Turizm Ekonomi - Özel
ABD ve İsrail’in saldırılarıyla başlayan İran savaşı Antalya’daki resort otelleri nasıl etkiliyor? Talepte toparlanma var mı? Rezervasyon derinliği ne durumda? Yıl genelinde ne kadarlık bir daralma öngörülüyor?
Turizm sektörünün deneyimli isimlerinden Aska Hotels Yönetim Kurulu Başkanı Ramazan Aslan, Antalya turizminin sıcak gündemini Turizm Ekonomi Haber Müdürü Savaş Daş’a değerlendirdi.
“Savaşın ilk başlarında yüzde 75’e varan daralma yaşandı”
Turizmde rezervasyon akışının iyi gittiği bir dönemde bir anda savaş başladığını belirten Aska Hotels Yönetim Kurulu Başkanı Ramazan Aslan, akabinde günlük rezervasyon girişlerinde yüzde 75’e varan daralmalar yaşandığını kaydetti. Aslan, “Gelinen noktada ise daralmanın yüzde 10 seviyesine kadar düştüğünü görüyoruz. İnsanlar giderek bu tip jeopolitik gerilimlere de alışıyorlar. İnsanlar savaşın ilk anlarında biraz daha sert tepkiler verdiler ancak bugün gelinen durum daha farklı. Günlük rezervasyon girişleri neredeyse geçen senenin aynı dönemine yaklaştı.” diye konuştu.
“Şu anda savaş öncesinin yüzde 90’ına ulaştık”
Mayıs ayının ilk haftası itibarıyla Almanya ve Avrupa’da yüzde 15 civarında bir daralma olduğunu kaydeden Aslan, İngiltere’deki daralmanın da yüzde 10 seviyesinde olduğunu anlattı. Ancak bu daralmanın fiyat tarafında daha büyük olumsuzluk yarattığını ifade eden Aslan, şunları söyledi:
“Gelirde geçen senenin altına düşme riski var”
“Bu sayısal daralmanın fiyat anlamında ayrıca bir etkisi söz konusu. Çünkü hem rezervasyon akışı yüzde 10-15 düştü hem de uygulanması gereken yüzde 10’luk fiyat artışı uygulanamadı. Kısacası, 2025’ten 2026’ya geçerken yapılacak fiyat artışları yok oldu. Bu durumda, en iyimser senaryoda ancak geçen senenin rakamlarını yakalayabiliriz ancak onun da bir miktar altına düşme tehlikesi var.”
“Bu rezervasyonlar geri dönmeyecek”
Savaş devam ettiği sürece kayıpların devam edeceğini, ancak gidişat netlik kazanıp savaşın bitmesi durumunda Türkiye’nin kısa sürede toparlanmaya gideceğini kaydeden Aslan, “Bugün İspanya’ya bakıyorsunuz; geçen senenin üzerinde rezervasyon almış, yer yer satışlara stop çekiyor. Biz ise savaşta şunu gördük: Başta İngiltere’dekiler olmak üzere aileler, ‘Bu savaş devam ederse sezon ortasında İspanya’da yer bulamam’ diyerek veya fiyatların artmasından endişe ederek Türkiye rezervasyonlarını iptal ettiler. Bu rezervasyonların geri dönüşü olmayacak.” değerlendirmesini yaptı.
“Son dakika rezervasyonlarla yol alıyoruz”
Türkiye’nin şu anda son dakika rezervasyonları ile yol aldığını kaydeden Ramazan Aslan, “Rezervasyon derinliği ortalama bir ay. Bütün otelciler bunu bilir; son dakikaya düştüğünüz zaman fiyatla gidersiniz. Son dakikaya düştüğünüz anda da rakiplerinizi, komşularınızı çok iyi takip etmeniz, onların ne yaptığını bilmeniz gerekiyor.” diye konuştu.
“Sevindirici olan şey uçak sorunumuzun olmaması”
Şu anda Türkiye için en sevindirici konunun yeterli uçak kapasitesinin bulunması olduğuna dikkat çeken tecrübeli turizmci, “Sektörde şu anda ‘son dakikaya düştük, uçak bulamayacağız’ endişesi yok. Sadece Rusya’da mayıs ayı için bazı uçak iptalleri olduğunu ve tur operatörlerinin kapasite düşürdüğü söylentileri var ama bunlar ne kadar doğru bilemiyorum. Bizler sektör olarak birçok kriz yaşadığımız için uçaklar konusunda da hızlı hareket edip talebi dengeleyecek adımlar atabiliyoruz. Bizim yaşadığımızı Avrupa yaşasa ne olur bilmiyorum.” ifadelerini kullandı.
“Önemli olan doluluğu hangi şartlarda sağladığınız”
Aslan, “Turizm sektörünü desteklemek için açıklanan 60 milyar liralık kredi destek paketi ve konaklama vergisinin yüzde 2’den yüzde 1’e düşürülmesinin sektörü rahatlatıp rahatlatmayacağı” şeklindeki soruya ise şu yanıtı verdi:
“Açıklanan her destek muhakkak turizme bir katkı sağlayacak, yatırımcıyı biraz güçlendirecektir. Çünkü öyle bir sezondayız ki eksi yazmamak için mücadele ettiğimiz son dakika satışlarla gidiyoruz. Konaklama vergisi direkt ciro üzerinden alınıyor ve kârlılığı etkileyen bir faktör. Dolayısıyla bunu olumlu bir katkı olarak görüyoruz. Daha fazlası yapılabilir mi? Elbette yapılabilir. Ancak şu anda en azından bir hareketlilik var. Yani süreci yakın takibe almak lazım.
Sektörü dinamik tutmak, sektörün sıkıntılarını bire bir yaşamak lazım. Esasen bu, ülkenin sorunu ve yapılan hamle de ülke için yapılan bir hamle. Çünkü turizm, ülkeye döviz akıtan bir sektör. Turizmdeki pazar payımıza sıkı sıkıya sarılmamız gerekiyor. Bunu yapabilmek için de kaybetmeden yol almak durumundayız. Belli bir doluluk sağlamanız değil, o doluluğu hangi şartlarda sağladığınız önemli. Türkiye olarak ülkeye gelen misafirlere değerlerimizi veriyoruz ve bunun karşılığında bir şeylerin bu ülkede kalması gerekiyor. Eğer bu hizmeti veriyoruz ve elimizde bir şey kalmıyorsa bunu da sorgulamak lazım.”
“Tesislerimizden birini açmadık, arz-talep dengesini ayarladık”
Aska Grubu’nun yeni konjonktürden nasıl etkilendiği ve ne tür önlemler aldığı ile ilgili de değerlendirme yapan Aska Hotels Yönetim Kurulu Başkanı Ramazan Aslan, “Biz savaş devam edecekmiş gibi pozisyon aldık ve ona uygun önlemler geliştirdik. Kendi grubumuzla ilgili arz-talep dengesini analiz ederek tesislerimizden birini devreye almayarak arzı kıstık. Şu noktada grup olarak bir talep sıkıntısı yaşamıyoruz. Doluluklarımızla ilgili sorun yok ancak fiyat noktasında son dakika savaşı vermek istemiyoruz. Arz-talep dengesini daha iyi kurduğumuz için minimum kayıpla yol alacağız. Hesaplarımız, ciroda maksimum yüzde 5’lik düşüş olacağı yönünde. Bunun da altyapısını hazırlamış durumdayız. Düne göre bugün daha fazla çalışmamız lazım, tıpkı yarın olduğu gibi.” diye konuştu.