Efes–Meryem Ana turlarının Viator, Klook ve benzeri uluslararası online platformlarda 5–10 dolar gibi olağan dışı fiyatlarla satışa sunulması, Türkiye turizm sektöründe tartışmaya yol açtı. Yerli seyahat acenteleri bu fiyatların sürdürülemez olduğunu vurgularken, uygulamanın hem sektörü iflas noktasına sürüklediğini hem de Türkiye’nin turizm imajına ağır zarar verdiğini dile getiriyor. Çok sayıda yabancı ziyaretçinin yaşadıkları mağduriyetleri sosyal medya ve şikâyet platformlarında paylaşması, sorunun boyutunu daha görünür hâle getirdi.
“5 dolarlık satışın açıklaması yoktur”
Türkiye Seyahat Acenteleri Birliği’nin (TÜRSAB), uzun süredir tartışma konusu olan bu uygulamalara karşı kapsamlı bir hukuki süreç başlatmaya hazırlandığı belirtiliyor. Tekreferans’a konuşan TÜRSAB Hukuk Başdanışmanı İlker Ünsever, maliyetin çok altında yapılan satışların hukuki açıdan kabul edilemez olduğunu belirterek, 26 Ocak Pazartesi günü kamuoyuna açıklanacak bir yaptırım programı üzerinde çalıştıklarını açıkladı. Ünsever, “Bir turun maliyeti nettir. Araç, rehber, giriş ücretleri ve operasyon giderleri ortadayken 5 dolarlık satışın açıklaması yoktur. Ya tüketiciye vaat edilenden farklı bir hizmet sunuluyordur ya da çok daha ciddi hukuki sorunlar söz konusudur” dedi.
Alışverişe zorlanan turistler ve kapa para aklama ihtimali
Bu modelin genellikle tur sırasında alışverişe zorlanan turistlerden alınan komisyonlara dayandığını ileri süren Ünsever, bunun da nitelikli turizm anlayışıyla bağdaşmadığını anlattı.
Maliyet altı satışların aynı zamanda kara para aklama ihtimalini de gündeme getirdiğini ifade eden Ünsever, TÜRSAB mevzuatının bu konuda açık olduğunu ve sürece müdahale edeceklerini belirtti. Seyahat acentaları meslek İlkeleri’ne göre damping yapan acentelerin meslek kusuru işlediğini belirten Ünsever, disiplin cezalarından belge iptaline kadar uzanan yaptırımların devreye alınacağını söyledi.
“Ya hizmetten çalıyor, ya kayıt dışı yöntemlerler kullanıyor”
Sahada faaliyet gösteren yerli acenteler ise denetimsizlik ve vergi dışı yapının sektörü tasfiye noktasına getirdiği görüşünde. İzmir Kruvaziyer ve Deniz Turizmi Derneği Başkanı Korhan Bilgin, Efes gibi bir destinasyonda gerçek maliyetin kişi başı yaklaşık 250 euro olduğunu belirterek, “Bu fiyatların altında sunulan her tur ya hizmetten çalıyor ya da kayıt dışı yöntemlerle ayakta kalmaya çalışıyor. Bunun bedelini hem sektör hem de ülke markası ödüyor” uyarısında bulundu.
Avustralyalı turist ortada kaldı
Yaşanan mağduriyetler turist cephesinde de somut örneklerle ortaya çıkıyor. İzmir Limanı’nda Avustralyalı bir turistin, online platformdan satın aldığı Efes turu için limanda kimseyi bulamaması, düşük fiyatlı satışların yarattığı güven sorununu bir kez daha gözler önüne serdi. Sektör temsilcileri, atılacak hukuki adımların yalnızca yerli acenteleri değil, Türkiye’nin turizmdeki itibarı ve sürdürülebilirliği açısından da kritik olduğunu vurguluyor.