Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) iklim konferansı COP31, ülkeler arasında kapsamlı bir anlaşmaya varılamamasının ardından pazar akşamı sona erdi. 20 Kasım'da tamamlanması planlanan konferans, müzakerelerin uzaması nedeniyle BM tarihinin en uzun iklim konferansı oldu. Türkiye ve Avustralya'nın eş başkanlığında yürütülen görüşmelerde hazırlanan ve ülkeler arasındaki görüş ayrılıklarını gidermesi beklenen Antalya Paktı taslağı kabul edilmedi.

COP31 Başkanı Murat Kurum, kapanış konuşmasında ülkelerin gece gündüz çalıştığını ve daha güçlü bir sonuç elde etmeyi hedeflediklerini belirtti. Kurum, daha önce kendisini ve Afrika Müzakereciler Grubu'nu oluşturan ülkeleri saygısızlıkla suçlayan Ganalı heyetten de özür diledi. BM İklim Değişikliği İcra Sekreteri Simon Stiell ise konferansın eylem gündeminde gerçek ilerleme sağladığını ve somut sonuçlar ortaya koyduğunu söyledi.

Fosil yakıtlar anlaşmazlığın merkezinde yer aldı

Türkiye ve Avustralya'nın eş başkanlığında hazırlanan Antalya Paktı taslağında fosil yakıtlardan uzaklaşılması yönünde açık bir ifadeye yer verilmedi. Metinde, ülkelerin 2023'teki COP28'de verdikleri taahhüde dolaylı atıf yapılmasına rağmen bu yaklaşım Avrupa Birliği, Norveç, Panama ve Marshall Adaları'nın da aralarında bulunduğu ülkeleri ikna etmedi.

Konferansın son genel kurulunda yayımlanan 12 sayfalık, yaklaşık 100 paragraftan oluşan taslakta fosil yakıtlara ilişkin açık bir ifade bulunmazken, ülkelere 2035'e kadar nihai elektrik tüketiminde elektriğin payını yüzde 35'e çıkarma çağrısı yapıldı. Küresel ısınmanın 1,5 derece eşiğini aşma yolunda olduğuna ilişkin tespit ise metinde korundu.

Avrupa Birliği adına konuşan İrlandalı Bakan Darragh O'Brien, taslağın iklim aciliyetine yanıt vermediğini belirterek anlaşmayı resmen reddettiklerini açıkladı. Panama da fosil yakıtlardan söz etmeyen bir kararın kabul edilemeyeceğini bildirdi. İngiltere Enerji Bakanı Miatta Fahnbulleh ise tarafların uzlaşamamasını hayal kırıklığı olarak nitelendirdi.

Rusya, fosil yakıt arzının talepten daha hızlı azaltılmasının fiyat şoklarına ve enerji yoksulluğuna yol açabileceğini savundu. Suudi Arabistan delegesi Muhammed Eyyub da Arap ülkelerinin müzakerelerde iyi niyetle çalışmayı sürdürdüğünü belirtti.

İklim kuruluşlarından COP31'e eleştiri

World Resources Institute Başkanı Ani Dasgupta, sonuçları içi boş olarak nitelendirerek ülkelerin fosil yakıtlar konusunda uzlaşamamasını eleştirdi. WWF Küresel İklim ve Enerji Lideri Manuel Pulgar-Vidal da hükümetlerin fosil yakıtlardan uzaklaşma taahhütlerini somut eyleme dönüştürecek kararları almaktan kaçındığını söyledi.

Power Shift Africa'dan Mohamed Adow ise COP31'i şimdiye kadarki en kötü COP olarak tanımladı ve zengin ülkelerin somut finansal taahhütlerde bulunmamasını eleştirdi.

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, kapsamlı bir sonuç üzerinde uzlaşma sağlanamamasından derin hayal kırıklığı duyduğunu açıkladı. Güçlü fosil yakıt çıkarlarının iklim eylemlerini engellediğini savunan Guterres, zengin ülkelere iklim finansmanı taahhütlerini yerine getirme çağrısında bulundu.

Müzakereler neden tıkandı?

Suudi Arabistan öncülüğünde fosil yakıt ifadelerinin metinden çıkarılması yönündeki baskılar, müzakerelerdeki temel anlaşmazlık noktalarından biri oldu. Panama, Solomon Adaları, Fildişi Sahili ve Avrupa Birliği ise fosil yakıtlardan uzaklaşma taahhüdünün nihai metne yeniden eklenmesini istedi.

Tuvalu İklim Bakanı Maina Talia, fosil yakıtları iklim krizinin temel nedeni olarak göstererek bu konunun ülkesi için kırmızı çizgi olduğunu söyledi. Fransa Ekolojik Dönüşüm Bakanı Monique Barbut da karbon yakalama, kullanma ve depolama (CCUS) teknolojilerine yapılan atıfların petrol ve doğalgaz kullanımının sürdürülmesine gerekçe oluşturabileceğini belirtti.

Tayland, WORPT ile turistlerin kripto paralarını bahta çevirecek
Tayland, WORPT ile turistlerin kripto paralarını bahta çevirecek
İçeriği Görüntüle

COP31 Müzakereler Başkanı Chris Bowen, taraflar arasında aşılması güç kırmızı çizgiler bulunduğunu ve konferansın yakın tarihin jeopolitik açıdan en gergin müzakere ortamlarından birinde gerçekleştiğini söyledi.

20 Kasım'da sona ermesi planlanan COP31, görüşmelerin uzamasıyla 2019'da Madrid'de düzenlenen COP25'in rekorunu geride bırakarak BM tarihinin en uzun iklim konferansı oldu. Son taslakta ayrıca kırılgan ülkelerin iklim krizine uyumunu kolaylaştıracak finansman konusunda somut bir sayısal hedefe yer verilmedi.

Murat Kurum, Antalya Paktı üzerinde uzlaşma sağlanamadığını açıklayarak yeni bir metin çalışması yapılmayacağını ve mevcut kararların yürütüleceğini bildirdi.

W H A T S A P P

T L G R A M