 10 binden fazla otelden oluşan portföye özel erişim hakkı elde edecek.

Trip.com ile iş birliği yapmaktan büyük heyecan duyuyor, başarılı ve uzun soluklu bir iş ortaklığı diliyoruz."

Bundan böyle, Trip.com ve anlaşma yapılan/yapılacak diğer platformlar, Etstur'un ürünlerini hem yurt içinde hem de yurt dışında satma hakkı elde edecek.

OTA yasası Meclis’e sevk edilmişti

Etscore-Trip.com anlaşmasının, “Yabancı Dijital Konaklama Platformlarının Yurt İçinde Elektronik Ortamda Gerçekleştirdikleri Faaliyetlerinin Düzenlenmesine ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Taslağı’’nın Meclis’e sevk edilmesinin hemen ardından gelmesi dikkat çekti.

Söz konusu yasa tasarısı, uluslararası dijital rezervasyon platformlarının Türkiye’deki faaliyetlerine ilişkin yasal alt yapı oluşturuyor. Taslağa göre, Bakanlık belgeli konaklama tesisleri ile izinli turizm konutlarının ve elektronik uçak bileti satışını doğrudan yapabilecek olan bu platformlar, diğer seyahat hizmetlerini belgeli acentalar; araç kiralamayı ise Ticaret Bakanlığınca yetkilendirilen işletmeler üzerinden sunabilecek.

Yasa tasarısı, uluslararası OTA'lara ilişkin şu düzenlemeleri getiriyor:

• Bakanlıktan izin belgesi zorunluluğu: Yabancı dijital konaklama platformlarının Türkiye’de faaliyet gösterebilmesi için Bakanlıktan izin belgesi alması öngörülüyor. Belgenin ücreti, geçerlilik süresi ve başvuru şartları ayrıca düzenlenecek.

• Türkiye’de temsilci bulundurma şartı: Platformlara Türkiye’de temsilci bulundurma yükümlülüğü getirilecek.

• Faaliyet alanları belirlenecek: Yabancı dijital konaklama platformlarının izin belgesi kapsamında doğrudan gerçekleştirebileceği faaliyetler sınırlandırılacak.

• Seyahat acentalarının faaliyet alanı korunacak: Platformlar, doğrudan yapabilecekleri faaliyetler dışında yalnızca seyahat acentalarına özgü hizmetlerin ticaretini, 1618 sayılı Kanun kapsamında işletme belgesi bulunan seyahat acentaları aracılığıyla yapabilecek.

• Türk hukuku uygulanacak: İzin belgesi kapsamındaki faaliyetlerden doğan uyuşmazlıklarda Türk hukukunun uygulanması öngörülüyor.

• Türk mahkemeleri yetkili olacak: Platformların izin belgesi kapsamındaki faaliyetlerinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda Türk mahkemeleri yetkili kılınacak.

• Platformların yükümlülükleri düzenlenecek: Yabancı dijital konaklama platformlarının Bakanlığa karşı sorumlulukları ve sektördeki diğer yükümlülükleri kanunla belirlenecek.

• İdari yaptırımlar uygulanacak: Yükümlülüklere uymayan platformlara Bakanlık tarafından çeşitli yaptırımlar uygulanabilecek.

• İzinsiz faaliyet engellenebilecek: İzin belgesi olmadan faaliyet gösteren platformlara yönelik erişimin engellenmesine ilişkin karar alınabilecek.

• Belgesiz tesis ve konutlara yaptırım: Belgesiz konaklama tesisleri ile izin belgesi bulunmayan konutların elektronik ortamda pazarlanması ve satışını yapan platformlara uyarma, idari para cezası, içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi yaptırımları uygulanabilecek.

• İkincil düzenleme yetkisi Bakanlıkta olacak: Kanunun uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirleme ve ihtiyaç duyulan ikincil düzenlemeleri yapma konusunda Bakanlığa yetki verilecek.

• Turizm payı kapsamı genişletilecek: Türkiye’de faaliyet gösteren yabancı dijital konaklama platformları, 7183 sayılı Kanun kapsamında turizm payı yükümlüleri arasına dahil edilecek.

• Mevcut platformlara geçiş süreci tanınacak: Halen faaliyet gösteren yabancı dijital konaklama platformlarının izin belgesi alarak kanuna uyum sağlamasına yönelik geçici düzenleme yapılacak.

Taslağın gerekçesinde düzenlemenin; dijitalleşen turizm sektörünün düzenlenmesi, tüketicilerin korunması, sektörde adil rekabet koşullarının oluşturulması, kamu denetiminin güçlendirilmesi ve Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansının gelir yapısının desteklenmesi amacıyla hazırlandığı belirtildi.

5 milyon liraya iki yıl geçerli belge

Söz konusu platformlar Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan 5 milyon lira karşılığında iki yıl geçerli belge alacak. Belge ücretleri her yıl yeniden değerleme oranında artırılacak ve başka işletmelere devredilemecek

TGA payı da ödeyecekler

İzin için Dijital Hizmet Vergisi mükellefi olma, vergi borcu bulunmama, Türkiye’de tebligat adresi ile sorumlu gerçek veya tüzel kişi gösterme ve UETS adresini bildirme şartları aranacak. Tüzel kişi temsilcinin sermaye şirketi olması, yetkililerinden en az birinin Türk vatandaşı ve Türkiye’de yerleşik bulunması gerekecek. Gerçek kişi temsilci de bu koşulları taşıyacak. Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansına ödenecek pay, Dijital Hizmet Vergisi matrahı üzerinden hesaplanacak.

İhlaller ve cezalar

Taahhüt edilen hizmetin eksik veya hiç sunulmaması halinde sözleşme başına 50 bin liradan 100 bin liraya kadar ceza verilecek. Turizm payını süresinde yatırmayan platforma 15 gün tanınacak; ödeme yapılmazsa izin iptal edilecek. Ülke yararına aykırı, kamu güvenini sarsıcı veya turizmi baltalayıcı faaliyetler de iptal nedeni olacak. Belgesi iptal edilen platform altı ay başvuru yapamayacak.

Platformlar, Bakanlık belgeli konaklama tesisleri ile izinli turizm konutlarının satışını ve elektronik uçak bileti satışını doğrudan yapabilecek. Diğer seyahat hizmetleri belgeli acenteler, araç kiralama ise Ticaret Bakanlığınca yetkilendirilen işletmeler üzerinden sunulacak.

Yabancı platformların yükümlülükleri

* İzin belgesi kapsamı dışında faaliyet gösterilemeyecek, başka ürünlerin satışı ve pazarlaması yapılamayacak.

* İzin kapsamındaki hizmetler yalnızca bu amaçla kullanılan elektronik ticaret ortamında sunulacak.

* Belgeye esas bilgilerdeki değişiklikler 15 gün içinde Bakanlığa bildirilecek; istenen belgeler 15 günde gönderilecek.

* Konaklama tesisleri ile turizm amaçlı kiralanan konutların belge numaraları doğrulanarak ilanlarda gösterilecek.

* Satış bedelinden alınan komisyon ve benzeri tutarlar, KDV hariç bedelin yüzde 17'sini aşamayacak.

24-25 Eylül 2026 tarihlerinde Yenikapı Avrasya Gösteri ve Sanat Merkezi’nde düzenlenecek Uluslararası İstanbul Turizm Fuarı, Türkiye turizm sektörünün farklı aktörlerini aynı platformda buluşturarak sektörün gelecek dönemine ilişkin önemli başlıkların ele alınmasına zemin hazırlayacak. Acente sektörünün önde gelen temsilcilerinin bir araya geleceği oturumda, 2026 sezonunda tüketici davranışlarında yaşanan değişimler, seyahat talebinin yönü ve turizm pazarındaki dönüşüm değerlendirilecek.

Acente sektörünün önde gelen isimleri 2026 sezonunu değerlendirecek

25 Eylül Cuma günü saat 15.20-16.00 arasında Speaker Corner Area’da gerçekleştirilecek oturumda; Jolly Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve CEO'su Mert Vardar, Setur Turizm Ürün Yönetimi Direktörü Serhat Günay, TatilBudur Genel Müdür Yardımcısı Mustafa Kemal Çubuk ve Tatilsepeti Genel Müdürü Sedat Kılıç konuşmacı olarak yer alacak.

Sektörün farklı iş modellerini ve müşteri profillerini temsil eden yöneticiler, 2026 sezonunun seyahat acenteleri açısından nasıl şekillendiğini farklı perspektiflerden değerlendirecek. Oturumda özellikle tüketici tercihlerindeki değişimler, rezervasyon alışkanlıkları, erken rezervasyon eğilimleri, fiyat hassasiyeti, destinasyon tercihleri ve satış kanallarındaki dönüşüm gibi başlıkların ele alınması planlanıyor.

2027’de seyahat talebinin yönü konuşulacak

Oturumun önemli gündem maddelerinden birini ise 2027 sezonuna ilişkin beklentiler oluşturacak. Turizm talebinin gelişimi, tüketici davranışlarının geleceği, yurt içi ve yurt dışı destinasyonlara yönelik ilgi, seyahat planlama alışkanlıkları ve sektörün rekabet dinamikleri acente temsilcilerinin perspektifinden değerlendirilecek.

Bunun yanı sıra erken rezervasyon döneminin önemi, değişen satın alma davranışları, dijital satış kanallarının sektördeki rolü, farklı seyahat segmentlerinin gelişimi ve turizm ürünlerinin çeşitlendirilmesi gibi başlıkların da 2027 beklentileri çerçevesinde gündeme gelmesi bekleniyor.

Turizm talebinin nabzı acentelerin perspektifinden tutulacak

Seyahat acenteleri, tüketicilerin değişen beklentilerini ve seyahat eğilimlerini doğrudan gözlemleyen sektör aktörleri arasında yer alıyor. Bu nedenle “EVENTMAGIX 2026 Sezon Değerlendirmesi, 2027 Beklentiler (Acente)” oturumu, yalnızca geride kalan sezonun değerlendirilmesi açısından değil, gelecek sezonun turizm talebine ilişkin öngörülerin ortaya konulması açısından da önem taşıyor.

Uluslararası İstanbul Turizm Fuarı, kamu, özel sektör, yatırımcılar, destinasyon temsilcileri ve turizm profesyonellerini ortak bir platformda buluşturarak sektörün geleceğine ilişkin fikir alışverişine katkı sağlamayı hedefliyor. Acente temsilcilerinin bir araya geleceği oturum da tüketici davranışlarından pazar dinamiklerine, seyahat eğilimlerinden 2027 beklentilerine uzanan kapsamıyla fuarın dikkat çeken buluşmaları arasında yer alacak.

Oturum Bilgileri

Konu: EVENTMAGIX 2026 Sezon Değerlendirmesi, 2027 Beklentiler (Acente)
Tarih: 25 Eylül 2026
Saat: 15.20 – 16.00
Yer: Uluslararası İstanbul Turizm Fuarı, Speaker Corner Area, Yenikapı Avrasya Gösteri ve Sanat
Merkezi – İstanbul

Tats verilerine göre, temmuz ayında turistik seyahatlerde sipariş girişi geçen yılın aynı ayına göre yüzde 8,2 geriledi. Kruvaziyer satışlarında da düşüş yaşandı ve bu segmentteki sipariş girişi yıllık bazda yüzde 10,8 azaldı.

Son dakika satışları beklenen hareketi yaratmadı

Seyahat acentelerinin yaşadığı kayıpta yalnızca genel talep zayıflığı değil, son dakika satışlarının beklenen seviyeye ulaşmaması da etkili oldu.

Tatil dönemlerinde talepte belirli bir hareketlenme görülmesine rağmen, geçmiş yıllarda seyahat sektörünün alışık olduğu klasik son dakika satışlarının bu yıl gerçekleşmediği belirtiliyor.

Son dakika seyahatlerinde uzmanlaşan My Travel Company'nin yetkilisi Sarina Färber de talebin tatil dönemlerinde arttığını, ancak sektörün geçmiş yıllardaki klasik son dakika satış hacminden hâlâ uzak olduğunu ifade etti.

Acentelerin karşı karşıya olduğu diğer baskı unsurları arasında İran savaşı nedeniyle seyahat talebindeki yavaşlama, yüksek fiyatlar ve online seyahat portallarının yoğun cashback kampanyaları bulunuyor.

“Son 38 yılın en kötü dönemini yaşıyoruz”

Dreieich'teki Reisezentrum Becker'ın sahibi Armin Becker, mevcut turizm yılını yaklaşık yüzde 7 düşüşle tamamlamayı bekliyor.

Becker, yaşanan dönemi seyahat acentesinin 38 yıl önce açılmasından bu yana gördüğü en kötü iş yıllarından biri olarak değerlendiriyor. Özellikle kulüp tatilleri gibi alanlarda Almanya'nın en güçlü satış noktaları arasında yer alan acentenin sahibi, klasik seyahat acentesi kanalının ve tur operatörlerinin online platformlardaki indirim ve cashback (online platformların sunduğu bir çeşit indirim kampanyası) uygulamalarına karşı ortak çözümler geliştirmesi gerektiğini belirtiyor.

Ekim ayına kadar siparişler yüzde 4,1 geriledi

Tats'ın verilerine göre, seyahat tarihi Ekim 2026'ya kadar olan mevcut siparişler, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 4,1 daha düşük.

Buradaki rakam, 1 Kasım 2025'ten itibaren yapılan ve ileri tarihli tüm ön rezervasyonları da kapsayan mevcut sipariş durumunu ifade ediyor.

Kruvaziyer segmentinde ise genel tablodan farklı olarak yüzde 2,3'lük artış kaydedildi.

Orta ölçekli acentelerde de benzer tablo

Tats'ın verileri, özellikle daha büyük seyahat acentelerinin satışlarını kapsarken, orta ölçekli acentelere yönelik veriler sunan Backoffice uzmanı Ziel'in Synccess sistemi de benzer bir tablo ortaya koyuyor.

Synccess verilerine göre, temmuz sonu itibarıyla 2026 takvim yılı için gerçekleşen seyahatler geçen yılın yüzde 8 altında kaldı.

Böylece hem büyük hem de orta ölçekli seyahat acentelerinde satışların geçen yılın gerisinde olduğu görülüyor.

Sektör sonbahardan umutlu

Ziel Genel Müdürü Gerd Laatz ise mevcut tabloya rağmen yılın geri kalanına ilişkin beklentisini koruyor. Laatz, sonbaharda satışların bir bölümünün telafi edilebileceğini belirtiyor.

Seyahat acentelerinin yılın geri kalanında ne ölçüde toparlanabileceği ise özellikle son dakika talebinin gelişimine, tüketici davranışlarına ve online satış kanallarındaki fiyat ve cashback rekabetine bağlı olacak.

Düzenlemeyle ayrıca yabancı platformların yükümlülükleri, bu yükümlülüklere aykırılık halinde uygulanacak idari yaptırımlar ve platformların Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansına turizm payı ödemesi de kanun kapsamına alınıyor.

Taslakta yer alan başlıca düzenlemeler

• Bakanlıktan izin belgesi zorunluluğu: Yabancı dijital konaklama platformlarının Türkiye’de faaliyet gösterebilmesi için Bakanlıktan izin belgesi alması öngörülüyor. Belgenin ücreti, geçerlilik süresi ve başvuru şartları ayrıca düzenlenecek.

• Türkiye’de temsilci bulundurma şartı: Platformlara Türkiye’de temsilci bulundurma yükümlülüğü getirilecek.

• Faaliyet alanları belirlenecek: Yabancı dijital konaklama platformlarının izin belgesi kapsamında doğrudan gerçekleştirebileceği faaliyetler sınırlandırılacak.

• Seyahat acentalarının faaliyet alanı korunacak: Platformlar, doğrudan yapabilecekleri faaliyetler dışında yalnızca seyahat acentalarına özgü hizmetlerin ticaretini, 1618 sayılı Kanun kapsamında işletme belgesi bulunan seyahat acentaları aracılığıyla yapabilecek.

• Türk hukuku uygulanacak: İzin belgesi kapsamındaki faaliyetlerden doğan uyuşmazlıklarda Türk hukukunun uygulanması öngörülüyor.

• Türk mahkemeleri yetkili olacak: Platformların izin belgesi kapsamındaki faaliyetlerinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda Türk mahkemeleri yetkili kılınacak.

• Platformların yükümlülükleri düzenlenecek: Yabancı dijital konaklama platformlarının Bakanlığa karşı sorumlulukları ve sektördeki diğer yükümlülükleri kanunla belirlenecek.

• İdari yaptırımlar uygulanacak: Yükümlülüklere uymayan platformlara Bakanlık tarafından çeşitli yaptırımlar uygulanabilecek.

• İzinsiz faaliyet engellenebilecek: İzin belgesi olmadan faaliyet gösteren platformlara yönelik erişimin engellenmesine ilişkin karar alınabilecek.

• Belgesiz tesis ve konutlara yaptırım: Belgesiz konaklama tesisleri ile izin belgesi bulunmayan konutların elektronik ortamda pazarlanması ve satışını yapan platformlara uyarma, idari para cezası, içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi yaptırımları uygulanabilecek.

• İkincil düzenleme yetkisi Bakanlıkta olacak: Kanunun uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirleme ve ihtiyaç duyulan ikincil düzenlemeleri yapma konusunda Bakanlığa yetki verilecek.

• Turizm payı kapsamı genişletilecek: Türkiye’de faaliyet gösteren yabancı dijital konaklama platformları, 7183 sayılı Kanun kapsamında turizm payı yükümlüleri arasına dahil edilecek.

• Mevcut platformlara geçiş süreci tanınacak: Halen faaliyet gösteren yabancı dijital konaklama platformlarının izin belgesi alarak kanuna uyum sağlamasına yönelik geçici düzenleme yapılacak.

Taslağın gerekçesinde düzenlemenin; dijitalleşen turizm sektörünün düzenlenmesi, tüketicilerin korunması, sektörde adil rekabet koşullarının oluşturulması, kamu denetiminin güçlendirilmesi ve Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansının gelir yapısının desteklenmesi amacıyla hazırlandığı belirtildi.

5 milyon liraya iki yıl geçerli belge

Ekonomim’den Canan Sakarya’nın hazırladığı haberde ise, düzenlemeye ilişkin daha fazla detaya yer verildi. Söz konusu platformların Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan 5 milyon lira karşılığında iki yıl geçerli belge alacağı kaydedilen haberde, belge ücretlerinin her yıl yeniden değerleme oranında artırılacağı ve başka işletmelere devredilemeceği ifade edildi.

TGA payı da ödeyecekler

İzin için Dijital Hizmet Vergisi mükellefi olma, vergi borcu bulunmama, Türkiye’de tebligat adresi ile sorumlu gerçek veya tüzel kişi gösterme ve UETS adresini bildirme şartları aranacak. Tüzel kişi temsilcinin sermaye şirketi olması, yetkililerinden en az birinin Türk vatandaşı ve Türkiye’de yerleşik bulunması gerekecek. Gerçek kişi temsilci de bu koşulları taşıyacak. Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansına ödenecek pay, Dijital Hizmet Vergisi matrahı üzerinden hesaplanacak.

İhlaller ve cezalar

Taahhüt edilen hizmetin eksik veya hiç sunulmaması halinde sözleşme başına 50 bin liradan 100 bin liraya kadar ceza verilecek. Turizm payını süresinde yatırmayan platforma 15 gün tanınacak; ödeme yapılmazsa izin iptal edilecek. Ülke yararına aykırı, kamu güvenini sarsıcı veya turizmi baltalayıcı faaliyetler de iptal nedeni olacak. Belgesi iptal edilen platform altı ay başvuru yapamayacak.

Platformlar, Bakanlık belgeli konaklama tesisleri ile izinli turizm konutlarının satışını ve elektronik uçak bileti satışını doğrudan yapabilecek. Diğer seyahat hizmetleri belgeli acentalar, araç kiralama ise Ticaret Bakanlığınca yetkilendirilen işletmeler üzerinden sunulacak.

Yabancı platformların yükümlülükleri

* İzin belgesi kapsamı dışında faaliyet gösterilemeyecek, başka ürünlerin satışı ve pazarlaması yapılamayacak.

* İzin kapsamındaki hizmetler yalnızca bu amaçla kullanılan elektronik ticaret ortamında sunulacak.

* Belgeye esas bilgilerdeki değişiklikler 15 gün içinde Bakanlığa bildirilecek; istenen belgeler 15 günde gönderilecek.

* Konaklama tesisleri ile turizm amaçlı kiralanan konutların belge numaraları doğrulanarak ilanlarda gösterilecek.

* Satış bedelinden alınan komisyon ve benzeri tutarlar, KDV hariç bedelin yüzde 17'sini aşamayacak.

Devir işlemleri için çalışma sürüyor

Turizm Ekonomi’nin Bakanlık ve TÜRSAB'a yakın kaynaklardan edindiği bilgiye göre, TÜRSAB ile Kültür ve Turizm Bakanlığı arasında mutabakat halinde devir işlemleri için çalışmalar sürüyor ve devir için bir program üzerinde çalışılıyor.

Turizm Ekonomi’nin sektör kaynaklarından edindiği bilgiye göre, kongre merkezinin Bakanlığa devri ile ilgili sürecin bu hafta içinde netleşmesi bekleniyor. Devir sürecinin sorunsuz bir şekilde gerçekleşmesi; personelin ve müşterilerin olumsuz etkilenmemesi için Bakanlık ile TÜRSAB yetkililerinin yakın temas içinde olduğu öğrenildi. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın kongre merkezinde çalışan personel ile ilgili nasıl bir politika izleyeceği ise henüz bilinmiyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafı ise, devir sürecine ve kongre merkezinin bundan sonraki yol haritasına ilişkin soruları yanıtsız bıraktı.

1996’da kamu-özel sektör iş birliği ile kuruldu

İstanbul Lütfi Kırdar Uluslararası Kongre ve Sergi Sarayı, 1996 yılından bu yana Uluslararası Kongre Sarayı Tesisleri İşletmeciliği Ticaret Anonim Şirketi (UKTAŞ) tarafından işletiliyor. Söz konusu şirket; Türkiye’de kongre turizminin geliştirilmesi, yeni kongre merkezlerinin sektöre kazandırılması ve Türkiye’de konuk ağırlama hizmetlerinin başarıyla verilmesi amacıyla 1993 yılında kuruldu. UKTAŞ, turizmde kamu-özel sektör iş birliğinin en başarılı örneklerinden biri olma özelliğini talıyordu.

UKTAŞ’IN hissedarları

UKTAŞ’ın hissedarları arasında; Kültür ve Turizm Bakanlığı, Türkiye Seyahat Acentaları Vakfı (TURSAV) ve Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) başta olmak üzere aralarında turizm sektörünün lider şirketleri ve önde gelen isimlerinin bulunduğu 142 ortak bulunuyor.

Bakanlık ile UKTAŞ davalıktı

İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne (İBB) ait arazi üzerinde bulunan Lütfi Kırdar Kongre ve Sergi Sarayı’nın işletmecisi UKTAŞ ile Kültür ve Turizm Bakanlığı arasında, uzun zamandır devam eden borç, kira ve yönetim davaları bulunuyordu. Konuyla ilgili olarak istinafın son ve bağlayıcı kararı Kültür ve Turizm Bakalığı lehine verdiği öğrenildi.

Bakanlık UKTAŞ'a haciz işlemi başlatmıştı

Geçmiş dönemlerde turizmde yaşanan krizler, Ulusoy döneminde atıldığı ileri sürülen yanlış adımlar ve son olarak pandemi döneminde büyük zorluklar yaşayan Lütfi Kırdar, belediyeye ve Bakanlığa olan borçlarını ödeyemez hale gelmişti. O dönem TÜRSAB tarafından yapılan açıklamalarda, alacaklı durumdaki İBB iken, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın Lütfi Kırdar’a haciz gönderdiği ileri sürülmüştü.

1948 yılında temeli atıldı, 1996’da UKTAŞ’a geçti

İstanbul Lütfi Kırdar Uluslararası Kongre ve Sergi Sarayı’nın temeli, İstanbul Valisi ve Belediye Başkanı Dr. Lütfi Kırdar tarafından 30 Ocak 1948’de atıldı. İtalyan mimar Paolo Vietti-Violi ile Türk mimarlar Şinasi Şahingiray ve Fazıl Aysun tarafından tasarlanan yapı, 3 Haziran 1949’da Avrupa Güreş Şampiyonası ile “İstanbul Spor ve Sergi Sarayı” adıyla hizmete açıldı. Uzun yıllar boyunca basketbol, voleybol ve güreş gibi spor karşılaşmalarının yanı sıra konser, sergi ve buz pateni gösterilerine ev sahipliği yapan yapı, 1988’den itibaren sergi ve kültür etkinliklerine daha fazla ağırlık vermeye başladı. 1996 yılında Birleşmiş Milletler Habitat II Zirvesi kapsamında kapsamlı bir dönüşümden geçirilen yapının adı İstanbul Lütfi Kırdar Uluslararası Kongre ve Sergi Sarayı olarak değiştirildi. Günümüzde Harbiye’deki ana binası ve Rumeli Fuar ve Sergi Merkezi ile uluslararası zirve, kongre, fuar ve sanat etkinliklerine ev sahipliği yapmaya devam ediyor.

UKTAŞ’ın mevcut yönetimi Kurulu hangi isimlerden oluşuyor?

Firuz Barbaros Bağlıkaya – Başkan
Selçuk Boynueğri- Yönetim Kurulu Başkan Vekili
Cengiz Korkmaz – Yönetim Kurulu Başkan Vekili
Hıfzı Ali Güreli – Yönetim Kurulu Üyesi
Oğuz Satıcı – Yönetim Kurulu Üyesi
Hasan Eker – Yönetim Kurulu Üyesi
Bilal Veysi Yaşar – Yönetim Kurulu Üyesi
Başbuğ Pınarbaşı – Yönetim Kurulu Üyesi
Muhammet Fatih Çelik – Yönetim Kurulu Üyesi
Hüseyin Keskin – Yönetim Kurulu Üyesi

Hollanda merkezli Stichting Hotel Claims Alliance tarafından yürütülen girişim kapsamında, Booking.com’un uzun yıllar uyguladığı ve rekabet hukukuna aykırı olduğu tespit edilen fiyat paritesi hükümleri nedeniyle ekonomik zarara uğradığını belirten otellerin tazminat taleplerinin toplu olarak değerlendirilmesi hedefleniyor.

2004-2025 yılları arasında Booking.com platformunda faaliyet gösteren Türkiye’deki otellerin, büyüklükleri veya bulundukları şehir fark etmeksizin girişime katılabileceği belirtiliyor.

Fiyat paritesi hükümleri tartışmanın merkezinde

Booking.com’un 2004 yılından itibaren otellerle yaptığı sözleşmelere eklediği fiyat paritesi hükümlerinin, otellerin kendi internet sitelerinde veya diğer satış kanallarında daha avantajlı fiyat ve koşullar sunmasını sınırlandırdığı ifade ediliyor.

Girişime göre bu uygulamalar, otellerin doğrudan rezervasyon kanallarını zayıflatırken alternatif online seyahat platformlarının gelişimini de sınırladı. Komisyon oranlarının rekabetçi seviyelerin üzerinde kalmasının da oteller açısından ekonomik kayıplara yol açtığı belirtiliyor.

Türkiye’de de Rekabet Kurulu kararı bulunuyor

Booking.com’un fiyat paritesi uygulamaları Türkiye’de ilk olarak 2017 yılında Rekabet Kurulu tarafından incelendi. Kurul, Booking.com’un fiyat paritesi hükümlerinin rekabeti ihlal ettiği sonucuna vardı.

Avrupa tarafında ise Avrupa Birliği Adalet Divanı'nın 19 Eylül 2024 tarihli kararı, söz konusu uygulamaların AB rekabet hukukuyla uyumlu olmadığı yönündeki sürecin önemli dayanaklarından biri oldu.

Bu kararın ardından Avrupa genelinde yaklaşık 15 bin otelin katıldığı toplu tazminat süreci başlatıldığı belirtiliyor.

Oteller için katılım süreci nasıl işleyecek?

Girişimin Türkiye ayağında otellerin başvuruları Stichting Hotel Claims Alliance tarafından yürütülecek. Dava masraflarının ise bağımsız bir dava finansörü tarafından karşılanacağı ve katılımcı otellerin süreç kapsamında mali risk veya masraf üstlenmeyeceği ifade ediliyor.

Girişime katılımın otellerin Booking.com ile mevcut ticari ilişkilerini değiştirmesini gerektirmediği, otellerin platformu kullanmaya ve mevcut sözleşmelerini sürdürmeye devam edebileceği belirtiliyor.

Türkiye'deki otellerin 15 Eylül 2026'ya kadar bookingdavam.com/tr üzerinden ücretsiz kayıt oluşturabileceği açıklandı.

Uluslararası girişimde rekabet hukuku ve tazminat davaları konusunda uzman hukukçular, rekabet ekonomistleri ve dava yönetimi ekipleri görev alıyor.

40 yılı aşkın deneyime sahip Jolly, Balkanların öne çıkan destinasyonlarından Karadağ için hazırladığı kampanyayla Türk turistlere farklı ulaşım seçenekleri de sunuyor.

Karadağ'a direkt uçuş seçenekleri

Jolly'nin kampanyasında Karadağ'a ulaşım için THY, Pegasus, AJet ve SunExpress seçenekleri bulunuyor. Türk turistler İstanbul, Ankara, İzmir, Antalya ve Çukurova'dan gerçekleştirilen direkt uçuşlarla Karadağ'a ulaşabilecek.

Karadağ'ın 31 Ekim 2026 tarihinden sonra Avrupa Birliği ile yürütülen müzakereler kapsamında Türk turistlere yönelik vize uygulamasını devreye alacağı belirtiliyor. Bu nedenle vizesiz seyahat etmek isteyen Türk turistler için mevcut dönemin son fırsatlardan biri olduğu ifade ediliyor.

Karadağ'da doğa ve kültür tatili

Adriyatik kıyısındaki sahil kentleri, doğal güzellikleri, berrak plajları ve Türkiye'ye yakın konumuyla öne çıkan Karadağ, Balkan rotaları arasında yer alıyor.

Ülke; gastronomi seçenekleri ve UNESCO tarafından koruma altına alınan şehirleriyle doğa, kültür ve deniz tatilini bir arada sunuyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın hazırladığı “Yabancı Dijital Konaklama Platformları Kanun Taslağı”, otelcilerle seyahat acentelerini karşı karşıya getirdi. TÜRSAB, yasanın Türkiye’de haksız rekabete neden olacağını savunurken, otelciler rakip destinasyonlara açık olan Booking gibi dijital platformların Türkiye'de kapalı olmasının ülke turizmine zarar verdiğini, Türk misafirlerin rakip destinasyonlara kaymasına neden olduğunu ve bunun zararını da hem otelcilerin hem de misafirlerin çektiğini söylüyor.

“Otelcilere iç pazara yüksek fiyat veriyorlar suçlaması”

Otel birlikleri, TÜRSAB’ın yaptığı ilk açıklama sonrası yasal düzenlemeyi destekleyen açıklamalar yapmıştı. Bunun üzerine ikinci bir açıklama yapan TÜRSAB Başkanı Firuz Bağlıkaya, otelcileri yabancılara Türk vatandaşlarından daha düşük fiyat vermekle suçladı. Bağlıkaya, “Sanki yabancı dijital portallara avantajlar sağlanırsa fiyatlar ucuzlayacakmış gibi algı yaratıyorlar. TÜROFED ve TÜROB, siz Türk vatandaşlarının uygun fiyata tatil yapmaları konusunda bu kadar hassas iseniz, bize neden Türk vatandaşlarına yabancılardan çok daha yüksek fiyatla satış yaptığınızı anlatın.” dedi.

“Ne menfaat elde ediyorsunuz”

TÜROFED ve TÜROB başkanlarının “bir yerlere yaranmaya” çalışan açıklamalar yaptıklarını, bu nedenle konuyu saptırdıklarını ileri süren Bağlıkaya, “Acentelerin her haklı talebine karşı çıkmak zorunda mısınız? Seyahat acentelerine karşı yapılan her düzenlemeye zemin hazırlamak zorunda mısınız? Her konuda mı fikriniz var? Hâlâ yeteri kadar prim yapmadınız mı? Bize saldırdıkça ne menfaatler elde ediyorsunuz?” ifadelerini kullandı.

“Konaklama sektörünü esir alır”

Taleplerinin, Türkiye’de Türk vatandaşlarına ürün satan yerli firmalara uygulanan şartların yabancı firmalara da uygulanması olduğunu kaydeden Bağlıkaya, “Kendi ülkesinin seyahat acentesine bin bir zorluk çıkartırken yabancılara avantaj sağlayan uygulamalar, sadece Türk seyahat acentelerine değil, ülkenin yerli ve millî sermayesine, emeğine de zarar vermektedir. Bu uygulamaların orta vadede konaklama sektörünü de esir alacağını görememek aymazlıktır.” diye konuştu.

Fiyatların incelenmesini isteyecek

İlgili mercilere müracaat ederek otellerin Türk vatandaşlarına ve yabancılara uyguladığı fiyatların incelenmesini isteyeceklerini açıklayan Firuz Bağlıkaya, otelcilerin vatandaşların tepesine bindiğini, bu nedenle Yunanistan’a giden Türk misafir sayısının rekor kırdığını ileri sürdü.

Otelcileri “üç kuruş menfaat” peşinde koşmakla ve seyahat acentelerinin aleyhine düzenleme yapılacağı zaman koordineli demeç vermekle itham eden TÜRSAB Başkanı, “Bizim aleyhimize olan her şeye sahip çıkıyorlar, turizmin lehineymiş gibi algı yaratıp düzenlemenin önünü açıyorlar.” dedi.

“Kapatılmalarına karşıyız”

Konuyla ilgili açıklama yapan TÜROFED Başkanı Erkan Yağcı, Dijital platformların yasaklanmasını değil, adil kurallarla düzenlenmesini savunuyoruz. Dijital dağıtım kanallarının lisans, yerel temsilcilik, vergi ve denetim yükümlülüklerini esas alan bir düzenlemeyi destekliyoruz. Buna karşılık; Booking.com, Expedia ve Trip.com başta olmak üzere uluslararası platformların Türkiye pazarına kapatılması yönündeki talep ve girişimlere kesinlikle karşıyız.” ifadelerini kullandı.

İç pazardaki talebin bir bölümü rakip destinasyonlara kaydı

Booking.com’un yasaklı olduğu dokuz yıllık tablonun ortada olduğunu ifade eden Yağcı “Türk vatandaşı, dünyanın en büyük konaklama platformlarından birinde kendi ülkesindeki otellere rezervasyon yapamayan tek tüketicidir. Berlin'deki bir misafir Antalya'daki bir otele rezervasyon yapabilirken, Ankara'daki vatandaşımız aynı işlemi gerçekleştirememektedir. Bu asimetrik yapı kimseyi korumamış; aksine iç talebin bir bölümünü rakip destinasyonlara yönlendirmiş, bedelini hem vatandaşımız hem de otelcimiz ödemiştir.” dedi.

“Aynı platformdan İspanya'ya, Mısır’a rezervasyon yapılıyor; Antalya’ya yapılamıyor”

Tablonun en çarpıcı yönünün ise Türk vatandaşlarının aynı platform üzerinden Yunanistan adalarına, İspanya'ya veya Mısır'a iki dakika içinde rezervasyon yapabilmesi olduğuna dikkat çeken TÜROFED Başkanı “Türk vatandaşları tatil bütçesiyle Rodos'un, Girit'in, Kos'un, Midilli'nin, Mayorka'nın ve Hurghada'nın turizmine katkı sağlamaktadır. Buna karşın aynı vatandaş, aynı platform üzerinden Antalya'ya, Kapadokya'ya, Bodrum'a, Çeşme'ye, Fethiye'ye veya Marmaris'e rezervasyon yapamamaktadır.” şeklinde konuştu.

“Hem otelciye hem vatandaşa zarar”

Türkiye’nin deniz, kum ve güneş turizminden kültür, inanç, gastronomi ve yayla turizmine kadar dünyanın en zengin destinasyon çeşitliliğine sahip ülkelerinden biri olduğunun altını çizen TÜROFED Başkanı Erkan Yağcı “İstanbul, İzmir, Mardin, Van, Trabzon, Diyarbakır, Konya, Samsun ve Bursa gibi her biri farklı bir hikâye anlatan şehirlerimiz, kendi vatandaşımızın dijital vitrininde yer almamaktadır. Kendi uyguladığımız yasak nedeniyle iç pazarımızın bir bölümünü komşu destinasyonlara yönlendiriyoruz. Bu düzenin devamını savunmak, Türk tüketicisinin harcamalarıyla rakip destinasyonların pazarlanmasına katkı sunmak anlamına gelmektedir. Bu durum hem otelcimize zarar vermekte hem de vatandaşımızın kendi ülkesini dijital kanallar üzerinden kolayca keşfetme ve planlama hakkını kısıtlamaktadır.” dedi.

Yağcı, açıklamasının devamında şu noktaların altını çizdi:

Aynı yaklaşımın Expedia ve Trip.com gibi uluslararası platformlara genişletilmesi, Türkiye'nin stratejik turizm hedefleriyle doğrudan çelişmektedir. Sektörümüzün en önemli önceliklerinden biri pazar çeşitlendirmesidir. Trip.com Asya-Pasifik pazarının, Expedia Grubu ise Amerika pazarının en güçlü dijital vitrinleri arasında yer almaktadır. Bu vitrinleri kapatmak; büyütmeye çalıştığımız pazarlarda Türkiye'nin görünürlüğünü azaltmak ve potansiyel misafirleri aynı platformdaki rakip ülkelere yönlendirmek anlamına gelecektir.

“Dijital platformlar pazara hakim değil”

Türkiye'ye gelen ziyaretçilerin yaklaşık yüzde 70'i tur operatörleri ve seyahat acenteleri aracılığıyla ülkemize gelmektedir. Bu veri, dijital platformların pazara hâkim olmadığını; aksine mevcut dağıtım yapısını tamamlayan kanallar olduğunu açıkça göstermektedir. Tur operatörlerimiz ve seyahat acentelerimiz Türk turizminin bel kemiğidir. Ancak güçlü bir sektör, alternatif kanalların yasaklanmasıyla değil; tüm dağıtım kanallarının rekabet içinde gelişmesi ve yerli acentelerimizin dijital kapasitesinin güçlendirilmesiyle inşa edilir. Yerli seyahat acentelerimizin teknoloji yatırımlarını ve doğrudan satış kabiliyetlerini geliştirecek her türlü iş birliğini desteklemeye hazırız.

Avrupa Birliği örneği

Komisyon oranlarına gelince: Bu alanda bir sorun varsa, çözümü pazarı kapatmak değildir. Komisyonları dengeleyen temel unsur rekabet ve kanal çeşitliliğidir. Kapalı bir pazarda fiyatlama gücü ortadan kalkmaz; yalnızca el değiştirir. Nitekim Avrupa Birliği de bu sorunu platformları yasaklayarak değil; Platformdan İşletmeye (P2B) Tüzüğü ve Dijital Piyasalar Yasası (DMA) örneklerinde olduğu gibi şeffaflık, vergi, yerel temsilcilik ve etkin denetim kurallarıyla çözmüştür. Türkiye'nin de aynı yaklaşımı benimsemesi gerektiğine inanıyoruz. Bu çerçevede hazırlanan düzenlemeyi doğru yönde atılmış önemli bir adım olarak değerlendiriyoruz. Dijital kanalların asıl niteliği; şeffaf, izlenebilir ve rekabeti adil biçimde dağıtan bir yapı sunmalarıdır. Bizim talebimiz de tam olarak budur.

“Türkiye’nin bu yarışta geri kalma lüksü yoktur”

Komisyon maliyetini doğrudan üstlenen konaklama sektörünün talebi son derece açıktır: Vergisini Türkiye'de ödeyen, yerel temsilcilik bulunduran, denetime tabi olan ve tüm oyuncular için eşit yükümlülükler getiren açık, şeffaf ve rekabetçi bir dijital pazar.

Türk vatandaşına kapalı, rakip destinasyonlara açık bir dijital yapının Türkiye turizmine kazandıracağı hiçbir şey yoktur.

Bugün rekabet ettiğimiz destinasyonlar, dağıtım kanallarını kısıtlama tartışması yapmıyor; yapay zekâ destekli talep tahmini, kişiselleştirilmiş fiyatlama ve akıllı satış modelleriyle pazar paylarını büyütüyor. Turizmin geleceği, veriyi ve teknolojiyi en iyi kullanan destinasyonlar tarafından şekillendirilecektir. Türkiye'nin bu yarışta geri kalma lüksü yoktur.

Booking.com'un yeniden erişime açılması başta olmak üzere, tüm dijital dağıtım kanallarının eşit kurallar altında faaliyet göstermesi gerektiğine inanıyoruz. Sektörümüzü, yasakçı yaklaşımlar yerine Türkiye turizminin 2026 ve sonrasına ilişkin hedefleri doğrultusunda ortak akıl ve ortak vizyonla hareket etmeye davet ediyorum.

Birlik, söz konusu taslağın mevcut turizm mevzuatıyla uyumlu olmadığını, rekabet eşitliğini zedelediğini ve tüketici güvenliği açısından riskler barındırdığını ileri sürdü.

Tanım ve kapsam belirsizliği

TÜRSAB’ın görüş metninde, taslakta yer alan “yabancı dijital konaklama platformu” tanımının 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’daki tanımdan farklılaştığı ve “konaklama” ibaresiyle daraltıldığı ifade edildi. Bu tanımın AB mevzuatında ve Türk hukuk sisteminde karşılığı bulunmadığı vurgulanırken, tanıma uygunluğun Bakanlık takdirine bırakılmasının kuralsız bir uygulama alanı oluşturduğu aktarıldı.

Ayrıca, taslakta yer alan “uçak bileti satış yetkisi” nedeniyle “konaklama” ibaresinin anlamını yitirdiği ve düzenlemenin yanıltıcı hale geldiği değerlendirildi.

İzin şartları ve eşit rekabet tartışması

Taslağın 4. maddesinde düzenlenen izin belgesine ilişkin şartlar arasında; dijital hizmet vergisi mükellefiyeti, vergi borcu olmaması, yurt içinde tebligat adresi ve UETS kaydı ile 5 milyon TL’lik belge ücretinin yatırılması yer alıyor.

TÜRSAB, bu şartların 1618 sayılı Seyahat Acentaları Kanunu kapsamında faaliyet gösteren yerli acentaların yerine getirmek zorunda olduğu tüzel kişilik kurma, teminat ve sigorta yükümlülükleri, düzenli denetim ve disiplin cezalarına tabi olma gibi ağır idari ve mali sorumluluklarla kıyaslanamayacağını kaydetti.

Birlik, bu durumun Anayasa’nın eşitlik ilkesine ve Türk Ticaret Kanunu’ndaki haksız rekabet hükümlerine aykırı olduğunu belirtti.

Doğrudan satış yetkisi ve paket tur muafiyeti

Taslağın 5. maddesiyle yabancı dijital platformlara, turizm belgeli konaklama işletmeleri ve turizm amaçlı konutların yanı sıra uçak bileti satışlarını doğrudan gerçekleştirme yetkisi tanınıyor.

TÜRSAB’a göre bu düzenleme, konaklama ve ulaşım hizmetlerinin birlikte sunulduğu satışları “paket tur” kapsamından çıkararak tüketicilerin 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Kanunu’ndan kaynaklanan haklarını kullanmasını zorlaştırıyor.

Ayrıca, 1618 sayılı Kanun ve 7464 sayılı Konutların Turizm Amaçlı Kiralanması Kanunu’nda seyahat acentalarına münhasır olarak tanımlanan faaliyetlerin, taslakla birlikte yabancı platformlar tarafından doğrudan yürütülebilmesi öngörülüyor.

Denetim boşluğu ve yaptırım sınırlılığı

Taslakta, yabancı dijital platformların hangi usul ve makamlarca denetleneceğine ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmadığına dikkat çekildi. 1618 sayılı Kanun’da Bakanlık denetçileri tarafından her zaman denetlenebilen seyahat acentalarının aksine, yabancı platformların fiilen denetime açık olmamasının kamu düzeni açısından risk oluşturduğu ifade edildi.

6. maddede düzenlenen yükümlülüklerin ise yalnızca beyana dayalı olarak uygulanabileceği ve etkin bir yaptırım mekanizması sunmadığı vurgulandı.

Komisyon oranları ve mevzuat çelişkisi

Taslakta, yabancı dijital platformların satış bedeli üzerinden alabileceği komisyon oranının üst sınırı %20 olarak belirlenirken, TÜRSAB, 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu’na dayalı yönetmelikte otel-acenta arasında uygulanan komisyon oranının %10 olduğunu hatırlattı.

Bu durumun Bakanlığın kendi düzenlemeleri arasında çelişki yarattığı ve yerli acentalar aleyhine eşitsizlik oluşturduğu belirtildi.

Yaptırımlar ve belge iptali

7. maddede düzenlenen idari para cezaları ve erişim engelleme yetkisine ilişkin hükümlerin, yabancı platformların yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde uygulanacağı ifade ediliyor. Belge iptali durumunda ise platformların 6 ay boyunca yeni başvuru yapamayacağı hükme bağlanıyor.

Ancak TÜRSAB, bu yaptırımların caydırıcılıktan uzak olduğunu ve denetim eksikliği nedeniyle işlevsiz kalabileceğini dile getiriyor.

TÜRSAB’ın yeni yasada gördüğü sektörel riskler

TÜRSAB’ın değerlendirmesinde, taslağın mevcut haliyle yasalaşması durumunda ortaya çıkacak riskler şu şekilde sıralanıyor:
• Türk turizm pazarında yabancı platformların hâkimiyeti artacak,
• Yerli seyahat acentaları bağımlı hizmet sağlayıcı konumuna düşecek,
• 1618, 7464, 6563, 6502 sayılı kanunlar ile vergi mevzuatının önemli bir kısmı yabancı platformlar açısından uygulanamaz hale gelecek,
• Tüketicilerin hukuki güvenceleri zayıflayacak ve kayıtlı ekonomi ile kamu gelirleri açısından ciddi riskler oluşacak.

Birlik, taslağın kamu yararı, Anayasa’nın temel ilkeleri ve mevcut hukuk düzeni çerçevesinde yeniden ele alınması gerektiğini belirtti.

En ufak olumsuzlukta Türkiye satışlarını durdururlar

Türkiye’ye turist getiren tur operatörlerinin kontrolünün yabancılara geçmesi durumunda, bunların en ufak bir olumsuzlukta Türkiye satışlarını durduracaklarını ileri süren Bağlıkaya, “Çünkü aynı kapasiteye alternatif ülkelerde de sahiptirler ve hiç risk almak istemezler. Oysa Türk tur operatörleri ile Türk seyahat acentelerinin ana ürünü Türkiye’dir. Bu nedenle Türkiye’yi satmaya devam ederler, bu ürünü raftan indirmezler ve bunun mücadelesini verirler. Hatta rakiplerini de Türkiye’yi satmaya zorlayan bir yapı oluştururlar.” ifadelerini kullandı.

Türkiye’deki turizm ürünlerinin Türk turizm şirketleri sayesinde uluslararası pazarların raflarında yer aldığını kaydeden Bağlıkaya, “Uluslararası bir platformda, uluslararası bir marketin rafındasınız. O rafta Türkiye broşürüyle Türkiye’yi satan tur operatörleri ve seyahat acenteleri bulunuyor. Müşteriyi sağlayanlar bunlardır. Bütün sistem, bu arkadaşlarımızın sağladığı yolcuyla çalışıyor.” diye konuştu.

“Türkiye’nin en büyük başarısı Türk tur operatörleri”

Bağlıkaya, devamında şunları söyledi:

"Eğer turizmi bir kalp olarak kabul edersek, bu kalbe kan pompalayanlar seyahat acenteleri ve tur operatörleridir. Rafta Hırvatistan, İtalya, Fransa, İspanya, Yunanistan, Mısır ve Tunus gibi ülkeler varken siz Türkiye’yi satmak için yola çıkıyorsunuz. Bunun pazarlamasını yapıyor, organizasyonunu kuruyor, uçak kiralıyor ve otellerle anlaşmalar gerçekleştiriyorsunuz. Yani burada devasa bir organizasyondan bahsediyoruz.

Buradaki kritik nokta şudur: Türkiye'nin bugüne kadarki en büyük başarısı, Türk tur operatörleri ve Türk seyahat acentelerinin Türkiye pazarında belirleyici, yani dominant konumda olmasıdır. Bu son derece önemlidir. Çünkü bu, kontrolü yabancılara bırakılacak bir alan değildir.

Küçücük bir olumsuzlukta yabancı şirketler Türkiye satışlarını durdurabilir. Çünkü aynı kapasiteye alternatif ülkelerde de sahiptirler ve hiç risk almak istemezler. Oysa Türk tur operatörleri ile Türk seyahat acentelerinin ana ürünü Türkiye’dir. Bu nedenle Türkiye’yi satmaya devam ederler, bu ürünü raftan indirmezler ve bunun mücadelesini verirler. Hatta rakiplerini de Türkiye’yi satmaya zorlayan bir yapı oluştururlar.

Yolcu sağlandıktan sonra bizim hava yolu şirketlerimiz çalışıyor, otellerimiz doluyor. Elbette yabancı dijital platformlar da var. Ancak pazarın yaklaşık yüzde 80'i tur operatörleri ve seyahat acenteleri aracılığıyla geliyor. Bu çok önemli bir konudur.

“Kontrolün Türk şirketlerinde olması gerekir”

Turizm stratejik bir sektördür. Özellikle yurt dışı operasyonlarında yabancı şirketlerle elbette çalışılabilir. Ancak kontrolün mutlaka Türk seyahat acenteleri ve tur operatörlerinde olması gerekir. Aynı durum yurt içi pazarı için de geçerlidir. Kontrolü yabancılara bırakacağımız bir yapı oluşturmamamız gerekir.

Bugün yaklaşık 17 bin seyahat acentesi bulunuyor. Bunlar aslında yerli ve millî dağıtım kanallarıdır. Turizm ürününü vatandaşlarımıza ulaştıran yapı bunlardır. Bu alanları yabancılara terk edemezsiniz. Çünkü kontrolü yabancılara verdiğinizde, ileride ortaya çıkabilecek birçok riski de kabul etmiş olursunuz.

Komisyonları yüzde 45’e çıkarabilirler

Yarın isterlerse satarlar, istemezlerse satmazlar. Bugün yüzde 20-25 seviyesinde olan komisyon oranları zamanla yüzde 30'a, 40'a hatta 45'e kadar çıkabilir.

Acente olmayan büyük dijital platformların fiyatları düşürdüğü düşünülebilir. Ancak bu doğru değil. Erişim güçleri ve dijital altyapıları elbette çok kuvvetli. Fakat uzun vadeli turizm hareketinin sürdürülebilirliği açısından, özellikle yurt dışı turizminde, yerli ve millî dağıtım kanallarına alternatif oluşturacak bir yapının önünü kesinlikle açmamamız gerekir."

Seyahat anlayışının yalnızca destinasyon görmekten öteye geçtiği günümüzde, kültür ve deneyimi bir araya getiren yeni nesil rotalar öne çıkıyor. Bu yaklaşımdan hareketle hazırlanan Arkeolog Mesut Alp eşliğindeki özel Güneydoğu Anadolu turları; arkeoloji, tarih, gastronomi ve kültürel mirası aynı yolculukta buluşturuyor.

Ege Üniversitesi Yakın Doğu Arkeolojisi mezunu olan Arkeolog Mesut Alp; Anadolu ve Kuzey Mezopotamya'da çok sayıda ulusal ve uluslararası kazıda görev aldı, uzun yıllar Mardin Müzesi'nde çalıştı. Akademisyen, yazar ve belgesel senaristi kimliğiyle kültürel miras alanında önemli çalışmalara imza atan Alp, bu özel turlarda bilgi birikimini katılımcılarla paylaşacak.

İki farklı rota, tek amaç: Geçmişi yerinde deneyimlemek

Program kapsamında hazırlanan iki farklı rota, Güneydoğu Anadolu'nun kültürel zenginliğini farklı perspektiflerden keşfetme fırsatı sunuyor.

Gaziantep'ten başlayan ve Şanlıurfa'ya uzanan 16 Ekim tarihli "Gastronomi ve Medeniyet Rotası", Zeugma Mozaik Müzesi'nden Harran'a, Göbeklitepe ve Karahantepe'den Balıklıgöl'e kadar insanlık tarihinin en önemli duraklarını kapsarken; Gaziantep ve Şanlıurfa'nın köklü gastronomi kültürünü de deneyimin önemli bir parçası haline getiriyor. Program boyunca katılımcılar, Mezopotamya'nın tarihini arkeolojik bakış açısıyla dinleme fırsatı buluyor.

Bir diğer özel rota ise 02 ve 23 Ekim tarih seçenekleriyle Diyarbakır, Hasankeyf, Midyat ve Mardin'i kapsayan "Mardin'in Kadim Mirası: Ezidi ve Süryani Köyleri Turu". Bölgenin çok katmanlı kültürel yapısını odağına alan bu programda Süryani manastırları, Ezidi köyleri, antik kentler ve Mezopotamya'nın kadim yerleşimleri, Mesut Alp'in uzman anlatımıyla ziyaret ediliyor. Katılımcılar, yalnızca tarihi yapıları görmekle kalmıyor; bu coğrafyanın inançlarını, kültürel çeşitliliğini ve binlerce yıllık yaşam hikâyelerini de yerinde öğrenme fırsatı yakalıyor

Arkeoloji, tarih, kültür ve gastronomiyi aynı çatı altında buluşturan rotalar, klasik gezi anlayışını bilgiyle zenginleştirerek katılımcılara unutulmayacak bir deneyim sunmayı hedefliyor.