Almanya merkezli Ifo Enstitüsü, ABD ve İsrail’in İran’a saldırmasıyla yükselen Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimin, seyahat sektöründe iş ortamını belirgin şekilde kötüleştirdiğini açıkladı. Seyahat acenteleri ve tur operatörleri, Mart ayında hem talepte daralma hem de maliyet baskısı nedeniyle daha zorlu bir döneme hazırlanıyor.
Ifo verilerine göre sektörün iş ortamı endeksi Şubat ayında eksi 14,8 puan seviyesindeyken Mart’ta eksi 41,7 puana geriledi. Şirketler mevcut iş durumlarını daha olumsuz değerlendirirken, önümüzdeki döneme ilişkin beklentilerde de ciddi bir bozulma kaydedildi.
Jeopolitik riskler talebi baskılıyor
Ifo uzmanı Patrick Höppner, Orta Doğu’daki gelişmelerin hem tüketiciler hem de sektör oyuncuları üzerinde ciddi belirsizlik yarattığını belirtti. Özellikle Körfez bölgesi üzerinden yapılan uçuşlar ve transit seyahatler bu süreçten doğrudan etkileniyor.
Çatışmanın tırmanmasının ardından Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi önemli aktarma merkezlerini kapsayan seyahat uyarıları devreye alındı. Bu durum, özellikle Asya destinasyonlarına yapılan uçuşlarda aksamalara ve talep kaybına yol açıyor.
Transit trafiğinde kritik pay
Almanya Federal İstatistik Ofisi verilerine göre, 2025 yılında yaklaşık 2,7 milyon yolcu Almanya çıkışlı uçuşlarda ilk varış noktası olarak Katar veya Birleşik Arap Emirlikleri’ni kullandı. Bu rakam, Avrupa Birliği dışı ilk destinasyonlara giden yolcuların yaklaşık yüzde 5,9’una karşılık geliyor.
Bu yüksek transit bağımlılığı, bölgedeki risklerin Avrupa çıkışlı uzun mesafe turizmine doğrudan yansımasına neden oluyor.
İptaller ve yeniden rezervasyonlar artıyor
Sektör temsilcilerine göre, yılın en yoğun rezervasyon dönemi olan Ocak-Şubat aylarında yapılan birçok seyahat planı, kriz nedeniyle değiştirildi. Orta Doğu’ya veya bu bölge üzerinden yapılan seyahatlerde iptaller ve yeniden rezervasyonlar dikkat çekici şekilde arttı.
Türkiye ve Mısır gibi önemli destinasyonların da çatışma bölgesine coğrafi yakınlığı, tüketici algısı üzerinde baskı oluşturarak talep tarafında temkinli bir duruşa yol açıyor.
Fiyat artışı ve bütçe baskısı kapıda
Talepteki zayıflamaya rağmen maliyet tarafında yukarı yönlü baskı artıyor. Özellikle yakıt fiyatlarındaki yükseliş, uçak biletleri başta olmak üzere seyahat maliyetlerini yukarı çekiyor.
Ifo anketine katılan şirketlerin önemli bir bölümü, önümüzdeki aylarda seyahat hizmetlerinde fiyat artışı bekliyor. Artan enflasyon ve ulaşım maliyetlerinin, yılın ilerleyen dönemlerinde tüketicilerin tatil bütçelerini daha da zorlayacağı öngörülüyor.