Booking Holdings’in otel rezervasyonlarının ötesine geçerek seyahat sektöründeki faaliyetlerini genişletme planı, Avrupa Birliği mahkemesinden gelen kararla darbe aldı. AB Genel Mahkemesi, şirketin uçuş rezervasyon şirketi Etraveli’yi 1,63 milyar euro karşılığında satın alma planını engelleyen Avrupa Komisyonu kararını onadı.
Mahkeme, işlemin Booking.com’un Avrupa Ekonomik Alanı’ndaki çevrim içi otel rezervasyonu pazarındaki hâkim konumunu daha da güçlendirebileceğine hükmetti.
Karar, rekabet incelemesinin doğrudan uçuş pazarındaki rekabetten çok, Booking.com’un Etraveli’nin uçuş faaliyetlerini kullanarak otel rezervasyonu pazarındaki gücünü artırma ihtimaline odaklanması açısından önem taşıyor.
Avrupa Komisyonu işlemi 2023’te engellemişti
Avrupa Komisyonu, Booking.com ile Etraveli arasındaki işlemi 2023 yılında engellemişti. Komisyon, Booking.com’un otel platformu ile Etraveli’nin uçuş faaliyetlerinin bir araya gelmesinin, rakip çevrim içi seyahat acentelerinin Booking.com’a karşı rekabet etmesini zorlaştırabilecek güçlü bir seyahat ekosistemi oluşturabileceği değerlendirmesinde bulunmuştu.
AB Genel Mahkemesi de bu değerlendirmeyi destekledi. Mahkeme, Etraveli’nin satın alınmasının Booking.com’a uçuş arama ve rezervasyonları üzerinden yeni müşteriler çekme, ardından bu müşterileri kendi platformunda otel rezervasyonu yapmaya yönlendirme imkânı sağlayabileceğini belirtti.
Kararda ayrıca işlemin, rakip otel odaklı çevrim içi seyahat acentelerinin pazara giriş ve büyüme engellerini artırabileceği ve Booking.com’un mevcut faaliyetleri etrafındaki ağ etkilerini güçlendirebileceği kabul edildi.
Kararda “ters kaldıraç etkisi” vurgusu
Dava, “reverse leveraging” olarak ifade edilen “ters kaldıraç etkisi” kavramı açısından da dikkat çekiyor.
Bu kavram, hâkim durumdaki bir şirketin bir pazardaki gücünü kullanarak başka bir pazara girmesinden farklı bir durumu ifade ediyor. Booking.com örneğinde şirketin, uçuş pazarında güçlü konuma sahip Etraveli’yi satın alarak bu faaliyetleri hâlihazırda güçlü olduğu otel rezervasyonu pazarını desteklemek için kullanabileceği değerlendirildi.
Booking Holdings, satın alımın verimlilik sağlayacağını ve tüketicilere daha geniş kapsamlı, tek noktadan seyahat hizmeti sunacağını savunmuştu. Mahkeme ise bu gerekçelerin, Avrupa Komisyonu tarafından tespit edilen olası rekabet zararlarını dengelemeye yeterli olmadığına karar verdi.
Booking Holdings kararı temyize götürebilir
Booking Holdings, karardan “son derece hayal kırıklığına uğradığını” açıkladı. Şirket, Avrupa Birliği’nin değerlendirmesinin hem olgular hem de hukuk açısından hatalı olduğunu savundu ve kararı incelemeye aldığını bildirdi.
AB Genel Mahkemesi, Avrupa Birliği’nin ikinci en yüksek mahkemesi konumunda bulunuyor. Bu nedenle Booking Holdings, mevcut kararı değiştirmek veya bozmak amacıyla Avrupa Birliği’nin en yüksek yargı organı olan Avrupa Birliği Adalet Divanı’na başvurabilir.
Etraveli’nin markaları arasında Gotogate ve Mytrip bulunuyor
Özel sermaye şirketi CVC Capital Partners’ın sahibi olduğu Etraveli, Gotogate ve Mytrip gibi uçuş rezervasyonu markalarını işletiyor. Şirket ayrıca hava yolu içeriği dağıtım teknolojisi sağlayan TripStack’in de sahibi.
Karar, Avrupa Birliği rekabet otoritelerinin güçlü dijital platformların satın alma işlemlerine yönelik incelemelerini artırdığı bir dönemde geldi. Özellikle hâlihazırda güçlü pazar konumuna sahip şirketlerin, satın almalar yoluyla komşu sektörlerdeki etkilerini genişletmesine imkân verebilecek işlemler daha yakından inceleniyor.
