Amsterdam, aşırı turizm ve çevresel baskıyı azaltmaya yönelik politikalarını bir adım daha ileri taşıyor. Belediye koalisyonu, aşırı turizm ve çevresel etkilerle mücadele kapsamında 2035 yılına kadar okyanus tipi kruvaziyer gemilerinin kentte tamamen yasaklanmasını ciddi biçimde değerlendiriyor. Bu yaklaşım, daha önce Yolcu Terminali Amsterdam’ın (PTA) şehir merkezinden taşınmasını öngören planlardan önemli bir sapma anlamına geliyor.
Tamamen sonlandırılması gündemde
2024’te yapılan anlaşmalar, kruvaziyer uğrak sayısının azaltılmasını ve PTA’nın 2035’e kadar Coenhaven gibi batı bölgelerine taşınmasını hedefliyordu. Amaç, Merkez İstasyon ve tarihi kent merkezindeki büyük gemi yoğunluğunu düşürmekti. Ancak Amsterdam Belediye Meclisi, terminalin taşınmasına yönelik projeyi geçen hafta durdurdu. Liman politikalarından sorumlu Belediye Başkan Yardımcısı Hester van Buren, taşınma maliyetinin yaklaşık 85 milyon avroyu bulacağını ve uzun vadeli faydaların belirsiz kaldığını açıkladı. Van Buren’e göre, deniz kruvaziyerlerini tamamen sonlandırmak sürdürülebilirlik, hava kalitesi ve yaşam kalitesi açısından daha net kazanımlar sunuyor.
Sadece 46 milyon euro vergi kaygı yaşayacak
Tam yasak senaryosunun, 30 yıllık dönemde turist vergileri ve liman gelirleri dahil olmak üzere yaklaşık 46 milyon avroluk bir vergi kaybı yaratacağı hesaplanıyor. Buna rağmen koalisyon, deniz kruvaziyerlerinden çıkışı tercih edilen seçenek olarak görüyor. Ancak mevcut yönetim, Mart 2026’daki yerel seçimler öncesinde bu konuda nihai bir oylama yapmayacak. Karar, bir sonraki belediye yönetimine bırakılacak.
Yeni şartlar getirildi
Bu süreçte kruvaziyer trafiğine yönelik kısıtlamalar artarak devam ediyor. 2026 itibarıyla Amsterdam’a yanaşabilecek deniz kruvaziyeri sayısı yılda 100 ile sınırlandırılacak; bu rakam daha önce 190’dı. 2027’den itibaren izin verilen tüm kruvaziyer gemilerinin limandayken kıyı elektriğine bağlanması zorunlu olacak. Ayrıca günübirlik kruvaziyer yolcuları için kişi başı iniş vergisi 2026’da 15 avroya yükseltildi. Bu uygulama, Amsterdam’da turuna başlayıp bitiren yolcuları kapsamıyor.
Rotalarını Rotterdam gibi yakın limanlara kaydıran bazı kruvaziyer şirketleri ise, şimdiden yolcular için Amsterdam’a otobüsle günübirlik transferler düzenliyor. Nehir kruvaziyerleri ise ayrı bir düzenlemeye tabi tutuluyor ve bu segment için şu aşamada tam bir yasak planlanmıyor.
Konaklama kapasitesinde ‘sıfır büyüme’ ilkesi
Kruvaziyerlere yönelik adımlar, Amsterdam’ın daha geniş kapsamlı turizm yönetim politikasının parçası. Kent, 2021’den bu yana yıllık 20 milyon geceleme sınırı uyguluyor ve konaklama kapasitesinde “sıfır büyüme” ilkesini benimsiyor. 2026 itibarıyla turistik konaklamalarda KDV oranının yüzde 21’e çıkarılması, yeni otel inşaatlarının yasaklanması ve merkezi bölgelerde kısa dönem kiralamaların yıllık 15 gece ile sınırlandırılması da bu stratejinin unsurları arasında yer alıyor.
Mart 2026 seçimlerinin ardından alınacak karar, Amsterdam’ı okyanus tipi kruvaziyer gemilerini tamamen yasaklayan ilk büyük Avrupa kentlerinden biri hâline getirebilir. Bu durumun, aşırı turizme karşı Avrupa genelinde emsal oluşturabileceği ifade ediliyor.