TUYED'in yeni dönemde yapmayı planladığı çalışmalar

Yeni dönemde TUYED’i daha görünür kılmak adına çeşitli faaliyetler yürüteceklerini belirten TUYED Başkanı A.Haluk Özsevim, gelecek yıl derneğin 30. yılını kutlayacağını anımsattı. Özsevim “TUYED’in 30. yılında turizm basını ile sektörün kanaat önderlerini bir araya getirecek önemli bir etkinlik düzenlemeyi planlıyoruz. Bu konudaki çalışmalara şimdiden başlıyoruz. Ayrıca turizm gazetecileri ile ziyaretler gerçekleştirerek bölgelerde turizmin gelişmesi için yapılacak çalışmalara katkıda bulacağız. Bunun yanında sektörün nabzını tutan panel, söyleşi ve toplantı programları organize etmeyi planlıyoruz” dedi.

Tek listenin bulunduğu Genel Kurul ile Yönetim, Denetleme ve Danışman Kurulları şu isimlerden oluştu:

YÖNETİM KURULU

Başkan - A.Haluk Özsevim (Tourism Today)
Başkan Vekili - Hasan Arslan (Turizm Aktüel)
Genel Sekreter - Savaş Daş (Turizm Ekonomi)
Sayman - Halil Öncü (Turizm Dosyası)
Yönetim Kurulu Üyesi - Salim Uzun (Hürriyet)
Yönetim Kurulu Üyesi - Selçuk Meral (GM Tourism)
Yönetim Kurulu Üyesi - Mehmet Uluğtürkan (Refleks Gazetesi)

YÖNETİM KURULU YEDEK

Tuncay Sevin
Femiha Ecem Ercan Adanır
Şüheda Köse
Ayşegül Yücedağ
Emre Altınışık
Nusret Kafasıbüyük
Dicle Güngör

DENETLEME KURULU

İdris Taş
Mehmet Ali Doğan
Sabahattin Ercan

DENETLEME KURULU YEDEK

Orhan Genceli
Ahmet İstek
Belma Toprak Sönmezler

DANIŞMA KURULU

Prof.Dr.Volkan Altıntaş
Meliha Okur
Musa Alioğlu

DANIŞMA KURULU YEDEK

Bünyamin Tokmak
Emre Baktıroğlu
Gönül Yıldırım

Geçici Devlet Başkanı Delcy Rodríguez, depremlerde en az 32 kişinin yaşamını yitirdiğini, 700’den fazla kişinin yaralandığını açıkladı. Yetkililer, arama kurtarma çalışmalarının sürdüğünü ve can kaybının artabileceğini belirtti. Uzmanlar, depremde ölenlerin sayısının binlerce olabileceğini söylüyor.

Hükümet ülke genelinde olağanüstü hâl ilan ederken, afet müdahalesini koordine etmek üzere özel bir kriz yönetim ekibi görevlendirildi. USGS, yüksek can kaybı ve yaygın yıkım ihtimaline dikkat çekerek depremin ciddi bir afet boyutuna ulaşabileceği uyarısında bulundu.

En ağır hasarın Karacas’a yakın La Guaira eyaletinde meydana geldiği bildirildi. Çok sayıda binanın çöktüğü veya ağır hasar gördüğü belirtilirken, başkentteki bazı mahallelerde elektrik ve iletişim kesintileri yaşandı. Simón Bolívar Uluslararası Havalimanı da hasar nedeniyle geçici olarak kapatıldı.

Depremlerin ardından 20’den fazla artçı sarsıntı kaydedildi. Yetkililer, vatandaşlara hasarlı binalardan uzak durmaları ve yeni sarsıntılara karşı dikkatli olmaları çağrısında bulundu.

Depremler yalnızca Venezuela’da değil, komşu Kolombiya’da ve Brezilya’nın bazı bölgelerinde de hissedildi. İlk aşamada Venezuela kıyıları ile Aruba ve Bonaire adaları için tsunami uyarısı yayımlansa da daha sonra bu uyarı kaldırıldı.

İçişleri Bakanı Diosdado Cabello, Caracas’ın Los Palos Grandes ve Altamira bölgelerinin en fazla etkilenen yerler arasında bulunduğunu açıkladı. Söz konusu bölgeler, 1967 yılında Caracas’ta yaklaşık 200 kişinin hayatını kaybettiği büyük depremde de ciddi hasar görmüştü.

Bu gönderiyi Instagram'da gör

Turizm Ekonomi (@turizmekonomi)'in paylaştığı bir gönderi

Esnaf neden karşı çıkıyor?

Esnaf ise çatının kalkmasıyla çarşının aşırı ısındığını ve işlerinin düştüğünü ileri sürerek projeye karşı çıkıyor. Esnafın duruma tepki göstermesinin altında yatan esas nedenin ise, üstü kapalı olduğu için sokağın tamamını kullanan, ürünlerini dükkan dışında sergileyen esnafın bu ayrıcalığı kaybetme endişesi olduğu ifade ediliyor.

Daha önce birçok defa açıklama yaparak projein durdurulmasını isteyen Tepe Mahallesi’ndeki Kapalı Çarşı esnafı son olarak toplu halde Marmaris Belediyesi’ne yürüdü.

Protestoların öncülüğünü Mehmet Ayyıldız yapıyor

Çarşının üzerinin açılmasını içeren projenin hayata geçirilmesinin ardından mağdur olduklarını ileri esnaflar, öğle saatlerinde protesto gösterisi düzenledi. Protestoların öncülüğünü, geçtiğimiz yılın Aralık ayında tefecilik suçlamasıyla gözaltına alınıp tutuklandıktan sonra serbest bırakılan, Marmaris Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkanı Mehmet Ayyıldız’ın yaptığı belirtiliyor. Protestolarda birçok esnafın imzasıyla sunulan dilekçede, esnafların talepleri dile getirildi.

“Bölge dokusuna ve esnafın ihtiyaçlarına uygun değil”

Protesto sırasında bir araya gelen çarşı esnafı, uygulamanın ticari faaliyetlerini olumsuz etkilediğini ileri sürdü. Yaz sıcaklarında ve yağışlarda korumasız kaldıklarını ifade eden bölge sakinleri, projenin müşteri sirkülasyonunu ciddi oranda düşürdüğünü belirtti. Marmaris Belediye Başkanı Acar Ünlü’ye tepkilerini dile getiren esnaf temsilcileri, yapılan düzenlemenin bölgenin dokusuna ve esnafın ihtiyaçlarına uygun olmadığını savundu.

Bu gönderiyi Instagram'da gör

Turizm Ekonomi (@turizmekonomi)'in paylaştığı bir gönderi

Zararlı veya şüpheli 500 yeni site tespit edildi

Uzmanların paylaştığı verilere göre mayıs ayında turizm şirketleriyle bağlantılı yaklaşık 500 yeni internet sitesi zararlı veya şüpheli olarak işaretlendi. Aynı dönemde seyahat sektörüyle ilişkili 47 bin 318 yeni alan adı kaydedildi. Bu rakam, nisan ayına göre yüzde 33, geçen yılın aynı dönemine göre ise yüzde 18 artış anlamına geliyor. Analistler, her 112 yeni alan adından birinin tehdit oluşturduğunu belirtiyor.

Tatilcilerin hızlı karar verdiği yaz aylarını seçiyorlar

Siber suç grupları, faaliyetlerini seyahat talebinin yükseldiği dönemlere göre planlıyor. Özellikle rezervasyonların yoğunlaştığı yaz aylarında kullanıcıların hızlı karar verme eğiliminden yararlanan dolandırıcılar, gerçek seyahat platformlarını neredeyse birebir kopyalayan internet siteleri oluşturuyor.

Dolandırıcıların en sık taklit ettiği markalar arasında Booking.com yer alıyor. Uzmanlar, Booking.com’u taklit eden çeşitli alan adlarının kullanıcı adı, şifre ve kredi kartı bilgilerini ele geçirmek amacıyla kullanıldığını belirtiyor. Benzer şekilde Airbnb ve Skyscanner markalarını hedef alan sahte sitelerin de farklı pazarlarda faaliyet gösterdiği bildiriliyor.

Tüketiciler üzerinse aciliyet hissi yaratılıyor

Özellikle sahte uçak bileti ve konaklama teklifleriyle kullanıcıları cezbetmeye çalışan platformlar, ödeme alındıktan sonra herhangi bir rezervasyon gerçekleştirmiyor. Bazı sitelerde ise gerçek dışı indirimler ve sınırlı süreli kampanyalar kullanılarak tüketiciler üzerinde aciliyet hissi oluşturuluyor.

Siber güvenlik şirketleri, seyahat sektörünü hedef alan saldırıların son üç yılda yüzde 122 oranında arttığını bildiriyor. Uzmanlara göre yoğun veri akışının yaşandığı rezervasyon süreçleri, ödeme sistemleri ve müşteri hesapları siber suçlular için cazip hedefler haline geliyor.

Mesajlaşma uygulamaları üzerinden de dolandırıyorlar

Tehditler yalnızca sahte internet siteleriyle sınırlı değil. Son dönemde WhatsApp ve benzeri mesajlaşma uygulamaları üzerinden gönderilen kimlik avı mesajlarında da artış gözleniyor. Dolandırıcılar, Booking.com veya oteller adına gönderilmiş gibi görünen mesajlarla kullanıcılardan ek ödeme yapmalarını ya da kredi kartı bilgilerini güncellemelerini talep ediyor.

“Bağlantıya tıklamayın” uyarısı

Siber güvenlik uzmanları, güvenli rezervasyon için kullanıcıların bağlantılara tıklamak yerine internet adreslerini tarayıcıya manuel olarak yazmalarını, alan adlarını dikkatle kontrol etmelerini, kredi kartı kullanmalarını ve hesaplarında iki aşamalı doğrulamayı etkinleştirmelerini öneriyor.

Uzmanlar ayrıca, olağan dışı derecede düşük fiyatlar ve kısa süreli fırsat baskısı oluşturan tekliflere karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor. Güvenilir rezervasyon platformlarının ödeme taleplerini kısa mesaj, e-posta veya telefon görüşmeleri üzerinden değil, kendi sistemleri içerisinde gerçekleştirdiği hatırlatılıyor.

Yaz sezonunda artan seyahat hareketliliğiyle birlikte sektör temsilcileri ve siber güvenlik uzmanları, tüketicilerin rezervasyon işlemlerinde daha dikkatli davranmasının hem maddi kayıpların hem de kişisel veri ihlallerinin önüne geçebileceğini belirtiyor.

Kısa süreli ziyaretleri azaltmayı hedefliyor

Mayıs ayı sonunda göreve gelen Venedik Belediye Başkanı Simone Venturini, özellikle yoğun günlerde tarihi merkeze yönelik kısa süreli ziyaretleri azaltmayı amaçlayan yeni düzenlemeler üzerinde çalıştıklarını açıkladı. Venturini, daha önce eski Belediye Başkanı Luigi Brugnaro döneminde turizmden sorumlu yönetici olarak görev yaparken giriş ücreti uygulamasının hayata geçirilmesinde rol almıştı.

Mevcut uygulamaya göre, iki aydan kısa süreli ziyaret gerçekleştiren turistler temmuz ayı sonuna kadar 10 euro giriş ücreti ödüyor. Ziyaretini en az 72 saat önceden rezervasyonla planlayanlar ise 5 euro indirimli tarifeden yararlanabiliyor.

Tarihi kentin korunması hedefleniyor

Kent yönetimi, uygulamanın aşırı yoğunluğu azaltmayı ve tarihi kentin korunmasına yönelik gelir yaratmayı hedeflediğini belirtirken, sistemin etkinliği konusunda tartışmalar sürüyor. Belediye tarafından açıklanan verilere göre ziyaretçilerin büyük bölümü standart ücret tarifesini tercih ediyor. Bu nedenle mevcut 5 euro ile 10 euro arasındaki fiyat farkının turist davranışlarını değiştirmede yeterli olmadığı yönünde eleştiriler bulunuyor.

Fahiş fiyat artışının önünde yasal engel var iddiası

Ancak giriş ücretinin 30 ila 50 euro seviyesine yükseltilmesi önünde yasal engeller bulunuyor. İtalyan basınında yer alan haberlere göre, mevcut mevzuat belediyenin ücretleri tek taraflı olarak artırmasına izin vermiyor. Bu nedenle olası bir düzenleme için Roma’daki merkezi yönetimle görüşmeler yapılması gerekiyor.

Öneri, kentte siyasi ve hukuki tartışmaları da beraberinde getirdi. Eski Venedik Belediye Başkanı Massimo Cacciari, giriş ücretinin 50 euroya çıkarılması fikrini eleştirerek uygulamanın kenti yalnızca yüksek harcama gücüne sahip turistlerin erişebileceği bir destinasyona dönüştürebileceğini savundu.

Hukukçu Ludovico Mazzarolelli ise İtalyan basınına yaptığı açıklamada, yüksek giriş ücretlerinin yalnızca maliyetleri karşılamanın ötesine geçerek serbest dolaşım hakkını sınırlayabileceğini ve anayasal tartışmalara yol açabileceğini belirtti.

Kent yönetimi ise Venedik’in tarihi dokusunun korunması, altyapı üzerindeki baskının azaltılması ve aşırı ziyaretçi yoğunluğunun yönetilmesi amacıyla farklı seçenekleri değerlendirmeyi sürdürüyor.

Konuyla ilgili nihai kararın, yerel yönetim ile merkezi hükümet arasında yapılacak görüşmelerin ardından netleşmesi bekleniyor.

Edinilen bilgiye göre, Halit Emre Cengiz idaresindeki 42 BFT 431 plakalı tur otobüsü, Isparta- Konya kara yolunun Gelendost ilçesine bağlı Bağıllı köyü mevkiinde şarampole devrildi.

Isparta Valiliği, Gelendost ilçesinde meydana gelen trafik kazasına ilişkin açıklama yaptı. Valilik, Isparta-Konya D330 Karayolu’nda seyir halindeki bir midibüsün sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu yol kenarındaki bahçeye devrildiğini bildirdi.

Açıklamaya göre, kaza bugün saat 18.50 sıralarında Gelendost ilçesine bağlı Bağıllı Köyü mülki sınırları içerisinde meydana geldi. Kazada araçta bulunan 30 yolcudan 4’ü olay yerinde hayatını kaybetti, 5’i ağır olmak üzere 26 kişi de aralandı. Tedavi altında alınan yaralılardan biri, tüm müdahalelere rağmen kurtarılamadı. Böylece kazada hayatını kaybeden yolcu sayısı 5’e yükseldi.

Yaralıların Gelendost, Yalvaç ve Eğirdir ilçelerindeki hastanelere sevk edilerek tedavi altına alındığı belirtildi. Kaza ihbarının ardından sağlık, jandarma, polis, AFAD ve itfaiye ekiplerinin olay yerine sevk edildiği ve gerekli müdahalelerin yapıldığı kaydedildi.

11456 sayılı kararda “Cezayir'in 15 yaşından küçük ve 50 yaşından büyük umuma mahsus pasaport hamili vatandaşlarının Türkiye'ye yapacakları her 180 gün içinde azami 90 gün ikamet süreli turistik amaçlı seyahatlerinde ve transit geçişlerinde vize muafiyeti sağlanmasına, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun 18 inci maddesi gereğince karar verilmiştir.
” ifadelerine yer verildi.

Rakamlarla Cezayir’den Türkiye’ye ziyaretçi akışı

Cezayir’den Türkiye’ye gelen ziyaretçi sayısı son birkaç yıldır istikrarlı bir yükselme eğilimi gösteriyor. 2023 yılında 292 bin olan Cezayir’den Türkiye’ye gelen ziyaretçi sayısı 2024 yılında 324 bine, 2025 yılında ise 343 bine yükseldi. 2026 ilk 4 ayında ise yüzde 1,9 artışla 89 bin ziyaretçi geldi.

Bordo pasaport sahibi Türk vatandaşları için Cezayir'e vize zorunlu

Umuma Mahsus (Bordo Pasaport) sahibi Türk vatandaşları Cezayir'e seyahat etmek için vize alması gerekiyor. Cezayir'in henüz kapıda vize veya e-vize uygulaması bulunmadığından, başvurular seyahat öncesinde şahsen Cezayir'in Ankara Büyükelçiliği veya İstanbul Başkonsolosluğu üzerinden yapılıyor.

Yeşil, Gri ve Siyah Pasaport (Hususi, Hizmet ve Diplomatik) sahipleri ise 180 gün içinde 90 günü aşmamak kaydıyla Cezayir'ye vizesiz giriş yapabiliyor.

Cezayir’e 30 günlük / tek Girişli Vize: 40 €, 90 günlük / çok girişli vize için100 € ödemek gerekiyor. Zorunlu seyahat sigortası ve acente bedelleri de eklendiğinde bu bedel 120 ile 160 arasında değişen rakamlara ulaşıyor.

Ukrayna otoriteleri harekete geçti

Odessa Bölgesi Göç İdaresi’nin resmi Facebook hesabından yapılan açıklamaya göre kamuoyunda tepki çeken olay sonrası devlet kurumları jet hızıyla harekete geçti.

Göç idaresinden yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi: “Ukrayna Ulusal Polisi Stratejik Soruşturmalar Departmanı Odessa Bölge Müdürlüğü’nün başvurusu doğrultusunda, Ukrayna Devlet Göç İdaresi Odessa Bölgesi Ana Müdürlüğü tarafından, söz konusu yabancı uyruklu şahsa verilen Ukrayna göçmenlik (oturum) izninin iptal edilmesine karar verilmiştir. Ayrıca, bu izne dayanılarak düzenlenen Ukrayna kalıcı oturum kartının geçersiz sayılması, şahıstan geri alınması ve imha edilmesi yönünde karar alınmıştır.”

Olayın geçmişi ve kurumların sert tepkisi

Sözkonusu adli olayın 13 Haziran tarihinde gerçekleştiği belirtildi: 58 yaşındaki bir Türk vatandaşının, 68 yaşındaki bir Ukrayna vatandaşı kadını darp ettiği bildirildi.

Göç İdaresi, hiç kimsenin Ukrayna vatandaşlarının haklarını ve güvenliğini ihlal etme hakkına sahip olmadığını, bu nedenle devlet organlarının reaksiyonunun son derece operatif, hızlı ve ilkeli olduğunu vurguladı. Kurum açıklamasını şu uyarıyla tamamladı: “Ülkemiz topraklarında bulunan tüm Ukrayna vatandaşlarını, yabancıları ve vatansız kişileri onurlu davranmaya, birbirlerine saygı göstermeye, Ukrayna yasalarına ve evrensel insani bir arada yaşama kurallarına titizlikle uymaya davet ediyoruz."

Bu gönderiyi Instagram'da gör

Turizm Ekonomi (@turizmekonomi)'in paylaştığı bir gönderi

Özel, yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

“Kültür ve Turizm Bakanımız Sayın Mehmet Nuri Ersoy’un tensipleriyle yaklaşık bir yıl önce büyük bir onur ve sorumlulukla üstlendiğim Denizli İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü görevinden bugün itibarıyla ayrılıyorum.

Görev sürem boyunca; Denizli’mizin sahip olduğu eşsiz kültürel, tarihi ve turistik değerlerin korunması, tanıtılması ve gelecek nesillere aktarılması amacıyla tüm mesai arkadaşlarımızla birlikte gayret göstermeye çalıştık.

Attığımız her adımda şehrimizin kültür ve turizm potansiyelini daha ileriye taşıma hedefiyle hareket ettik.

Ailevi sorumluluklarım ve uzun süredir sürdürmekte olduğum bakım yükümlülüklerim nedeniyle, Bakanlığımızın takdirleri doğrultusunda bu görevi devretme kararı almış bulunuyorum.

Bu süreçte desteklerini esirgemeyen Kültür ve Turizm Bakanımız Sayın Mehmet Nuri Ersoy’a, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Sayın Nihat Zeybekçi’ye, AK Parti Denizli İl Başkanı Sayın Muhammet Subaşıoğlu’na ve Denizli Milletvekillerimiz Sayın Cahit Özkan, Sayın Şahin Tin ve Sayın Nilgün Ök’e, Bakanlığımızın kıymetli yöneticilerine, Denizli Valimiz başta olmak üzere tüm kamu kurum ve kuruluşlarına, yerel yönetimlerimize, turizm sektörünün değerli temsilcilerine, basın mensuplarımıza ve birlikte çalışma fırsatı bulduğum tüm mesai arkadaşlarıma teşekkür ediyorum.

Görevi devralacak arkadaşlarımıza başarılar diliyor, Denizli’mizin kültür ve turizm alanında çok daha güzel başarılara ulaşacağına yürekten inanıyorum.

Haklarınızı helal etmenizi rica ediyor, hepinize saygı ve muhabbetlerimi sunuyorum.”

Araştırma; Avustralya, Brezilya, Kanada, Çin, Japonya, Güney Kore ve ABD'deki tüketicilerin seyahat niyetlerini, tercihlerini ve seyahat kararlarını etkileyen faktörleri inceledi.

Uzun mesafeli seyahat talebinde gerileme

Araştırmaya göre yaz sezonunda uzun mesafeli seyahat planlayanların oranı geçen yıla kıyasla 5 puan gerileyerek yüzde 52'ye düştü.

Avrupa'yı ziyaret etmeyi planlayanların oranı da 3 puan azalarak yüzde 36 seviyesine indi. Raporda, seyahat maliyetleri ve fiyat-performans dengesi konusundaki hassasiyetin tüketici kararlarında belirleyici rol oynadığı belirtildi.

Çin ve Brezilya Avrupa’ya ilginin en güçlü olduğu pazarlar

Avrupa seyahati planlayanların oranı Çin'de yüzde 63 ile en yüksek seviyede gerçekleşti. Çin'i yüzde 47 ile Brezilya takip etti.

Kanada'da Avrupa seyahati planlayanların oranı yüzde 40 olarak ölçülürken, Japonya'da bu oran yüzde 14'e yükseldi.

ABD ve Güney Kore'de ise Avrupa'ya yönelik ilgi gerilemeye devam etti. Her iki pazarda da Avrupa'yı ziyaret etmeyi planlayanların oranı yüzde 28 olarak kaydedildi. Avustralya'da ise talep 7 puan düşüşle yüzde 33'e geriledi.

En büyük engel maliyetler

Avrupa'yı tercih etmeyen ancak yurt dışına seyahat planlayan katılımcıların yaklaşık yüzde 40'ı yüksek maliyetleri temel gerekçe olarak gösterdi.

Katılımcıların yüzde 16'sı farklı destinasyonları tercih etmeyi planladığını belirtirken, yüzde 11'i ise sınırlı tatil süresini gerekçe olarak gösterdi.

Jeopolitik gelişmeler de kararlar üzerinde etkili olmaya devam ediyor. Avrupa'yı tercih etmeyenlerin yüzde 15'i Orta Doğu'daki gerilimler ve Ukrayna savaşı gibi gelişmeleri neden olarak gösterdi.

Avrupa güvenlikte ilk sırada

Araştırmada Avrupa, siyasi istikrar, kişisel güvenlik, turistlerle yerel halk arasındaki ilişkiler ve doğal afet riski gibi tüm güvenlik kriterlerinde en yüksek puanı aldı.

Katılımcıların yüzde 44'ü Avrupa içinde destinasyon seçerken güvenliği en önemli kriter olarak değerlendirdi.

Turistik cazibe merkezleri ve gelişmiş turizm altyapısı da öne çıkan tercih nedenleri arasında yer aldı.

Demiryolu seyahatleri güç kazanıyor

Rapora göre Avrupa deneyiminin bir parçası olarak demiryolu ulaşımına olan ilgi artıyor.

İyi demiryolu bağlantıları, destinasyon seçiminde etkili olan faktörler arasında yer alırken bu kriteri dikkate alanların oranı geçen yaza göre 3 puan artarak yüzde 23'e ulaştı.

Uzun mesafeli turistlerin dörtte üçü seyahatleri sırasında birden fazla Avrupa ülkesini ziyaret etmeyi planlıyor. Ortalama ziyaret edilmesi planlanan ülke sayısı ise dörde yaklaşıyor.

Sınır ötesi ulaşımda düşük maliyetli hava yolları yüzde 47 ile ilk sırada yer alırken, demiryolu kartlarına ilgi yüzde 42'ye, nokta-nokta tren bileti talebi ise yüzde 40'a yükseldi.

Fransa liderliğini koruyor

Araştırmaya göre Avrupa'da en çok ziyaret edilmek istenen ülke yüzde 39 ile Fransa oldu.

Fransa'yı yüzde 29 ile İtalya, yüzde 25 ile Almanya, yüzde 22 ile Birleşik Krallık ve yüzde 21 ile İspanya takip etti.

Öte yandan Polonya, Slovakya, Hırvatistan ve Bulgaristan gibi Orta ve Doğu Avrupa destinasyonlarına yönelik ilginin arttığı görüldü. Araştırma, turistlerin daha uygun maliyetli ve farklı deneyimler sunan destinasyonlara yöneldiğine işaret etti.

Kültür ve gastronomi talebi destekliyor

Avrupa seyahatlerinde kültür ve tarih en önemli motivasyon olmaya devam ederken, şehir deneyimleri, gastronomi ve doğa turizmi de öne çıkan seyahat nedenleri arasında yer aldı.

Yiyecek-içecek harcamaları en yüksek bütçe ayrılan kategori olurken, alışveriş ve konaklama harcamalarına yönelik bütçe beklentilerinde düşüş gözlendi. Wellness ve sağlık odaklı harcamaların payı ise yüzde 20 seviyesine yükseldi.

ETC Başkanı Miguel Sanz, ekonomik baskılar ve jeopolitik belirsizliklere rağmen Avrupa'nın uzun mesafeli seyahatlerde ilk tercih olmaya devam ettiğini belirterek, güvenlik, bağlantısallık ve özgün deneyimlerin kıtanın rekabet gücünü destekleyen temel unsurlar olduğunu ifade etti.

Amerika Birleşik Devletleri ve İran İslam Cumhuriyeti ile mevcut savaştaki müttefikleri, askeri operasyonları kalıcı olarak sonlandıran, ticari hatları açan ve ekonomik yaptırımların kaldırılmasını düzenleyen "İslamabad Mutabakat Zaptı"nı imzaladı. Nihai anlaşmaya giden süreci başlatan mutabakat metninin maddeleri şu şekilde:

1. Taraflar Lübnan dahil tüm cephelerde askeri operasyonları derhal ve kalıcı olarak durdurmayı, birbirlerine karşı güç kullanmamayı ve Lübnan'ın egemenliğini güvence altına almayı taahhüt eder.

2. ABD ve İran, birbirlerinin egemenliğine, toprak bütünlüğüne saygı göstermeyi ve iç işlerine karışmamayı taahhüt eder.

3. Taraflar, nihai anlaşmaya en fazla 60 gün içinde ulaşmayı taahhüt eder; bu süre karşılıklı rıza ile uzatılabilir.

4. ABD, deniz ablukasını derhal kaldırmaya başlayarak 30 gün içinde tamamen bitirecektir. Bu süreçte gemi trafiği savaş öncesi döneme göre restore edilecektir. ABD güçleri nihai anlaşmadan sonraki 30 gün içinde İran yakınlarından çekilecektir.

5. İran, Basra Körfezi ile Umman Denizi arasında ticari gemilerin güvenli ve ücretsiz geçişi için 60 gün süreyle gerekli düzenlemeleri yapacaktır. Ticari gemi trafiği derhal başlayacak, teknik ve askeri engeller ile mayınların temizlenmesi 30 gün içinde tamamlanacaktır. Hürmüz Boğazı'nın gelecekteki yönetimi ve denizcilik hizmetleri için Umman Sultanlığı ve diğer kıyıdaş devletlerle uluslararası hukuk çerçevesinde diyalog yürütülecektir.

6. ABD, bölgesel ortaklarıyla birlikte İran'ın yeniden imarı ve ekonomik kalkınması için en az 300 milyar dolarlık kesin bir plan geliştirecektir. Finansal işlemler için gerekli tüm lisans, muafiyet ve izinler ABD tarafından sağlanacaktır.

7. İran'a yönelik Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) kararları, UAEA Yönetim Kurulu kararları ve ABD'nin tek taraflı birincil/ikincil tüm yaptırımları nihai anlaşmada belirlenecek takvime göre kaldırılacaktır.

8. İran, nükleer silah edinmeyeceğini veya geliştirmeyeceğini yeniden teyit eder. Stoklanmış zenginleştirilmiş malzemenin UAEA denetiminde yerinde seyreltilmesi (downblending) ve nükleer ihtiyaçlara ilişkin zenginleştirme konuları nihai anlaşma çerçevesinde karara bağlanacaktır.

9. Nihai anlaşmaya kadar mevcut durum korunacaktır. İran nükleer programının mevcut statüsünü sürdürecek, ABD ise yeni yaptırım uygulamayacak ve bölgeye ek kuvvet konuşlandırmayacaktır.

10. Anlaşmanın imzalanmasıyla birlikte yaptırımlar tamamen kalkana kadar, ABD Hazine Bakanlığı; İran ham petrolü, petrol ürünleri, türevleri ve bunlarla ilgili bankacılık, sigorta, taşımacılık gibi tüm hizmetlerin ihracatı için muafiyetler (waiver) yayımlayacaktır.

11. İran'ın dondurulmuş veya kısıtlanmış tüm fon ve varlıkları serbest bırakılarak İran Merkez Bankası tarafından belirlenen nihai lehtarlara tam olarak kullandırılacaktır. ABD gerekli tüm lisansları çıkaracaktır.

12. Mutabakat zaptının ve nihai anlaşmanın uygulanmasını izlemek amacıyla yürütme mekanizması kurulacaktır.

13. Belirtilen ticari, askeri ve finansal maddelerin (1, 4, 5, 10 ve 11) uygulanmaya başlanmasıyla birlikte taraflar münhasıran diğer maddeler üzerinde nihai anlaşma müzakerelerine başlayacaktır.

14. Nihai anlaşma, bağlayıcı bir BM Güvenlik Konseyi kararı ile onaylanacaktır.

Fiziksel pasaportun dijital tamamlayıcısı

Yeni sistem, fiziksel pasaportun yerine geçmiyor. Resmi kimlik belgeleri sınır kapıları, kamu kurumları ve yüz yüze doğrulama süreçlerinde geçerliliğini koruyor. Dijital pasaport ise yalnızca çevrimiçi platformlarda kimlik ve yaş doğrulama amacıyla kullanılabiliyor.

Özelliğin kullanılabilmesi için geçerli bir fiziksel pasaport gerekiyor. Kimlik kartları bu sistem kapsamında desteklenmiyor.

Aktivasyon süreci

Dijital pasaport oluşturma süreci Google Wallet üzerinden gerçekleştiriliyor. Kullanıcıların tamamlaması gereken adımlar; pasaportun veri sayfasının fotoğrafının çekilmesi, pasaport üzerindeki NFC çipinin Android cihaz ile taranması, video selfie ile kimlik doğrulaması yapılması ve doğrulama sonrası “ID Pass” kaydının Google Wallet’a eklenmesi şeklinde sıralanıyor.

Güvenlik ve gizlilik

Google, sistemin uçtan uca şifreleme ile çalıştığını ve verilerin cihaz içinde saklandığını belirtiyor. Kullanıcı verilerinin bulut sistemlerine aktarılmadığı ifade ediliyor.

Dijital pasaport, yalnızca gerekli bilgilerin paylaşılmasına izin veriyor. Örneğin, yaş doğrulaması yapılırken tam kimlik bilgileri paylaşılmadan işlem tamamlanabiliyor.

Finans ve perakende alanında ilk kullanım

Almanya merkezli Sparkasse Bank, sistemi erken benimseyen kurumlardan biri oldu. Banka, Google Wallet üzerinden yaş doğrulama süreçlerini dijital kimlik ile gerçekleştirmeye başladı.

AB’nin dijital kimlik hedefiyle uyumlu

Avrupa Birliği, 2026 yılına kadar tüm vatandaşlar için üye ülkeler arasında geçerli olacak dijital kimlik altyapısını hedefliyor. Google’ın yeni özelliği, bu geniş dijital kimlik dönüşüm sürecinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.

Seyahat ve dijital hizmetlere etkisi

Yeni sistem, çevrimiçi kayıt, yaş doğrulama ve kimlik onayı gerektiren işlemlerde süreçleri hızlandırmayı amaçlıyor. Kullanıcıların tekrar tekrar kimlik bilgisi girmesi ihtiyacının azalması hedefleniyor.

Özelliğin kademeli olarak farklı ülkelere yayılması beklenirken, kullanılabilirlik ve platform uyumluluğu hakkında detayların önümüzdeki dönemde netleşeceği ifade ediliyor.

Trump, bölge ve dünya için petrol akışının yeniden başlayacağını belirtirken, mutabakat metni henüz yayımlanmadı. ABD Başkanı ayrıca, cuma günü başlaması planlanan daha kapsamlı müzakerelerde İran’ın nükleer anlaşmaya varamaması halinde askeri operasyonların yeniden gündeme gelebileceğini söyledi.

Hürmüz Boğazı'nın statüsü tartışma konusu

Trump, pazar günü yaptığı açıklamada Hürmüz Boğazı'nın ücret alınmaksızın açılmasına ve ABD deniz ablukasının kaldırılmasına onay verdiğini duyurdu. Ancak yaklaşık bir saat sonra yaptığı açıklamada, boğazın açılmasının cuma günü imzalanması planlanan anlaşmaya bağlı olduğunu ve bu sürecin mayın temizleme faaliyetleri kapsamında değerlendirileceğini ifade etti.

Arabulucu rolü üstlenen Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ise ilk açıklamasında Hürmüz Boğazı'na ilişkin herhangi bir değerlendirmede bulunmadı. İran devlet ajansı Mehr, taraflar arasında varılan mutabakatın boğazın 30 gün içinde İran'ın düzenlemeleri doğrultusunda yeniden açılmasını öngördüğünü bildirdi.

ABD yönetimi daha önce, boğazdan geçen gemilere yönelik herhangi bir ücretlendirme uygulamasına karşı olduğunu açıklamıştı. Birleşik Krallık, Fransa, Almanya ve İtalya'dan oluşan E4 grubu da boğazın koşulsuz ve tam seyrüsefer özgürlüğüyle yeniden açılması gerektiğini vurguladı.

Anlaşma haberlerinin ardından küresel petrol fiyatları düşüş gösterdi. Fiyatlar, mart ayı başından bu yana görülen en düşük seviyelere gerilerken, enerji üretiminin tam kapasiteye dönmesinin aylar hatta yıllar sürebileceği yönündeki değerlendirmeler gündemdeki yerini koruyor.

Lübnan anlaşmanın kapsamında mı?

Ateşkes görüşmeleri sırasında taraflar arasındaki temel görüş ayrılıklarından biri, Lübnan'ın anlaşma kapsamına dahil edilip edilmeyeceği olmuştu.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, varılan mutabakatın Lübnan dahil tüm cephelerde savaşın kalıcı ve derhal sona ermesini içerdiğini açıkladı. Arabulucu Şahbaz Şerif de sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, tarafların Lübnan dahil tüm cephelerde askeri operasyonları kalıcı olarak sonlandırdığını duyurdu.

Buna karşılık Trump'ın ilk açıklamalarında Lübnan'a ilişkin herhangi bir ifade yer almadı. ABD Başkanı açıklamalarında ağırlıklı olarak Hürmüz Boğazı konusuna odaklandı.

İsrail ise İran ile yürütülen barış görüşmelerine dahil edilmedi. Anlaşma duyurularının ardından İsrail tarafından resmi bir değerlendirme yapılmadı.

Daha önce pazar günü açıklanması planlanan mutabakatın, Beyrut'a yönelik bir İsrail saldırısı sonrasında birkaç saat geciktiği bildirildi. Saldırıda Lübnan'ın başkentinin güney banliyölerinde bir bina yıkılırken üç kişi hayatını kaybetti, altı kişi yaralandı.

Nükleer programda müzakereler devam edecek

İran'ın nükleer programı, son mutabakat kapsamında çözüme kavuşmuş görünmüyor. Trump, İran'ın hiçbir zaman nükleer silaha sahip olmayacağını yineledi.

Pakistanlı üst düzey yetkililer, nükleer müzakerelerin önümüzdeki 60 gün boyunca devam edeceğini açıkladı. Trump da İran'ın nükleer anlaşmaya ulaşamaması halinde ABD'nin yeni askeri adımlar atabileceğini ifade etti.

E4 ülkeleri tarafından yayımlanan ortak açıklamada, İran'ın nükleer programında doğrulanabilir adımlar atması halinde ilgili yaptırımların kaldırılmasına hazır olunduğu belirtildi.

Tahran yönetimi ise nükleer programının barışçıl amaçlar taşıdığını savunmayı sürdürüyor. İran'ın yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stoklarının geleceği, önümüzdeki dönemde yapılacak kapsamlı görüşmelerin temel gündem maddelerinden biri olarak öne çıkıyor.

ABD'nin 2015 yılında imzalanan çok taraflı nükleer anlaşmadan çekilmesinin ardından İran uranyum zenginleştirme faaliyetlerini artırmıştı. Yaklaşık 400 kilogramdan fazla yüksek saflıkta zenginleştirilmiş uranyumun akıbetinin, yeni müzakere sürecinde ele alınması bekleniyor.

Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham da yaklaşan nükleer müzakereleri yakından takip edeceğini açıkladı.

Türkiye’de 1989 yılında Aksaray’ın il yapılmasıyla başlayan ve 1999 yılına kadar devam eden süreçte il sayısı 67’den 81’e yükselmişti. Yeni düzenleme ile birlikte bu sayının 106’ya çıkarılması öngörülüyor.

İl olma kriterleri neler?

Yeni il yapılacak ilçelerin belirlenmesinde nüfus kriterinin öne çıktığı belirtiliyor. İl statüsü kazanacak ilçelerde şu şartların aranması planlanıyor:

• En az 100 bin nüfusa sahip olmak,
• Mevcut il merkezine en az 30 kilometre uzaklıkta bulunmak,
• Ekonomik gelişmişlik düzeyine sahip olmak,
• Yeterli ulaşım ve altyapı imkanlarını karşılamak.

İl olması planlanan 25 ilçe

Belirlenen kriterler doğrultusunda il statüsüne en yakın ilçeler şu şekilde sıralanıyor:

• Alanya (Antalya)
• Tarsus (Mersin)
• Çorlu (Tekirdağ)
• İnegöl (Bursa)
• Siverek (Şanlıurfa)
• Manavgat (Antalya)
• İskenderun (Hatay)
• Fethiye (Muğla)
• Akhisar (Manisa)
• Edremit (Balıkesir)
• Ereğli (Zonguldak)
• Erciş (Van)
• Bandırma (Balıkesir)
• Cizre (Şırnak)
• Nazilli (Aydın)
• Ereğli (Konya)
• Lüleburgaz (Kırklareli)
• Ergani (Diyarbakır)
• Kahta (Adıyaman)
• Ünye (Ordu)
• Kozan (Adana)
• Elbistan (Kahramanmaraş)
• Polatlı (Ankara)
• Midyat (Mardin)
• Yüksekova (Hakkari)

İki Ereğli için isim düzenlemesi gündemde

İl olması planlanan ilçeler arasında hem Zonguldak’ın Ereğli ilçesi hem de Konya’nın Ereğli ilçesi yer alıyor. Her iki ilçenin de il statüsü kazanması halinde resmi kayıtlarda oluşabilecek karışıklıkların önlenmesi amacıyla isim değişikliği veya farklı bir çözüm modeli üzerinde çalışma yapılması gündeme gelebilecek.

Plaka numaraları da tartışılıyor

Yeni illerin oluşturulması halinde plaka kodlarının nasıl belirleneceği de gündemde yer alan başlıklar arasında bulunuyor. Sözcü’de yer alan habere göre, il sayısının 106’ya çıkması durumunda verilecek yeni plaka numaraları arasında yer alan “100” kodunun hangi ile tahsis edileceği ve plaka sıralamasının nasıl şekilleneceği merak ediliyor.

Düzenleme çalışmalarında, il statüsü verilecek ilçelerin yanı sıra yeni illere ait plaka numaralarının belirlenmesine yönelik hazırlıkların da sürdüğü belirtiliyor.

Anlaşmaya göre, resmi (gri) ve hususi (yeşil) pasaport hamili kişiler, iki ülke arasında vizesiz olarak seyahat edebilecek.

Geçerli pasaport hamili Taraf Devletlerin vatandaşları, her yüz seksen (180) günlük süre içinde doksan (90) günü aşmayan bir süre için diğer Tarafın ülkesine girmek, ülkesinden transit geçmek, ülkesinden çıkmak ve ülkesinde geçici olarak kalmak için vizeden muaf tutulacak.

Beş yıllık bir süre ile yürürlükte kalacak olan anlaşma, taraflardan biri diğer tarafa, “anlaşmayı sona erdirme veya yenilememe niyetini yürürlük süresi dolmadan en az altı ay önce yazılı olarak bildirmediği sürece”, beşer yıllık süreler için kendiliğinden yenilenecek.

Arakçi, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, ABD-İsrail savaşı sonrasında yürütülen diplomatik temaslarda önemli ilerleme kaydedildiğini belirtti.

Pakistan Başbakanı: Nihai barış metnine ulaşıldı

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif de iki taraf arasında üzerinde mutabakata varılmış nihai barış metnine ulaşıldığını açıkladı. Şerif, Pakistan’ın anlaşmanın sonraki aşamalarının tamamlanması için taraflarla yakın temas halinde olduğunu ifade etti.

Buna karşın hem ABD hem de İran tarafı müzakerelerin henüz tamamlanmadığını vurguladı. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ilgili kurumların mutabakat metninin son aşamalarını değerlendirdiğini belirterek olası bir imza töreninin zamanı ve yeri hakkında bilgi vermedi.

İran Meclis Başkanı ve baş müzakereci Muhammed Bakır Galibaf ise yaptığı açıklamada, “Verilen taahhütler yerine getirilmelidir. Yaklaşan anlaşma için başka bir yol yok” ifadelerini kullandı.

ABD’li üst düzey bir yetkili de tarafların anlaşmaya çok yakın olduğunu ancak sürecin henüz tamamlanmadığını söyledi.

Yetkiliye göre üzerinde çalışılan mutabakat zaptı; İran’a yönelik yaptırımların önemli ölçüde hafifletilmesini ve dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılmasını öngörüyor. Buna karşılık İran’ın nükleer programını tasfiye etmesi ve nükleer materyallerini teslim etmesi bekleniyor.

ABD tarafı, yaptırımların kaldırılması ve varlıkların serbest bırakılmasının İran’ın yükümlülüklerini yerine getirmesine bağlı olacağını vurguladı.

İki taraftan farklı yorumlar var

İran devlet haber ajansı IRNA ise anlaşmanın yedi ana maddeden oluştuğunu ve İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolüne ilişkin yeni bir taviz vermediğini öne sürdü. ABD yönetimi ise bu iddiayı reddederek müzakerelerde İran’ın nükleer programının tasfiyesi, nükleer materyallerin imhası ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasının yer aldığını savundu.

ABD Başkanı Donald Trump, hafta sonu içinde anlaşmanın imzalanabileceğine inandığını söyledi. Trump ayrıca İran’ın anlaşma şartlarına ilişkin yayımlanan bazı bilgilerin gerçeği yansıtmadığını özel kanallardan ilettiğini öne sürdü.

Taraflar arasında yoğunlaşan diplomatik trafik, bu hafta yaşanan karşılıklı saldırıların ardından geldi. ABD ve İran arasında nisan ayından bu yana devam eden ateşkes süreci zaman zaman ihlallerle karşı karşıya kalırken, taraflar kalıcı bir anlaşma için müzakerelerini sürdürüyor.

ABD ordusuna ait Apache tipi bir saldırı helikopterinin Hürmüz Boğazı İran tarafından düşürülmesinin ardından, Washington yönetimi İran'daki çok sayıda hedefe saldırı başlattığını duyurdu.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik aldırılarla ilgili yaptığı açıklamada, "Dün onlara sert bir darbe indirdik ve bugün de yine sert bir darbe vuracağız" ifadelerini kullandı.

İran'ın güneyindeki hedefler vuruldu

ABD saldırılarında İran'ın güneyindeki Keşm ve Hengam adaları ile Sirik, Minab ve Bender Abbas çevresindeki noktaların hedef alındığı bildirildi.

İran basını, Keşm Adası'nda yeni patlama seslerinin duyulduğunu aktarırken, Tahran yakınlarındaki Veramin ilçesi çevresinin de saldırıya uğradığını duyurdu.

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, İran'a yönelik geniş çaplı operasyonların süreceğini belirterek, "İran'da başlıca tesisleri bombalayacağız. Bu gece İran'a yönelik saldırılar güçlü olacak" açıklamasını yaptı.

Hürmüz Boğazı tüm gemi trafiğine kapatıldı

İran yönetimi, ABD saldırılarının ardından stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nın petrol tankerleri ve ticari gemiler dahil tüm gemi geçişlerine kapatıldığını duyurdu.

Hatemu'l Enbiya Karargâhı tarafından yapılan açıklamada, bölgedeki güvenlik koşulları nedeniyle boğazdaki tüm geçişlere müdahale edileceği belirtildi.

İran Devrim Muhafızları Donanması ayrıca Hürmüz Boğazı'ndan geçmeye çalışan iki geminin vurulduğunu açıkladı.

İran basını, ülkenin güney sularında İran ve ABD askeri güçleri arasında sıcak çatışmalar yaşandığını da bildirdi.

İran'dan ABD üslerine misilleme

İran Devrim Muhafızları, ABD'nin saldırılarına karşılık olarak Kuveyt ve Bahreyn'deki ABD askeri hedeflerine yönelik iki dalga halinde saldırılar düzenlendiğini açıkladı.

Açıklamada, Kuveyt'teki Ali El Salim ve Ahmed El Cabir hava üsleri ile Bahreyn'deki Şeyh İsa Hava Üssü'nde bulunan ABD'ye ait 18 önemli hedefin vurulduğu belirtildi.

Kuveyt ve Bahreyn'de saldırılar sırasında hava savunma sistemlerinin devreye girdiği bildirildi.

İran devlet televizyonu ayrıca Ürdün'de ABD güçlerinin konuşlandığı Muvaffak Salti askeri üssünün de yoğun füze saldırılarıyla hedef alındığını duyurdu.

Trump: Saldırılar sürecek

Fox News'e konuşan ABD Başkanı Donald Trump, İran içindeki hedeflere yönelik operasyonlarda 49 Tomahawk füzesinin kullanıldığını söyledi. Trump, İran'ın anlaşma yapmaması halinde saldırıların devam edeceğini belirterek, operasyonların "şiddetli" şekilde süreceğini ifade etti.

İran devlet televizyonuna konuşan üst düzey bir yetkili ise Trump'ın, İranlı yetkililerin kendisiyle temas kurduğu yönündeki açıklamalarını yalanladı.

Yetkili, İran ile Trump arasında herhangi bir temas gerçekleşmediğini ve ülkenin saldırılara askeri yöntemlerle karşılık vermeyi sürdürdüğünü söyledi.

İsrail'in operasyona katılmadığı iddia edildi

İsrail basınında yer alan haberlerde, ABD'nin İran'a yönelik son saldırılarına İsrail ordusunun doğrudan katılmadığı öne sürüldü.

İsrail güvenlik kaynakları, operasyonların Amerikan savaş uçakları ve savaş gemileri tarafından gerçekleştirildiğini belirtirken, İran'ın olası misillemelerine karşı hazırlıkların sürdüğünü aktardı.

İran ordusu ise ABD tarafından gerçekleştirilebilecek her türlü saldırıya karşılık verileceğini ve silahlı kuvvetlerin tam teyakkuz halinde olduğunu duyurdu.

Türkiye-Yunanistan Kültür Forumu, Kapadokya'da gerçekleştirilen ilk toplantı sırasında Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy ile Yunanistan Kültür Bakanı Lina Mendoni tarafından imzalanan ortak deklarasyonla resmen kuruldu.

Anlaşma kapsamında forumun düzenli olarak her iki ülkede toplanması ve uzmanlık paylaşımı ile ortak projelerin geliştirilmesine yönelik bir platform olarak faaliyet göstermesi öngörülüyor.

Kültürel diyalog için yeni kurumsal mekanizma

Yunanistan Kültür Bakanı Lina Mendoni, kültürün iki toplum arasındaki en köklü ve kalıcı iletişim alanlarından biri olduğunu belirtti.

Forum, Aralık 2023'te Yunanistan Başbakanı Kyriakos Mitsotakis ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından imzalanan Atina Dostluk ve İyi Komşuluk Deklarasyonu sonrasında gelişen ikili ilişkilerin yeni bir adımı olarak değerlendiriliyor.

Ayrıca girişim, iki kültür bakanı arasında Ankara'da düzenlenen 6. Yüksek Düzeyli İşbirliği Konseyi toplantısında imzalanan kültürel iş birliği mutabakatının devamı niteliğini taşıyor.

Kültürel mirasın korunması ön planda

Forum kapsamında düzenlenen oturumlarda her iki ülkeden uzmanlar ve yetkililer, Bizans ve Osmanlı dönemlerine ait eserlerin restorasyonu ve korunması, kültürel miras yönetimi, tarihsel araştırmalar ve yeni teknolojilerin kültür alanındaki kullanımı üzerine sunumlar gerçekleştirdi.

Lina Mendoni, Yunanistan'ın kültürel miras politikası kapsamında antik, Bizans, Osmanlı, Osmanlı sonrası ve modern dönemlere ait tüm anıtların dini veya kültürel kökenlerine bakılmaksızın eşit şekilde korunduğunu ifade etti.

Bu eserlerin ülkenin kültür rotalarına ve turizm ağlarına dahil edildiğini belirten Mendoni, kültürel mirasın korunmasının ulusal politikanın temel unsurlarından biri olduğunu söyledi.

Kaçak kültür varlıklarıyla mücadele gündemdeydi

Forumda ele alınan başlıklardan biri de kültür varlıklarının yasa dışı ticaretiyle mücadele oldu. Türkiye ve Yunanistan, bu alanda 2013 yılında imzalanan ikili protokol çerçevesinde iş birliği yürütüyor.

Toplantılarda bilgi paylaşımı, ilgili kurumlar arasındaki koordinasyon ve uluslararası mekanizmaların kullanımı yoluyla kaçakçılıkla mücadelenin güçlendirilmesi konuları değerlendirildi.

Dijitalleşme ve yeni teknolojilerde iş birliği

Ortak deklarasyonda kültürel mirasın dijitalleştirilmesi ve dijital teknolojiler aracılığıyla kamuoyunun kültürel kaynaklara erişiminin artırılması hedefleri de yer aldı.

Taraflar ayrıca kültürel miras yönetiminde yapay zekâ, dijital arşivleme ve diğer yeni teknolojilerin kullanımına yönelik iş birliklerinin geliştirilmesi konusunda görüş birliğine vardı.

Parthenon heykelleri konusu da gündeme geldi

Forum kapsamında gerçekleştirilen görüşmelerde, Atina'daki Parthenon Tapınağı'ndan 19. yüzyılda çıkarılarak İngiltere'ye götürülen Parthenon Heykelleri konusu da ele alındı.

Lina Mendoni, Türkiye'nin UNESCO Hükümetlerarası Komitesi nezdinde verdiği destek nedeniyle Mehmet Nuri Ersoy'a teşekkür etti.

Mendoni, Osmanlı döneminde Lord Elgin'e heykelleri sökme yetkisi veren herhangi bir resmi belgenin bulunmadığı yönündeki Türkiye'nin yaklaşımının, eserlerin yeniden Atina'da bir araya getirilmesine yönelik uluslararası girişimlere katkı sağladığını ifade etti.

Komisyonun gelecek yıl sunması beklenen düzenleme önerilerinin, Rusya-Ukrayna savaşıyla bağlantılı güvenlik endişelerini dikkate alan hedefli kısıtlayıcı vize tedbirlerini içermesi öngörülüyor. Ancak olası değişikliklerin 2026 yaz sezonundaki seyahatleri etkilemesi beklenmiyor. Schengen vizelerinin verilmesinde nihai yetki büyük ölçüde üye ülkelerde bulunuyor.

11 ülkeden ortak çağrı

Süreç, İsveç öncülüğünde 11 Avrupa ülkesinin Avrupa Komisyonu'na gönderdiği ortak mektupla hız kazandı.
Koalisyonda Çekya, Danimarka, Estonya, Finlandiya, İzlanda, Letonya, Litvanya, Hollanda, Norveç, Polonya ve İsveç yer alıyor.

Söz konusu ülkeler, Rusya'nın 2022 yılında Ukrayna'ya karşı başlattığı operasyon sonrası uygulamaya alınan vize kurallarının üye devletler tarafından farklı şekillerde yorumlandığını ve uygulandığını savunuyor.

Mevcut kuralların etkinliği tartışılıyor

Savaş sonrasında yürürlüğe giren düzenlemeler, Rus vatandaşlarının zorunlu olmayan seyahatlerini azaltmayı, güvenlik kontrollerini artırmayı ve çok girişli vizeler yerine tek girişli vizelere geçişi teşvik etmeyi amaçlıyordu.

Ancak ortak mektupta, uygulamadaki farklılıkların politikanın etkinliğini azalttığı ve Avrupa Birliği'nin Rusya'ya karşı sergilemeye çalıştığı ortak siyasi duruşu zayıflattığı ifade edildi.

Koalisyon ülkeleri, Avrupa Komisyonu'ndan bağlayıcı kısıtlamalar getirilmesini, mevcut kuralların uygulanmasının daha sıkı denetlenmesini ve Rus vatandaşlarına verilen vizelere ilişkin düzenli istatistik paylaşılmasını talep etti.

Ruslara verilen vize sayısı sert şekilde azaldı

Avrupa Komisyonu ise eleştirilere yanıt olarak Schengen vizesi verilen Rus vatandaşlarının sayısında savaşın başlamasından bu yana önemli bir düşüş yaşandığını belirtti.

Komisyon verilerine göre savaş öncesinde Rus vatandaşlarına yılda yaklaşık 4 milyon Schengen vizesi verilirken, bu sayı 2025 yılında yaklaşık 500 bine geriledi.

En fazla vizeyi Fransa, İtalya ve İspanya verdi

Buna rağmen bazı Avrupa ülkeleri Rus vatandaşlarına önemli sayıda vize vermeyi sürdürüyor.

2025 yılında Rus vatandaşlarına en fazla Schengen vizesi veren ülke yaklaşık 180 bin vize ile Fransa oldu. Fransa'yı yaklaşık 160 bin vize ile İtalya takip ederken, İspanya ise 100 bine yakın vize verdi.

Her ne kadar ortak mektupta isimleri doğrudan anılmasa da, bu üç ülke daha sıkı kısıtlamaları savunan çevrelerin eleştirilerinin odağında yer alıyor.

Koalisyon ülkeleri, Ukrayna'daki savaş devam ederken yüksek sayıda Rus turistin Avrupa'da tatil yapmasının kamuoyunda sorgulandığını belirtiyor.

Avrupa içinde görüş ayrılıkları sürüyor

Mevcut uygulamayı savunan ülkeler ise daha büyük turizm pazarlarına ve diplomatik temsil ağlarına sahip olmaları nedeniyle doğal olarak daha fazla vize başvurusu işlediklerini ifade ediyor.

Ayrıca, Rus turistlerin tamamının Rus hükümetinin politikalarıyla özdeşleştirilmemesi gerektiği ve yaptırımların zaten çok sayıda kişi ve kurumu kapsadığı görüşü dile getiriliyor.

Almanya, Hollanda, Fransa, Belçika ve Avusturya'nın Türkiye'deki temsilcilikleri, vize başvuru sistemlerinde yaşanan usulsüzlüklere ilişkin çeşitli önlemler aldıklarını ve incelemeler yürüttüklerini açıkladı.

Almanya bekleme listesi sistemine geçti

Almanya Büyükelçiliği, toplu rezervasyonlar ve otomatik yazılımların randevu sistemini etkilemesini önlemek amacıyla "randevu talebi bekleme listesi" uygulamasını devreye aldığını duyurdu.

Büyükelçilik ayrıca, Almanya vize başvurularında yetkili hizmet sağlayıcının yalnızca iDATA Türkiye olduğunu vurgulayarak başvuru sahiplerini üçüncü taraf kişi ve kuruluşlara yüksek ücretler ödememeleri konusunda uyardı.

Belçika'dan yetkisiz aracılara uyarı

Belçika'nın Ankara Büyükelçisi Hendrik Van de Velde, Belçika'nın Türkiye'deki vize başvurularında yalnızca VFS Global ile çalıştığını belirtti.

Van de Velde, yetkisiz aracı kuruluşların kullanılmasının başvuru sürecine herhangi bir avantaj sağlamadığını ifade ederek vatandaşların doğrudan yetkili başvuru merkezi üzerinden işlem yapmalarını tavsiye etti.

Avusturya teknik güvenlik önlemlerini artırdı

Avusturya'nın Ankara Büyükelçisi Gabriele Juen, Türkiye'deki tüm Avusturya vize başvurularının değerlendirildiği İstanbul Başkonsolosluğu bünyesinde teknik güvenlik tedbirlerinin güçlendirildiğini açıkladı.

Juen, alınan önlemlerin gerçek başvuru sahiplerinin randevu sistemine erişimini korumayı amaçladığını belirterek vatandaşlara aracı şirketler yerine resmi başvuru kanallarını kullanmaları çağrısında bulundu.

Avrupa Komisyonu inceleme başlattı

Hollanda Büyükelçiliği, vize başvuru süreçlerine ilişkin usulsüzlük iddiaları sonrasında Avrupa Komisyonu tarafından resmi bir inceleme başlatıldığını duyurdu.

Büyükelçilik açıklamasında, aynı hizmet sağlayıcılarla çalışan diğer Schengen ülkeleriyle de görüşmeler yürütüleceği ve soruşturma sonuçlarının dış hizmet sağlayıcılarla yapılacak değerlendirmelerde dikkate alınacağı belirtildi.

Fransa değerlendirme süreci başlatacak

Fransa Büyükelçiliği de Avrupa Komisyonu'nun yürüttüğü incelemenin sonuçlarına göre vize hizmet sağlayıcılarıyla ilgili yeni bir değerlendirme süreci başlatabileceğini açıkladı.

Söz konusu incelemenin, Schengen vize başvurularında kullanılan dış hizmet sağlayıcıların işleyişine ilişkin uygulamaları da kapsaması bekleniyor.

Vize başvurularında resmi kanallar vurgusu

Beş ülkenin diplomatik temsilcilikleri tarafından yapılan açıklamalarda ortak olarak, başvuru sahiplerinin yalnızca yetkilendirilmiş vize hizmet sağlayıcıları üzerinden işlem yapmaları ve hızlı randevu vaadiyle ek ücret talep eden kişi veya kuruluşlara karşı dikkatli olmaları gerektiği vurgulandı.